Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2023/22 E. 2025/7600 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2023/22
Karar No
2025/7600
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/22 Karar No : 2025/7600

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Taş İmalatı San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ... Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, İR: ... ruhsat nolu grovak (Benzeri taşlar) madeni sahasında ruhsat sahası yanındaki 2.372 m² pasa döküm alanı ve maden ulaşım yolu için 24/02/2024 tarihine kadar izin verilmesine yönelik olarak yapılan başvurunun, aynı mevkide ulaşım yolu bulunduğu ve kamu yararı bulunmadığı gerekçesiyle reddine yönelik olarak tesis edilen davalı idarenin... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; yeni izin talep edilen alanın meşcere tipinin ve kapalılık durumunun tespiti ile verimli devlet ormanında kalıp kalmadığının, başvurunun daha önce var olan izinlerin genişletilmesi niteliğinde bulunduğu da dikkate alınarak, ormanlık sahada izne konu edilen kamu yararı ile ormanın muhafazasındaki kamu yararının karşılaştırılması yapılarak, işletme alanına konu faaliyetin yapılması için söz konusu izinlerin zaruret halinin somut tespitlere yer verilmek suretiyle değerlendirilebilmesi için; 29/04/2021 tarihinde olay mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması sonrasında düzenlenen 16/06/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... Madencilik faaliyetleri açısından, üretilen malzemenin II (a) grubu (grovak) olup rezerv miktarının yeterli olduğu, inşaat betonu yapımında kullanıldığı, davaya konu yolun geçmişte pasa nakliyatında kullanıldığı ve halen kullanılmaya devam edildiği, yol üzerinde yapısal bozulma vb. deformasyon olmadığı, pasa nakliye yolunun kullanılmasının üretim faaliyetlerinin devamı için gerekli olduğu; Ormancılık açısından, dava konusu sahanın etrafının genelinin % 71 tam kapalı olduğu, tam kapalı alan olması nedeniyle verim düşüklüğü yaşanabileceği fakat izah edilen önlemlerin alınması halinde madencilik faaliyetinin orman bütünlüğünü bozacak durumunun söz konusu olmayacağı, yatırımcı tarafın ülke ve yöre açısından ekonomik katkı sağladığı, gerekli taahhütlerin yerine getirilmesi halinde ormancılık tekniği ve mevzuatı açısından sakınca içermediği, Haritacılık açısından, maden sahasının açık madencilik şartlarına göre inşaa edildiği, eğim yönünden önceki alana destekli yeni yollar yapılmasında herhangi sakınca görülmediği, dava konusu müracaata konu yolun 9 Nolu ruhsatlı pasa sahalarını birbirine bağladığı ve proje kapsamında uygun olduğu" kanaati ile tespitlere yer verildiği ve her üç bilirkişinin de ayrı ayrı uzmanlık alanına giren konularda olumlu yönde görüş bildirdiği, davalı idarenin izin süresini belirleme konusunda takdir yetkisi bulunmakla birlikte, takdir yetkisini hangi sebep karşısında kullandığını, bir başka deyişle takdir yetkisi kullanılarak tesis edilen işlemin sebep unsurunu ortaya koymak yükümlülüğü altında olduğu, uyuşmazlık konusu alanda yapılan teknik inceleme sonucunda düzenlenen raporda söz konusu izinlerin verilmesinde sakınca bulunmadığı görüşünün verilmiş olduğu, bu tespit ve değerlendirmelerin aksine karara varmanın somut nedenlerinin ortaya konulmadığı anlaşıldığından bahisle hukuki güvenlik ilkesi gözetilmeden ve mevzuata aykırı biçimde salt takdir yetkisine dayanılarak aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, ruhsatlı alanda dava evvel verilmiş bir maden ulaşım yolu bulunduğu ve ulaşım yolunun sahada diğer yollarla bağlantılı olup kullanılma kapasitesine haiz bulunduğu, izin talebinde bulunulan alanın meşe karaçam karışık meşçeresi ve karaçam meşçeresi olarak görüldüğü(MÇkb3 ve Çkb3), meşçerenin kapalılık durumunun gerek amenajman planında gerekse de dosyaya sunulan tüm evraklarda tam kapalı olarak geçtiği ve bu kapalılığın belirgin şekilde görüldüğü, özellikle karaçam ağaçlarının bulunduğu yerin tam kapalı olduğu, meşe ağaçlarının bulunduğu yerlerde kapalılık değerlendirmesinde yapraklarını dökmesi nedeniyle düşük gibi görünse de yapraklı haliyle tam kapalı olduğunun dal yapısından anlaşıldığı belirlemelerine yer verildiği, ormanın sadece üzerindeki ağaçların çapı ve kullanım amacı ile ölçülebilen ve değer takdir edilen bir varlık olmadığı, ormanın insan ve diğer canlıların temel yaşam kaynakları olan başta oksijen ve temiz su kaynağı olması, erozyonu önleme, karbon yutak alanı olması, ılıman bir iklim sağlayarak tarımsal faaliyetlere destek olması, bölgedeki hayvancılığa katkı sağlaması, birçok canlıya yaşam alanı oluşturması ve rekreasyonel fonksiyonları göz önüne alındığında hesap edilemeyecek ölçüde bir değerinin olduğu, kamu yararı sağlayan iki etkinlikten hangisinde “kamu yararının” daha çok olduğunun, hukuksal anlamda “üstün kamu yararının” hangisinde olduğunun belirlenmesi gerekliliğinin aşikâr olduğu, bu nedenle izin işleminde ormanların devamlılığının kamu yararı ile madencilik iznine ait kamu yararı kıyaslamasında üstün kamu yararı kavramının değerlendirilmesinin gerekliliğine uygun olacağı, Mahkemenin uzmanlık gerektiren bir konuda bilirkişi incelemesi yaptırarak, uyuşmazlığın çözümü için gerekli olan teknik bilgiye ulaştıktan sonra gerekçelerini ortaya koymak suretiyle, bilirkişi raporundan aksi yönde karar verebileceği, bu nedenle Mahkeme'nin sadece bilirkişi delili ile değil, dosyada yer alan diğer bütün deliller ve resen elde ettiği bilgiler aracılığı ile vicdani kanaate ulaşarak bir karar vereceğinin tabii olduğu, dava konusu olay açısından, izne konu edilen maden türü de dikkate alındığında, ormanlık sahada izne konu edilen maden sahasının sağlayacağı kamu yararı ile ormanın muhafazasındaki kamu yararının karşılaştırılması yapıldığında; ormanın sadece üzerindeki ağaçların çapı ve kullanım amacı ile ölçülebilen ve değer takdir edilen bir varlık olmadığı, ormanın insan ve diğer canlıların temel yaşam kaynakları olan başta oksijen ve temiz su kaynağı olması, erozyonu önleme, karbon yutak alanı olması, ılıman bir iklim sağlayarak tarımsal faaliyetlere destek olması, bölgedeki hayvancılığa katkı sağlaması, birçok canlıya yaşam alanı oluşturması ve rekreasyonel fonksiyonları göz önüne alındığında hesap edilemeyecek ölçüde bir değerinin olduğu, ormanların asli faydalarının yaşanabilir, solunabilir hava, içilebilir su, ekilebilir ve kullanılabilir toprak temini ve bu alanların korunması olduğu, sel gibi afetlerin oluşmasını önlemesi, toprak yüzeyine düşen yağışların filitrasyonu ile içilebilir suyun temini, bu suların dengeli ve düzenli olarak kullanıma sunulması, sürdürülebilir tarım, yerleşim ve sanayi alanlarının sel ve taşkınlardan korunması, kökleri aracılığıyla yeni toprak üretimine katkı sağlaması gibi ana faydalar sıralanabileceğinden, dava konusu izin talebine konu alanın orman olarak muhafazındaki kamu yararının maden olarak işletilmesine kıyasen daha üstün olduğu sonucuna ulaşıldığından bahisle davacı şirket tarafından maden ulaşım yolu izni verilmesi için yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan davacı şirket tarafından talep edilen ulaşım yolu dışında aynı güzergahta 04/05/2018 tarih ve 349 sayılı olurla verilen bir maden ulaşım yolu bulunduğu ve kullanılma kapasitesine de haiz olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, izin talebinde bulunulan alanın, meşe, karaçam karışık meşçeresi ve karaçam meşçere olarak görüldüğü, meşçerenin kapalılık durumunun gerek amenajman planında gerekse de dosyaya sunulan evraklarda bu kapalılık halinin görüldüğü ancak izin talep edilen sahanın orman yapısının etkilenmesi ve ormanın verimliliğinin düşmesi anlamında bir olumsuzluk görülmediği, Bölge İdare Mahkemesi kararındaki gerekçelerin hiçbirisinin somut olaya özgü bir tespitin ve maddi olaya dair delillerin değerlendirilmesi sonucunda ulaşılmış bir kanaat olmadığı, ormanların faydasına ilişkin genel bir görüş ileri sürmek suretiyle hüküm tesis edilmesinin kabulünün mümkün olmayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden ...-TL harcın istemi hâlinde davacıya iadesine, 4. Posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından taraflara iadesine, 5. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 6. Kesin olarak, 14/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2023/22, K. 2025/7600, T. 14.10.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2023-22-e-2025-7600-k-49df2a77202f