Danıştay 8. Daire 2022/1165 E. 2025/7887 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/1165 Karar No : 2025/7887

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Şanlıurfa ili, Merkez Eyyübiye ilçesi sınırları içerisinde bulunan alanda S:... sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatına istinaden faaliyette bulunan davacı tarafından, anılan ruhsat alanını kapsayan ve mülkiyeti Hazineye ait olan ... sayılı parselin ifraz sonucu Eyyübiye Belediye Başkanlığı'na bedelsiz devredildiği, dolayısıyla Maden Yönetmeliği'nin 117. maddesi gereği mülk sahibinden izin alınması gerektiğinden bahisle izin alınıncaya kadar S:... sayılı sahada faaliyetlerin durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının faaliyetini sürdürdüğü maden (kalker) alanına ilişkin işletme ruhsatının 27/05/2016 tarihli olduğu, söz konusu ruhsat süresinin bitim tarihinin ise 27/05/2026 (mahkemece sehven 27/05/2016 yazılmıştır.) olduğu, mülkiyeti Hazineye ait olan ... nolu parselin Eyyübiye Belediyesi'ne bedelsiz devrinin ise Maliye Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı Oluru ile uygun görüldüğü, buna göre davacının söz konusu bedelsiz devir kararından önce alanda ruhsat sahibi olduğu görüldüğünden, Maden Kanunun'un 7. maddesinin 7. fıkrası uyarınca davacının ruhsat sahibi olduğu alanın sonradan mülkiyetinin el değiştirmesi üzerine alandaki kazanılmış haklarının korunması gerektiği sonucuna varıldığından, mülk sahibinden izin alınması gerektiğinden bahisle izin alınıncaya kadar S:... sayılı sahada faaliyetlerin durdurulmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Şanlıurfa ili, Merkez ilçesi sınırları içerisindeki S:... sayılı ruhsat sahası ile girişimli durumda bulunan mülkiyeti Hazineye ait olan 269 nolu parselin ifraz sonucunda, 6306 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca söz konusu parselin Eyyübiye Belediyesi'ne bedelsiz devrinin Maliye Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı Oluru ile uygun görüldüğü, Maden Yönetmeliği'nin 117. maddesi uyarınca anılan ruhsat sahasının tamamında mülkiyet izni alınıncaya kadar faaliyetin durdurulduğu, tesis edilen işlemin 3213 sayılı Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ :3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan hali ile) ''(Ek fıkra: 10/6/2010-5995/3 md.) Madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne tabi alan olmaları halinde, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin alınması zorunludur. Ancak, Genel Müdürlükçe işletme ruhsatı verildikten sonra, işletme ruhsat alanının diğer kanunlara göre izne tabi alan haline gelmesi durumunda ilgili kanunların öngördüğü yükümlülüklerin yerine getirilmesi suretiyle kazanılmış haklar korunarak faaliyetler sürdürülür. Diğer kanunlara göre izne tabi alanlar, Genel Müdürlüğün görüşü alınarak belirlenir. (...) (Değişik fıkra:14/2/2019-7164/8 md.) Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya onüçüncü fıkraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 46.579 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur. Bu ihlalleri tespit eden kamu kurum ve kuruluşu diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına durumu bildirir. Bu ihlallerin ilk tespit tarihinden itibaren, ilk tespit dâhil üç yıl içinde üç kez yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir.'' düzenlemesi bulunmaktadır. Dava konusu maden ruhsatı ve işletme izni düzenlendikten sonra, ruhsat alanını kapsayan ve mülkiyeti Hazineye ait olan ... nolu parselin ifraz sonucunda, 6306 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca Eyyübiye Belediyesi'ne bedelsiz devrinin Maliye Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı Oluru ile uygun görüldüğü, bu nedenle Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 21. fıkrası uyarınca, mülkiyet izni olmaksızın faaliyette bulunulması yasaklandığından ve yaptırıma bağlandığından, izin alınıncaya kadar S:... sayılı sahada faaliyetlerin durdurulmasına ilişkin işlemin hukuku uygun tesis edildiği bu gerekçe ile temyiz isteminin kabulü ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 22/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : (X)- Dava, Şanlıurfa ili, Merkez Eyyübiye ilçesi sınırları içerisinde bulunan alanda S:... sayılı II (a) grubu maden işletme ruhsatına istinaden faaliyette bulunan davacı tarafından, anılan ruhsat alanını kapsayan ve mülkiyeti Hazineye ait olan ... sayılı parselin ifraz sonucu Eyyübiye Belediye Başkanlığı'na bedelsiz devredildiği, dolayısıyla Maden Yönetmeliği'nin 117. maddesi gereği mülk sahibinden izin alınması gerektiğinden bahisle izin alınıncaya kadar S:... sayılı sahada faaliyetlerin durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden ve petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemi ile açılmıştır. 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan hali ile) ''(Ek fıkra: 10/6/2010-5995/3 md.) Madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne tabi alan olmaları halinde, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin alınması zorunludur. Ancak, Genel Müdürlükçe işletme ruhsatı verildikten sonra, işletme ruhsat alanının diğer kanunlara göre izne tabi alan haline gelmesi durumunda ilgili kanunların öngördüğü yükümlülüklerin yerine getirilmesi suretiyle kazanılmış haklar korunarak faaliyetler sürdürülür. Diğer kanunlara göre izne tabi alanlar, Genel Müdürlüğün görüşü alınarak belirlenir. (...) (Değişik fıkra:14/2/2019-7164/8 md.) Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya onüçüncü fıkraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 46.579 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur. Bu ihlalleri tespit eden kamu kurum ve kuruluşu diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına durumu bildirir. Bu ihlallerin ilk tespit tarihinden itibaren, ilk tespit dâhil üç yıl içinde üç kez yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir.'' düzenlemesi bulunmaktadır. Uyuşmazlıkta, Şanlıurfa ili, Merkez Eyyübiye ilçesi, ... Köyü sınırları içerisinde bulunan S:... sayılı II (a) grubu maden (kalker) ruhsat sahasında davacı adına 27/05/2016 tarihinde maden işletme ruhsatının 10 yıllık düzenlendiği ve işletme izni de alınarak işletildiği, anılan ruhsat alanını kapsayan ve mülkiyeti Hazineye ait olan ... nolu parselin ifraz sonucunda, 6306 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca Eyyübiye Belediyesi'ne bedelsiz devrinin Maliye Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı Oluru ile uygun görüldüğü, Eyyübiye Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne müracaatta bulunularak, II (a) grubu işletme ruhsatının Belediye'ye ait taşınmazın içerisinde kaldığından kalker (mıcır) ocağına yapılacak iş ve işlemler hakkında taraflarına bilgi verilmesinin istenildiği, bunun üzerine Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce, Maden Yönetmeliği'nin 117. maddesi gereği mülk sahibinden izin alınması gerektiğinden bahisle izin alınıncaya kadar S:... sayılı sahada faaliyetlerin durdurulması gerektiğine ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda ilgili kısımlarına yer verilen Maden Kanunu hükümleri uyarınca, maden ruhsat sahiplerinin madencilik faaliyetinde bulunabilmesi için öncelikle işletme izni alması gerektiği, işletme izninin düzenlenebilmesi için de çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve mülkiyet izninin ruhsat sahibi tarafından alınarak Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne sunulması gerektiği, aksi halde söz konusu izinler olmaksızın yapılan faaliyetin durdurularak idari para cezası verileceği tabiidir. Bu itibarla, gerekli olan izinlerin alınmasını müteakip düzenlenen işletme izniyle yürütülen faaliyet, söz konusu izinlerden herhangi birinin geçersiz hale gelmesi durumunda da durdurulacaktır. Zira, geçersiz hale gelen izin (örneğin mülkiyet izni) işletme izninin alınma şartlarını eksik bırakacak ve işletme iznini sakatlayacaktır. Olayda, her ne kadar davacıya ait olan ruhsatın 27/05/2016 tarihinden itibaren yürürlükte olduğu iddia edilse de, Maden Kanunu uyarınca tapulu arazi üzerinde yürütülecek madencilik faaliyetinin ya ilgilisinden muvafakat alınması ya da söz konusu arazinin kamulaştırılması suretiyle yapılabileceğinde tereddüt bulunmamaktadır. Bu haliyle, Eyyübiye Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne müracaatta bulunularak, II (a) grubu işletme ruhsatının Belediye'ye ait taşınmazın içerisinde kaldığından mülk sahibinden izin alınması gerektiği ve davacı tarafından da bu yerlerde faaliyette bulunulmamasının istenildiği görülmektedir. Bu durumda, Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 21. fıkrası uyarınca, mülkiyet izni olmaksızın faaliyette bulunulması yasaklandığından ve yaptırıma bağlandığından, izin alınıncaya kadar S:... sayılı sahada faaliyetlerin durdurulmasına ilişkin işlemin hukuku uygun tesis edildiği sonucuna varılarak istinaf kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.