Danıştay 7. Daire 2023/3177 E. 2025/549 K.

T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2023/3177 Karar No : 2025/549 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Dış Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında 8413.30.80.90.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen 1024 kap "gaz otomatiği" ticari tanımlı eşyanın bir kısmının (9.899,40 kg) 4010.32.00.00.00 pozisyonunda yer aldığı ve tespit edilen pozisyonda 2018/9 sayılı Tebliğ gereğince Gözetim Belgesine ve 2019/1 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği uyarınca Tareks Belgesine tabi olduğundan bahisle tahakkuk ettirilen dampinge karşı vergi, gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasının, Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında kaldırılması yolunda yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı adına tescilli... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların bulunduğu konteynerde yapılan kontrolde beyan harici kasnak, düz kayış ve yivli kayış ticari tanımlı eşyaların tespit edilmesi üzerine ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile söz konusu eşyalara el konulduğu,"Yivli Kayış" ticari tanımlı eşyanın 4010.31.00.00.00 pozisyonunda ve 2019/1 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği gereğince Tareks belgesine tabi olduğunun tespit edildiği, ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacıya bu hususun bildirilerek uygunluk belgesinin istenildiği, bildirime rağmen Tareks belgesi ibraz edilmediğinden bahisle dava konusu ek tahakkuk ve ceza kararının alındığı, olayda, eşyaya Sulh Ceza Hakimliğince el konulmuş olması ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 181 ve 208. maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden, el konulan eşyanın müsadere edilmesi halinde gümrük yükümlülüğünün sona erecek olması nedeniyle, serbest dolaşımda olmayan ve serbest dolaşıma girip girmeyeceği ya da müsadere edilip edilmeyeceği hususunda henüz bir kesinlik bulunmayan eşya için düzenlenen ek tahakkuk ve para cezası kararlarının kaldırılması istemiyle yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davacının isteminin Gümrük Kanunu'nun 211. maddeye dayalı olarak yapılan bir başvurudan kaynaklandığı bu durumda; uyuşmazlığın çözümünün Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinin koşullarının oluşup oluşmadığının irdelenerek yapılması gerektiğinden, Mahkemece, bu hususta değerlendirme yapılmaksızın maddi ve hukuki durumun yanlış nitelendirilmesi suretiyle, eşyanın yalnızca Tareks belgesine tabi olduğunun kabulü suretiyle verilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında 8413.30.80.90.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen 1024 kap "gaz otomatiği" ticari tanımlı eşyanın bir kısmının (9.899,40 kg) 4010.32.00.00.00 pozisyonunda yer aldığı ve tespit edilen pozisyonda 2018/9 sayılı Tebliğ gereğince Gözetim Belgesine ve 2019/1 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği uyarınca Tareks Belgesine tabi olduğundan bahisle tahakkuk ettirilen dampinge karşı vergi, gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasının, Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında kaldırılması yolunda yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir. Öte yandan; yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 tarih ve E:1965/13, K:1966/6 sayılı kararında; aykırı içtihatlar, tahsil olunan gümrük vergilerinin anılan madde uyarınca geri verilebilmesinin, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduklarının açıkça anlaşılması koşuluyla olanaklı bulunduğu yolunda birleştirilmiştir. Bu bakımdan; 4458 sayılı Kanun'un benzer hükümler taşıyan 211. maddesinin uygulanmasında da, iadesi istenen gümrük vergilerinin kanunen ödenmelerinin veya tahakkuk ettirilmelerinin gerekmediğinin açıkça; yani, herhangi bir inceleme, araştırma ve yoruma gerek olmaksızın anlaşılabilir olması koşulu aranmalıdır. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği, 4. fıkrasında; 1. fıkranın (c) bendinde, belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirileceği ve eşyanın 177 ila 180. madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır. 30/12/2017 tarih ve 30641 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2019/1 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği; 3. maddesinde, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sisteminin, (TAREKS) ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler mevzuatı uyarınca yürütülen denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin elektronik ortamda ve risk esaslı olarak yapılması amacıyla kurulan internet tabanlı uygulama olduğu; 11. maddesinde, ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarasının gümrük beyannamesinin 44 no'lu hanesine firma tarafından kaydedilmesinin zorunlu olduğu; 13. maddesinde ise, bu Tebliğe aykırı hareket edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunanlar, sahte belge kullanan veya ibraz edenler veya belgede tahrifat yapanlar hakkında; 4703 sayılı Kanun, 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 2013/4284 sayılı Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının ilgili hükümleri ve ilgili diğer mevzuatın uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaların bulunduğu konteynerde yapılan kontrolde beyan harici kasnak, düz kayış ve yivli kayış ticari tanımlı eşyaların tespit edilmesi üzerine; işbu dosyada, 8413.30.80.90.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilen 1024 kap(18.000kg) "gaz otomatiği" ticari tanımlı eşyanın bir kısmının (9.899,40 kg) 4010.32.00.00.00 pozisyonunda yer aldığı ve tespit edilen pozisyonda 2018/9 sayılı Tebliğ gereğince Gözetim Belgesine ve 2019/1 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğine istinaden Tareks Belgesine tabi olduğundan bahisle tahakkuk ettirilen dampinge karşı vergi, gümrük ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca hesaplanan para cezasının, Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında kaldırılması yolunda yapılan başvurunun reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği; kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir. Bu itibarla, 4458 sayılı Kanunun 211. maddesi uyarınca, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilmiş vergilerin, iade istemine konu olabilmesi için, yanlışlıkla veya fuzulen tahsil olunduğunun açık olması gerekir. Olayda, vergi dava dairesince "yivli kayış" cinsi eşyanın beyan harici olduğu kabul edilerek, eşyanın serbest dolaşıma girip girmeyeceği ya da müsadere edilip edilmeyeceği hususunda henüz kesinlik bulunmadığı ve eşyanın müsadere edilmesi halinde gümrük yükümlülüğünün sona ereceği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiş ise de; davacı tarafından gerçekleştirilen ithalatta, 4000 rejim koduyla serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak gümrük beyannamesinin tescil edilmesini müteakip yapılan fiziki kontrol neticesinde, 8413.30.80.90.00 pozisyonunda beyan edilen 1024 kap "gaz otomatiği" ticari tanımlı eşyanın bir kısmının (9.899,40 kilogramının) 4010.32.00.00.00 pozisyonunda yer aldığı ve tespit edilen pozisyonda 2018/9 sayılı Tebliğ gereğince Gözetim Belgesine ve 2019/1 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği'ne istinaden TAREKS Belgesine tabi olduğundan bahisle işlem tesis edildiği anlaşıldığından davaya konu edilen işlemin ek olarak tahakkuk eden vergilerden başka para cezalarını da içerdiği, gümrük yükümlülüğünün sona ermesi halinde vergisel yükümlülüklere ilişkin getirilen ve ancak tahakkuklarda değerlendirilmesi mümkün bulunan hükmün, para cezalarını kapsamadığı; öte yandan, olayla ilgili yapılan yargılama neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:..., K:...sayılı kararıyla eşyaya ilişkin müsadere kararı verilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, uyuşmazlığın çözümünün, ithale konu eşyanın öncelikle pozisyonunun belirlenmesini gerektirmesi sebebiyle, kaldırma talebinin yerindeliğinin, diğer bir ifadeyle Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinin koşullarının oluşup oluşmadığının irdelenerek yapılması mümkün bulunmaktadır. Mahkemece, belirtilen hususlarda değerlendirme yapılmaksızın, eşyanın yalnızca Tareks belgesine tabi olduğunun kabulü suretiyle, yukarıda açıklanan gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi ve bu karara yönelik istinaf başvurusunun reddedilmesine dair temyize konu kararda isabet görülmemiştir. Öte yandan, davaya konu işlemde, eşyanın bir kısmının (9.899,40 kg) 4010.32.00.00.00 pozisyonunda olduğunun ve bu pozisyonda hem Tareks; hem de gözetim belgesine tabi bulunduğunun iddia edilmesi karşısında, ithalat sırasında istenilen gözetim belgesinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1.fıkrasının (c) bendinde sayılan belgelerden olup olmadığı, işlemin gözetim kıymetine isabet eden kısmında hukuka uyarlık bulunup bulunmadığı hususları ile dampinge karşı vergi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasının hukuka uygunluğunun bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda göz önünde bulundurulacağı tabiidir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 11/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.