Danıştay 6. Daire 2021/5803 E. 2025/3657 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2021/5803 Karar No : 2025/3657

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ankara ili, Kahramankazan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği isteminin reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu alanın 1/5000 ölçekli nazım imar planının bulunmadığı, taşınmazın tarla vasfında olduğu, somut arazi kullanım kararı getiren 1/5000 ölçekli nazım imar planı üretilmeden davacının talebinin yerine getirilemeyeceği, ancak, süreklilik arzedecek şekilde bölgenin plansız bırakılamayacağı, planlama yapmanın idarenin görevleri arasında bulunduğu 1/5000 ölçekli planda değişiklik yapılması isteminin reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, verilen kararın planlama sürecine ilişkin olduğu, verilen kararın davacının değişiklik talebinin kabulü anlamına gelmeyeceği, davalı idare tarafından 1/5000 ölçekli nazım imar planı hazırlanırken taşınmazın kullanım kararı, arazinin mevcut yapısı, hali hazır durumu, sosyal ve teknik alt yapı alanlarının yeterliliği gibi hususlar göz önüne alınarak şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı çerçevesinde yeniden değerlendirileceği belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Uyuşmazlıkta, davacının 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik ilk teklifinin reddedilmesi üzerine teklifin reddine dair gerekçelere uygun olarak ikinci bir plan teklifinde bulunduğu, bu teklifin de reddi üzerine yine teklifin reddine dair gerekçelere uygun olarak üçüncü kez plan teklifinde bulunduğu, davacının bahse konu tekliflerinin ekine plan açıklama raporunu, ilgili kurum görüşlerini, Toprak Koruma Projesini, jeolojik-jeoteknik raporu, geçiş yolu ön izin belgesini ve plan paftasını eklediği, davacının önceki iki plan teklifinin reddine ilişkin meclis kararında belirtilen eksiklikleri tamamlayarak son plan teklifinde bulunduğu, davacının dava konusu işleme esas son başvurusunun İmar Bayındırlık Komisyonu raporu kabul edilmek suretiyle belediye meclisi kararı ile reddedildiği belirtilmekte ise de, işlemde plan teklifinin reddini gerektiren teknik bir görüşün de ileri sürülmediği, dava konusu işlemin herhangi bir gerekçe ihtiva etmediği, belediye meclisinin her gelen plan teklifini kabul etme zorunluluğu bulunmamakta ise de, plan teklifi üzerine idarenin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, ilgili mevzuata ve kamu yararına uygunluk açısından gerekli irdelemeleri yapıp gerekçeli olarak teklifi kabul veya reddetme yoluna gitmesi gerektiği, 1/5000 ölçekli nazım imar planı teklifinin gerekçesiz bir biçimde reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu işlemin iptali yolunda verilmiş istinaf başvurusuna konu idare mahkemesi kararında, sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılarak İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir. Öte yandan, verilen kararın davacıya ait plan teklifinin doğrudan kabulü anlamına gelmediği, belediye meclisince; söz konusu plan teklifinin yukarıda belirtilen genel hukuk ilkeleri ve kararın gerekçesi de dikkate alınarak ve hukuki denetime elverir şekilde bir gerekçeyi de ihtiva eder şekilde yeni bir karar verileceği belirtilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlık konusu taşınmazın 1/25.000 ölçekli nazım imar planında ağaçlandırılacak alan olarak planlandığı, idarenin plan tekliflerini onaylanmak zorunda olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 24/06/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak; uygulama imar planı ise, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 6. maddesinde, mekânsal planların, kapsadıkları alan ve amaçları açısından mekânsal strateji planlarına uygun olarak; “çevre düzeni planları” ve “imar planları” kademelerinden oluşacağı, imar planlarının ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanacağı, her planın bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanacağı hüküm altına alınmıştır. Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Mekansal planlama kademeleri ve ilişkileri" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, mekansal planların kapsadıkları alan ve amaçları açısından mekansal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları olarak hazırlanacağı, buna göre planlama kademelerinin, üst kademeden alt kademeye doğru sırasıyla; mekansal strateji planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planından oluştuğu kural altına alınmış, aynı maddenin 2. fıkrasında, mekansal planların, plan kademelenmesine uygun olarak hazırlanacağı, her planın, planlar arası kademeli birliktelik ilkesi uyarınca yürürlükteki üst kademe planların kararlarına uygun olmak, raporu ile bütün oluşturmak ve bir alt kademedeki planı yönlendirmek zorunda olduğu düzenlenmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, kararlarına uyumlu olması gerektiğine kuşku bulunmamaktadır. Planların kademeli birlikteliği ilkesi çerçevesinde her alt ölçekli planlama kademesinin bir üst ölçeğin ana kararlarını korumakla birlikte üst ölçektekinden daha fazla bilgi ve ayrıntı içermesi gerekir. Bu nedenle, nazım imar planları çevre düzeni planlarının, uygulama imar planları da nazım imar planlarının, büyütülmüş kopyaları olmayıp soyuttan somuta inen plan kararlarının alındığı farklı özellikleri ve ayırıntıları içeren belgeler olduğu bilinmektedir. Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın tapuda tarla vasıflı olduğu ve 1/25000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında ağaçlandırılacak alan fonksiyonunda kaldığı, parselin bulunduğu alana yönelik alt ölçekli planların bulunmadığı, davacı tarafından taşınmazın Akaryakıt + LPG Satış İstasyonu olarak planlanması istemiyle yapılan imar planı değişikliği isteminin reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, uyuşmazlık konusu taşınmazın üst ölçekli nazım imar planında ağaçlandırılacak alan olarak gösterildiği ancak davacı tarafından taşınmazın üst ölçek plan kararına uygun olmayan akaryakıt istasyonu olarak planlanmasının talep edildiği, davacının talebinin planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olduğu sonucuna varıldığından söz konusu plan değişikliği talebinin reddine ilişkin işlemde sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı görülmektedir. Öte yandan davacı isteminin; planlı bir bölgede tadilat talebi olmayıp 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı olmayan bir alanda nazım imar planı talebi olduğundan, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 8, 21 ve 23. maddelerine göre incelemelerin yapılması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle dava konusu işlemin iptaline yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.