Danıştay 6. Daire 2020/8103 E. 2023/9607 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2020/8103 Karar No : 2023/9607 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN ÖZETİ: Sakarya ili, Erenler ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Erenler Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Erenler İlçesi, ... Mahallesi 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir. SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: İmar planları düzenleyici işlemler olduğundan uygulama işlemi üzerine işlem ile birlikte imar planına veya doğrudan işlemin dayanağı olan imar planına karşı yeniden dava açma hakkı bulunduğuna ve bu aşamada dava açma süresinin uygulama işleminin süresine tabi olduğuna tartışma bulunmamaktadır. Uyuşmazlıkta, davacı tarafından davalı idarelere yapılan başvuru ile; Erenler Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile yapılan tevhit, ifraz ve tescil işlemlerinin dayanağı imar planlarının hangi tarihlerde onaylandığının, onaylanırken ilgili mevzuat uyarınca tarım görüşünün alınıp alınmadığının sorulduğu, Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı cevabı yazısında; Erenler İlçesi, ... Mahallesi 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planının Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığının ve tarım görüşüne kayıtlarında rastlanılmadığının belirtilmesi üzerine de davacı açısından uygulama işlemi niteliğinde olan anılan belediye encümeni kararının dayanağı imar planının iptali istemiyle dava açma süresi içerisinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 18/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X)KARŞI OY : Dava süresi, kamu düzeni ile ilgili olup, hak düşürücü nitelik taşır. Nitekim, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda, davanın süresinde açılıp açılmadığı hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış; davanın süresinde açılmadığının tespiti halinde esasa girilmeden süre aşımı yönünden davanın reddine karar verileceği öngörülmüştür (Madde14/3-e ve 15/1-b). Ayrıca, davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerektiği de vurgulanmıştır (Madde14/6). İmar planlarına karşı 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuru için, özel bir Kanun olan 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması, bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihini izleyen günden itibaren işlem tarihi itibarıyla altmış gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden altmış günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihini izleyen günden itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde veya itiraz süresi içerisinde başvuruda bulunulmaması durumunda imar planı kesinleşeceğinden, kesinleşme tarihinden itibaren altmış gün içerisinde yahut düzenleyici işlem niteliğindeki imar planının, parselasyon, imar durumu, yapı ruhsatı gibi birel işlemler ile tatbik edilmesi halinde imar planına karşı, uygulama işleminin tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içerisinde uygulama işlemi ile birlikte ya da tek başına dava açılması gerektiği açıktır. Dosyanın incelenmesinden, Sakarya Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Genel Müdürlüğünce Sakarya ilçelerinde bulunan muhtelif tapu müdürlüklerine yazılan ... tarih ve ... sayılı yazı uyarınca; 5403 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu kararı ile ilan edilen büyükova koruma alanında kalan parsellerin tapu kütüklerine Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının izni olmadan bitkisel üretim dışında kullanılamayacağına dair şerh konulmuştur. Bunun üzerine taşınmazları büyükova koruma alanında kalan bir kısım parsel maliklerince 11.12.2018 tarihinde Sakarya Valiliği Erenler Kaymakamlığı İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'ne yapılan başvuru ile taşınmazlarının arsa vasfında olduğu belirtilerek tapu kayıtlarının üzerine konulan şerhin kaldırılması istenilmiştir. Bahse konu parsellerin incelenmesinde; ''tarla'' vasfında olan kök parsellerin 05.11.2018 tarihinde yapılan tevhit ve 06.11.2018 tarihinde yapılan ifraz işlemleri ile ''arsa'' vasfında tescil edildiklerinin görülmesi üzerine, Sakarya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nce ilgili tapu müdürlüklerine yazılan ... tarih ve ... sayılı yazı ile; 5403 sayılı Kanun uyarınca tarım arazisi vasfındaki taşınmazların ifrazı ve tarım dışı cins değişiklikleri için İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinin olumlu görüşünün alınması gerektiği belirtilerek söz konusu tescil işlemlerinin iptali istenilmiş, ancak Erenler Tapu Müdürlüğü'nün ... tarih ve .. cevabı yazısında; söz konusu tevhit, ifraz ve tescil işlemleri Erenler Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ...sayılı kararı ile Kadastro Müdürlüğü'nün 31.10.2018 tarihli değişiklik beyannamesi gereği yapıldığından idari bir kararla iptalinin mümkün olmadığı, bunun için yargı kararı gerektiğini belirtilmesi üzerine bu kez anılan Müdürlükçe Erenler Belediye Başkanlığı ile Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na yazılan ... tarih ve ... sayılı yazı ile; 18.09.2018 tarihli belediye encümeni kararında belirtilen imar planlarının hangi tarihlerde onaylandığı, onaylanırken ilgili mevzuat uyarınca tarım görüşünün alınıp alınmadığı sorulmuştur. Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı cevabı yazısında; Erenler İlçesi, Kamışlı Mahallesi 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planının Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığının ve tarım görüşüne kayıtlarında rastlanılmadığının belirtilmesi üzerine de, anılan imar planın iptali istemiyle 17.05.2019 tarihinde bakılan dava açılmıştır. Uyuşmazlıkta, Erenler Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile yapılan tevhit, ifraz ve tescil işlemlerinin dayanağı olan ve iptali istenilen Erenler İlçesi ... Mahallesini kapsayan 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planının Erenler Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, 24.03.2016 - 22.04.2016 tarihleri arasında askıya çıkartılarak ilan edilen bu planlara davacı tarafından askı süreleri içerisinde itiraz edilmeyerek dava açma süresi geçtikten çok sonra, 18.09.2018 tarihli belediye encümeni kararının dayanağı olduğu belirtilerek 17.05.2019 tarihinde bakılan davanın açıldığı, anılan belediye encümeni kararının davacı hakkında tesis edilen uygulama işlemi niteliğinde olmadığı anlaşıldığından, son askı ilan tarihinden itibaren, yine uygulama işleminin öğrenildiği en son 15.01.2019 tarihinden itibaren de dava açma süresi içerisinde açılmayan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.