Danıştay 5. Daire 2023/21000 E. 2025/15191 K.

T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2023/21000 Karar No : 2025/15191

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı/ANKARA VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

2-... Büyükşehir Belediye Başkanlığı / ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacının, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı bünyesinde ... olarak görev yapmakta iken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı hakkında 09/02/2017 tarihinde FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı olduğu gerekçesiyle soruşturma başlatıldığı ve görevden uzaklaştırıldığı, ardından hakkında yürütülen soruşturma kapsamında 08/10/2018 tarihli savunma istem yazısı ile savunmasının istenildiği ve 15/10/2018 tarihinde savunma dilekçesini ilgili idareye ibraz ettiği, davacı hakkında yürütülen soruşturmanın sona ermesi akabinde ilgili belgelerin işlem tesis edilmek üzere gönderildiği ve İstanbul Valiliği Güvenlik İşleri Bürosu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının terör örgütü ile irtibatlı olduğunun değerlendirildiği belirtilerek işlem tesis edilmek üzere İçişleri Bakanlığına teklifte bulunulduğu, davacının 01/12/2020 tarihli işlem ile kamu görevinden çıkarılmasına karar verildiği, 31/07/2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35.maddesinin B fıkrası uyarınca haklarında işlem tesis edilecek olanlara yedi günden az olmamak üzere ilgili kurum tarafından uygun vasıtalarla savunma hakkı verileceğinin kural altına alındığı, söz konusu savunma ile kastedilenin anılan kanun maddesi ile haklarında işlem tesis edilmesine karar verilen kişilere tanınan, yani kamu görevinden çıkarılması yönünde teklif edilen kişilere işlem tesis edilmeden önce son savunma istenilmesi yolunda olduğu, dava dosyasına ekli savunma istem yazısı içeriği incelendiğinde ise davacının "görevden uzaklaştırılmanıza ilişkin tesis edilen işlem hakkında yazımızın tebliğinden itibaren savunmanızı en geç 8 gün içerisinde vermeniz gerekmektedir" şeklinde davacının savunmasının istenildiği, dolayısıyla davacının hakkında kamu görevinden çıkarılma işlemi tesis edileceğini bilmediği ve görevden uzaklaştırma tedbirine yönelik olarak savunma dilekçesi sunduğunun ve bu bağlamda savunma hakkının kısıtlandığının açık olduğu, dosya içeriğinde de güncel tarihli başka bir savunma istem yazısı ve savunması olmadığı anlaşıldığından, anılan Yasa maddesinde öngörülen usule riayet edilmeksizin ve Anayasal güvence altındaki savunma hakkı usulüne uygun olarak kullandırılmaksızın işlem tesis edildiği kanaatiyle dava konusu işlemde ve anılan işlemin davacıya bildirilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık olmadığı, nitekim davacı hakkında İstanbul Valiliği Güvenlik İşleri Bürosu tarafından savunma istem yazısından çok sonraki bir tarihte ... tarih ve ... sayılı karar ile kamu görevinden çıkarılma teklifinde bulunulduğu, bu yönüyle de dosyadaki savunma istem yazısının işlem tesisi öncesi savunma istemi yazısı mahiyetinde olmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde düzenlenen kararın kaldırılması sebeplerinin bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun faizin başlangıç tarihi yönünden düzeltme yapılmak suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN DAVALI İDARELERİN İDDİALARI: 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca usulüne uygun olarak davacıdan savunmasının istendiği ve davacının savunmasını verdiği, davacı hakkında tesis edilen kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı bünyesinde ... olarak görev yapmakta olan davacı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmıştır. Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa'nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." kuralı yer almıştır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında; herkesin davasının medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, adil ve kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. 7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 35. maddenin (B) fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl süreyle; terör örgütlerine veya Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; (...) 9) 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuata tabi her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dâhil) istihdam edilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanlığında bağlı, ilgili veya ilişkili olunan bakan tarafından oluşturulan kurulun teklifi üzerine ilgili bakan onayıyla kamu görevinden çıkarılır. (...)" kuralı yer almıştır. Anılan maddenin son fıkrasında ise, "Bu maddenin (A) ve (B) fıkraları uyarınca haklarında işlem tesis edilecek olanlara yedi günden az olmamak üzere ilgili kurum tarafından uygun vasıtalarla savunma hakkı verilir. Verilen süre içinde savunmasını yapmayanlar, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin (A) ve (B) fıkraları uyarınca haklarında meslekten veya kamu görevinden çıkarma işlemi tesis edilecek olan personele kurumu tarafından 7 günden az olmamak kaydıyla uygun vasıtalarla savunma hakkı verilmesi, anılan maddede öngörülen yasal bir zorunluluk olup, aksi durumun, kamu görevinden çıkarma işlemini hukuka aykırı hale getireceği açıktır. Uyuşmazlıkta; davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı savunma istem yazısında, davacı hakkında 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname uyarınca işlem yapılmasının uygun görüldüğü belirtilerek, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35/g madde metnine yer verilerek davacının savunmasının istenildiği ve davacıya savunmasını vermesi için tebliğ tarihinden itibaren 8 (yedi) gün süre verildiği, dava dosyasına sunulan Tebliğ ve Teslim Belgesine göre bahse konu savunma istem yazısının davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davacının da 15/10/2018 tarihinde savunmasını verdikten sonra 01/10/2020 tarihinde dava konusu işlemin tesis edildiği, dolayısıyla davacıya 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin son fıkrasında öngörülen savunma hakkının tanındığı anlaşılmıştır. Bu durumda, davacıya usulüne uygun olarak savunma hakkının tanındığından dosyanın esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, dosyadaki savunma istem yazısının işlem tesisi öncesi savunma istemi yazısı mahiyetinde olmadığından bahisle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun düzeltilerek reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz isteminin kabulüne; 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/12/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.