Danıştay · 4. Daire
Danıştay 4. Daire 2025/684 E. 2025/4553 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 4. Daire
- Esas No
- 2025/684
- Karar No
- 2025/4553
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/684 Karar No : 2025/4553
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem : İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... (...) Sokak, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan yapıda ruhsatsız imalatlar yapıldığının tespitine ilişkin 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sıra numaralı ... nolu yapı tatil tutanağı ile bu tutanak esas alınarak 3194 sayılı İmar Kanununun 42.maddesi uyarınca 2.063.409,78-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli, ...-... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümen Kararının ve anılan yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13. maddesi uyarınca yıkımına ilişkin ... tarihli, ...-... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda, dava konusu işlemlerden; yapı tatil tutanağı yönünden, '2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nda öngörülen usule uygun olarak 27/07/2021 tarihinde yapı yerine asılmak suretiyle tebliğ edildiği anlaşılan yapı tatil tutanağının iptali talebiyle, bu tarihi izleyen günden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde dava açılması gerekirken, 19/10/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı', yıkıma ilişkin encümen kararı yönünden, 'dava konusu taşınmazda yapılan inşai faaliyetlerin yapı inşaat alanını, yapı yüksekliğini ve emsal alanını arttırdığından mer’i imar planı ve imar mevzuatı çerçevesinde ruhsata bağlanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle hukuka aykırılık bulunmadığı', para cezası verilmesine ilişkin encümen kararı yönünden ise, ' "Bodrum kata ekli krokide "K" ile gösterilen, ne zaman yapıldığı belli olmayan 35,88 m2 kullanım alanı ilave edildiği" tespitine ilişkin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) ve (c) bendi hükmü uyarınca davacıya verilen para cezasının 11.378,26-TL'lik kısmında cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca hukuka uyarlık bulunmadığı, diğer kısımlarında ise hukuka aykırılık bulunmadığı' sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle yıkıma ilişkin encümen kararı yönünden davanın reddine, para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının 2.052.031,52-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine, 11.378,26-TL'lik kısmının iptaline, yapı tatil tutanağı yönünden ise davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; Mahkeme Kararının, dava konusu işlemlerden yapı tatil tutanağı ile yıkıma ilişkin Encümen Kararına yönelik kısımlarının 'usule ve hukuka uygun olduğu, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların kararın bu kısımlarının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği', para cezasına ilişkin encümen kararına yönelik kısmına ilişkin ise, 'Para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen kriterlere uygun olarak hesaplanıp hesaplanmadığı konusunda değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemle verilen para cezasının hesaplanmasında dikkate alınmayan yapı tatil tutanağında bodrum kata ilave edildiği tespit edilen 35,88 m2 kullanım alanı için inceleme yapılması suretiyle para cezasının bu aykırılık sebebiyle 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) ve (c) bentleri uyarınca verildiği belirtilmekle birlikte esasen ihtilaf konusu para cezası miktarının içerisinde yer almayan 11.378,26 TL'lik kısmın iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının, belirtilen kısmında hukuki isabet bulunmamakla birlikte, dava konusu para cezasının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının uygun bulunmaması nedeniyle 11.378,26-TL yönü ile kurulan "iptal" hükmü sonucu itibariyle yerinde görülmediği; Kararın, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan 16.205,97-TL temel para cezası ve temel para cezasında aynı fıkranın (c) bendinin 3. alt bendi uyarınca 9.723,58-TL, 5. alt bendi uyarınca 3.241,19-TL ve 7. alt bendi uyarınca 8.102,99-TL arttırım uygulanmasına ve (ç) bendi uyarınca 1.996.985,30-TL para cezası ilave edilmesine ilişkin kısımları (toplam 2.026.156,04-TL) yönünden davanın reddine ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu, davacının istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususlar kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği; Kararın, temel para cezasına 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca 29.170,75-TL artırım uygulanması yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ise, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi ile getirilen ceza artırımının, tamamen ruhsatsız olarak yapılmış yapılar için öngörüldüğü, ruhsatlı bir yapıda ruhsata aykırı ilave yapılmasının bu kapsamda değerlendirilmesinin maddenin sistematiğine uygun bir yorum olmayacağı, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ruhsatlı yapıda, ilave imalatların ruhsata aykırı olarak yapıldığından anılan alt bendi uyarınca artırım uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı" sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemlerden yapı tatil tutanağı ve yıkıma ilişkin encümen kararı ile para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezası ve temel para cezasına aynı fıkranın (c) bendinin 3., 5. ve 7. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ve (ç) bendi uyarınca para cezası ilave edilmesine ilişkin toplam 2.026.156,04-TL’lik kısmına karşı davacının istinaf başvurusunun reddine, Mahkeme kararının, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmına karşı davacının istinaf başvurusunun kabulü ile para cezasının bu bende isabet eden 17.792,49-TL’lik kısmının (8.alt bent uyarınca uygulanan 29.170,75-TL ile mahkeme kararında iptaline hükmedilen 11.378,26-TL para cezası arasındaki fark) kaldırılmasına, dava konusu encümen kararının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ve bu bende isabet eden 17.792,49-TL’lik kısmının iptaline, para cezasının 11.378,26.-TL’lik kısmının iptaline ilişkin kısmına karşı davalı idarenin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Yapı tatil tutanağının yapı yerine asılmakla tebliğ edilmiş sayılacağına dair hükmün Anayasaya aykırı olduğu, öte yandan anılan yapı tatil tutanağından dava konusu encümen kararları vasıtasıyla haberdar olunduğu; genel nitelikli tespitler içeren, ruhsata aykırılıkları ve aykırılıktan etkilenen alanı somut olarak ortaya koymayan dava konusu yapı tatil tutanağında ve bu tutanağa dayanılarak alınan encümen kararlarında hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek, temyize konu İdare Dava Dairesi kararının aleyhlerine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davaya konu yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imalatların esaslı tadilat niteliğinde olup ruhsat gerektirdiği, mevzuat ve meri plan gereği ruhsata bağlanmalarının mümkün olmadığı, bilirkişi raporuyla da bu durumun teyit edildiği, dava konusu işlemlerin tamamının hukuka uygun olduğu belirtilerek İdare Dava Dairesi kararının aleyhlerine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 18/09/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.