Danıştay · 4. Daire
Danıştay 4. Daire 2025/5271 E. 2026/631 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 4. Daire
- Esas No
- 2025/5271
- Karar No
- 2026/631
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/5271 Karar No : 2026/631
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- ...2- ... VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, ... Mahallesi,... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan binanın ...numaralı bağımsız bölümünde yapı ruhsatı ve eki mimari projesine aykırı inşai faaliyet yapıldığından bahisle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11 ve 12. maddeleri uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen ... tarihli, ... sayılı yapı tatil tutanağının iptali talep edilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E..., K:... sayılı kararda; dava konusu taşınmazda yapılan aykırı imalatlar nedeniyle verilen para cezasının iptali istemiyle... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, davalı idarenin teknik personeli tarafından düzenlenen yapı tatil tutanağının yapının mevcut durumuna uygun olduğu, yapı ölçümünün doğru yapıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kesin olarak reddine karar verilmiştir (Dairemizin 25/11/2025 tarih ve E:2025/5271 sayılı kararıyla uyuşmazlığın temyize açık olduğuna karar verilmiştir).
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından; yapı tatil tutanağının usulüne uygun düzenlenmediği, söz konusu tutanağının taşınmazın içine girilmeksizin tanzim edildiği, bu nedenle taşınmazda imara aykırılık olup olmadığı dahi belli olmadığı, taşınmazın içine girilmeksizin yapılan ölçümlerin ise hukuka uygun olmadığında tereddüt bulunmadığı iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile anılan İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı Kanunun 17/2. maddesi uyarınca davacıların duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacılara ait İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, ... Mahallesi,... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan binanın ... numaralı bağımsız bölümünün kapalı olması nedeniyle içeri girilemeyip, bina bahçesinden yapılan incelemede 1. bodrum katta 4,2 m x 3,4 m = 14,28 m² ölçülerinde bina ön cephesindeki alanda projesine aykırı olarak hafriyat alındığı, kuranglezin kaldırılıp pencere açığa çıkarıldığı, arka cephesinde ise 4,75 m x 2 m = 9,5 m² ölçülerinde projesine aykırı olarak büyütme yapıldığı gerekçesiyle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11 ve 12. maddeleri uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ... tarihli, ... sayılı yapı tatil tutanağının düzenlenmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT : 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun "Yapının denetimi" başlıklı 11. maddesinde; Boğaziçi Alanındaki yapılar, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetlenir. Boğaziçi İmar Müdürlüğü, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkları bir tutanakla tespit eder. Tutanak tanziminde mal sahibi veya müteahhit veya fenni mesulün bulunması esastır. Bunların bulunmamaları halinde inşaatta çalışan herhangi bir kişinin bulunması da yeterlidir. Terkedilmiş bir inşaatta tutanak, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. İnşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürlenir. Yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır. Bu suretle durum mal sahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılır. Tanzim edilen tutanak ve yapının mühürlendiğini belirten belge, bir kroki ile birlikte derhal Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderilir. Mal sahibi veya müteahhit inşaat ruhsatı ve eklerini denetlemeye hazır bir şekilde inşaat mahallinde bulundurmakla yükümlüdürler. Denetleme usulleri, yapıların denetiminde kabul edilebilir hata payları ve ölçüleri, tarafların yükümlülükleri ve inşaat mahallinde bulundurulması gereken belge ve levhalar ve denetime ilişkin diğer hususlar İmar ve İskan Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte belirtilir, hükümlerine yer verilmiştir. Anılan Kanunun "Kullanılan yapının denetimi" başlıklı 12. maddesinde ise; kullanma izni verilen yapıların, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce tespit edilecek önceliklere göre ve bir program dahilinde, projelerine ve imar mevzuatına uygunluğu denetlenir. Denetleme sırasında tespit edilen aykırılıklar bu Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen esaslara göre tespit edilir ve derhal Boğaziçi İmar Müdürlüğüne bildirilir. Tutanak tanziminde mal sahibi veya yönetici veya kiracının bulunması esastır. Terkedilmiş yapılarda tutanak Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. Yapıda imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentiler, bu Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yıkılır veya yıktırılır. Kullanılan yapıların denetim esasları ve denetim elemanlarının görev ve yetkileri ve ilgili diğer hususlar İmar ve İskan Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte belirtilir, hükümleri yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Yukarıdaki mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından yapılacak denetimlerde Boğaziçi Alanındaki yapıların ruhsatsız veya ruhsat ve eki mimari projesine aykırı şekilde inşa edildiğinin tespit edilmesi halinde, yapının mühürlenerek inşaat faaliyetin durdurulacağı anlaşılmaktadır. İdare Mahkemesi tarafından; yapı tatil tutanağının usulüne uygun düzenlendiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, yapı tatil tutanağında, anılan Kanun kapsamında imara aykırılıkların ayrıntılı ve somut bir şekilde belirtilmesi, aykırılıklara ve aykırılıktan etkilenen alana ilişkin gerekli ölçümlerin yapılması, bu alanların yüzölçümlerine ilişkin detaylı tespitlere açık ve kesin bir şekilde yer verilerek, kroki üzerinde gösterilmesi gerekirken, taşınmazın kapalı olması nedeniyle "dışarıdan gözlemsel ölçümlerle yapılan" ve kroki şeklinde gösterilmeyen aykırılığa ilişkin tespitlerin uyuşmazlığı açık ve somut olarak ortaya koyamadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda; usulüne uygun düzenlenmediği anlaşılan yapı tatil tutanağına karşı açılan davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken, aksi yönündeki gerekçelerle davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının Üye ...... ile Üye ...'ın karşı oyları ve oyçokluğuyla BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 12/02/2026 tarihinde, kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY : Dava; İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, ... Mahallesi,... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan binanın...numaralı bağımsız bölümünde yapı ruhsatı ve eki mimari projesine aykırı inşai faaliyet yapıldığından bahisle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11 ve 12. maddeleri uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından... tarihli, ... sayılı yapı tatil tutanağının düzenlenmesi üzerine açılmıştır. Benzer uyuşmazlıkta... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ve Mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu yapı tatil tutanağına ilişkin yapılan değerlendirmede; bina ön cephesinde 14,46 m² alanda (idarece tarafından bu aykırılık 14,28 m² olarak tespit edilmiştir) projesine aykırı olarak hafriyat alındığı, projesinde var olan bir adet kuranglezin kaldırılıp cephe penceresinin tamamen açığa çıkarıldığı, bu alana kapı açılarak açık teras alanı oluşturulduğu, arka cephesinde ise projesine aykırı olarak 9,52 m² (idarece tarafından bu aykırılık 9,5 m² olarak tespit edilmiştir) ilave kapalı alan oluşturularak ruhsatlı kapalı alanın büyütüldüğü, sonuç olarak 25/01/2023 tarihli, 18 sayılı yapı tatil tutanağında saptanan hususların fiili durumu yansıttığı, aykırılığa konu alanın idarece doğru tespit edildiği belirtilmiştir. Bu durumda; dava konusu yapı tatil tutanağında belirtilen aykırılıkların fiili durumla örtüştüğünün bilirkişi raporuyla ortaya konulduğu, idare tarafından tespit edilen aykırılıkların fiili duruma uygunluğu konusunda herhangi bir tereddüt kalmadığı anlaşıldığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyoruz.