Danıştay 4. Daire 2023/8257 E. 2023/6566 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/8257 Karar No : 2023/6566 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Marketler Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; ... ili, ... ilçesi genelinde faaliyet gösteren ulusal marketlerin faaliyet gösteremeyeceği alanların ve kıstasların belirlenmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı ... Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte ve bu Yönetmeliğin ekinde market olarak açılacak işyerleri için ortak aranacak özelliklerin ve şartların neler olduğunun tahdidi olarak sayıldığı, söz konusu Yönetmeliğin 12. maddesinde işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı müracaatı sırasında Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında herhangi bir belgenin istenemeyeceğinin belirtilmesi karşısında dava konusu edilen meclis kararında belirtilen şekilde ulusal marketlerin faaliyet gösteremeyeceği alanların ve faaliyet kıstaslarının belirlenmesinin söz konusu Yönetmelik hükümlerinde belirtilen özellik ve şartlara ek olarak ilave yükümlülük getirilmesi anlamına geleceği ve anılan mevzuat hükümleri uyarınca işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı almak için yönetmelikte belirtilmeyen ilave yükümlükler getirilemeyeceği, bu kapsamda ... İli, ... İlçesi genelinde faaliyet gösteren ulusal marketlerin faaliyet gösteremeyeceği alanların ve kıstasların belirlenmesi kısmına ilişkin ... Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; usule ilişkin olarak dava dosyasına sunulan vekaletnameden anlaşılacağı üzere mesleki faaliyetlerin asilin ikametinden farklı bir yerde icra edilmesine rağmen İdare Mahkemesince tebligatın usulsüz olarak asile yapıldığı, esas bakımından ise; 5393 Sayılı Belediye Kanunun 14. maddesinin (a) fıkrasında, "ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır." düzenlemesine yer verildiği, anılan hüküm ve ticari işletmelerin belirli bölgelere yığılarak halkın hizmet alma noktalarına ulaşımının zorlaşmaması, trafik akışının belli alanlarda yoğunlaşarak can ve mal güvenliğini tehdit etmemesi adına hizmet sunum yerleşkesi ve standartlarının belirlendiği, dava konusu işlem ile serbest ticaret hakkına ilişkin bir sınırlandırma getirilmediği, kamu idarelerinin idari işlemlerinde göstermesi gereken objektiflik sınırları içerisinde düzenleme yapma yetkisinin kullanıldığı, bu minvalde kurulacak işletmelere depo alanları, mal indirmeye uygun fiziki özellikler, atık alanları, kavşaklara uzaklık gibi kıstaslar belirlendiği, anılan kıstasların yasalarca kendilerine vaaz edilen yükümlerinin ifası niteliğinde olduğu, idarenin düzenliliği ilkesi çerçevesinde yapılan düzenlemenin hukuka aykırı bulunmasının idarenin takdir yetkisinin ve bu yetkinin objektifleştirilmesinin yargı kararı ile kaldırılması anlamına geldiği ileri sürülerek usul ve yasaya aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin reddine, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 27/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava; davacı şirket tarafından ... ili, ... ilçesi genelinde faaliyet gösteren ulusal marketlerin faaliyet gösteremeyeceği alanların ve kıstasların belirlenmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı ... Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır. 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fıkrasında "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde açmak istediği marketine işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için davacı şirket tarafından davalı idareye 30/12/2020 tarihinde PTT aracılığıyla başvuru yapıldığı, söz konusu başvuru "... Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün "... Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile İlçe genelinde ulusal marketlerin faaliyet gösteremeyeceği alanların ve kıstaslarının belirlendiği, söz konusu ruhsat başvurusunun yapıldığı işyerinin mevcut kararda belirtilen ... Caddesi üzerinde olduğu" gerekçesiyle... tarih ve... sayılı işlemin tesis edildiği görülmektedir. 5393 Sayılı Belediye Kanunun "Belediyelerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14. maddesinin (a) fıkrasında, ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapmak veya yaptırmak belediyelerin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. Bu yetkiye istinaden Belediye Meclisince ticari işletmelerin belirli bölgelere yığılarak halkın hizmet alma noktalarına ulaşımının zorlaşmaması, trafik akışının belli alanlarda yoğunlaşarak can ve mal güvenliğini tehdit etmemesi adına hizmet sunum yerleşkesi ve standartlarının belirlendiği, dava konusu işlem ile, serbest ticaret hakkına ilişkin bir sınırlandırma getirilmediği, kamu idarelerinin idari işlemlerinde göstermesi gereken objektiflik sınırları içerisinde düzenleme yapma yetkisinin kullanıldığı, bu minvalde kurulacak işletmelere depo alanları, mal indirmeye uygun fiziki özellikler, atık alanları, kavşaklara uzaklık gibi kıstaslar belirlendiği, anılan kıstasların yasalarca kendilerine vaaz edilen yükümlülüklerin ifası niteliğinde olduğu, yapılan düzenlemenin idarenin takdir yetkisinin Kanunla verilen yetki ve sorumluluk dahilinde olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle dava konusu meclis kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.