Danıştay 2. Daire 2023/5600 E. 2025/6243 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5600 Karar No : 2025/6243

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : .... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Komutanlığı VEKİLİ : Av....

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; İzmir ili, ... Komando Okulunda astsubay olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 2016-2017 Kıta Kaynaklı Subaylık Anlayışı Kazandırma Eğitimi Yeterlilik Sınavında başarısız sayılmasına dair işlem ile bu işlemin dayanağı Yönetmeliğin ilgili hükümlerinin iptali istemiyle açtığı davada verilen yargı kararı üzerine 20/07/2020 tarihinde yeniden yapılan yeterlilik sınavında başarısız sayılması nedeniyle subaylığa nasbedilmeyerek, ilişiğinin kesilmesi suretiyle kıtasına gönderilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: .... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının astsubay olarak görev yapmakta iken subaylık eğitimine alındığı, bu eğitimde yirmi tane ders aldığı ve bu derslerden başarılı olarak 4 üzerinden 3,336 notunuyla kursu tamamladığı, girdiği spor sınavında tam puan aldığı, bütün adayların eşit koşullarda yarıştığı bu aşamalarda davacının yüksek bir performans gösterdiği, objektif ve nesnel biçimde değerlendirmeye imkan tanımayan, kuşku uyandırabilecek öğeler taşıyan ve her zaman öznel değerlendirmelere neden olabilecek olan sözlü sınavda ise (45,4) puan aldığı, Senato tarafından kabul edilen Esaslardaki yeterlik sınav ortalaması belirlenirken sözlü sınavın %70 olan etkisinin bütün adayların eşit koşullarda yarıştığı aşamalarda davacının göstermiş olduğu yüksek performansını bertaraf edecek şekilde uygulandığı, tamamen subjektif olan sözlü sınavın etkisinin artırıldığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği hükümlerine göre "Yeterlilik Sınavının" sözlü, atış ve spor sınavı olmak üzere üç ayrı sınavdan oluştuğu, her bir sınav için ayrı komisyon oluşturulduğu ve söz konusu sınavın uygulama yöntemi ve konu kapsamlarının senato tarafından belirlendiği, komisyon üyelerinin davacıya bahse konu "Yeterlilik Sınavı Değerlendirme Formu"nun "Akademik Konular" başlığını taşıyan kısmında tablo halinde gösterilmek suretiyle, her bir kriter yönünden ayrı ayrı puan verdikleri/ayrı ayrı verdikleri puanların değerlendirme karar formuna işlendiği, Yönetmelikte belirtilen usullere uygun olarak yapılan yeterlilik sınavında başarısız olduğu gerekçesiyle davacının ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde değerlendirmelerle dava konusu işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; SUEM eğitimini başarıyla bitirdiği, subay naspedilmemesi ile ilgili yetkinin, Jandarma Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Yönetim Kuruluna değil İçişleri Bakanına ait olduğu, bu nedenle dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, kendisinin SUEM eğitimindeki statüsünün kursiyer olması nedeniyle, dış kaynaktan temin edilen ve öğrenci statüsünde bulunanların tabi tutulduğu yeterlilik sınavına tabi tutulmasının hukuka aykırı olduğu, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/10/2019 günlü, YD İtiraz No:2019/919 sayılı kararı gereğince, ayrıca yeterlilik sınavına tabi tutulmaksızın teğmen naspedilmesi gerekirken, ikinci defa yeterlilik sınavına tabi tutularak başarısız sayılması ve devamındaki işlemlerin, Mahkeme kararını etkisiz kılmaya yönelik ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen kararın icaplarına uygun olmaması nedeniyle hukuka aykırı olduğu, Yönetmeliğin 25/1. maddesinde yer alan düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, SUEM eğitimine başladığı dönemde yürürlükte olmayan Yönetmeliğin kendisine uygulanamayacağı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlığında aynı eğitime tabi tutulan kursiyer astsubaylar bu eğitimi bitirdikten sonra herhangi bir yeterlilik sınavına tabi tutulmadan doğrudan teğmen naspedilirken, sadece Jandarma Genel Komutanlığında görev yapan astsubayların, subaylık nosyonu kazandırma eğitimini başarıyla bitirdikten sonra yeterlilik sınavına tabi tutulmasının eşitlik, hakkaniyet ve hukukun üstünlüğü ilkeleri ile bağdaşmadığı, subjektif değerlendirme yapılarak başarısız sayıldığı, işlemin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; davacının başarısız olduğu ikinci yeterlilik sınavının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararına uyularak hazırlanan Yönetmeliğe istinaden yapıldığı, subay adayı olan davacının öğrenci statüsünde olduğu, kıta kaynaklı olmasının bu durumu değiştirmediği, yeterlilik sınavının usulüne uygun olarak icra edildiği ve davacının yetersiz olduğu kanısına varıldığı, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: İzmir ili, ... Komando Okulunda astsubay olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 2016-2017 Kıta Kaynaklı Subaylık Anlayışı Kazandırma Eğitimi Yeterlilik Sınavında başarısız sayılmasına dair işlem ile bu işlemin dayanağı Yönetmeliğin ilgili hükümlerinin iptali istemiyle açtığı davada verilen yargı kararı üzerine, ... günlü, ... sayılı Eğitim Merkezi Komutanlığı Yönetim Kurulu Kararı ile 20/07/2020 tarihinde yeniden yapılan yeterlilik sınavında başarısız sayılması nedeniyle subaylığa nasbedilmeyerek, ilişiğinin kesilmesi suretiyle kıtasına gönderilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir... ... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir. 30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında subay adayı olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/11/2025 günlü, E:2023/3328, K:2025/5155 sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptaline karar verilmiştir. Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 25/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.