Danıştay 2. Daire 2023/5385 E. 2025/6353 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5385 Karar No : 2025/6353

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi, ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (JSGA) Bursa Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulunda sözleşmeli jandarma astsubay öğrencisi olarak öğrenim gören davacının, yeterlilik sınavından başarısız sayılması üzerine okul ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile özlük haklarının iadesi istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ...İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan formu incelendiğinde 40 puan üzerinden değerlendirilen "mesleki bilgi ve uygulama düzeyi" için davacı hakkında sınav komisyonun bütün üyeleri tarafından 20 puan takdir edildiği, 20 puan üzerinden değerlendirilen "konuyu kavrayıp özetleme ifade yeteneği ve muhakeme gücü" için tüm komisyon üyeleri tarafından 8'er puan takdir edildiği, 20 puan üzerinden değerlendirilen "özgüveni ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı" için tüm komisyon üyeleri tarafından 9'ar puan takdir edildiği, yine 20 puan üzerinden değerlendirilen "liyakati temsil kabiliyeti davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu" için bütün komisyon üyeleri tarafından 7'şer puan takdir edildiğinin görüldüğü, bu durumda, her komisyon üyesince ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına karşın, sözlü sınavda komisyon üyelerinin herbiri tarafından, bütün değerlendirme kriterlerine aynı puanın takdir edilmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, dolayısıyla anılan puanlamanın sağlıklı yapılmadığı, objektif ve tarafsız yapılan bir sözlü sınavda üyelerin adayları değerlendirmelerinde bazı hususlarda mutlaka farklı kanılara vararak farklı puan takdir edeceğinin kabulünden hareketle, herbir üyenin herbir değerlendirme kriterine otomatik olarak aynı puanı takdir etmesinin, sınav değerlendirmesinin objektifliğine gölge düşürdüğü sonucuna varıldığından, yeterlilik sınavı başarı notunda, sözlü sınav notunun etkisinin %70’i olduğu dikkate alındığında, davacının yeterlilik sınavında başarısız sayılarak okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, öte yandan, bu Mahkeme kararının, davacının yeterlilik sınavda başarılı olduğu ve doğrudan atanması yolunda bir sonuç doğurmaya yönelik olmayıp, yeniden yapılacak sözlü sınav sonucunda ortaya çıkacak olan değerlendirme ve puana göre davacı hakkında yeni bir işlem tesis edilmesine yönelik olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlıkta, sözleşmeli jandarma astsubay öğrenci olan davacının, Senato kararının uygulanması suretiyle Yönetmelikte yer alan usuller uygulanarak yapılan yeterlilik sınavının akademik konular kısmında davacıya; öğrenci soru torbası içerisinden soru kartı çektirildiği, davacı tarafından çekilen 344 numaralı soruda, "Duvara dayatarak kelepçesiz üst arama tekniğini anlatarak uygulamasını gösteriniz" 343 numaralı soruda, "Kelepçeli Taşıma tekniği, kafadan T tutuşu ile şahsı taşıma tekniğini anlatarak uygulamasını gösteriniz”, 60 numaralı soruda "Personel emeklilik taleplerini ne zaman iletebilir” sorularının sorulduğu, anılan sorulara davacının verdiği cevaplar dikkate alınarak, davacıya "Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi" bölümünden komisyon başkanı ve diğer iki üye tarafından 20'şer puan verildiği, "Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü" bölümünden komisyon başkanı ve diğer iki üye tarafından 8'er puan verildiği, "Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı" bölümünden komisyon başkanı ve diğer iki üye tarafından 9'ar puan verildiği, "Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu" bölümünden komisyon başkanı ve diğer iki üye tarafından 7'şer puan verildiği, ortalama notunun 44 olduğu, ayrıca bu hususlar yönünden el yazısıyla tanzim edilen komisyon başkan ve üyelerince de ayrıntılı tutanak düzenlenerek imzalandığı, öte yandan atış notunun '100', spor notunun ise '60' olduğu, bu şekilde Komisyon üyelerinin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalamasının alınması neticesinde davacının yeterlilik sınav notunun 54,80 olarak tespit edildiği ve tutanak altına alındığı, tutanağın komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalandığının görüldüğü, her ne kadar idare mahkemesince, "her komisyon üyesince ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına karşın, sözlü sınavda komisyon üyelerinin herbiri tarafından, bütün değerlendirme kriterlerine aynı puanın takdir edilmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, dolayısıyla anılan puanlamanın sağlıklı yapılmadığı, objektif ve tarafsız yapılan bir sözlü sınavda üyelerin adayları değerlendirmelerinde bazı hususlarda mutlaka farklı kanılara vararak farklı puan takdir edeceğinin kabulünden hareketle, herbir üyenin herbir değerlendirme kriterine otomatik olarak aynı puanı takdir etmesinin, sınav değerlendirmesinin objektifliğine gölge düşürdüğü" şeklinde değerlendirme yapılmış ise de, aynı kişiyi gözlemleyen komisyon başkan ve üyelerinin aynı notu takdir etmelerinin dava konusu işlemi sakatlayıcı yönünün bulunmadığı sonucuna varıldığı, bu durumda, Yönetmelikte ve Senato kararında belirtilen usullere uygun olarak yapılan yeterlilik sınavında başarısız olduğu anlaşılan davacının, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Astsubay Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde değerlendirme ile işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 2803 sayılı Kanun'da yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esasların İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmışsa da somut olayda yeterlilik sınavının içerik ve kapsamı, sözlü sınav içerisindeki puan ağırlıkları dahil olmak üzere bütün hususların Senato tarafından belirlendiği, soruları kendisinin seçmediği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacının, dış kaynaktan astsubay temini kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olarak eğitime katılmaya hak kazandığı, gerçekleştirilen eğitim sonunda yapılan yeterlilik sınavında başarısız olması nedeniyle 12/08/2021 günlü Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işlemi ile ilişiğinin kesilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT : 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir... ... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir. 30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (JSGA) Bursa Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulunda sözleşmeli astsubay öğrencisi olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmünün ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/11/2025 günlü, E:2023/3328, K:2025/5155 sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrası hükümlerinin iptaline karar verilmiştir. Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 30/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.