Danıştay 2. Daire 2022/3352 E. 2026/319 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3352 Karar No : 2026/319

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı 2- ... Genel Komutanlığı VEKİLLERİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; ... İl Jandarma Komutanlığı emrinde Uzm. J. VI. Kad. Çvş olarak görev yapmakta olan davacının, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-(çç) maddesi uyarınca, "Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara ve benzeri kötü alışkanlıklara düşkün olmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 14/04/2019 tarihinde alkollü halde araç kullanırken trafik kazasına karıştığı, ceza kovuşturması neticesinde hapis cezasına hükmedildiği, bu nedenle davacının alkol kullandığının sabit olduğu görülmekte ise de, davacının söz konusu olaya ilişkin alkollü olarak araç kullanması sonucunda kaza yapmasının tek başına sosyal hayatına zarar verecek derecede alkole düşkün olduğu sonucunu doğurmayacağı, dolayısıyla davacının yaşanan olaydan önce alkollü olarak işlediği fiillere bakılmasının gerektiği, davacının siciline bakıldığında ise, 16/02/2002 tarihinde alkollü vaziyette birliğe döndüğünden bahisle üç (3) gün oda hapsi cezası, 13/03/2018 tarihinde araç içerisinde bir kadınla alkol aldığı tespit edildiğinden yedi (7) gün oda hapsi cezası, 09/06/2008 tarihinde görev yerini izinsiz olarak terk ederek aşırı alkollü vaziyette görev mahallinin dışında sızmış vaziyette bulunduğundan bahisle on (10) gün oda hapsi cezası aldığı, ... Sulh Ceza Mahkemesi tarafından alkollü şekilde araç kullandığından bahisle ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla bir ay yirmi gün hapis cezası aldığı, görevli olmadığı esnada ikametinde yaşanan adli arama faaliyeti sırasında alkolün verdiği etkiyle görevli personele küfür ve hakaretlerde bulunduğundan bahisle Giresun İl Jandarma Komutanlığının ... tarihinde yapmış olduğu disiplin soruşturması sonucunda 7068 sayılı Kanun'un 8/6/çç maddesi gereğince geçmiş cezai davranışları da gözetilerek meslekten çıkarma cezasının teklif edildiği, Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun ... tarih ve D:..., K:... sayılı kararıyla bir alt ceza uygulanarak 24 ay uzun süreli durdurma cezası ve altı (6) disiplin ceza puanı ile tecziye edilmesine karar verildiği ve söz konusu bu cezaların davacıya tebliğ edilerek kesinleştiğinin anlaşıldığı, davacının, gerek idari gerekse adli işlemlerden tespit edildiği üzere 'alkol alma' şeklinde ortaya çıkan davranışın (alkole düşkünlüğünün) müteaddit defalar gerçekleştiği, uzunca bir sürece yayıldığı ve görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede olduğunun anlaşılması karşısında, davacının 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(çç) maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziye edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacının dava konusu işlemin tesisine esas alınan fiillerinin, görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek nitelik ve ağırlığı haiz olup olmadığının açıklığa kavuşturulması için davacının belirtilen fiillerinin mahiyeti itibariyle dikkate alınıp, ayrı ayrı değerlendirildiğinde, bir kısmının görevi dışında ve özel hayatında meydana gelen fiiller olduğu gibi alkolün etkisi altında işlediği tüm fiillerin, görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek, dolayısıyla da meslekten çıkarılmasını gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olmadığı, bu suretle dava konusu işlemin ölçülülük ve orantılılık ilkesine uygun olmadığı gerekçesiyle; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından; davacının "alkol alma" şeklinde ortaya çıkan davranışının müteaddit defalar gerçekleşmesi ve uzun bir sürece yayılması nedeniyle görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede büyük bir sorun oluşturduğu, yaklaşık 20 yıldır devam eden ve gerek disiplin cezaları gerekse adli cezalar almasına neden olan fiiline ilişkin olarak tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava dosyasının incelenmesinden; ... İlçe Jandarma Kovanlık Karakol Komutanlığında Uzm. J. VI. Kad. Çvş. olarak görev yapmakta olan davacının, 14/04/2019 tarihinde izinsiz olarak gittiği Ordu ili, ... ilçesinde alkollü iken trafik kazası yaptığı, konu hakkında üstüne veya amirine bilgi vermediği, kazayla ilgili yürütülen ceza kovuşturması neticesinde ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla on (10) ay hapis cezasına hükmedildiği, anılan cezanın infazı amacıyla ... Tipi Kapalı Cezaevine giderek teslim olan davacının durumunun ağabeyi .. tarafından 03/12/2019 tarihinde Kovanlı Jandarma Karakol Komutanlığı aranarak bilgi verilmesi üzerine davacı hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda, ''Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara ve benzeri kötü alışkanlıklara düşkün olmak'' fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesine dair Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının tesis edildiği, bunun üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT : 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un; 7/1-e maddesinde; meslekten çıkarma, personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılması olarak tanımlanmış; 8/6-çç maddesinde de, "Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara ve benzeri kötü alışkanlıklara düşkün olmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. Anılan Kanun'un "Jandarma teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 20. maddesinde; "(1) Jandarma teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir. ç) Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu; 1) Genel Komutanlık merkez teşkilatında görevli yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erlere ve diğer sınıflardaki memurlara Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını, 2) Genel Komutanlık merkez teşkilatı ile asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, komando alay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarında bulunan binbaşı ve yarbay rütbelerindeki subaylara meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası hariç diğer disiplin cezalarını, 3) Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, komando alay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarında bulunan yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma ve diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma cezasını, ... verebilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık konusu olayda; davacının alkole olan bağımlılığı ya da düşkünlüğünün varlığının tespiti için öncelikle, alkollü iken gerçekleşen eylemlerinin belirlenmesi, sonrasında da bu fiillerinin görevini, sosyal ve aile yaşantısını nasıl etkilediğinin cevaplanması gerekmektedir. Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, alkollü olarak 21/03/2009 tarihinde trafik güvenliğini tehlikeye sokması nedeniyle, "alkolün etkisi altında iken araç kullanmak suretiyle trafik güvenliğini tehlikeye sokma" suçundan yapılan yargılama sonucunda ... Sulh Ceza Mahkemesinin .. günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla "1 ay, 20 gün hapis cezası" aldığı, anılan bu kararın 15/05/2013 tarihi itibariyle bu haliyle kesinleştiği; 14/04/2019 tarihinde gerçekleştirdiği "alkollü araç kullanarak trafik güvenliğini tehlikeye sokma" suçundan yapılan yargılamada ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla "10 ay hapis cezasıyla" cezalandırıldığı ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedilerek anılan kararın 29/10/2019 tarihi itibariyle kesinleştiği, 2008 yılında meskun mahalde araç içinde bir kadınla alkol aldığından bahisle 7 gün oda hapsi cezasıyla tecziye edildiği, aynı sene içinde bu defa aşırı derecede alkol alarak aracında sızmış halde bulunması nedeniyle 10 gün oda hapsi cezasıyla tecziye edildiği, yine davacının, ... günlü, ... sayılı Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu kararıyla; "Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara ve benzeri kötü alışkanlıklara düşkün olmak" fiili nedeniyle alt ceza uygulanarak "24 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla tecziyesine ve kararın brüt aylığından 1/2 oranında kesinti yapılmak suretiyle uygulanmasına karar verildiği görülmektedir. Bu durumda; davacı hakkında verilen adli ve idari cezalar dikkate alındığında, davacının alkollü olarak gerçekleşen eylemlerinin görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede yani düşkün olmak boyutuna ulaştığı ve disiplin cezasına konu fiillerinin sübuta erdiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen .. günlü, E:..., K:.. sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 04/02/2026 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karar hukuk ve usule uygun olduğundan onanması gerektiği görüşüyle, bozulması yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.