Danıştay 13. Daire 2025/52 E. 2025/1263 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/52 Karar No:2025/1263

TEMYİZ EDENLER : I- (DAVACI) ... Kuyumculuk Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

II- (DAVALILAR) 1- ... Kaymakamlığı 2- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

DİĞER DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ... Belediyesi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:..." adresinde bulunan iş yerinde izin alınmadan döviz alım satımı yapıldığından bahisle 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesi uyarınca iş yerinin 1 (bir) ay süreyle faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığının... tarih ve ... sayılı kararının, Bakanlık kararının uygulanması amacıyla tesis edilen Samsun Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin ve İlkadım Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile iş yerinin mühürleneceğinin bildirimine ilişkin İlkadım Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Hazine ve Maliye Bakanlığının ... tarih ve... sayılı işlemi yönünden inceleme yapıldığında; Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu iş yerinin faaliyetinin durdurulması işleminin dayanağının 05/11/2020 tarihli e-yoklama fişi olduğu, söz konusu yoklama fişinin ekindeki resimlerde her ne kadar iş yerinde "döviz" ve "change" tabelası ile vezne etrafında çok sayıda "dolar" resminin bulunduğu anlaşılmakta ise de, döviz alım satımı yapıldığına ilişkin her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut bir tespitin dava dosyasında yer almadığı, dava konusu işlemde de "Bakanlıktan izin alınmadan döviz alım satımı yapıldığına ilişkin emarelerin bulunduğundan" bahsedildiği görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; İlkadım Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden; Hazine ve Maliye Bakanlığının anılan ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu iş yerinin mühürleneceğinin bildirilmesine ilişkin İlkadım Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işleminde de hukuka uygunluk bulunmadığı; Samsun Valiliğinin ... tarih ve ...sayılı işlemi ile İlkadım Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden; Anılan işlemlerin ... tarih ve...sayılı Bakanlık işleminin bildirimi niteliğinde olduğu, kesin ve yürütülebilir nitelikte olmadığı anlaşıldığından söz konusu işlemlere karşı açılan davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, Hazine ve Maliye Bakanlığının işlemi ile İlkadım Belediye Başkanlığının işleminin iptaline; Samsun Valiliğinin işlemi ile İlkadım Kaymakamlığının işlemi yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Hazine ve Maliye Bakanlığının... tarih ve ...sayılı işlemi ile İlkadım Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden; yetkisiz iş yerlerinin döviz alım satımının ispatını mutlak anlamda alım ve satım anında tespit etmeye mecbur bırakmanın idareyi ağır bir ispat külfeti altında bırakacağı, uyuşmazlıkta, davacıya ait iş yerinin içerisinde "Döviz" ve "Change" tabelasının ve çok sayıda dolar resminin bulunduğunun sabit olduğu, bu haliyle, iş yerinde izinsiz döviz alım satımı gerçekleştirildiğinin kabulü gerektiği anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı; Samsun Valiliğinin...tarih ve ... sayılı işlemi ile İlkadım Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden; Anılan işlemlerin uyuşmazlık konusu iş yeri faaliyetinin bir ay süreyle geçici olarak durdurulmasını sağlamaya yönelik olarak tesis edildiği, bu haliyle davacı yönünden icrai, yürütülebilir ve hukuksal sonuç doğurmaya yönelik işlemler dizisi olduğu anlaşıldığından, diğer işlemler yönünden yapılan tespit ve değerlendirmelere göre iş yerinde yetkisiz döviz alım satım faaliyeti yapıldığının sabit bulunduğu da göz önüne alındığında bu kısım yönünden de davanın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı tarafların istinaf başvurularının kabulü ile "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kısım yönünden İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve bu kısım yönünden davanın reddine; "davanın incelenmeksizin reddine" ilişkin kısım yönünden ise davacının istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, iş yerinde Western Union sistemi ile döviz transferi yapıldığı, söz konusu dolar resimlerinin de bu kapsamda camlara yapıştırıldığı, denetim sırasında iş yerinde 40 dakika kadar kalınmasına rağmen döviz alım satımı yapıldığı tespiti bulunmadığı, aksine denetim sırasında 300 dolar bozdurmak isteyen bir müşteriye döviz satılmadığı bilgisinin verildiği tespiti bulunduğu, döviz alım satımı yapıldığının şüpheden uzak bir şekilde ortaya koyulamadığı ileri sürülmektedir.

Davalı Samsun Valiliği ve İlkadım Kaymakamlığı tarafından, temyize konu kararda eksik hüküm kurulduğu, yargılama giderinin eksik hesaplandığı, farklı işlemlere yönelik yargılama neticesinde ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idareler tarafından, iş yerinde izin alınmadan döviz alım satımı yapıldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine, 2. Davanın kısmen incelenmeksizin reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf başvurusunun gerekçeli reddi, davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile "dava konusu işlemlerin iptaline" dair kısmı yönünden kararın kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 18/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.