Danıştay 12. Daire 2023/6488 E. 2025/5761 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/6488 Karar No : 2025/5761

DAVACI : ... Eczacı Odası VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 3- ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Yönetim Kurulunun 05/10/2023 tarih ve 205 sayılı kararıyla hazırlanarak, 19/10/2023 tarih ve 82640558 sayılı Bakan oluru ile yürürlüğe konulan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'nın eki 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılı cetvellerde, ''eczacı'' kadro ve görev unvanı için belirlenen ek ödeme oranlarının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu düzenleyici işlemin, eczacılar da dahil olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığında çalışan sağlık çalışanlarına yapılacak ek ödeme oran ve miktarlarını düzenleyen usul ve esaslara ilişkin olduğu, ekli cetvellerde ek ödemelere ilişkin oranların belirlendiği, ancak; en az yükselen oranların hiçbir gerekçe bulunmaksızın eczacılara ait olduğunun görüldüğü, ek ödeme tutarına esas katsayılar belirlenirken; beş yıllık lisans eğitimi alan, stratejik personel olarak tanımlanan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda sağlık hizmetleri sınıfında birlikte yer alan diş hekimi ve eczacılar için farklı katsayıların belirlenmesi eşitlik ilkesine aykırı olup, mesai dışı tavan ek ödeme tutarına esas katsayı tespitinde eczacı için öngörülen katsayının, diş tabibi için belirlenen katsayıdan düşük tutulduğu; uzman tabip, tabip, uzman diş tabibi, diş tabibi, uzman eczacı ve eczacılar arasındaki katsayı farklılıklarının hiçbir anlamlı açıklaması olmadığı gibi, tüm katsayıların eczacılar aleyhine sonuç doğuracak şekilde düzenlendiği, ek ödeme düzenlemelerinin ilk yapıldığı dönemlerde tabipler, diş hekimleri, eczacılar arasındaki ek ödeme oranları arasındaki farkın, bu meslek gruplarının tahsil yılları değerlendirilerek gerekçelendirildiği ve yıllar içinde oranlarda iyileştirmelerde bulunulduğu, bu meslek gruplarının Kurum içinde yaptıkları hizmetin niteliği, hacmi veya iş yükü aynı kalmakla birlikte, yapılan iyileştirmelerin her zaman eczacılar aleyhine olduğu, eczacılık fakültelerindeki tahsil yılı diş hekimliklerinde olduğu gibi 5 yıla çıkarılmış olmakla birlikte, süreç boyunca diş hekimi ek ödeme oranında %41 artış olmasına rağmen eczacılar için bu iyileştirme oranının sadece %15 olup, bu oranın düşüklüğünde işin niteliği ya da tahsil yılının da gerekçe gösterilemeyeceği, idarenin düzenleyici işlemlerinin genel, soyut ve objektif hukuki sonuçlar meydana getirmesi gereken normatif işlemler olduğu, düzenleme yetkisi kullanılırken Anayasa’ya uygun davranılmasının gerektiği, çeşitli yasal düzenlemelerde yer bulan ve kamu hizmetlerine ilişkin temel ilkelerden olan eşitlik ilkesinin, aynı hukuki durumda bulunanlara aynı kuralların uygulanmasını gerektirdiği, yargısal içtihatların; idarenin düzenleyici işlemlerinin eşitlik ilkesine uygun olması gerektiğini nispi eşitlik ilkesi çerçevesinde değerlendirmekte ve farklı hukuki durumlar ile kişiler bakımından düzenleme yetkisinin farklı yönden kullanılabileceğini belirttiği, ancak; farklı yönde düzenlemelere gitmek için farklı düzenlemeyi haklı kılacak bir nedenin bulunmadığı, farklılığın nedenlerine ilişkin objektif kriterlerin bulunmasının gerektiği, böyle bir neden mevcut olmaksızın farklı uygulamalara yol açabilecek biçimde tesis edilen düzenleyici işlemlerin doğurdukları sonuç itibarıyla hukuka aykırı olacakları, sonuçta; eczacıların ihtisaslarına, görevlerine, yetkilerine, kamu sağlığına ve etik, idari ve mali sorumluluklarına uygun bir düzenleme yapılmamış olması nedeniyle dava konusu işlemin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Usul yönünden; öncelikle hasım mevkiinden çıkartılmalarının gerektiği, esas yönünden; Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinde 12/08/2022 tarihinde yapılan değişiklikle, 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5. maddesi uyarınca Sağlık Bakanlığında döner sermaye ek ödemesinden faydalanan personele taban ödeme yapılmaya başlandığı, 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye Ek 39. madde eklenmek suretiyle Sosyal Güvenlik Kurumu, Adli Tıp Kurumu gibi idareler ile kurum tabipliklerinde çalışmakta olan tabip personelin de ücretlerinde taban ödemeye benzer tutarda iyileştirme yapıldığı ve anılan maddenin sekizinci fıkrasındaki hüküm gereğince Sosyal Güvenlik Kurumunda görev yapan uzman tabip, uzman diş tabibi ile tabip, diş tabiplerinin ek ödeme tavan oranlarının arttırılmasına rağmen, eczacı personel yönünden değişiklik yapılmadığı, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 28. maddesinin beşinci fıkrası gereğince yürürlüğe konulan Usul ve Esaslar ile Sosyal Güvenlik Kurumu merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlara iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler esas alınarak anılan fıkrada personel bazında belirlenmiş tavan ek ödeme tutarını geçmeyecek şekilde ek ödeme yapıldığı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 39. maddesinde öngörülen ödemeden Sosyal Güvenlik Kurumunda kapsam dahilindeki personelin de faydalanabilmesi için Usul ve Esaslar’da değişiklik yapıldığı ve taslağın 12/10/2023 tarihli yazı ile uygun bulunduğu, söz konusu değişiklikler kapsamında kanuni düzenleme ile belirlenen tavan ek ödeme oranları dahilinde kalmak üzere ek ödemelerini anılan Usul ve Esaslar’a ekli cetvellere göre almakta olan yönetici olarak görev yapmayan uzman tabiplerin ek ödeme oranları %310, eczacıların ek ödeme oranlarının ise %75 oranında arttırıldığı, böylece kanun koyucu tarafından, eczacıların tavan ek ödeme oranlarında artış öngörülmemesine rağmen Kanun’un verdiği yetki ile hizmet gerekleri ve ek ödeme tavanları içinde kalmak üzere, Kurumda istihdam edilen yönetici olmayan eczacı personel için %75 oranında, yönetici olarak görev yapan eczacı personelin ek ödemelerinde ise %150’ye varan oranlarda artış yapıldığı, davacı tarafın iddialarının aksine eczacı ve diş tabibinin aynı hizmet sınıfında yer alması nedeniyle aynı mali haklara sahip olması, sağlık hizmetleri sınıfında yer alan tüm personelin mali haklarının benzer olması gibi bir sonuç ortaya çıkaracak olup, söz konusu durumun kamu personel sistemine tamamen aykırı olacağı, nitekim kamu personel ücret sistematiğinde kadro unvanı ve derecesi, eğitim durumu, performans gibi kriterler kullanılarak farklı unvana ve eğitim seviyesine sahip personele yapılan ödemeler arasında Kanun’da öngörülen sınırlar içerisinde farklılaştırma yapılmasının eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmadığı, eczacı personele benzer ek ödemelerin yapıldığı Sağlık Bakanlığı ile üniversite hastanelerinde uygulanan ek ödeme sistemlerinde de, Sosyal Güvenlik Kurumuna benzer şekilde diş tabibi personelin ek ödemelerinin eczacı personelden yüksek olduğu, bu kapsamda Kanun’un belirlemiş olduğu üst sınır ve aralarında personelin kadro unvanı ve derecesinin de yer aldığı kriterler ile kamu yararı ve hizmet gerekleri de gözetilerek, 5502 sayılı Kanun’un 28. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca ödenecek ek ödeme oranlarının tespitinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Usul yönünden; 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 28. maddesinin sekizinci fıkrası gereğince Hazine ve Maliye Bakanlığının da hasım mevkiine alınmasının gerektiği, ayrıca süre vd. usul hükümleri yönünden de itirazlarının bulunduğu, esas yönünden; 5502 sayılı Kanun’un 28. maddesinde, Sosyal Güvenlik Kurumu personelinin statüsü, ücret ve mali haklarının düzenlendiği, anılan maddenin sekizinci fıkrasında ise, Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personelin ek ödeme tutarlarının belirlendiği, ancak; 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye Ek 39. maddenin eklendiği, ilgili ek maddenin yedinci fıkrasında yer alan hüküm ile de Sosyal Güvenlik Kurumunda çalışan tabip ve diş tabiplerinin ek ödeme oranlarında yeniden kanuni düzenleme yapıldığı, böylece personele yapılacak ek ödemenin usul ve esaslarının söz konusu düzenlemeyle uyumlu hale getirilmesi gerektiğinden Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar çalışmasının başlatıldığı, devam eden süreçte Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşleri aynen uygulanarak yeniden düzenlenen ve 05/10/2023 tarih ve 2023/205 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile onaylanan Usul ve Esasların yeniden Bakanlığa gönderildiği ve 12/10/2023 tarih ve 2545087 sayılı yazısı ile uygun görüş verildiği, Personel Daire Başkanlığının 19/10/2023 tarihli yazısı ile de duyurulduğu, mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DAVALI ... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI : Usul yönünden; davanın süresi içinde açılmadığının tespiti halinde süre aşımı yönünden reddinin gerektiği, uyuşmazlık konusu düzenlemenin, Kurum kadrosunda yer alıp sağlık harcamalarında esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan eczacılar ile Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde fiilen çalışan eczacılara ilişkin olduğu, dolayısıyla davacı Eczacı Odası’nın mensuplarının tümünün ortak çıkarlarına etki etmediği, bu itibarla, sübjektif dava ehliyetinin olup olmadığının resen tetkiki ile menfaat şartının sağlanmadığının tespiti halinde davanın reddinin gerektiği, ayrıca dava konusu işlem Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak tesis edildiğinden Bakanlığın da hasım mevkiine alınmasının gerektiği, esas yönünden; 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 28. maddesinde, Sosyal Güvenlik Kurumu personelinin statüsü, ücret ve mali haklarının düzenlendiği, anılan maddenin sekizinci fıkrasındaki düzenlemenin ardından, 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye Ek 39. maddenin eklendiği, ilgili ek maddenin yedinci fıkrasında yer alan hüküm ile de Sosyal Güvenlik Kurumunda çalışan tabip ve diş tabiplerinin ek ödeme oranlarında yeniden kanuni düzenleme yapıldığı, böylece personele yapılacak ek ödemenin usul ve esaslarının söz konusu düzenlemeyle uyumlu hale getirilmesi gerektiğinden, Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünce ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar çalışmasının başlatıldığı, devam eden süreçte Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşleri aynen uygulanarak yeniden düzenlenen ve 05/10/2023 tarih ve 2023/205 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile onaylanan Usul ve Esasların yeniden Bakanlığa gönderildiği ve 12/10/2023 tarih ve 2545087 sayılı yazısı ile uygun görüş verildiği, Personel Daire Başkanlığının 19/10/2023 tarihli yazısı ile gereği için duyurulduğu ve makam onayının alındığı, davacının iddiasının aksine, eczacı kadrosu ile tabip, uzman tabip, diş tabibi ve uzman diş tabibi kadrolarının birbirinden farklı olduğu, bu kişilerin sağlık eğitimine ayırdıkları süre, akademik başarı, çalışma alanları, eğitimleri için harcadıkları bedensel ve zihinsel işgücü ve dikkat yoğunluğu durumlarındaki farklılıklar nedeniyle farklı ek ödeme oranlarına tabi tutulmasının Anayasa’da öngörülen eşitlik ilkesini zedelemeyeceği, ek ödeme uygulamasının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında ödenen mali haklardan olmayıp, belli hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle gerçekleştirilen bir teşvik uygulaması niteliğinde olduğu, bu sebeple de anılan Kanun’da öngörülen ve korunan mali ve sosyal haklarla bir tutulamayacağı, mevzuat uyarınca ödenmesi öngörülen ek ödeme uygulaması ile Kurumda verilen hizmetin daha etkili ve verimli şekilde yürütülmesini sağlamak ve personeli bu hususun gerçekleşmesi için teşvik etmenin amaçlandığı, bu sebeple, davacının 657 sayılı Kanun’da sağlık hizmetleri sınıfında yer alan diş hekimleri ile eczacıların, aynı ek ödeme oranlarına sahip olması gerektiğine dair haklı beklentilerinden bahsedilemeyeceği, sonuç olarak Usul ve Esaslar'da eczacı için belirlenen ek ödeme oranlarında, hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Anayasa'nın 128. maddesinde kamu görevlilerinin hakları, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenmesinin kurala bağlandığı; Anayasa Mahkemesinin 13/09/2023 tarih ve E:2022/102, K:2023/154 sayılı kararında da belirtildiği üzere, memurların mali ve sosyal haklarının miktarının/oranının (aynı şekilde bu haklarda yapılacak kısıtlamaların/kesintilerin) kanunla düzenlenmesinin Anayasal bir zorunluluk olduğu; 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesinde, SGK'da çalışan sağlık personeline yapılacak ek ödemenin "miktarı/oranı" ile ek ödemeden "hangi hallerde kesinti yapılacağının" kanunla düzenlenmediği ve bu hususların Bakan tarafından belirlenecek usul ve esaslara bırakıldığı; bu durumun Anayasa'nın 128. maddesindeki "kanunilik" koşuluna ve Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararının gerekçesine aykırı olduğundan bahisle, söz konusu düzenlemede yer alan "Bakan tarafından belirlenir" ibaresinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği; Anayasa Mahkemesine başvurulmaması halinde, işin esasına ilişkin olarak, 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesinde, eczacı unvanlı personele, en yüksek Devlet memuru aylığının %700'ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilmesine imkan sağlandığı; 7447 sayılı Kanun'la tabip ve diş tabiplerinin ek ödeme tavan oranları artırıldığı halde, eczacı unvanlı personelin ek ödeme tavan oranlarının arttırılmadığı; buna rağmen, bir önceki Usul ve Esaslar'da eczacılar için öngörülen ek ödeme oranlarının, dava konusu Usul ve Esaslar ile artırıldığı; söz konusu Usul ve Esaslar'ın ekinde yer alan cetvellerin, 5502 sayılı Kanun'da belirtilen tavan ek ödeme oranları ve kriterler gözetilerek, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde düzenlendiği ve söz konusu düzenlemede açık bir takdir hatasının bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Davacı TEB II. Bölge Ankara Eczacı Odasının vekili tarafından açılan davada; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 05/10/2023 tarih ve 205 sayılı Yönetim Kurulu Kararıyla hazırlanarak, 19/10/2023 tarih ve 82640558 sayılı Bakan oluru ile yürürlüğe konulan ''Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları''nın eki 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılı cetvellerde, ''Eczacı'' kadro ve görev unvanı için belirlenen ek ödeme oranlarının iptaline karar verilmesi istenilmektedir. Davalı idarelerin usule ilişkin iddiaları yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi. Anayasanın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri belirtilmiştir. Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak tüzük ve yönetmelik dışında, yönerge, tebliğ, genelge gibi çeşitli adlar altında da düzenleme yapabilmektedirler. Ancak bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Düzenleyici işlemler tesis edilirken, üst hukuk normlarına açıklık getirilmesi ve bu normlarca çizilen çerçeve içerisinde detayların belirlenmesi, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi amaçlanmakla birlikte idarelerin düzenleme yetkisinin üst normla getirilen hükümleri aşacak veya daraltacak bir biçimde kullanılamayacağı hususu da göz önünde tutulmalıdır. Başka bir deyimle düzenleyici işlemlerin bu nitelikleri gereği, dayandıkları üst hukuk normlarına aykırı hüküm içermeleri mümkün değildir. 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun "Personelin statüsü, ücret ve malî haklar" başlıklı 28. maddesinin son fıkrasında; "(Ek fıkra: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %700’ünü, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele ise %225’ini geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle: 12/7/2013-6495/37 md.) Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan kadrolara asaleten veya vekâleten atanan ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde fiilen çalışan doktor, diş hekimi ve eczacılara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %700’ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Yapılacak ek ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir vergi kesintisi yapılmaz. İş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler göz önünde bulundurularak yapılacak ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar, Yönetim Kurulunun teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakan tarafından belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. 05/04/2023 tarihli ve 32154 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7447 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ek 39 uncu madde eklenmiş ve anılan maddenin sekizinci fıkrasında; “5502 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “%700” ibareleri; uzman tabip ve uzman diş tabipleri için “%1.010”, tabip ve diş tabipleri için “%855” olarak uygulanır” hükmüne yer verilerek Sosyal Güvenlik Kurumundaki kapsam dahilindeki personelin de Sağlık Bakanlığı ve üniversite hastanelerinde çalışmakta olan tabip personel gibi taban ödemeden benzer tutarlarda faydalanmasına olanak sağlanmıştır. Belirtilen yasal düzenleme üzerine 375 sayılı KHK’nın ek 39 uncu maddesinde öngörülen ödemeden SGK’da kapsam dahilindeki personelin de faydalanabilmesi için Bakanlık makamının 11/04/2014 tarih ve 1351 sayılı onayı ile 02/08/2013 tarihinden itibaren yürürlükte olan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödeme Usul ve Esaslarını yürürlükten kaldıran davaya konu Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödeme Usul ve Esasları (6. maddesinin 1. fıkrasının c ve ç bentleri hariç) 01/05/2023 tarihinden geçerli olmak üzere, 6. maddesinin 1. fıkrasının c ve ç bentleri yayımı takip eden ay başı itibarıyle yürürlüğe konulmuştur. Dava konusu usul ve esasların hukuki dayanağını oluşturan 5502 sayılı Kanunu'nun anılan maddesinde, Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan, genel idare hizmetleri sınıfında yer alan kadrolara asaleten veya vekâleten atanan ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde fiilen çalışan sağlık personeline maddede belirtilen oranları geçmemek üzere ek ödeme yapılabileceği, ek ödeme tutarlarının belirlenmesinde iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler göz önünde bulundurulacağı, yapılacak ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin usul ve esasların Bakan tarafından belirleneceği hüküm altına alınmak suretiyle belirtilen konuda idareye yetki verilmiştir. Söz konusu Usul ve Esaslara ekli cetvellerin incelenmesinden, ek ödemenin personele fiilen görev yaptığı sürece verilebileceğinin belirtildiği (1), (2), (3) ve (4) sayılı cetvellerde, 657 sayılı Yasaya tabi kurumlarda uzman tabip, uzman diş tabibi tabip, diş tabibi ve eczacı olarak görev yapmakta iken Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire başkanı ve şube müdürlüğü kadrolarına asaleten veya vekaleten atananlara yapılacak ek ödeme oranlarına, (5) sayılı cetvelde ise, Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; uzman tabip, uzman diş tabibi tabip, diş tabibi ve eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele yapılacak ek ödeme oranlarına yer verildiği, diğer cetvellere göre ek ödeme yapılanlara Ek (5) sayılı cetvele göre, Ek (5) sayılı cetvele göre ek ödeme yapılanlara ise, diğer cetvellere göre ek ödeme yapılmayacağının kurala bağlandığı, Ek (5) sayılı Cetveldeki ek ödeme oranlarının, A ve B sütunlarında iki farklı şekilde belirlendiği, A sütunundaki ek ödeme oranlarının asıl kadro ve görev unvanına göre, B sütunundaki ek ödeme oranlarının da Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunanlardan, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi denetim, komisyon ve sağlık kurulunda fiilen çalışanlara performansa dayalı ek ödemeye ilişkin oranlar olduğu, bu cetvellerde yer alan "Eczacı'' kadro ve görev unvanı için ek ödeme oranlarının Uzman Tabip, Uzman Diş Tabibi, Tabip, Diş Tabibinden daha düşük olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Davacı Oda vekilince, eczacılık fakültelerindeki eğitimin de diş hekimleri gibi beş yıl olduğu, diş hekimleri ile eczacıların aynı hukuki durumda oldukları bu nedenle aynı düzenlemelere tabi olmaları gerekirken ek ödeme yönünden farklı oranlar öngörüldüğü yapılan düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülerek davaya konu Ek Ödemenin Usul ve Esasları''nın eki 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılı cetvellerde, ''Eczacı'' kadro ve görev unvanı için belirlenen ek ödeme oranlarının iptali gerektiği ileri sürülmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarında; Anayasamızın 10. maddesinde ifade edilen eşitlik ilkesinin eylemli eşitlik değil, hukuksal eşitlik olduğu, aynı hukuki durumda olanların aynı, farklı hukuki durumda olanların farklı kurallara bağlı tutulmasının eşitlik ilkesini ihlal etmeyeceği belirtilmiştir. Bu durumda diş hekimliği ile eczacılık eğitim süreleri aynı olmakla birlikte eğitim alanlarının birbirinden farklı olması nedeniyle uyuşmazlıkta eşitlik ilkesinin ihlal edildiğinden söz edilmesi mümkün değildir. Sosyal Güvenlik Kurumu personeline yapılacak ek ödemenin iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi dikkate alınarak verilen hizmetin daha etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve kapsamdaki personeli bu hususun gerçekleşmesi için teşvik etmek amacına yönelik olduğu açıktır. Anılan mevzuatta ek ödemenin, Sosyal Güvenlik Kurumundaki bütün personele değil, sadece belirtilen personele yapılması hüküm altına alınmakla birlikte kapsamdaki her personele aynı oranlarda ek ödeme yapılmasının öngörülmediği gibi, ek ödeme tutarları belirlenirken dikkate alınması gereken kriterler sayılarak bu kriterlere göre belirtilen unvanlar arasında ek ödeme konusunda farklılıklar oluşturulabilmesine olanak sağlanmış, 7447 sayılı Yasa ile 375 sayılı KHK'ye eklenen 39. maddenin 8. fıkrasında 5502 sayılı Yasanın 28. maddesinde yer alan ek ödeme oranlarında uzman tabip, uzman diş tabipleri, tabip ve diş tabipleri için artış yapılmış ancak bu düzenlemede eczacılara yer verilmemiştir. Söz konusu usul ve esaslara ekli cetvellerdeki düzenlemelerin, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde ek ödemenin amacı gözetilerek üst hukuk normlarında belirtilen tavan tutarları ile ek ödeme tutarlarının belirlenmesinde dikkate alınacağı belirtilen kriterler birlikte değerlendirilerek yapıldığı anlaşıldığından ''Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları''nın eki 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılı cetvellerde, ''Eczacı'' kadro ve görev unvanı için belirlenen ek ödeme oranlarına ilişkin düzenlenmelerde üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir. Belirtilen nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarelerin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : SGK Yönetim Kurulunun 05/10/2023 tarih ve 205 sayılı kararıyla hazırlanarak, 19/10/2023 tarih ve 82640558 sayılı Bakan oluru ile yürürlüğe konulan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'nın eki 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılı cetvellerde, ''eczacı'' kadro ve görev unvanı için belirlenen ek ödeme oranlarının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un ''Personelin statüsü, ücret ve malî haklar'' başlıklı 28. maddesinin sekizinci fıkrasında, ''(Ek fıkra: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %700’ünü, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele ise %225’ini geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle: 12/7/2013-6495/37 md.) Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan kadrolara asaleten veya vekâleten atanan ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde fiilen çalışan doktor, diş hekimi ve eczacılara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %700’ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Yapılacak ek ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir vergi kesintisi yapılmaz. İş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler göz önünde bulundurularak yapılacak ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar, Yönetim Kurulunun teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakan tarafından belirlenir.'' kuralı yer almıştır. Anılan düzenlemeye istinaden 11/04/2014 tarih ve 1351 sayılı Bakan onayı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları yürürlüğe konulmuştur. 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 39. maddenin yedinci fıkrasında, ''5502 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “%700” ibareleri; uzman tabip ve uzman diş tabipleri için “%1.010”, tabip ve diş tabipleri için “%855” olarak uygulanır.'' kuralına yer verilmiştir. Söz konusu değişikliğe ilişkin 17. maddenin gerekçesinde ise, "Madde ile özel kanunları uyarınca yapılan çeşitli ödemeler de dikkate alınarak kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen uzman tabip ve tabip kadro veya pozisyonlarında bulunan personel arasında ücret dengesinin sağlanmasına yönelik olarak ilave ödeme yapılmasına ilişkin hususlar düzenlenmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir. 7447 sayılı Kanun'la 5502 sayılı Kanun'da tabip ve diş tabiplerin ek ödeme tavan oranlarında yapılan değişiklik sonrasında, Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulunun 05/10/2023 tarih ve 205 sayılı kararı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının 19/10/2023 tarihli onayıyla dava konusu Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları yürürlüğe konulmuş, 11/04/2014 tarih ve 1351 sayılı Bakan onayı ile yürürlüğe konulmuş olan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları ise yürürlükten kaldırılmıştır. İşbu davaya konu olan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'nın ''Amaç'' başlıklı 1. maddesinde, bu Usul ve Esaslar'ın 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 28. maddesinin sekizinci fıkrasında sayılan sağlık personeline yapılacak ek ödemenin usul, esaslarını belirlemek amacıyla hazırlandığı; ''Kapsam'' başlıklı 2. maddesinde, bu Usul ve Esaslar'ın, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 28. maddesinde sayılan sağlık personelini kapsadığı; ''Ek ödemenin oranı'' başlıklı 5. maddesinde, bu Usul ve Esaslar kapsamına giren personele, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarına, ekli Cetvellerde yer alan oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda her ay ek ödeme yapılacağı; ''Ek ödemenin usul ve esasları'' başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ek ödemenin; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi kurumlarda uzman tabip/tabip, uzman diş tabibi/diş tabibi ve eczacı olarak görev yapmakta iken Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde; Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı ve Daire Başkanı kadrolarına atanan personele Ek (1) sayılı Cetvel'de belirlenen oranlarda; Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı ve Daire Başkanı kadrolarına vekaleten atanan personele Ek (2) sayılı Cetvel'de belirlenen oranlarda; Şube Müdürlüğü kadrolarına asaleten atanan personele Ek (3) sayılı Cetvel'de belirlenen oranlarda; Şube Müdürlüğü kadrolarına vekaleten atanan personele Ek (4) sayılı Cetvel'de belirlenen oranlarda yapılacağı; (b) bendinde, birinci fıkranın (a) bendi kapsamında yer alanlar hariç olmak üzere; Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; uzman tabip, tabip, uzman diş tabibi, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele Ek (5) sayılı Cetvel'de belirlenen oranlar esas alınmak suretiyle ek ödeme yapılacağı; (c) bendinde, ek ödemenin personele fiilen görev yaptığı sürece verilebileceği; (ç) bendinde, Ek (5) sayılı Cetvelin (B) kısmında ''Ek ödeme oranı'' başlığı altında yer alan ek ödemenin; fatura ve reçete incelemesi, komisyon ve sağlık kurullarında çalışma gibi kriterler esas alınmak suretiyle ödeneceği; (d) bendinde, ilgili personele her ay yapılacak toplam ek ödeme oranının, (c) ve (ç) bentlerine göre belirleneceği, birim amirlerince bu kapsamda her ay yapılacak ek ödeme oranlarının takip eden ayın en geç onuncu günü itibarıyla tahakkuk birimlerine bildirileceği; 8. maddesinde, bu Usul ve Esaslar'ın (6. maddesinin birinci fıkrasının c ve ç bentleri hariç) 01/05/2023 tarihinden geçerli olmak üzere, 6. maddesinin birinci fıkrasının c ve ç bentlerinin yayımı takip eden ay başı itibarıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan onayı ile yürürlüğe gireceği kurala bağlanmış; Usul ve Esaslar'a ekli dava konusu 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılı cetvellerde ise tabip, uzman tabip, diş tabibi, uzman diş tabibi, eczacı ile diğer sağlık personeline yapılacak ek ödeme oranları belirlenmiştir. Ayrıca, bir önceki Usul ve Esaslar'a ekli 5 sayılı Cetvelde, "uzman tabip için % (550+100), tabip için % (450+100), diş tabibi ve eczacı için % (400+100)" oranında ek ödeme öngörülmüş iken; dava konusu Usul ve Esaslar'a ekli 5 sayılı Cetvelde ise bu oranlar "uzman tabip ve uzman diş tabibi için % (800+160), tabip için % (600+155), diş tabibi için % (550+155), eczacı için ise % (450+125)"e yükseltilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 28. maddesinin sekizinci fıkrasında, Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %700’ünü, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele ise %225’ini geçmemek üzere ek ödeme yapılabilmesinin; ayrıca Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan kadrolara asaleten veya vekâleten atanan ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde fiilen çalışan doktor, diş hekimi ve eczacılara da en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %700’ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilmesinin kurala bağlandığı; söz konu ek ödemenin ise "iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi" kriterler esas alınarak belirlenmesinin öngörüldüğü; ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esasları belirleme konusunda, Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulunun teklifi ve Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanına yetki verildiği; dolayısıyla maddede sayılan kriterler dikkate alınmak suretiyle yapılacak ek ödeme tutarlarını belirlemek ve bu konuda gerekli düzenlemeleri yapmak konusunda idareye kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olmak üzere takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 39. maddenin yedinci fıkrasıyla, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen uzman tabip ve tabip kadro veya pozisyonlarında bulunan personel arasında ücret dengesinin sağlanması ve bu kapsamda Sosyal Güvenlik Kurumunda görev yapan görev yapan tabip ve diş tabiplerinin ek ödeme oranlarının artırılmasını teminen, 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “%700” tavan ek ödeme oranının; uzman tabip ve uzman diş tabipleri için “%1.010”e, tabip ve diş tabipleri için ise “%855”'e yükseltildiği; eczacı ve diğer sağlık personelinin tavan ek ödeme oranlarında ise herhangi bir değişiklik yapılmadığı görülmektedir. Söz konusu yasal değişiklikten sonra, 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesine istinaden 19/10/2023 tarih ve 82640558 sayılı Bakan oluru ile Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'nın yürürlüğe konulduğu, önceki Usul ve Esaslar'ın ise yürürlükten kaldırıldığı; dava konusu Usul ve Esaslar'a ekli cetvellerde personelin ek ödeme oranlarının belirlendiği; (1), (2), (3) ve (4) sayılı cetvellerde tabip, uzman tabip, diş tabibi, uzman diş tabibi ve eczacı olarak görev yapmakta iken Sosyal Güvenlik Kurumu Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde Genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire başkanı ve şube müdürü kadrolarına asaleten veya vekaleten atananlara yapılacak ek ödeme oranlarına; (5) sayılı Cetvel'de ise, Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan tabip, uzman tabip, diş tabibi, uzman diş tabibi, eczacı ile diğer sağlık personeline yapılacak ek ödeme oranlarına yer verildiği, diğer cetvellere göre ek ödeme yapılanlara Ek (5) sayılı Cetvel'e göre, Ek (5) sayılı Cetvel'e göre ek ödeme yapılanlara ise, diğer cetvellere göre ek ödeme yapılmayacağının düzenlendiği; ayrıca, dava konusu cetvellerde tabip, uzman tabip, diş tabibi, uzman diş tabibi ve eczacıların ek ödeme oranlarının (bir önceki Usul ve Esaslar'daki ek ödeme oranlarına göre) yükseltildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca, Sosyal Güvenlik Kurumu personeline yapılacak ek ödemenin ve bu ödemeye ilişkin usul ve esasların belirlenmesi hususunda idarenin takdir ve düzenleme yetkisinin olduğu; anılan Kanun'da ek ödemenin belirlenmesinde esas alınacak kriterler arasında "personelin kadro unvanına" da yer verilerek, unvanlara göre farklı oranlarda ek ödeme verilmesine imkan sağlandığı; 7447 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle de, tabip, uzman tabip, diş tabibi ve uzman diş tabibinin tavan ek ödeme oranlarının, eczacıların tavan ek ödeme oranından farklılaştırıldığı; Usul ve Esaslar'ın dava konusu hükümlerinin de, 5502 sayılı Kanun'daki ek ödeme kriterleri ve tavan ek ödeme oranları ile 7447 sayılı Kanun'la tabip, uzman tabip, diş tabibi ve uzman diş tabibi için getirilen özel tavan ek ödeme oranları gözetilerek, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde düzenlendiği ve söz konusu düzenlemede açık bir takdir hatasının bulunmadığı; ayrıca 7447 sayılı Kanun'la özel olarak sadece tabip, uzman tabip, diş tabibi ve uzman diş tabiplerinin tavan ek ödeme oranlarının yükseltildiği, eczacı unvanlı personelin tavan ek ödeme oranlarında değişiklik yapılmadığı halde, dava konusu Usul ve Esaslar ile personelin lehine olacak şekilde eczacıların da ek ödeme oranlarının artırıldığı; eczacı unvanlı personel için öngörülen ek ödeme oranlarının daha fazla artırılması veya yasal tavan ek ödeme oranı (%700) üzerinden yapılması veyahut tabip/diş tabibi ek ödeme oranlarındaki artış nispetinde yükseltilmesi hususunda idarenin yargı kararıyla da zorlanmasının mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, Usul ve Esaslar'ın eki cetvellerin dava konusu edilen kısımlarında, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 11/12/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Yönetim Kurulunun 05/10/2023 tarih ve 205 sayılı kararıyla hazırlanarak, 19/10/2023 tarih ve 82640558 sayılı Bakan oluru ile yürürlüğe konulan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'nın eki 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılı cetvellerde, ''eczacı'' kadro ve görev unvanı için belirlenen ek ödeme oranlarının iptali istemiyle açılmıştır. 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un ''Personelin statüsü, ücret ve malî haklar'' başlıklı 28. maddesinin sekizinci fıkrasında, ''(Ek fıkra: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %700’ünü, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele ise %225’ini geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle: 12/7/2013-6495/37 md.) Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan kadrolara asaleten veya vekâleten atanan ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde fiilen çalışan doktor, diş hekimi ve eczacılara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %700’ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Yapılacak ek ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir vergi kesintisi yapılmaz. İş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler göz önünde bulundurularak yapılacak ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar, Yönetim Kurulunun teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakan tarafından belirlenir.'' kuralı yer almıştır. Anılan düzenlemeye istinaden 11/04/2014 tarih ve 1351 sayılı Bakan onayı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları yürürlüğe konulmuştur. 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 39. maddenin yedinci fıkrasında, ''5502 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “%700” ibareleri; uzman tabip ve uzman diş tabipleri için “%1.010”, tabip ve diş tabipleri için “%855” olarak uygulanır.'' kuralına yer verilmiştir. 7447 sayılı Kanun'la 5502 sayılı Kanun'da tabip ve diş tabiplerin ek ödeme tavan oranlarında yapılan değişiklik sonrasında, Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulunun 05/10/2023 tarih ve 205 sayılı kararı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının 19/10/2023 tarihli onayıyla dava konusu Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları yürürlüğe konulmuş, 11/04/2014 tarih ve 1351 sayılı Bakan onayı ile yürürlüğe konulmuş olan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları ise yürürlükten kaldırılmıştır. İşbu davaya konu olan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'nın ''Ek ödemenin oranı'' başlıklı 5. maddesinde, bu Usul ve Esaslar kapsamına giren personele, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarına, ekli cetvellerde yer alan oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda her ay ek ödeme yapılacağı kurala bağlanmış; Usul ve Esaslar'a ekli dava konusu 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılı cetvellerde ise tabip, uzman tabip, diş tabibi, uzman diş tabibi, eczacı ile diğer sağlık personeline yapılacak ek ödeme oranları belirlenmiş; dava konusu cetvellerde tabip, uzman tabip, diş tabibi, uzman diş tabibi ve eczacıların ek ödeme oranlarında (bir önceki Usul ve Esaslar'daki ek ödeme oranlarına göre) artış yapılmıştır. Ayrıca, bir önceki Usul ve Esaslar'a ekli 5 sayılı Cetvelde, "uzman tabip için % (550+100), tabip için % (450+100), diş tabibi ve eczacı için % (400+100)" oranında ek ödeme öngörülmüş iken; dava konusu Usul ve Esaslar'a ekli 5 sayılı Cetvelde ise bu oranlar "uzman tabip ve uzman diş tabibi için % (800+160), tabip için % (600+155), diş tabibi için % (550+155), eczacı için ise % (450+125)"e yükseltilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamaların birlikte değerlendirilmesinden; 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca, Sosyal Güvenlik Kurumunun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan tabip, uzman tabip, diş tabibi, uzman diş tabibi ve eczacılar en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %700’ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılmasının öngörüldüğü; söz konusu personele yapılacak ek ödemenin ve bu ödemeye ilişkin usul ve esasların belirlenmesi hususunda, Kanun'da belirtilen kriterler ve tavan ek ödeme oranları gözetilmek, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olmak koşuluyla, idarenin takdir ve düzenleme yetkisinin bulunduğu; bir önceki Usul ve Esaslar'da tabip, diş tabibi ve eczacı için aynı veya benzer oranlarda (örneğin, 5 sayılı Cetvelde tabip için % 550, diş tabibi ve eczacı için % 500 oranında) ek ödeme verilmesi öngörülmüş iken, 7447 sayılı Kanun'la tabip, uzman tabip, diş tabibi ve uzman diş tabibi unvanlı personelin tavan ek ödeme oranlarının artırılması sonrasında, yürürlüğe konulan dava konusu Usul ve Esaslar'a ekli Cetvellerde, eczacıların ek ödemesinde, tabip ve diş tabiplerine nispeten çok daha düşük oranlarda (örneğin, 5 sayılı Cetvelde tabip için % 755, diş tabibi için %705 ve eczacı için % 575) artış yapıldığı anlaşılmaktadır. 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesi kapsamında personele yapılacak ek ödeme oranlarının belirlenmesi hususunda idarenin takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, takdire dayanan işlemlerin de sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Buna göre, 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle getirilen ek ödemenin, Sosyal Güvenlik Kurumunda sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan personele yönelik olduğu ve fiilen çalışmaya bağlı olarak yapıldığı; söz konusu ödemenin getiriliş amacı dikkate alındığında, Sosyal Güvenlik Kurumunda söz konusu hizmetlerde çalışan ve benzer görevleri yürüttüğü anlaşılan eczacı, tabip ve diş tabibi unvanlı personelin ek ödeme oranlarının, aynı veya farklı belirlenmesi hususunda idarenin takdir ve düzenleme yetkisi bulunmakta ise de; bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu; idare tarafından eczacı, tabip ve diş tabibi unvanlı personelin ek ödemelerinde yapılacak farklılaştırmanın, çalışma barışını ve ücret dengesini bozmayacak şekilde makul, haklı, ölçülü ve orantılı olması gerektiği; ancak 7447 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik sonrasında yürürlüğe konulan Usul ve Esaslar'a ekli dava konusu 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılı Cetvellerde, (bir önceki Usul ve Esaslar'a göre) eczacıların ek ödeme oranlarının, tabiplerin ve diş tabiplerin ek ödeme oranlarına nispeten daha az oranda artırıldığı (örneğin; 5 sayılı Cetvelde eczacıların ek ödeme oranlarının % 15, diş tabibinin %41, tabibin ise %37 oranında artırıldığı); söz konusu oranlar, aynı/benzer görevleri yürüten personel arasında eczacı unvanlı personelin aleyhine olacak biçimde ücret dengesizliğine yol açtığı gibi çalışma barışını bozacak nitelikte ölçüsüz ve orantısız olduğu; dolayısıyla, 5502 sayılı Kanun'la ek ödeme oranlarının belirlenmesi hususunda, idareye tanınan takdir yetkisinin; kamu yararına, hizmet gereklerine ve hukuka uygun olarak kullanılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'nın eki 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılı cetvellerde, ''eczacı'' kadro ve görev unvanı için belirlenen ek ödeme oranlarının iptaline karar verilmesi gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.