Danıştay · 12. Daire
Danıştay 12. Daire 2021/41 E. 2025/1012 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 12. Daire
- Esas No
- 2021/41
- Karar No
- 2025/1012
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/41 Karar No : 2025/1012
DAVACI :... VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : 1.Hukuk Müşaviri Yrd. V.... 2-... Valiliği VEKİLİ : Av....
DAVANIN KONUSU : Çarşı ve mahalle bekçiliği sınavında başarılı olan ancak yüksek frekansta işitme kaybı nedeniyle sağlık durumu Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin ilgili maddelerine uymadığından çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağı gerekçesiyle 20/02/2019 tarihli Valilik oluru ile dosyası işlemden kaldırılan davacı tarafından, 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle yapılan değişiklik uyarınca durumunun uygun hale gelmesi nedeniyle dosyasının yeniden açılarak mesleğe başlaması için gerekli işlemlerin yapılması istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin Tekirdağ Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işlemi ve Emniyet Genel Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işlemi ile Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 13. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :Dosyasının işlemden kaldırılması sonrasında, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin değiştiği, bu değişiklikle 500-2000 Hz frekanslarda 20 DB ye kadar, 2000 Hz ve daha yüksek frekanslarda 60 DB ye kadar olan işitme kayıplarının sağlam kabul edileceği, bu durumda atamasının yapılması önündeki engelin ortadan kalktığı, tekrar sınava girmek zorunda olmadığı, dava konusu Yönetmeliğin 13. maddesi ile Emniyet hizmet sınıfına geri dönenler ile ilk defa atanacaklar arasında ayrımcılık yapıldığı, Yönetmelik hükmünün bu nedenle eşitlik ilkesine aykırı olduğu belirtilerek dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği iddia edilmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI : 1- İçişleri Bakanlığının Savunması: Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin 13. maddesinin, Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışmakta iken ayrılan ve geri dönenlerle ilgili hükümleri içerdiği, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddi gerektiği, 2- Tekirdağ Valiliğinin Savunması: Davacının 6000 ve 8000 Hz de 80 dB işitme kaybı bulunduğu, ilgili Yönetmeliğin Ek-3-6-B-1-b maddesinde bulunan “Bir veya iki kulakta 2000 Hz den daha yüksek frekanslardaki 60 dB nin üzerindeki işitme kayıpları” hükmüne karşılık geldiği ve çarşı ve mahalle bekçiliği için engel teşkil ettiği, davacı talebinin, Emniyet hizmetleri sınıfına geri dönüşlerde de A dilimi sağlık şartının aranması anlamına geldiği, ancak davacının bu talebinin elenmiş olduğu sağlık sorunu ile bir ilgisinin olmadığı, çarşı ve mahalle bekçiliği adaylığı için A dilimi sağlık şartının arandığı, ancak dava konusunun memuriyetten ayrıldıktan sonra geri dönüş ile ilgili olduğu, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Davacının vekili tarafından, çarşı ve mahalle bekçiliği sınavında başarılı olan ancak yüksek frekansta işitme kaybı nedeniyle sağlık durumu Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin ilgili maddelerine uymadığından çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağı gerekçesiyle 20/02/2019 tarihli Valilik oluru ile dosyası işlemden kaldırılan müvekkilinin, 29/09/2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle yapılan değişiklik uyarınca durumunun uygun hale gelmesi nedeniyle dosyasının yeniden açılarak mesleğe başlaması için gerekli işlemlerin yapılması istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin Tekirdağ Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün tarihsiz ... sayılı işlemi ile Emniyet Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin ve Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 13. maddesinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir. Anayasa’nın 124. maddesinde (Değişik: 16/4/2017-6771/16 md.), Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hüküm altına alınmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48. maddesinde, Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak genel ve özel şartlar belirlenmiş ve aynı maddenin (B) fıkrasında ise, "kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak gerektiği" koşuluna yer verilmiştir. 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanununun dava konusu işlemin tesisi edildiği tarihte yürürlükte bulunan şekliyle 6. maddesinin (D) fıkrasında, çarşı ve mahalle bekçisi olacaklarda aranan nitelikler arasında "Görevini yapmaya engel olabilecek bir hastalık veya engelliliği bulunmadığı sağlık kurulu tarafından verilmiş raporlarla tevsik edilmiş olmak", 7. maddesinde ise, "Bekçiliğe giriş sınavla olur. Sınav şekil ve usulleri İçişleri Bakanlığınca düzenlenecek bir Yönetmelikle belirtilir." hükmü yer almıştır. 772 sayılı Yasaya dayanılarak hazırlanan ve 02/03/2018 tarih ve 30348 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çarşı ve Mahalle Bekçiliğine Giriş Sınav Yönetmeliğinin 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, Emniyet Teşkilatına alınacak çarşı ve mahalle bekçilerinde aranılacak şartlar ile giriş sınavlarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.", 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, Emniyet Teşkilatına alınacak çarşı ve mahalle bekçilerinde aranılacak nitelikler, seçme ve değerlendirme komisyonlarının oluşumu ile çarşı ve mahalle bekçiliğine giriş sınavlarına ilişkin usul ve esasları kapsar.", "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (f) bendinde de, "Sağlık Yönetmeliği: 3/1/2018 tarihli ve 30290 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğini" ifade eder.", "Adaylarda aranacak şartlar" başlıklı 5. maddesinin (h) bendinde ise, "Sağlık Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşımak" şeklinde düzenleme yapılmıştır. 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin 3. maddesinde, "Bu Yönetmelik; 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 4 üncü maddesine, 25/4/2001 tarihli ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanununun 30 uncu maddesine, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.", "Çarşı ve mahalle bekçilerinin sağlık durumlarının değerlendirilmesi" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasında, "Çarşı ve mahalle bekçisi adayları; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelin okullara girişlerinde olduğu gibi A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorundadır ve bu adayların giriş raporlarında A dilimi sağlık şartlarına uygunluk aranır.", 2. fıkrasında, "Çarşı ve mahalle bekçilerinin Devlet memuru olarak atamaları yapıldıktan sonra, sağlık yönünden çalışma koşullarının belirlenmesinde, malullüklerinde ve sağlıkla ilgili diğer durumlarında bu Yönetmeliğin polis memurları için belirlediği hükümler uygulanır.", 3. fıkrasının (a) bendinde de, "Sağlık kurulu raporuna göre A, B ve C dilimi sağlık şartlarını taşıdıkları tespit edilenler, çarşı ve mahalle bekçisi olarak çalışmaya devam ederler." şeklinde düzenleme yapılmış, bu Yönetmeliğin eki EK-3'te hastalık branşları sınıflandırılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, 2018/1 çarşı ve mahalle bekçisi alımı sınavlarını asil olarak kazanan davacından istenen sağlık kurulu raporunun Emniyet Genel Müdürlüğü Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Sağlık Komisyonunca incelenmesi sonucunda; durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği EK-3-6-A'ya (yüksek frekansta işitme kaybı) uymadığından hakkında çarşı ve mahalle bekçisi olamaz kararı verildiği, bu karara dayanılarak dosyasının 20/02/2019 tarihli Valilik oluru ile işlemden kaldırıldığı, davacının dosyasının işlemden kaldırıldığı tarihte Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin yürürlükte olan 13. maddesinde, 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişiklik yapılması üzerine davacı tarafından, 30/09/2019 tarihli dilekçe ile Tekirdağ İl Emniyet Müdürlüğü'ne başvurularak bu Yönetmelik değişikliği ile artık durumunun çarşı ve mahalle bekçiliği için aranan koşulları tuttuğu belirtilerek, dosyasının yeniden açılarak, eğer gerek var ise yeniden sağlık raporu aldırılmasına, gerek olmaması halinde mesleğe hak kazandığından mesleğe başlatılması için gerekli işlemlerin başlatılmasını istediği, Tekirdağ Valiliği Emniyet Müdürlüğü'nün tarihsiz ... sayılı işlemi ile dilekçede belirtilen Yönetmelik maddesinin Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelini kapsadığı çarşı ve mahalle bekçiliği sınavını kazanmış olmanın Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli olduğu anlamına gelmediği, bu sınıfta yer alabilmek için göreve başlamış olunması gerektiğinden bu sınıfa atamasının yapılmamış olması nedeniyle dilekçenin değerlendirmeye alınmadığı belirtilerek istemin reddedildiği, Emniyet Genel Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işleminde de dilekçenin Sağlık Komisyonunca incelenmesi sonucunda çarşı ve mahalle adaylarının sağlık durumunun o an için geçerli olan mevzuat hükümleri doğrultusunda değerlendirileceği, yeniden adaylık hakkı elde edilmesi halinde mevcut durumun güncel mevzuat hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davacının dosyasının işlemden kaldırıldığı tarihte Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin yürürlükte olan şekliyle "Devlet memurluğuna ilk giriş ve naklen atamalarda aranacak sağlık şartları ve aldırılan giriş raporlarının değerlendirilmesi" başlıklı 13. maddesinde, "(1) 12 nci madde gereğince aldırılan giriş raporları, raporu aldıran birim tarafından usule uygunluğu yönünden incelenir. Bu incelemede, 7 nci maddede belirtilen esaslar aranır. Ancak, karar olarak "Devlet Memuru Olur" veya "Devlet Memuru Olamaz" yazılmış olmalıdır. Adayı hastaneye sevk eden birim tarafından incelenen ve eksiklikleri giderilen raporlar Daire Başkanlığına gönderilir. (2) Eksiklikleri giderilmemiş, adayı sevk eden birim tarafından "usulen incelenmiştir" onayı yapılmamış olan raporlar, sağlık komisyonunda incelemeye tabi tutulmaz. (3) Sağlık komisyonunda, giriş raporları incelenip karara bağlanır ve yapılacak işlemlere esas olmak üzere ilgili birimlere gönderilir. (4) Okullardan mezun olarak devlet memurluğuna ilk girişlerde ve Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde, A-B-C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanmaya hak kazanırlar. D dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanamazlar, istekleri halinde Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında başka bir hizmet sınıfına atanmaya hak kazanırlar. Okullardan mezun olacak öğrencilerden psikiyatrik hastalıklar açısından C veya D dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar ile tüm branşlar için E dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, Emniyet Teşkilatında devlet memurluğuna atanamazlar. (5) Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan diğer hizmet sınıflarına açıktan yapılan atamalarda ve naklen atamalarda, A-B-C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar Devlet memuru olarak atanmaya hak kazanırlar. Psikiyatrik hastalıklar açısından C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar ile tüm branşlar için D ve E dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar Emniyet Teşkilatında devlet memurluğuna atanamazlar." şeklinde düzenleme yapılmış, 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılıResmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “ve Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “(6) Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde, A-B-C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanmaya hak kazanırlar. D dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanamazlar, istekleri halinde Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında başka bir hizmet sınıfına atanmaya hak kazanırlar. Tüm branşlar için E dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, Emniyet Teşkilatında devlet memurluğuna atanamazlar. (7) Engelli personel olarak Emniyet Teşkilatına ataması yapılacak olanlarda, psikiyatrik hastalıklar açısından engel oranı bulunanlar Emniyet Teşkilatında devlet memurluğuna atanamazlar.” şeklinde değişiklik yapılmıştır. Yine aynı Yönetmeliğin 13. maddesinde, 18/03/2021 tarih ve 31427 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesi ile yapılan değişiklik ile bu maddenin 1. fıkrasının üçüncü cümlesi yürürlükten kaldırılmış 4. fıkrası da değiştirilmiş ise de, söz konusu Yönetmelik maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan şekli uyarınca davacı tarafından dosyasının yeniden açılarak mesleğe başlaması için gerekli işlemlerin yapılması istemiyle idareye yapılan başvurunun reddi üzerine bakılan dava açıldığından iptali istenilen düzenleme yönünden işin esasına geçildi. Kamu hizmetinin eksiksiz, düzenli, etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumlu olan idarenin, kendisine verilen yetki uyarınca mevzuatın öngördüğü şekilde hizmetin gereklerini esas alarak, bu hizmeti yürütecek personelin atanmasını belirli kurallara bağlama, personelin bir hizmet biriminde uzun süre görev yapmasının gerek personel, gerekse hizmet yönünden ortaya çıkartabileceği olumsuzlukları giderme, alanlarında görev yapmalarını sağlayarak, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesini sağlama amacını geçekleştirecek düzenlemeleri yapma konusunda takdir yetkisi bulunduğu açıktır. Okullara alınacak öğrencilerde, Emniyet Teşkilatı kadrolarına yapılacak ilk atamalarda, öğrencilikten veya memuriyetten ayrıldıktan sonra yeniden öğrenciliğe veya memuriyete geri dönüşlerde, Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan diğer hizmet sınıflarına açıktan yapılan atamalarda ve naklen atamalarda, öğrencilikte veya memuriyette hastalanma durumlarında, malullük ve vazife malullüğünde, vazife malulü olarak çalışmaya devam etme durumunda ve hizmet sınıfı değişikliklerinde aranacak sağlık şartlarına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanıp yürürlüğe konulan davaya konu Yönetmelikte yapılan değişiklikle 13. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan ve kaldırılan “...ve Emniyet Hizmetleri sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde,” ibaresinin aynı maddeye eklenen 6. fıkra ile aynen korunduğu, başka bir deyimle 13. maddenin 4. fıkrasının okullardan mezun olarak devlet memurluğuna ilk girişlerde, aynı maddeye eklenen 6. fıkrasında da Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde taşıdıkları sağlık dilimi şartlarına göre hangi hizmet sınıflarına atanmaya hak kazanacakları, hangi sağlık dilimi şartlarını taşıyanların Emniyet Teşkilatında devlet memuru olarak atanamayacaklarına ilişkin iki ayrı fıkra da düzenleme yapılmıştır. Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışacak veya çalışmakta olan personelin çalışma şartlarının diğer mesleklere göre farklılık gösterdiği, 24 saat çalışma esasına göre ve mesleğin kendine özgü özellikleri gözetildiğinde, bu hizmet sınıfında görev yapacak ateşli silah taşıma ve kullanma yetkisi de verilen bu personelin fiziksel çalışma koşulları içerisinde, zorunlu gece mesaisi, yoğun psikolojik ve mesleki stres içerisinde her türlü ortamda görev yapabilecek nitelikte fiziksel ve ruhsal sağlığa sahip olması gerektiğinden adayların mesleğe girişte ve sonrasında mesleğin, görev, yetki, sorumluluğu dikkate alınarak zorlu ve riskli çalışma koşullarına uyum sağlayacak, direnç gösterecek, kişiler arasından seçilmesi gerektiği açık olduğundan davalı idarece Emniyet Teşkilatı kadrolarına yapılacak ilk atamalarda, öğrencilikten veya Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde hangi sağlık şartlarını taşımaları gerektiği hususlarının belirlenerek kurala bağlanması gerekliliği karşısında takdir yetkisi kapsamında hazırlanan dava konu Yönetmeliğin Devlet memurluğuna ilk giriş ve naklen atamalarda aranacak sağlık şartları ve aldırılan giriş raporlarının değerlendirilmesi başlıklı 13. maddesindeki düzenlemede kamu yararı ile hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Davanın, davacının kendisine uygulanan Yönetmelikte yapılan değişik uyarınca dosyasının yeniden açılarak mesleğe başlaması için gerekli işlemlerin yapılması istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin Tekirdağ Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün tarihsiz ... sayılı ve Emniyet Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemlerinin iptali istemine ilişkin kısmına gelince; Davaya konu Yönetmelikte, Emniyet Teşkilatında çalışacak veya çalışmakta olan tüm hizmet sınıflarında bulunan personelde aranacak sağlık şartları belirtilmiş, Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapacak adaylarının giriş raporlarında A dilimi sağlık şartlarına uygunluk aranmıştır. Olayda davacı tarafından, 30/09/2019 tarihli dilekçe ile Tekirdağ İl Emniyet Müdürlüğü'ne başvurularak dosyasının işlemden kaldırıldığı tarihteki Yönetmelik maddesi daha sonra değiştirildiğinden artık durumunun çarşı ve mahalle bekçiliği için aranan koşulları tuttuğu öne sürülerek, dosyasının yeniden açılması ve mesleğe başlatılması için gerekli işlemlerin başlatılması istenilmiş ise de, söz konusu Yönetmelik değişikliğinin Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapmakta iken bu hizmet sınıfından ayrılanların ayrıldıktan sonra geri dönüşlerinde hangi sağlık dilimi şartlarını taşımaları halinde Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanmaya hak kazanacaklarına ilişkin düzenlemeyi içerdiği, davacının Emniyet Hizmetleri sınıfına atamasının yapılmadığı başka bir deyimle bu hizmet sınıfında görev yapmadığı açık olduğundan anılan Yönetmelik maddesindeki değişikliğinin davacının durumuyla ilgisi bulunmadığı gibi, anılan Yönetmelik değişikliği ile önceki düzenlemenin aynen korunduğu görüldüğünden davacının isteminin reddi yolunda Tekirdağ Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü ve Emniyet Genel Müdürlüğü'nce tesis edilen davaya konu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Belirtilen nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : 2018/1 çarşı ve mahalle bekçisi alımı sınavlarını asıl olarak kazanan davacıdan istenen sağlık kurulu raporunun Emniyet Genel Müdürlüğü Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Sağlık Komisyonunca incelenmesi sonucunda; durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği EK-3-6-A'ya (yüksek frekansta işitme kaybı-80dB) uymadığından hakkında çarşı ve mahalle bekçisi olamaz kararı verildiği, bu karara dayanılarak dosyasının 20/02/2019 tarihli Valilik oluru ile işlemden kaldırıldığı, davacının dosyasının işlemden kaldırıldığı tarihte Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin yürürlükte olan 13. maddesinde, 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değişiklik yapılması üzerine davacı tarafından, 30/09/2019 tarihli dilekçe ile Tekirdağ İl Emniyet Müdürlüğü'ne başvurularak bu Yönetmelik değişikliği ile artık durumunun çarşı ve mahalle bekçiliği için aranan koşulları tuttuğu belirtilerek, dosyasının yeniden açılarak, eğer gerek var ise yeniden sağlık raporu aldırılmasını, gerek olmaması halinde mesleğe hak kazandığından mesleğe başlatılması için gerekli işlemlerin başlatılmasını istediği, Tekirdağ Valiliği Emniyet Müdürlüğü'nün ...tarih ve ... sayılı işlemi ile dilekçede belirtilen Yönetmelik maddesinin Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelini kapsadığı, çarşı ve mahalle bekçiliği sınavını kazanmış olmanın Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli olduğu anlamına gelmediği, bu sınıfta yer alabilmek için göreve başlamış olunması gerektiğinden bu sınıfa atamasının yapılmamış olması nedeniyle dilekçenin değerlendirmeye alınmadığı belirtilerek istemin reddedildiği, Emniyet Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminde de dilekçenin Sağlık Komisyonunca incelenmesi sonucunda çarşı ve mahalle adaylarının sağlık durumunun o an için geçerli olan mevzuat hükümleri doğrultusunda değerlendirileceği, yeniden adaylık hakkı elde edilmesi halinde mevcut durumun güncel mevzuat hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirileceğinin belirtilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin "Çarşı ve mahalle bekçilerinin sağlık durumlarının değerlendirilmesi" başlıklı 24. maddesinin birinci fıkrasında, "Çarşı ve mahalle bekçisi adayları; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelin okullara girişlerinde olduğu gibi A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorundadır ve bu adayların giriş raporlarında A dilimi sağlık şartlarına uygunluk aranır." hükmüne; ikinci fıkrasında, "Çarşı ve mahalle bekçilerinin Devlet memuru olarak atamaları yapıldıktan sonra, sağlık yönünden çalışma koşullarının belirlenmesinde, malullüklerinde ve sağlıkla ilgili diğer durumlarında bu Yönetmeliğin polis memurları için belirlediği hükümler uygulanır." hükmüne; üçüncü fıkrasının (a) bendinde de, "Sağlık kurulu raporuna göre A, B ve C dilimi sağlık şartlarını taşıdıkları tespit edilenler, çarşı ve mahalle bekçisi olarak çalışmaya devam ederler." hükmüne yer verilmiş olup, anılan Yönetmeliğin eki EK-3'te hastalık branşları sınıflandırılmıştır. Davacının dosyasının işlemden kaldırıldığı tarihte (03/01/2018 tarihli) Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin yürürlükte olan halinde, "Devlet memurluğuna ilk giriş ve naklen atamalarda aranacak sağlık şartları ve aldırılan giriş raporlarının değerlendirilmesi" başlıklı 13. maddesinde, "(1) 12. madde gereğince aldırılan giriş raporları, raporu aldıran birim tarafından usule uygunluğu yönünden incelenir. Bu incelemede, 7. maddede belirtilen esaslar aranır. Ancak, karar olarak "Devlet Memuru Olur" veya "Devlet Memuru Olamaz" yazılmış olmalıdır. Adayı hastaneye sevk eden birim tarafından incelenen ve eksiklikleri giderilen raporlar Daire Başkanlığına gönderilir. (2) Eksiklikleri giderilmemiş, adayı sevk eden birim tarafından "usulen incelenmiştir" onayı yapılmamış olan raporlar, sağlık komisyonunda incelemeye tabi tutulmaz. (3) Sağlık komisyonunda, giriş raporları incelenip karara bağlanır ve yapılacak işlemlere esas olmak üzere ilgili birimlere gönderilir. (4) Okullardan mezun olarak devlet memurluğuna ilk girişlerde ve Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde, A-B-C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanmaya hak kazanırlar. D dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanamazlar, istekleri halinde Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında başka bir hizmet sınıfına atanmaya hak kazanırlar. Okullardan mezun olacak öğrencilerden psikiyatrik hastalıklar açısından C veya D dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar ile tüm branşlar için E dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, Emniyet Teşkilatında devlet memurluğuna atanamazlar. (5) Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan diğer hizmet sınıflarına açıktan yapılan atamalarda ve naklen atamalarda, A-B-C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar Devlet memuru olarak atanmaya hak kazanırlar. Psikiyatrik hastalıklar açısından C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar ile tüm branşlar için D ve E dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar Emniyet Teşkilatında devlet memurluğuna atanamazlar." şeklinde kurala bağlanmıştır. 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (dava konusu) ile aynı Yönetmeliğin 13. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “ve Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “(6) Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde, A-B-C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanmaya hak kazanırlar. D dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanamazlar, istekleri halinde Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında başka bir hizmet sınıfına atanmaya hak kazanırlar. Tüm branşlar için E dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar, Emniyet Teşkilatında devlet memurluğuna atanamazlar. (7) Engelli personel olarak Emniyet Teşkilatına ataması yapılacak olanlarda, psikiyatrik hastalıklar açısından engel oranı bulunanlar Emniyet Teşkilatında devlet memurluğuna atanamazlar.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Dava konusu olan ve iptali istenilen 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 13. maddenin dördüncü fıkrasında yer alan ve kaldırılmış olan “... ve Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde,” ibaresi, aynı maddeye eklenen altıncı fıkra ile aynen korunmuş; bir başka ifadeyle, 13. maddenin dördüncü fıkrasının, okullardan mezun olarak devlet memurluğuna ilk girişlerde, aynı maddeye eklenen altıncı fıkrasında da Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde taşıdıkları sağlık dilimi şartlarına göre hangi hizmet sınıflarına atanmaya hak kazanacakları, hangi sağlık dilimi şartlarını taşıyanların Emniyet Teşkilatında devlet memuru olarak atanamayacaklarına ilişkin iki ayrı fıkrada düzenleme yapılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava, 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile değişik 13. maddesinin iptali istemi yönünden incelendiğinde;
Kamu hizmetinin eksiksiz, düzenli, etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumlu olan idarenin, kendisine tanınan yetki uyarınca mevzuatın öngördüğü şekilde hizmetin gereklerini esas alarak, bu hizmeti yürütecek personelin atanmasını belirli kurallara bağlama, personelin bir hizmet biriminde uzun süre görev yapmasının gerek personel, gerekse hizmet yönünden ortaya çıkartabileceği olumsuzlukları giderme, alanlarında görev yapmalarını sağlayarak, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesini sağlama amacını geçekleştirecek düzenlemeleri yapma konusunda takdir yetkisi bulunduğu açıktır. Okullara alınacak öğrencilerde, Emniyet Teşkilatı kadrolarına yapılacak ilk atamalarda, öğrencilikten veya memuriyetten ayrıldıktan sonra yeniden öğrenciliğe veya memuriyete geri dönüşlerde, Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan diğer hizmet sınıflarına açıktan yapılan atamalarda ve naklen atamalarda, öğrencilikte veya memuriyette hastalanma durumlarında, malullük ve vazife malullüğünde, vazife malulü olarak çalışmaya devam etme durumunda ve hizmet sınıfı değişikliklerinde aranacak sağlık şartlarına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanıp yürürlüğe konulan davaya konu Yönetmelikte yapılan değişiklikle 13. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan ve kaldırılan “... ve Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde,” ibaresinin aynı maddeye eklenen altıncı fıkra ile aynen korunduğu, başka bir deyimle 13. maddenin dördüncü fıkrasının okullardan mezun olarak devlet memurluğuna ilk girişlerde, aynı maddeye eklenen altıncı fıkrasında da Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde taşıdıkları sağlık dilimi şartlarına göre hangi hizmet sınıflarına atanmaya hak kazanacakları, hangi sağlık dilimi şartlarını taşıyanların Emniyet Teşkilatında devlet memuru olarak atanamayacaklarına ilişkin iki ayrı fıkrada düzenleme yapılmıştır. Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışacak veya çalışmakta olan personelin çalışma şartlarının diğer mesleklere göre farklılık gösterdiği, 24 saat çalışma esasına göre ve mesleğin kendine özgü özellikleri gözetildiğinde, bu hizmet sınıfında görev yapacak ateşli silah taşıma ve kullanma yetkisi de verilen bu personelin fiziksel çalışma koşulları içerisinde, zorunlu gece mesaisi, yoğun psikolojik ve mesleki stres içerisinde her türlü ortamda görev yapabilecek nitelikte fiziksel ve ruhsal sağlığa sahip olması gerektiğinden adayların mesleğe girişte ve sonrasında mesleğin, görev, yetki, sorumluluğu dikkate alınarak zorlu ve riskli çalışma koşullarına uyum sağlayacak, direnç gösterecek, kişiler arasından seçilmesi gerektiği açık olduğundan, davalı idarece Emniyet Teşkilatı kadrolarına yapılacak ilk atamalarda, öğrencilikten veya Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrıldıktan sonra geri dönüşlerde hangi sağlık şartlarını taşımaları gerektiği hususlarının belirlenerek kurala bağlanması gerekliliği karşısında takdir yetkisi kapsamında hazırlanan dava konusu Yönetmeliğin Devlet memurluğuna ilk giriş ve naklen atamalarda aranacak sağlık şartları ve aldırılan giriş raporlarının değerlendirilmesi başlıklı 13. maddesindeki düzenlemede kamu yararı ile hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
Dava, davacının kendisine uygulanan Yönetmelikte yapılan değişik uyarınca dosyasının yeniden açılarak mesleğe başlaması için gerekli işlemlerin yapılması istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin Tekirdağ Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Emniyet Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi yönünden incelendiğinde; Dava konusu Yönetmelikte, Emniyet Teşkilatında çalışacak veya çalışmakta olan tüm hizmet sınıflarında bulunan personelde aranacak sağlık şartları belirtilmiş, Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapacak adaylarının giriş raporlarında A dilimi sağlık şartlarına uygunluk aranmıştır. Bakılan uyuşmazlıkta, davacı 30/09/2019 tarihli dilekçesiyle Tekirdağ İl Emniyet Müdürlüğüne başvurarak dosyasının işlemden kaldırıldığı tarihteki Yönetmelik maddesi daha sonra değiştirildiğinden durumunun çarşı ve mahalle bekçiliği için aranan sağlık koşullarını sağladığını öne sürerek, dosyasının yeniden açılmasını ve mesleğe başlatılması için gerekli işlemlerin yapılmasını istemiş ise de, söz konusu Yönetmelik değişikliğinin Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapmakta iken bu hizmet sınıfından ayrılanların ayrıldıktan sonra geri dönüşlerinde hangi sağlık dilimi şartlarını taşımaları halinde Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanmaya hak kazanacaklarına ilişkin düzenlemeyi içerdiği, davacının Emniyet Hizmetleri Sınıfına atamasının yapılmadığı; bir başka ifadeyle bu hizmet sınıfında görev yapmadığı açık olduğundan, anılan Yönetmelik maddesinde yapılan değişikliğin davacının durumuyla bir ilgisi bulunmadığı gibi, Yönetmelik değişikliği ile önceki düzenlemenin aynen korunduğu görüldüğünden, davacının isteminin haklı ve hukuki dayanağı bulunmadığından Tekirdağ Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü ve Emniyet Genel Müdürlüğünce tesis edilen dava konusu bireysel işlemlerde de hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesiyle değişik 13. maddesinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE, 2. Davacının başvurusunun reddine ilişkin Tekirdağ Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Emniyet Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE, 3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.