Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/1138 E. 2025/1048 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO :2024/ KARAR NO :2025/ BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : DAVACI : VEKİLİ :Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVA İHBAR OLUNAN : VEKİLİ : Av. DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 14/11/2024 KARAR TARİHİ : 17/09/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22/09/2025 Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu nakliye işlemine konu emtiaların sigortalı ... Teknik Tekstil San.AŞ adına davacı şirkete ... Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı firma tarafından, ...’da yerleşik ... C&S ... unvanlı firmaya 12.05.2023 tarihli fatura ile satılan 7 Kap ( 934 Adet-1.195,40 kg.) oto koltuk kılıfı emtiası, alıcı firmaya teslim edilmek üzere, davalı taşıyıcı sorumluluğunda sevk edilmek üzere 13.05.2023 tarihinde ...’te ... plakalı araca yüklendiğini, 15.05.2023 tarihinde ... ... Karayolu 1500 km’de sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halindeyken ters yöne girmiş ve ... plakalı araç ile çarpışarak maddi hasarlı trafik kazasına neden olduğunu, kaza sonucu ... plakalı araç içerisinde taşınan sigortalı emtiaların tamamının hasara uğradığını, araç sürücüsünün ters yöne girmesi nedeniyle kazanın oluşumunda ağır kusurlu olduğunu, bu nedenle davalı taşıyıcının sorumluluğu sınırlayan hükümlerden yararlanamayacağını, nakliye konusu 7 paletteki 934 adet emtianın tamamının kullanılamaz halde olduğu ve sovtaj değerinin de bulunmadığının tespit edildiğini, meydana gelen hasar nedeniyle davacı şirket tarafından poliçe teminatı kapsamında sigortalısına 15.08.2023 tarihinde 45.753,17 Euro tazminat ödemesi yapıldığını, ödemenin rücuen tahsili için davalı aleyhine girişilen icra takibinin itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, fiili taşımayı gerçekleştirmek için dava dışı ... ... Lojistik Ltd Şti ile anlaştığını, dolayısıyla müvekkilinin zarardan sorumlu olmadığını, ... md 32 uyarınca, somut olay bakımından zamanaşımı süresi 1 yıl olup, davanın zamanaşımına uğradığını, hasar miktarı yüksek olup ispatlanması gerektiğini, hasarlı emtianın sovtaj değerlendirilmesine tabi tutulup tutulmadığının anlaşılamadığını, davanın fiili taşıyıcı ... ... Loj. Ve Tic. Ltd. Şti.ve onun sorumluluk sigortacısına ihbarını talep ettiklerini, hasarın taşıyıcının önlemesine imkan olmayan durumlardan ileri geliyorsa taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını, fiili taşıyıcının araç sürücüsünün ters yöne girmesiyle sebebiyle ağır kusurlu olduğu, pervasızca hareket ettiğine dair ithamlarının doğru olmadığını, şoförün kusurlu olduğunun ispatlanması gerektiğini, fiili taşıyıcı kaza sonrası saçılan emtiaları toplamış başka bir araca aktarıp alıcı şirketin antreposuna bıraktığını, kaldı ki, müvekkilinin sorumluluğunun sınırlı olduğunu, hasar nedeniyle navlun bedelinin müvekkiline ödenmediğini, bu nedenle istenen 1.500,00-Euro navlun bedeli müvekkil şirketten talep edilemeyeceğini, poliçedeki %10 kar kaybı bedelinin tazminat bedeline eklenmesinin doğru olmadığını, takipte istenen faizin fahiş olduğunu, faizin ... Konvansiyonunda %5 olarak sınırlandırıldığını belirterek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir. İNCELEME VE GEREKÇE Dava, ... /...’den .../...’a davalı tarafından taşınan emtianın trafik kazasına bağlı olarak zayi olması nedeniyle, dava dışı sigortalıya ödenen sigorta tazminatının davalı taşımacıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davaya konu taşıma ... ... arasında gerçekleştiğinden somut uyuşmazlığın ... hükümlerine göre çözümü gerekmektedir.Uyuşmazlık, uluslararası karayolu taşımasında hasarlanan ve zayi olduğu iddia olunan emtia nedeniyle sigortalıya yapılan ödemenin rücuen davalı akdi taşıyıcıdan tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, ... hükümlerine göre davalı taşıyıcının sorumlu olup olmadığı ve zararın varlığı ve miktarı hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.Somut olayda; ..., ...'da yerleşik dava dışı sigortalı ... Tekstil San.AŞ'nin ..., ...’da yerleşik müşterisi ... C & ... firmasına gönderdiği muhteviyatı 7 kap 934 adet 1.195,39 brüt kg oto kılıfı ürünün karayolu ile taşınması için davalı ... AŞ ile anlaşmaya varıldığı, bu firmanın taşımayı dava dava dışı alt/fiili taşıyıcı ... Turizm Taşımacılık Ltd. Şti.'ne bıraktığı, taşımanın, 12.05.2023 tarihinde düzenlenen ...-... Senedi tahtında ... plakalı araç ile gerçekleştirdiği, 15.05.2023 tarihinde ... plaka sayılı aracın ... plaka sayılı yarı römork bağlı olan ... plaka sayılı çekici ile çarpışması sonucunda, taşımaya konu emtianın bir kısmının kaybolduğu bir kısmının ise tamamen hasarlanarak imha edilmek suretiyle zayi olduğu, ekspertiz raporu sonucunda belirlenen bedelin sigortalıya ödenerek ibraname alındığı, davacının halefiyete dayalı aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalının ise dava dışı gönderilen/sigortalıya düzenlemiş olduğu navlun faturası ve ... senedi gereğince akdi taşıyan olarak pasif husumet ehliyetini haiz olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Takip ve davaya konu alacak, ... hükümlerine göre taşınan emtiadaki hasardan kaynaklanmış olup bu nev’i talepler bakımından ...’nin 32. maddesinin nazara alınması gerekmektedir. ...'nin 32/1-2.maddesinde "1. Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar: a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren, b) Tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde, c) Bütün diğer durumlarda, taşıma mukavelesinin akdedildiği tarihten sonraki üç aylık dönemin sonunda. Limit döneminin işlemeye başladığı gün bu döneme dahil edilmeyecektir. 2. Yazılı bir istem, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteler. Talebin bir kısmı kabul edildiği takdirde zaman süresi anlaşmazlık konusu olan istek için tekrar devam etmeye başlar. İstemin alındığını, cevap verildiğini ve belgelerin gönderildiğini kanıtlamak, bu durumlara güvenen tarafa aittir. Aynı gayeyle yapılan başka istemler için zaman süresi ertelenemez." denilmek suretiyle bu sözleşmeye dayalı olarak açılacak davalar ile ilgili zamanaşımı düzenlenmiştir.Dosyada mevcut bilirkişi heyetinin raporunda, ... plaka sayılı araç sürücüsünün, gece vakti, görüşün far ışığı ve sokak aydınlatmaları altında açık olduğu, iki yönlü, birer şeritli karayolunun istikametine hitaplı sağ şeridi üzerinden seyirle olay mahalli yere geldiğinde, mahallin yerleşim dışı ve yolun istikametine sola yönelimli viraj olması bilinciyle hareket ederek, yaygın dikkat halinden toplu dikkat haline geçmesi, seyrini yolun istikametine ayrılan sağ şerit üzerinden ve müteyakkız şekilde sürdürmesi gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmeyip aksi yönde davrandığı, dosya kapsamında aksi görülmeyen sair bilgi, belge ve beyanlar bir bütün halinde değerlendirildiğinde; kaza öncesi tamamen kendi sevk idare hatası ile olay mahalli yol bölümünde karşı yön şeridine geçerek kamyonetinin ön kısımları ile bu şerit üzerinde karşı yönden seyreden sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı çekicinin ön kısımlarına çarptığı, gerçekleşen kazanın önceden öngörülebilir ve alınacak önlemlerle önlenebilir nitelikte bir kaza olduğu, olayda kaçınılmazlık faktörünün etkisi bulunmadığı, dikkatsizlik, tedbirsizlik ve ihmal sebebiyle meydana gelen dava konusu kazada; dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışları ile K.T.K.’nun (46/a), (84/g) ve K.T.Y.’nin (94/A–a), (157/a–7) maddeleri gereğince davalı sürücünün asli kusurlu olduğu, diğer araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı ifade edilmiştir.Davalı sürücü trafik kazasında tam kusurlu olsa da; davalı taşıyıcı ağır kusurlu olarak kabul edilemez. Bu nedenle davanın ...'nin 32.maddesi gereğince 1 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılması gerekir. Davalı taşıyıcının gönderilene teslimle yükümlü olduğu emtiayı tam zayi olması nedeniyle teslim edemediği, tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı gün olarak belirlendiği (... 32/1-2b), emtianın taşıyana tesellüm tarihi 12.05.2023 olmasına göre 12.07.2023 teslim tarihi olarak kabulü gerekir. ...’nin 32/3. maddesi gereğince, zamanaşımının kesilmesi ve durması hususları ile ilgili olarak davanın açıldığı mahkemenin hukuku uygulanacak olup, bu durumda TBK’nun 153 ve 154. madde hükümlerinin de bu çerçevede gözetilmesi gerekecektir. Bu durumda, 12.07.2023 teslim tarihi olarak kabul edildiğine göre, davacı tarafından sigortalısına 15.08.2023 tarihinde ödeme yapıldığı ve icra takibine de 15.05.2024 tarihinde girişildiği gözetildiğinde davanın 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde ikame edildiğinin kabulü gerekmiştir. ...'nin 17. maddesi gereğince taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğranılan ziya ve hasardan mesuldür. Açıklanan bu sorumluluk kapsamında istenebilecek tazminat ve tazminatın hesaplanma şekli de ...'nin 23-28. maddelerinde hükme bağlanmıştır. ...'nin 23. maddesinde, malların kısmen veya tamamen “kaybından” dolayı talep edilebilecek tazminat miktarının hesaplama şeklini şu şekilde düzenlemiştir "Bu Sözleşmenin hükümleri gereğince bir taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. 2. Malın kıymeti, ticaret borsası fiyatına göre saptanır. Eğer böyle bir fiyat yoksa, geçerli piyasa fiyatlarına göre bir tespit yapılır. Eğer ne ticaret borsası fiyatı ne de geçerli piyasa fiyatı mevcutsa tespit, aynı cins ve kalitedeki malların normal kıymetine göre yapılır. 3. Bununla beraber, tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır. 4. Yükün taşınması dolayısıyla ödenen taşıma ücreti, gümrük resimleri ve diğer ödemelerde, malın tamamen kaybedilmesi halinde tamamen ödenir. Kısmen kaybolma halinde ise karşılaşılan zarar oranında ödeme yapılır. Bunlar dışında başka tazminat ödenmez". ...'nin 29. maddesinde ise, "hasar taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurdan ileri gelmiş ise, taşımacı, sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan yahutta kanıt yükünün karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden faydalanamaz" denilmek suretiyle taşımacının sınırsız sorumluluk halleri sayılmıştır. Dosyada alınan konusunda uzman bilirkişi heyetinden alınan raporda, taşımaya konu oto kılıf cinsi emtianın faturada bulunan birim satış fiyatlarınınt aşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki piyasa rayiçlerine uygun olduğu, toplam 934 adetten 451 adedinin kaza sırasında kaybolduğu, kalan 483 adet oto kılıfının ise imha edildiği, dolayısıyla sovtaj değerinin bulunmadığı, 1.195,39 kg x8, 33 SDR= 9.957,60 SDR azami sorumluluk limitinin tespit edildiği, 9.957,60 SDR'nin Euro karşılığının ise 12.277,69 Euro olarak hesaplandığı belirtilmiştir. Az yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, ...'nin 29. maddesi kapsamında davalı taşımacının kötü hareketi veya buna eş değer bir kusuru bulunduğu tespit edilemediğinden, davalı taşımacı ve sürücü ... 23'e göre belirlenen tazminatı aşacak bir alacak kaleminden sorumlu tutulmamıştır. Bu kapsamda, dosyada alınan raporda taşıma tarihi olan 12.04.2023'deki SDR kuru üzerinden yapılan hesaplama yapılmış ise de, zarar hesabında karar tarihine en yakın tarihteki kurun esas alınması gerekmektedir. Bu durumda, 1.195,39 x 8,33 SDR = 9.957,60 SDR olup, karar tarihi olan 17.09.2025 itibariyle SDR kuru 1,1652-Euro olmasına göre yapılan hesaplamada tespit edilen zarar tutarı ise 11.602,59-Euro’dur. Bilirkişi tarafından belirlenen gerçek zarar miktarının, karar tarihindeki SDR kuruna göre hesaplanan sınırlı sorumluluk tutarından yüksek olması nedeniyle, mahkememizce 11.602,59-Euro bedele hükmedilmiştir. ... Konvansiyonunun 25/1. maddesinde, hasar durumunda taşımacının, yükün 23. madde 1, 2 ve 4. paragrafları gereğince belirlenen değerine göre hesaplanmış kıymetten düşme karşılığı olan bedeli ödeyeceği, aynı Konvansiyonun 23/4. maddesinde de, yükün taşınması dolayısıyla ödenen taşıma ücreti, gümrük resimleri ve diğer ödemelerde, malın tamamen kaybedilmesi halinde tamamen ödeneceği, kısmen kaybolma halinde ise karşılaşılan zarar oranında ödeme yapılacağı düzenlenmiştir. Bu durumda, ...’nun 25/1 ve 23/4. maddeleri uyarınca, taşıtan, navlun ücretinden kayıp ve hasar miktarı oranında indirim yapılmasını isteyebilecektir. Ne var ki, taşımaya konu emtianın tamamen zayi olduğu anlaşılmakla, davalı taşıyıcının ödenmediğini belirttiği navlun ücreti zarar hesabında dikkate alınmamıştır. Öte yandan, davacı sigortacının sigorta sözleşmesinin nisbiliği gereği, bedel artış farkın ödemesine rağmen ... veya diğer taşımalarda da taşıyıcının verdiği zarar kapsamında bu bedel artış farkı yer almadığı, hasar bedeli ... m.23 ve 25 hükümleri dikkate alınarak belirlenmiş olup, sigortalıya ödenen % 10 bedel artışı zararın belirlenmesinde dikkate alınmamıştır. ... Konvansiyonunun 27. maddesi uyarınca, bu konvansiyona tabi taşımalarla ilgili tazminat taleplerine uygulanacak faiz oranının yıllık %5 olarak kabul edilmiş olmasına göre, icra takibindeki alacağa ... m.27'deki faiz oranına hükmedilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davasının KISMEN KABULÜ ile, davalı borçlunun ... 4. İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 11.602,59-Euro asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ... m.27 gereğince yıllık %5 oranında faiz uygulanmasına, Alacak likit-bilinebilir olmadığından davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine, Reddedilen kısım yönünden davacı alacaklı icra takibinde haksız ise de kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine, 2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 28.722,84.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 20.068,24.-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 8.654,60.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 67.071,68.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/3 uyarınca, davalı lehine hükmedilecek tazminat davacıya verilen tazminat tutarını geçemeyeceğinden 67.071,68.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.600,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin (%25,36 kabul %74,64 red) oranına göre; 912,96.-TL'sinin davalıdan, 2.687,04.-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine, 6-Davacı tarafça yapılan 20.556,64.-TL harç, 10.000,00.-TL bilirkişi ücreti ve 344,50.-TL tebligat posta ücreti olmak üzere toplam 30.901,14.-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre (% 25,36 kabul, % 74,64 red) 7.836,52.-TL'sinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca taraflara İADESİNE, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/09/2025 Başkan e-imza Üye e-imza Üye e-imza Katip e-imza