Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/366 E. 2025/171 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :2023/ KARAR NO :2025/

BAŞKAN :... ... ÜYE :... ... ÜYE :... ... KATİP :... ...

DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/04/2023 KARAR TARİHİ : 05/02/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11.02.2025

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA: davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... İli ... İlçesi ... Mahallesi Ada ... parselde kayıtlı taşınmazlarda domates ürünü ekimi yaptığını, müvekkilinin domates ürününe sınır olan ... İli ... İlçesi ... Mah. ada 1 parsel sayılı taşınmazda çeltik ekili olup bu çeltikler davalı şirket ait olduğunu, davalı tarafından dronla yapılan ilaçlama nedeniyle müvekkilinin ürününün çok büyük zarar gördüğünü, müvekkilinin domates ürününe verilen zararının ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/... D.İş sayılı değişik iş dosyası ile tespit edildiğini, yapılan bu tespite göre taşınmazdan taşınmaza değişecek şekilde 119 Ada 1 parselde %50'si etkilenmiş ürün kaybının %80 olduğu, ... parselde %60'ı etkilenmiş ürün kaybı %60 olduğu, ... parselde %20'si etkilenmiş ürün kaybı %50 olduğu, ... parselde etkilenmediği verim kaybı olmadığı, ... parselde %100'ü etkilenmiş ürün kaybı %90 olduğu ve buna göre de domates verim kaybı bedelinin toplam 2.803.583,70.-TL olduğunun tespit edildiğini, bunun sadece müvekkilinin oluşan verim kaybı olduğunu, bu olay nedeniyle oluşan zararı gidermek için müvekkilinin yeniden gübreleme ve ilaçlama masrafları da yaptığını, ancak üründe düzelme olmadığını, dronla ilaçlama yapılmasının yasak olup ancak belirli şartlar yerine getirildiğinde müsaade edilmekte olduğunu, bu şartların da mevzuatla belirlendiğini, davalının yasak olmasına rağmen dronla ilaçlama yaptığı gibi hiç bir önlem almayıp (hava durumu ve ilacın havada yayılma alanının ve dronun uçuş alanının belirlenmesi ve diğer ürünlere verilecek zarar gibi) sorumsuz ve özensiz şekilde ilaçlama yapmış olup hem çifçilere hem de ülke ekonomisine zarar verdiğini, alınan şikayetler nedeniyle ... kaymakamlığı nezdinde işlemler başlatıldığını ve ... ilçesi domates üretim alanlarında inceleme yapıldığını, incelemeyi ... ... Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, ... Tarım ve Orman il Müdürlüğü, ... ilçe müdürlüğü teknik elemanlarından oluşan ekibin yaptığını, davalının müvekkil gibi o çevre de ürünü bulunan bir çok çiftçinin malına zarar verdiğini, hem kendi yaptırdıkları tespitte hemde diğer tespit dosyalarında da görüleceği üzere domateste oluşan zararın sebebinin çeltik için atılan ot ilacı olduğunu, davalıya ait çeltikten alınan numunelerde ... isimli ilaç tespit edildiğini, bu ilacın çeltikte yabancı ot için kullanılan ilaç olduğunu, domateslere zarar verenin bu ilaç olduğu ve nasıl zarar verdiğinin raporda açıklandığını, davalı tarafın dron ile çeltik ilaçlaması nedeniyle domatesinin çok büyük zarar gördüğünü ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.803.583,70 TL (Bilirkişi tarafından net rakam belirlendikten sonra artırılmak üzere domates verim kaybı zararı ve zarar nedeni ile yapılan 532.000,00 TL ilaçlama vb. masrafın)'nin ticari temerrüt faizi uygulanarak tazmini ile meydana gelen tüm zararın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1046 ada 1 parselde kayıtlı arazide çeltik ekili ürününün olduğunu, oysa davacının yaptırdığı değişik iş dosyasında tespit edilen terbuthyzaline etken maddeli tarımsal ilacın çeltik bitkisinde kesinlikle kullanılan bir ilaç olmadığını, müvekkil tarafından da ekili çeltik tarlalarında hiçbir şekilde terbuthyzaline etken maddeli tarımsal ilaç kullanılmadığını, ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/... değişik iş tespit dosyasında düzenlenen 29.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere sadece mısır, ayçiçeği, pamuk ve nohut bitkilerinde kullanılması gereken bir ilaç olup çeltik tarlalarında kullanılmadığının açık olduğunu, dava konusu taşınmazlara sınır mısır ve ayçiçeği tarlalarının olduğunu, müvekkil tarafından terbuthyzaline kullanıldığına dair herhangi bir tespit veya delil bulunmadığını, başka tespit dosyalarında, çeltik tarlasında kullanılan ilaç kalıntıları (domates bitkisine zararlı olmayan başka tarımsal ilaç) tespit edilmişse de hiç bir tespit dosyasında müvekkile ait çeltik tarlasında terbuthyzaline tespit edilemediğini, davacının ürünlerindeki bozulmanın sulamada kullandığı dereden de kaynaklanabileceğini, drone ile ilaçlama yapılmadığını, sadece gübreleme yapıldığını, müvekkilinin aynı yerde ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... D.iş.sayılı dosyası ile yeni bir tespit talebinde bulunulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Davacı, taşınmazları üzerinde ekili bulunan domates ürünlerine davalı tarafça kendi taşınmazı üzerinde ekili olan çeltik ürünlerinde dronla havadan yapılan ilaçlama nedeniyle belli taşınmazlarındaki domates ürünün kısmen veya tamamen zarar gördüğünü iddia ederek zararının tazminini istemiş, davalı ise, taşınmazı üzerinde ekili çeltik ürününde kullanılan ilaçların davacının domates ürünlerinde tespit edilen terbuthyzaline etken maddeli tarımsal ilaçlardan olmadığını, bu etken maddeli ilaçın çeltik ürününde kullanılmadığını, mısır, ayçiceği ürünlerinde kullanıldığını, davacının taşınmazlarına komşu arazilerde de bu ürünlerin yetiştirildiğini, ürünlerdeki bozulmanın davacının kullandığı sulama kaynağından da olabileceğini belirterek davanın reddini savunmuş olmakla somut olayda uyuşmazlık; davacıya ait taşınmazlar üzerinde ekili bulunan domates ürününündeki bozulmasının hangi üründe kullanılan tarımsal ilaçlamadan kaynaklandığı, illiyet bağının bulunup bulunmadığı, kusur ve zarar noktalarında toplanmaktadır.Davacının talebi doğrultusunda ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... D.iş dosyasında, 10.06.2022 tarihinde dava konusu taşınmazlar üzerinde ekili bulununa domates ürünü üzerinde yapılan tespit ve keşif sonucunda düzenlenen raporda, ... Parsel alanda salçalık domates ekili olduğu, domates bitkilerinde özellikle üst yapraklarda kıvrılmalar, bitkide bodurlaşma, çökme ve genel solgunluk belirtileri olduğunun tespit edildiği, bitkilerin kök ve habitusunda bitki sağlığı yönünden makroskobik olarak yapılan muayene ve incelemede herhangi bir zararlı organizma belirtisine rastlanmadığı ve taşınmazın tamamında görülmediği ve çeltik ekili tarlaya yakın olan bölgelerde daha şiddetli bir biçimde görüldüğü, domates ekili parsellerin doğu yönünde bulunan çeltik tarlasına dron ile herbisit atıldığı, çeltik tarlasına atılan herbisitin rüzgar ve diğer etkenler ile sürüklenerek domtes ekili parsellerin bulunduğu bölgeye gerelerek domates bitkilerine zarar verdiği, ayrıca keşif günü domates ekili parsellerden alınan bitki numuneleri pestisit analizi için laboratuvara gönderildiği, laboratuvarın 13.06.2022 tarih ve ... Sayılı yazısının ekinde bulunan analiz raporlarında domates bitkisine ait numunede; ..., ... ve ... etken maddeler tespit edildiği, ... hariç olmak üzere tespit edilen etkili maddelerin domateslerde fitotoksik etki yaratmayacağı değerlendirilmiştir. Bu kez davalı tarafın talebi üzerine ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... D.iş sayılı dosyasından, 21.07.2022 tarihinde yapılan tespit ve keşif sonucu düzenlenen raporda, domates bitkilerinde gözlemlenen anormaliklerin herbisit (yabancı ot) ilacının tipik zararı olduğu, domates bitkisinde alınan numunlerin analizinde, domates bitkisinde pyribaden, etaxazole, azoxystrobin ve pyrethins etkili madde pestisit tespit edildiği, sözkonusu ilaçların ise domates ürününe harhangi bir zararının bulunmadığı, çeltik tarlasına atılan yabancı ot ilacının yaklaşık 4050 gün önce atıldığı, herbisitlerin zaman içerisinde bitki bünyesinde parçalanarak yok olduğundan yapılan analizde herbisit tespit edilemediği belirtilmiştir. Dava dışı ... Ziraa Ürünleri..Ltd Şti'nin ... mah. ada 35 parselde ekili domates ürünlerinin zarar görmesi üzerine, davalının aynı mevkiide bulunan komşu taşınmaz 1002 ada 1 parsel sayılı taşınmazda ekili olan çeltik ürünlerinde kullanılan tarımsal ilaçlamadan dolayı zararın tespiti için ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... D.iş sayılı dosyasında, 08.06.2022 tarihinde tespit ve keif yapıldığı ve düzenlenen rapor ve analiz raporlarında, domates bitkisinde bozulmanın davalının çeltik tarlasında kullandığı ... etken maddeli yabancı ot ilacından kaynaklandığı belirtilmiştiir. Bu bağlamda ... 1.ATM 2022/... E. Sayılı dosyasında açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği görülmüştür. ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/... E. Sayılı dava dosyasında, ...-... mah. ... parselde ekili domates ürününün komşu taşuınmaz olan davalının çeltik ekili ... mah. ada 1 parsel ile ... mah. ... ada 2 parsel sayılı taşınmazlarında kullanılan tarımsal ilaçlamadan dolayı zarar gördüğü iddiasına dayalı tazminat davası olduğu, yargılamanın devam ettiği, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... sayılı D.iş dosyasında yapılan keşif sonucu alınan analiz raporunda, çeltik ürününde yabancı ot ilacı olarak kullanılan ... tespit edildiği görülmüştür.Mahkememizce mahallinde dava dosyası, ibraz edilen deliller kapsamında ve davacı ve davalı yana ait araziler başında bir ziraat mühendisi bilirkişi (bitki korumadan anlayan), bir fen bilirkişisi ve bir SMMM bilirkişi aracılığı ile gerektiğinde taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde de inceleme yapılmak sureti ile keşif icrasına, bilirkişi heyetinden iddia ve savunmalar doğrultusunda dosya içerisinde toplanan tüm deliller ve yapılacak keşif ve bilirkişi doğrultusunda rapor hazırlanmasının istenmesine karar verilmiştir.Dosya kapsamında aldırılan 19.05.2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; herbisit, birebir domates tarlasında tüm bitkileri ilaçlama şeklinde bir işlem ve iddia olmadığı için, çevre parsellerde de yapılan ilaçlamadan etkilenme durumu değerlendirildiğinde; tüm ilacın tarladaki tüm bitkilerin tamamına bulaşarak tamamının ölümüne sebep vermemiş olabileceği değerlendirilmiş, tespitler ve parsellerin zarar oranları incelendiğinde çeltik tarlasına yakın parsellerin zarar oranların yüksek olduğu( ... zarar oranlarının en yüksek olduğu) ve çeltik ekilen taşınmaza en uzak olan ... zarar olmadığı tespit edilmiş, ancak bu bitkilerin bir bölümünü ölümüne sebep verecek kadar miktarda bulaşma olacağı gibi, bitki gelişimini duracak kadar ya da gelişimini yavaşlatacak kadar bulaşma ve etki oluşabileceği, ancak bitkiyi yok edecek kadar dozda ilaç bulaşması olan bitkilerde bu etki görülmeyip, bitkinin herbisitin kimyasal etkisiyle öleceği ve buna bağlı ekonomik zarar oluşacağı değerlendirilmiştir. Davalı vekilinin alınan bilirkişi raporuna itirazında; ... etken maddeli ilacın çeltik ürününde kullanılmadığını, bu ürünün tarımsal ilaç faturalarında yer almadığını, bilirkişi raporunda rüzgar yönünün değerlendirilmediğini, her iki arazi arasındaki mesafe ve ağaçların yüksekliği gibi hususların nazara alınmadığını, davacı arazisinin kuzey kısmında ayçiçeği ve mısır ekili arazilerin olup olmadığını ve buna göre bu ilacın kullanılmış olduğu yerlerden gelip gelmediği, dere kaynaklı su kullanımından dolayı zararın oluşup oluşmadığı ve bu etken maddenin çeltik ürününde kullanım alanı olup olmadığı, yapılan hesaplamada fire oranının dikkate alınmadığı hususlarında olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce davacı vekilinin davadaki talep sonucunda, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere domates ürününde meydana gelen zarardan şimdilik 2.803.583,70 TL’nin tahsili yanında domates verim kaybı zararı nedeniyle yapılan 532.000 TL ilaçlama masrafının da tahsili istenmekle, 2.803.583,70 TL + 532.000 TL olmak üzere toplam 3.335.583,70 TL üzerinden (alınması gereken 56.963,41 TL’den peşin yatırılan 47.878,21 TL’nin mahsubu ile) eksik yatırılan 9.085,20 TL harçın ikmali için davacı tarafa 2 haftalık kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde harcın ikmal edilmemesi durumunda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin davacıya ihtarına karar verilmiştir.Davalı tarafça, davacının ürünlerinde meydana gelen zarara neden olan “...” etken ilaç maddesinin mısır ve ayçicek ürünlerinde kullanıldığı, davacının domates ekili arazilerinin kuzeyinde komşu ayçiçek ve mısır ürünü ekili arazilerin olduğu iddia edilmiş olmasına göre, söz konusu bu arazilerin ve bu arazilerde Haziran 2022 tarihinde hangi tür ürün ekili olduğu hususlarında mahkememize bilgi verilmesi için davacıya 2 haftalık kesin süre verilmesine, bu hususta davalı vekiline ...'e ve ... Ziraat Odasına başvurması konusunda yetki verilmesine, bu süre içerisinde beyanda bulunulmaması veya bilgi sunulmaması durumunda dosyadaki mevcut delil durumuna göre karar verileceğinin davalıya ihtaratına karar verilmiş, aynı hususta ...'e ve ... Ziraat Odasına yazı yazılmasına, ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/... E. sayılı dosyasından bilirkişi raporu alınmışsa bir örneğinin istenmesine, davalıya verilen sürenin sonunda dosyanın taraflar vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda, bilirkişiye tevdi edilerek; “...” etken maddeli ilacın çeltik ürününde kullanılıp kullanılmadığı, kullanılması durumunda, bunun nasıl bilimsel şekilde şüpheye yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulacağı, davacının domates ürünü ekili arazilerine komşu olup özellikle kuzey parsellerde mısır ve ayçiçek ürünlerinin ekili olması ihtimalinde, bu ürünlerde ruhsatlı kullanıldığı belirtilen “...” etken maddeli ilacın, ilaçlama sırasında dosyaya sunulan rüzgar yönü ve şiddeti nazara alındığında, davacının ekili arazilerine sirayet etme ihtimalinin bulunup bulunmadığı, davacının sulamada dere suyunu kullanması durumunun davacının ürünlerinde sözkonusu zarara sebebiyet verip vermeyeceği, zararın hesaplanması noktasında taraflarca ileri sürülen (ortalama ürün rekoltesi, kg fiyatı ve fire vb) itirazları hususlarında özellikle aynı nedenden dolayı aynı davalıya karşı açılmış olan ... 1. ATM 2022/... E. sayılı dosyası ile halen derdest olan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/... E. sayılı dosyası ve bu dosyadan alınmışsa bilirkişi raporu, davalının sunmuş olduğu uzman mütalaası da hep birlikte göz önüne alınarak gerekçeli, bilimsel verilere dayalı ve denetime elverişli ek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiştir.Bilirkişi heyetinin 20.12.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; davalının ticari defterlerinde, davalının 150 İlk Madde malzeme Hesabının alt hesapları ilaç ve gübre adları esas alınarak oluşturulduğu, 2022 yılında hareket gören hesaplar listelendiğinde, incelemelerine göre esas “...” adlı bir hesaba rastlanmadığı, belirtilen Aktif Madde olarak kullanılan “...” içeren bir zirai ilaç adı geçen listede bulunmadığı, ancak adı geçen listede çeltikte ruhsatlı olmayan zirai ilaçlarına kullanıldığı tespit edildiği, sulama suyundan kaynaklı olarak dosya içerinde döneminde yapılan bir su analizi bulunmadığı, ancak sulama suyu kaynaklı olması halinde tüm taşınmazlarda aynı oranda ve aynı etki düzeyinde zarar olması gerektiği, ancak somut dosyada parsel bazlı zararlan oranlarının farklı olduğu, 2022/... D.İş ve 2022/... D.İş dosya raporları kapsamında davalı ve davacı tarafından davaya konu domates ekili parselerde ayrı ayrı tespitler yapıldığı, belirtilen raporlarda görsel tespitlerde herbisist etkisine bağlı fitotoksik etkilerin bulunduğu tespit edilmiş, zarar tespit edildiği döneme en yakın olarak yapılan 2022/... D.İş dosyası kapsamında analiz raporunda çeltik bitkisinde kullanılan tek heribisit etkili madde ... bulunmuş, değerlendirme mevcut bilgi belgelere dayalı olup tarımsal nitelikli olduğu, bu hususun dışında olan dosyaya sunulan rüzgar yönü ve şiddeti değerlendirilmesi heyetimizin uzmanlık alanı dışında olduğu için bu husustaki değerlendirmenin mahkemenin takdirlerinde olduğunu, zarar hesaplama ile ... kararlarına bağlı İlçe Müdürlüğü verileri kullanıldığının ve bu hesaplamalarda herhangi bir değişiklik yapılmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.Dosya kapsamı ve toplanan tüm deliller hep birlikte değerlendirildiğinde, davacının domates bitkisi ekili olan dava konusu ... ili ... ilçesi ... mah. ... parselde kayıtlı taşınmazların bitişik nizamda olup, davalının çeltik ekili ada 1 parsel sayılı taşınmazının ise bu taşınmazlara komşu olduğu, domates ürününün herbisit (yabancı ot ilacından) kaynaklı zarar gördüğü, nitekim analiz raporunda domates bitkisinde “...” içeren bir herbisit (zirai yabancı ot) ilacı tespit edildiği, ancak bu ilacın çeltik ürünlerinde kullanılan ruhsatlı bir yabancı ot ilacı olmadığı, davacının domates ürünlerinde tespit edilen “..." etken maddeli herbisit mısır ve ayçiceği ürünlerinde kullanıldığı, davacının domates ekili taşınmazlarını kuşatan komşu taşınmazlardan ... ada 1 parselde ayçiçeği, ... ada 1 parselde bezelye, kapya, biber, mısır ve ayçiçeği, ada 1 parselde domates, mısır ve ayçiçeği, ada 1 parselde mısır, ada 1 parselde domates, yonca ve mısır, 125 ada 1 parselde domates, yonca ve mısır ve ... ada 1 parselde domates, yonca ve mısır ürünlerinin ekili olduğu ziraat odası başkanlığı yazısından anlaşılmakla; davacının ürünlerinde meydana gelen zararın mısır ve ayçiceği ürünlerinde kullanılan “..." etken maddeli yabacı ot ilacından kaynaklandığı, bu ilacın çeltik ürünlerinde kullanılan ruhsatlı yabancı ot ilaçları kapsamında olmadığı gibi bu etken maddeli ilacı davacının çeltik ekili ürünlerinde kullandığı ispat edilemediği dosya kapsamından sabit olmakla; ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur. HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 615,40.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 47.878,21.-TL harç ile 9.085,20.-TL tamamlama harcının mahsubu ile fazla alınan 56.348,01.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.560,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine, 5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T hükümleri uyarınca hesaplanan 368.286,70.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde İADESİNE, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/02/2025

Başkan ... e-imza Üye ... e-imza Üye ... e-imza Katip ... e-imza