Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/844 E. 2023/1177 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/ KARAR NO : 2023/

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALI : VEKİLİ :Av.

DAVA :Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 17/08/2022 KARAR TARİHİ : 21/12/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki sebebiyle, taraflar arasında mal alım satımı konusunda 11/03/2022 tarihinde iki sözleşme akdettiklerini, sözleşmeler gereği davalı tarafından lak panel 122*280(700) adet ve 7000m2 lamine kapak için ve 210*280 8mm tek yüz boyalı kapak satışı hususunda anlaşıldığını, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği müvekkili şirket tarafından, davalı tarafından teslim edileceği ifade edilen ürünlere karşılık 100.000 TL bedelli ... ve 82.500 TL bedelli 4 adet ... çekin teslim edildiğini, taraflar arasında yapılan ve bilgileri verilen sözleşme uyarınca teslim tarihinin belirtilmediğini, 6098 sayılı borçlar kanunu uyarınca taşınır satışlarında satıcı aksi kararlaştırılmadıkça sözleşme anında teslimle yükümlü olduklarını, davalı tarafça anlaşma konusu malların müvekkili şirkete teslim edilmediğini, ileri tarihli olarak keşide edilen bu çeklere karşılık, davalı şirketin ürünleri, çekler kendisine teslim edildikten birkaç gün içinde teslim etmesi gerekirken, aylar geçmesine rağmen sözleşme konusu ürünleri teslim edilmediğini, buna karşın çeklerin halen davalı şirkette olduğunu ve müvekkili şirket yetkililerince sürekli olarak görüşmelerine rağmen ve sözlü olarak defaten kendilerine söylenmesine rağmen ve bunun yanı sıra ... 7. Noterliği'nin 29/06/2022 gün ve yevmiye numarası taraflarınca gönderilen ihtarnameye rağmen çekleri iadeye de yanaşmadıklarını, gelinen aşamada tarafların arasında yaptıkları mal alım satıma dair ticari ilişki sebebiyle, davalı şirkete teslim edilen ve vadesi daha gelmeyen 3 adet çekin iptalini aciliyetle talep etme gereği hasıl olduğunu, ayrıca malların teslim edilmediğini, teslimata dair hiçbir belgenin olmaması ile de ortada olduğunu, bunun yanı sıra ihtarnameye davalı tarafın vermiş olduğu cevaptan anlaşılacağı üzere davalının malın teslim edilmediğini ikrar ettiğini, şu aşamaya kadar malları teslime yanaşmadığı gibi, şu aşamadan sonra da yanaşmayacağını, çeklerin vadelerinin yaklaştığını ve vadeleri gelmeden dahi davalı şirket tarafından çeklerin bankaya ibrazı tehlikesi mevcut olduğunu, davalı şirket tarafından çekin bankaya ibraz edildiği anda ödenmesinin söz konusu olabileceğini, dolayısıyla bu tehlikenin varlığı söz konusu olduğu için, aciliyetle ciro ve ödeme yasağı tedbirine dair karar verilmesini talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle müvekkili şirket tarafından davalı ...'a keşide edilen; ..., ... Şubesi, ... No'Lu, 31.08.2022 tarihli, 82.500 TL bedelli; ..., ... Şubesi, ... No'Lu, 31.08.2022 tarihli, 100.000 TL bedelli; ..., ... Şubesi, ... No'Lu, 30.09.2022 tarihli, 82.500 TL bedelli çeklerin, taraflar arasındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından müvekkili şirkete teslim edilecek ürünlere ilişkin verildiği; ancak davalı şirketin ürünleri müvekkili şirkete zamanında teslim etmediği; bu nedenle davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğinden ve dolayısıyla müvekkili şirketin de bu durumda borçlu olması gibi bir durum söz konusu olmadığından çeklerin iptaline, çekler hakkında teminatsız olarak, kabul edilmez ise teminatlı olarak ciro yasağı konulması ve ödemeden men talimatı verilmesini, bu husus ile ilgili olarak bankalar birliği'ne ve muhatap bankaya müzekkere yazılmasını, yargılama sonunda çekler hakkında iptal kararı verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP; Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür. DELİLLER:11/03/2022 tarihli sözleşme ve sözleşmeye konu çekler, ... 7. Noterliği'nin 29/06/2022 tarih ve yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... 25. Noterliği'nin 25/07/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi, banka yazı cevapları, ticaret sicil kayıtları, vergi kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava; kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. Davacı tarafça, taraflar arasında mal alım satımı konusunda11/03/2022 tarihinde iki sözleşme akdedildiğini, sözleşmeler gereği davalı tarafından lak panel 122*280(700) adet ve 7000m2 lamine kapak için ve 210*280 8mm tek yüz boyalı kapak satışı hususunda anlaşıldığını, davalı tarafından teslim edileceği ifade edilen ürünlere karşılık 4 adet çekin teslim edildiğini, davalı tarafça anlaşma konusu ürünlerin teslim edilmediğini belirterek sözleşme gereğince verilen ..., ... Şubesine ait, ... nolu, 31.08.2022 tarihli, 82.500 TL bedelli; ... nolu 31.08.2022 tarihli, 100.000 TL bedelli ve ... nolu 30.09.2022 tarihli, 82.500 TL bedelli çekler yönünden menfi tespit davası açmıştır. Mahkememizce, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin teminat mukabilinde ve taraflar arasında geçerli olmak üzere kabulüne karar verilerek, ödeme yasağına ve çeklerin ibraz edilip edilmediğine ilişkin ilgili bankaya müzekkere yazılmış, ... T.A.Ş.Genel Müdürlüğü'nün 23/08/2022 tarihli ve 26/08/2022 tarihli yazı cevabında, ... Asansör Lpg Doğalgaz Makine Mühendislik İnş. San. Tic. Ltd. Şti'ye ait olan davaya konu ... nolu ve ... nolu çeklerin ibraz edilmediği ve ödeme yasağının kayıtlara işlendiği belirtilmiş, davaya konu ... nolu çekin 01/08/2022 tarihinde takastan ibraz edilip tahsil edildiği belirtilmiştir. Davacı vekili tarafından, dava dilekçesinde sehven yaptığı maddi hatanın düzeltilmesi istemine yönelik 01/09/2022 tarihli dilekçe ile özetle, dava konusu çekin ... nolu çek yerine ..., ... Şubesi, ... nolu. 31.08.2022 tarihli, 82.500 TL bedelli çek olacak şekilde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 183. maddesi gereği düzeltilmesine ve bu husus ile ilgili olarak ihtiyati tedbir talebi kapsamında muhatap bankaya acilen yeniden müzekkere yazılmasını talep etmiştir. Mahkememizce, ..., ... Şubesi, ... nolu. 31.08.2022 tarihli, 82.500 TL bedelli çek yönünden ödeme yasağına ilişkin ve çekin ibraz edilip edilmediğine yönelik ilgili bankaya müzekkere yazılmış, ... T.A.Ş. ... Şubesi'nin 07/12/2022 tarihli yazı cevabında ... Asansör Lpg Doğalgaz Makine Mühendislik İnş. San. Tic. Ltd. Şti'ye ait olan davaya konu ... nolu çekin 31/08/2022 tarihinde takastan ibraz edilip tahsil edildiği belirtilmiştir. Banka yazı cevabı davaya konu ... nolu ve ... nolu çeklerin keşide tarihinden önce olduğundan davaya konu çeklerin ibrazına yönelik Mahkememizce ilgili bankaya yeniden müzekkere yazılmış, davaya konu ... numaralı çekin ... Faktoring A.Ş. tarafından takas merkezi aracılığıyla 27/05/2022 tarihinde ibraz edildiği ve 30/10/2022 tarihinde ödendiği, davaya konu ... numaralı çekin 31/08/2022 tarihinde ... İnş. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 31/08/2022 tarihinde takastan ibraz edildiği ve mahkeme kararlı çek olarak işlem gördüğü belirtilmiştir. Davacı tarafça davalı tarafa, ... 7. Noterliği'nin 29/06/2022 tarih ve yevmiye numaralı ihtarnamesi, 11/03/2022 tarihli sözleşemeye konu malların tarafına teslim edilmesinin ihtar edildiği, davalı tarafça 25/07/2022 tarihli ... 25. Noterliğinin ... yevmiye nolu cevabi ihtarname ile, 11/03/2022 tarihli sözleşmede 100.000 TL hesaba ve 4 adet çekin hizmet karşılığı tüm ürünlerin davacı firmanın sandıklı sandıklı deposuna teslim edildiği, gerek görüldüğünde araç plakaları ve faturaların mahkemeye ve icra dairesine ibraz edileceği belirtilmiştir. Mahkememizce davalı tarafa, 25/07/2022 tarihli ... 25. Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarname gereğince davacı tarafa davaya konu ürünlerin davacı firmanın sandıklı deposuna teslim edildiğine dair belgeleri mahkememize ibraz etmek üzere kesin süre verilerek, aksi takdirde dosya kapsamındaki mevcut delil durumuna göre karar verileceği ihtarına ilişkin yapılan tebligata rağmen davalının ara karar gereğince teslime dair belgeleri sunmadığı görülmüştür. Mahkememizce, dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin belirlenmesine yönelik rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterlerini inceleme gününde ibraz etmediği, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi yönünden SMMM bilirkişinin 14/01/2023 tarihli raporunu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür. 14/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Mevcut dava dosyasının, davacı şirkete ait 2022 yılı e defter(yevmiye) defterinin incelenmesi sonucu; davacı şirket 2022 yılında ticari defterini (yevmiye) e defter olarak tuttuğu, (yevmiye) defterinin e-defter beratlarının (ilk ayı) ve (son ayı) kanuni sürelerde oluşturulduğu,

davacı şirket ile davalı firma arasında 2 adet sözleşme imzalanmış olup, sözleşmelere istinaden davacı tarafından, davalı firmaya toplam 590.000 TL ödeme( banka ve çeklerle) yapılmış olup, davalı tarafından da davacı şirkete 10.03.2022 tarihli 280.000 TL bedelli e arşiv fatura düzenlendiği, davacı şirketin ticari defterlerine göre dava tarihinde; davacı şirketin, davalı firmadan 310.000 TL alacaklı gözüktüğü yönünde rapor düzenlenmiştir. Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; davaya konu çeklerin taraflar arasındaki 11/03/2022 tarihli satım sözleşmelerine istinaden ödeme karşılığı davalıya verildiği uyuşmazlık konusu olmayıp, kural olarak sözleşmeye konu ürünlerin davacı tarafa teslim edildiğini davalı taraf ispat yükü altındadır. Davalı taraf davaya cevap dilekçesi sunmamış olup, her ne kadar davalı tarafça, 25/07/2022 tarihli ... 25. Noterliğinin ... yevmiye nolu cevabi ihtarname ile, 11/03/2022 tarihli sözleşmelere konu karşılığı tüm ürünlerin davacı firmanın sandıklı sandıklı deposuna teslim edildiği belirtilmişse de davalı tarafça teslim dair belgeler verilen kesin süreye rağmen ibraz edilmemiştir. Taraflar tacir olup, ticari defterler ile ticari ilişki ve alacak miktarının ispatı mümkün olduğundan mahkememizce delil olarak dayanılan taraf ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, HMK 222 maddesinde, "(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılmaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılmaz. (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. " hükmü gereği, davalı taraf, usulüne uygun tebligata rağmen inceleme gününde ticari defterlerini ibraz etmemiş olup, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş davacı taraf ticari defter ve dayanağı kayıtlarının delil kabul edilip incelenmesi sonucunda, davalı tarafından davacı şirkete düenlenen 10.03.2022 tarihli 280.000 TL bedelli e arşiv faturanın davacı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olup, davalı tarafından düzenlenen başka bir fatura kaydının bulunmadığı, davacı tarafından davalı tarafa, banka yoluyla 160.000,00-TL ve davacı tarafından davalı adına düzenlenen 9102558, ... nolu toplam 430.000,00-TL çeklerle yapılan ödeme olmak üzere toplam 590.000,00-TL ödeme sonucunda davacı şirketin, davalı firmadan 310.000 TL alacaklı gözüktüğü tespit edilmiş olup, dolayısıyla davaya konu ... nolu , 82.500,00-TL bedelli, ... nolu, 82.500,00-TL bedelli ve ... nolu , 100.000,00-TL bedelli olmak üzere toplam 265.000,00-TL çek yönünden davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşılmakla, Mahkememizce menfi tespit davasının kabulüne karar verilmiş, ayrıca banka yazı cevaplarından, davaya konu çeklerden ... nolu , 82.500,00-TL bedelli ve ... nolu, 82.500,00-TL bedelli çekler bankaya ibraz sonucu ödenmiş olup, 165.000,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile, davaya konu; ..., ... Şubesi, ... No'Lu, 31.08.2022 tarihli, 82.500 TL bedelli, ..., ... Şubesi, ... No'Lu, 31.08.2022 tarihli, 100.000 TL bedelli ve ..., ... Şubesi, ... No'Lu, 30.09.2022 tarihli, 82.500 TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, 165.000,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 18.102,15-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.525,54-TL harcın mahsubu ile bakiye 13.576,61-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 41.750,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan 4.643,34-TL harç, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 180,75-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 5.824,09-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2023

Katip e-imza

Hakim e-imza