Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/635 E. 2025/1187 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/ KARAR NO : 2025/

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ : Av. Av. Av. DAVALI : VEKİLLERİ : Av. Av. DAVA İHBAR OLUNAN :

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 27/06/2024 KARAR TARİHİ : 04/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı adına müvekkil şirkete sigortalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın park halindeki ... plakalı araca çarpışması neticesinde araçlarda maddi hasar meydana geldiğini, 26.08.2023 tariihinde ... ili ... İlçesi ... Mahallesi ... ... Yolunda seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki sigortalı ... plakalı araç belirtilen mevkide yolun sağ kısmında park halinde bulunan ... plakalı araca arkadan çarpmış ve çarpmanın etkisiyle bu aracın da önündeki ... plakalı araca çarpmasıyla üç araçlı maddi hasarlı tarfik kazası meydana geldiğini, Davalı aracın sürücüsü alkollü olduğunu, söz konusu trafik kazası meydana geldiğinde ... plakalı sigortalı araç sürücüsü ...'ın 1.79 Promil alkollü olduğu görülmüştür. Kaza tespit tutanağında da bu husus belirtilmiş olup sigortalı araç sürücüsünün kazada kusuru bulunmadığını, Kaza Tespit Tutanağı'nın kazanın özeti bölümünde de kusurla ilgili olarak ... plakalı sigortalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK'nun 84/D (Arkadan çarpma) ve 48/5 maddesini (Yasal sınırlar üzerinde alkollü araç kullanma ) , yol üzerinde park halinde bulunan ... plakalı araç ve ... plakalı aracın da 2918 sayılı KTK''nun 59.( Yerleşim yerleri dışındaki karayolunda, zorunlu haller dışında duraklamak veya park etmek , zorunlu hallerde gerekli önlemleri almadan duraklamak veya park etmek) kuralını ihlal ettikleri belirttiğini, davalı adına tescilli ve sürücü ...'ın kullandığı ... plakalı araç, müvekkili sigorta şirketi tarafından 18/06/2023 - 18/06/2024 tarihleri arası ... poliçe numaralı trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, alacaklarının likit hale geldiğini, dava dışı park halindeyken sigortalı araç ile arkasından çarpılan ... plakalı aracın pert bedeli, aracın kasko şirketi tarafından ödenmiş olup, müvekkili sigorta şirketi de mevzuat gereği zarar gören araç sahibine gerekli ödemeyi yaptığını, kaza sonrasında ... plakalı araç ağır hasar almış ve ekspertiz raporunda aracın rayiç değeri 607.000,00 ve sovtaj bedeli 373.000,00 olarak belirlendiğini, ağır hasarlı aracın rayiç değeri 607.000,00 TL ve Sovtaj Bedeli 373.000,00 TL arasındaki 234.000,00 TL'lik farkın sigortalının kusuru olan %40 orana denk gelen 93.600,00 TL'si müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından zarar gören araç sahibine ödendiğini beyanla davanın kabulünü talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinden de görüldüğü üzere dava konusu trafik kazasına ... plaka sayılı araç sürücüsü sebebiyet verdiğini, davalı müvekkili şirket ... bölgesinde alkollü alkolsüz içki, ürün ve dağıtım pazarlama işi yaptığını, Bu dağıtım ve pazarlama işi sürekli olarak trafikte seyreden araç, kamyon vasıtası ile yapıldığını, davalı şirket çalışanlarını trafik kurallarına riayet, alkol vb madde kullanımı konusunda sürekli olarak uyarmakta, eğitimler verdiğini, Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde kusur tamamen sürücü ...'a aittir. Mahkemenizde görülmekte olan dava sadece müvekkili şirket aleyhine açıldığını, davanın sürücü ...'a ihbar edilmesini talep ettiklerini, dava konusu trafik kazasının meydan gelmesinde kusur tamamen sürücü ...'a ait olduğunu, davalı müvekkili şirket dağıtım işi yapan sürücü ve diğer çalışanların tüm önlemleri almaları, trafik kurallarına uymaları konusunda her türlü tedbiri almış, çalışanlarına gerekli eğitimleri verdiğini, kazanın meydana gelmesinde ruhsat sahibi davalı şirketin bir kusuru bulunmadığını, Dava konusu olay esnasında sürücü ...'ın alkollü olduğu tutanak altına alındığını, Davacı sigorta şirketinin alacağı likit hale gelmediğini, Ödenen sigorta tazminatının likit hale gelip gelmediği, ödenen bedelin hasar ile uyumlu olup olmadığı yargılamayı gerektirdiğini, Davacı tarafın ... plaka sayılı araca ihtiyati haciz , ihtiyati tedbir konulmasına yönelik talep yersiz olduğunu Açılan dava itirazın iptali davası olup bu aşamada araç üzerinde tedbir konulması talebinin hukuki dayanağı bulunmadığını, Mahkemenizce itirazın iptaline karar verilmesi halinde icrai işlemlerin devamı ile alacak tahsil işlemleri devam edeceğini, beyanla davanın reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Mahkememizde açılan işbu dava sigortalı ... plakalı aracın sürücüsünün alkollü olması sebebiyle karşı araca ödenen tazminatın genel şartlara göre sigortalıdan rücuen tahsili istemine yönelik başlatılan ... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir. Uyuşmazlık konusunda rücu edilebilecek miktarın ve rücu sebeplerinin mevcudiyetinin tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilerek rapor tanzim edilmiştir. Düzenlenen 28/11/2024 tarihli raporda "Sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki araç ile seyrederken karışmış olduğu trafik kazasının Salt Alkol Ve Benzeri Maddelerin Etkisi İle Meydana Geldiği; Dava konusu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı kamyonet sürücüsü ... ’ın; Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde, yukarıda açıklaması yapılan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlıklı Madde 84/D, Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu başlıklı Madde 47/D ve Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak başlıklı Madde 52/B bentlerinde yer alan kuralları ihlal ettiğinden bahisle %100 nispetinde kusurlu sayılabileceği; Park Halindeki ... plakalı ve ... plakalı Araç Sürücülerinin: Yolun kısmen sağ şeridinde park pozisyonlarının sadece idari para cezası gerektirebilecek bir eylem niteliği taşıyacağından kazanın oluşmasında kusurlarının bulunmadığı; Davacı sigorta şirketinin zarar gören 3. Kişiye ödediği 93.600,00 TL zararın tamamı için davalı sigorta ettirene Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartlar B.4. Maddesi uyarınca rücu edebileceği, davalı sigorta ettiren şirketin takip tarihi itibariyle 93.600,00 TL asıl alacak ve 2.100,23 TL işlemiş yasal faiz ile birlikte sorumlu olduğu," tespit edilmiştir. Alınan 24/07/2025 tarihli raporda "14/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda "Park Halindeki ... ve ... plakalı Araçların Sürücüsü/Maliki: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve bağlı düzenlemelerini ihlal ettikleri yönünde herhangi bir bulgu elde edilemediğinden kazanın oluşmasında kusurlarının Bulunmadığına;" ve ... plakalı kamyonet sürücüsü ... ’ın; Dava konusu trafik kazasının oluşumunda, KÖK raporda belirtildiği üzere %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu şeklinde belirttikleri kanaat çerçevesinde rayiç değeri 735.681 TL ve sovtaj bedeli 484.784 TL olarak belirlenen değerler birbirinden çıkarıldığında 250.897 TL bir fark hesaplanmıştır. Sigorta eksperi ise bu farkı 234.000 TL olarak hesaplamıştır. Sigorta eksperinin yaptığı hesaplamanın kaza tarihine daha yakın olması ve iki hesaplama arasında ki farkın yaklaşık %7 olması sebebiyle 234.000 TL'lık fark hesabına katıldığını, davacı tarafın hesap yaparken kullandığı %40'lık kusuru oranı ile dosyaya sunulan bilirkişi raporunda ki kusur oranın %100 farklı olması sebebiyle zararın 93.600,00 TL değil 234.000 TL olduğu " tespit edilmiştir. Alınan 14/03/2025 tarihli ek raporda "... plakalı kamyonet sürücüsü ... ’ın; Dava konusu trafik kazasının oluşumunda, KÖK raporda belirtildiği üzere %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu sayılabileceğini, Park Halindeki ... ve ... plakalı Araçların Sürücüsü/Maliki: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve bağlı düzenlemelerini ihlal ettikleri yönünde herhangi bir bulgu elde edilemediğinden kazanın oluşmasında kusurlarının bulunmadığını, Sigorta hukuku uzmanı olduğumdan dava konusu araçta meydana gelen hasar miktarını tespiti uzmanlık alanımın dışında olduğu, Davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme davacı şirket tarafından tanzim edilen ... no.lu poliçe teminatı kapsamında olduğu, Dava konusu trafik kazasının salt alkol ve benzeri maddelerin etkisi ile meydana geldiği heyetimizce tespit edildiği, Bu nedenle kök raporda işaret edilen genel şartlar düzenlemesi ve ... kararları uyarınca davacı sigorta şirketi davalı sigorta ettirene rücu edebileceği, yapılan hesaplamada davalının takip tarihi itibariyle 93.600,00 TL asıl alacak ve 2.100,23 TL işlemiş yasal faiz ile birlikte sorumlu olduğu" tespit edilmiştir. ... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından borçlu ..., ... İçecek Pazarlama Anonim Şirketi aleyhine 95.700,23TL toplam alacağın tahsili amacıyla takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun borca ve ferilerine itiraz ettiği, işbu davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.Dava, sigorta şirketi tarafından gerçekleşen trafik kazası sebebi ile üçüncü kişiye yapılan ödemenin, hasarın teminat dışı kalması sebebine dayalı olarak sigortalıya rücu edilmek amacı ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Davacı sigorta şirketi davalıya ait aracın sürücüsünün trafik kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere kaza esnasında alkollü olması sebebi ile ödenen bedelin rücusu için icra takibi başlatmış, davalı tarafça icra takibine itiraz edilmiştir.Somut duruma emsal ... BAM 13. Hukuk Dairesinin 2024/ E, 2025/ K sayılı ilamında ''...Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Başka bir ifade ile , sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat külfeti 6102 sayılı TTK 1409 maddesi gereğince( benzer düzenleme mülga 6762 sayılı TTK 1281 maddesi ) sigortacıya düşmektedir. ...'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, sigortacı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (... ... 2005/... K sayılı ilam, ... 4 HD, 2021/ E- 2021/ K sayılı ilam)...'ın yerleşik içtihatlarına göre, hasarın teminat dışı kalabilmesi ve sigortacının rücu hakkının doğabilmesi için sürücünün sadece alkollü olması yetmemekte, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında meydana gelmesi gerekmektedir (... 17. HD 11.11.2019 tarih ve 2017/ E. 2018/ K.)... '' şekli ile rücu şartları açıklanmıştır. Buna göre somut davadaki trafik kazasında yalnızca sürücünün alkollü olması hasarı teminat kapsamı dışına sokmayacak, ayrıca kazanın salt alkolün etkisi altında gerçekleşip gerçekleşmediğinin de irdelenmesi gerekecektir. Bu durumun tespiti için mahkememizce alınan 28/11/2024 tarihli kök rapor ve 14/03/2025 tarihli ek rapora göre, dava dışı ...'ın kazada tek kusurlu olduğu, kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği tespit edilmiş, sigorta şirketinin 93.600,00 TL asıl alacak ve 2100,23 TL işlemiş faizi talep edebileceği rapor edilmiştir. Kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiğinin tespitinden sonra yapılan ödemenin meydana gelen hasar le uyumlu olup olmadığının tespiti için makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmış olup, düzenlenen 24/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen zararın dava dışı ...'ın %100 kusuru dikkate alındığında 234.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir. Bu durumda davacının talep ettiği miktar bilirkişice tespit edilen bedelin de altında olduğundan, yine yukarıda izah edildiği üzere rücu şartlarının oluştuğu, haksız fiilden kaynaklı davalarda borcun haksız fiil tarihinde muaccel olacağı ve ayrıca bir ihtarın gerekmediği hususu ile bilirkişi tarafından talep edilen işlemiş faiz miktarının uygunluğu yönünde görüş bildirilmesi ile birlikte davacının icra takibinin hukuka uygun olduğuna kanaat edinilmiş, her ne kadar davacı tarafça icra inkar tazminatı talep edilmiş ise de, hem zarar miktarı hem de rücu şartlarının varlığı yargılamayı gerektirdiğinden likit ve çekişmesiz bir alacağın söz konusu olmadığı değerlendirilmekle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; ... İcra Dairesi 2024/... E. Dosyasına davalı tarafın yaptığı itirazın asıl alacak miktarı olan 93,600 TL, 2.100,23 TL işlemiş faiz yönünden iptaline, 93.600,00 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte takibin devamına, (kabul edilen dava değeri: 95.700,23 TL) 2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Davacının bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 13.429,50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Alınması gereken 6.393,81 TL karar harcından peşin alınan 1.119,96 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.273,85 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 5-Peşin harç 1.119,96 TL ve 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.547,56 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine, Dair 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak veya mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 04/11/2025

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır