Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/746 E. 2024/835 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/ KARAR NO : 2024/ HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALI : 1- VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALI : 2- VEKİLİ : Av. İHBAR OLUNAN/(LAR) : VEKİLLERİ : Av. Av. DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/07/2023 KARAR TARİHİ : 18/07/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/08/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 23/11/2023 tarihinde ... plaka sayılı aracı ile ... Mahallesi ... Sokak üzerindeki ... Market'in otoparkına park etmiş iken, ...'ın sevk ve idaresindeki ... ... Mağazalar A.Ş.'ye ait ... plaka sayılı aracın manevra esnasında çarparak trafik kazasına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin aracının değer kaybettiğini, servise ödenecek tutarın toplam 39.661,93 TL olarak hesaplandığını, davalı sigorta şirketi tarafından 30.000,00 TL ödeme yapıldığını ancak yapılan bu ödemenin araçta meydana gelen değer kaybının çok çok altında kaldığını, yukarıda açıklanan nedenlerle belirsiz alacak davası olarak açtıkları ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan araçta oluşan değer kaybının şimdilik 1.000,00 TL olarak kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine, kısmi dava olarak açtıkları araç kiralama bedelini şimdilik 2.000,00 TL olmak üzere temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Anonim ... Sigorta Şirketi cevap dilekçesinde özetle; davacının hasar başvurusu üzerine ... numaralı hasar dosyası açıldığını, davacı aracın kasko sigortacısı olan ... Sigorta'nın maddi hasar rücu talebine istinaden 31.01.2023 tarihinde 39.661,63 TL ve 4.741,37 TL maddi hasar rücu ödemesi yapıldığını, davacının değer kaybı talebine istinaden ise 06.06.2023 tarihinde 30.000,00 TL ödeme yapılmış olup müvekkili şirket sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkili şirketin kaza sebebiyle araç başına sorumluluğunun 100.000 TL olduğunu, yapılan ödemelerin tenzili ile 25.597,00 TL bakiye teminat limiti mevcut olduğunu, dosyada gerekli bilirkişi incelemesinin yapılması gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddi ile mahkeme masrafları ve vekalet ücretine ilişkin masrafların davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Davalı ... ... Mağazalar A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... plakalı aracın genişletilmiş kasko filo sigorta poliçesi (ihtiyari mali mesuliyet) bulunduğunu, davanın sigorta firmalarına ihbar edilmesi gerektiğini, görev itirazlarının olduğunu, zaman aşımı itirazlarının olduğunu, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasının gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İhbar Olunan ... Sigorta cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin dava konusu kaza dolayısıyla sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu beyan etmiştir. Deliller; ... Müdürlüğü'ne, ... Sigorta A.Ş.'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır. Makine Mühendisi Bilirkişi, Hesap Bilirkişisi, Adli Trafik Bilirkişilerinin Raporunun Sonuç Kısmı: "A)- ... plakalı otomobilin park halinde olduğundan kazanın meydana gelmesine etken bir durumunun olmadığından kusursuz olduğu, B)- Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon ile geri manevra yaparken Dikkatsiz-Tedbirsiz davranması sonucu karıştığı kazada %100 nispetinde (Yüzde-yüz) kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. C)- Dava konusu ... plakalı aracın dava tarihi itibarıyla değer kaybının, 50.000,00 TL olduğu, D)- ... Sigorta Şirketinin, değer kaybı olarak, 30.000,00.-TL ödediği, Bakiye değer kaybının 50.000 – 30.000 = 20.000,00.-TL olacağı, E)- Araç mahrumiyet bedelinin 20.000,00.-TL olduğu, F)- Davalı ... Anonim ... Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen ... plaka sayılı araç için 21.10.2022-2023 vadeli ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi araç başına teminat limitinin 100.000 TL olduğu, G)- Davacı aracın hasar bedeli olarak davacı araç Kasko Sigorta Şirketi olan ... Sigorta A.Ş. maddi hasar rücu talebi ile 39.661,63 TL ve 4.741,37 TL ödemenin 31.01.2023 tarihinde, araç değer kaybı talebinde dayalı olarak davacıya 06.06.2023 tarihinde 30.000,00 TL ödeme yapıldığının davalı tarafından bildirildiği, bildirilen toplam hasar ödemesinin 74.403,00 TL olduğu, ödemelere ilişkin dekontlara dosya içinde rastlanılamadığı, takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, ödemelerin yapılmış olduğunun kabulü halinde davalı Sigorta Şirketi bakiye teminat limitinin 25.597,00 TL olduğu, H)- Hesaplanan davacı güncel bakiye değer kaybı 20.000. TL. ve araç mahrumiyet bedeli 20.000,00 TL .olmak üzere bakiye davacı zararının 40.000,00 TL olduğu, İ)- Davacıya ikame araç verilip verilmediğine ilişkin dosyada bir kayda rastlanılamadığı, ikame araç verilmiş olması halinde davacı zararının ikame aracın verilmiş olduğu gün sayısınca azalacağı, J)- İkame araç verilmemiş olduğunun ve davalı sigorta şirketi tarafından belirtilen ödemelerin yapıldığının kabulü halinde davacı toplam zararı olan 40.000,00 TL’sından davalı sigorta şirketi sorumlu olduğu tutarın bakiye teminat limiti olan 25.597,00 TL ile sınırlı olabileceği görüş ve kanaatimizdir." şeklindedir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talebine ilişkindir. Eldeki davaya konu trafik kazası, 23/11/2022 tarihinde meydana gelmiştir. Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır. Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir. Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti ile değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının hesaplanması için dosya bilirkişilere tevdi edilmiştir. Davaya konu trafik kazası, davacının aracının park halinde olduğu esnada davalı işletenin sürücüsünün kullandığı araçla davacının aracına çarpması şeklinde meydana gelmiştir. Davalı işletenin sürücüsü geriye doğru giderken dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak park halindeki davacının aracına çarpması sebebiyle kazanın oluşumunda % 100 kusurlu bulunmuştur. Bilirkişi raporunun kusur tespitine ilişkin kısmı kazanın oluş şekline uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır. yerleşik uygulamasına göre değer kaybının belirlenmesi, aracın kaza tarihinde hasar görmemiş ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılması halinde meydana gelecek olan ikinci el piyasa değeri arasındaki fark kriterine göre yapılmalıdır. Davaya konu ... plakalı aracın kilometresi, kaza tarihinden önce tramer hasar kayıtları ve davaya konu kaza sonrasında araçta parça değişimlerinin olması araçta değer kaybı olacağını göstermektedir. Bilirkişi raporunda; davacının aracında 50.000,00 TL değer kaybı oluşacağı hesaplanmıştır. Davacı tarafa 30.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığından davacının bakiye 20.000,00 TL değer kaybı alacağı olduğu raporda belirtilmiştir. Değer kaybına ilişkin tespit davacının aracında oluşan hasar durumu ve ikinci el piyasa rayiçleri araştırılarak hazırlandığından hükme esas alınmıştır. Araç mahrumiyet zararı ile ilgili olarak; davacının aracının oluşan hasar durumuna göre objektif onarım süresi 8 gündür ve davacının aracının günlük kiralama bedeli olan 2.500,00 TL dikkate alınarak yapılan hesaplamada davacının 20.000,00 TL araç mahrumiyet zararı olduğu hesaplanmıştır. Davacının aracı; 2014 model BMW marka bir araçtır ve kilometresi ile aracın piyasa değeri dikkate alındığında raporda belirlenen günlük kiralama bedelinin piyasa koşullarına uygun olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi raporunun araç mahrumiyet zararına ilişkin kısmı bu sebeplerle hükme esas alınmıştır. Araç mahrumiyet zararının sigorta teminatı dışında kalması ve bu alacağın sadece karşı araç işleteninden talep edilmesi hususuna dikkat edilmiş, bu alacak kalemi yönünden sigorta şirketi aleyhine hüküm kurulmamıştır. Davacı yan, bedel artırım ve ıslah dilekçesi sunmuş, bu dilekçe davalılara tebliğ edilmiştir.Bedel artırım ve ıslah dilekçesi doğrultusunda aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin tükenmemiş olduğu raporda belirtilmiştir. Ayrıca, değer kaybı yönünden davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü 06/06/2023 tarihinden itibaren faiz işletilmiştir. Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; BAM 20. HD. 2024/ Esas ve 2024/ Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere; 1-Değer kaybı yönünden; 20.000,00 TL değer kaybının, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 06/06/2023 tarihinden, davalı ... ... Mağazalar Anonim Şirketi yönünden kaza tarihi olan 23/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, 2-Araç mahrumiyet zararın yönünden; 20.000,00 TL araç mahrumiyet zararının, kaza tarihi olan 23/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ... Mağazalar Anonim Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine, 3-Hüküm tarihi itibariyle değer kaybı yönünden alınması gereken 1.366,20 TL karar ve ilam harcından; değer kaybı için yatırılmış 89,95 TL peşin harç ve 324,47 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 951,78 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına, 4-Hüküm tarihi itibariyle araç mahrumiyet zararı yönünden alınması gereken 1.366,20 TL karar ve ilam harcından; araç mahrumiyet zararı için yatırılmış 179,90 TL peşin harç ve 307,40 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 878,90 TL karar ve ilam harcının davalı ... ... Mağazalar Anonim Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına, 5-Davacı tarafından değer kaybı için yatırılmış 89,95 TL peşin harç ve 324,47 TL tamamlama harcı toplamı olan 414,42 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından araç mahrumiyet zararı için yatırılmış 179,90 TL peşin harç ve 307,40 TL ıslah harcı toplamı olan 487,30 TL'nin davalı ... ... Mağazalar Anonim Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 5.100,00 TL bilirkişi ücreti ve 259,25 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 5.629,10 TL yargılama giderinin, münhasıran araç mahrumiyet zararı yönünden bir yargılama gideri yapılmadığı dikkate alınarak, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, 8-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 9-Davacı değer kaybı yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, 10-Davacı araç mahrumiyet zararı yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ... Mağazalar Anonim Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine, 11-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.200,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına, 12-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 13-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına, Dair; kabul edilen miktarların istinaf sınırının altında kalması sebebiyle HMK m.341 gereğince kesin olmak üzere karar verildi. 18/07/2024 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır