Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/459 E. 2025/720 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/ KARAR NO : 2025/ HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLLERİ : Av. Av. Av. DAVALI : VEKİLLERİ : Av Av. Av. DAVA İHBAR OLUNAN : VEKİLLERİ : Av. Av. DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 11/04/2022 KARAR TARİHİ : 01/07/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/07/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket davalı firmadan yurtdışına satışını yaptığı ürünlerin müşterilerine teslimi için yurtdışı lojistik hizmeti almış olduğunu, müvekkil şirket davaya konu olayda; ... bulunan müşterisi ... firmasına göndereceği ürünlerin ...- ... rotası ile kapı teslim olarak teslimi için davalı firma ile anlaşmış olduğunu, davalı taraf ile kapı teslim anlaşılmış olmasına rağmen söz konusu ürünler limana ulaştıktan sonra davalı firma tarafından müşterimize bilgilendirme yapılmamış olduğunu, ürünler uzun süre limanda bekletildiğini, bu nedenle davalı firmanın çalıştığı ... firması tarafından müşterimizden ilave demuraj ve depolama masrafı olarak 14.844,00GBP talep edilmiş ve müşterimiz ... firması da ürünlerini teslim alabilmek adına bu bedeli ödemek zorunda kaldığını, tamamen davalı firmanın kusuru ile oluşan ilave masrafı ödemek zorunda kalan müvekkilin müşterisi nakliye masraflarının sorumluluğu müvekkil şirkete ait olması nedeni ile ... ... firmasına ödediği 14.844,00GBP masrafı 02.07.2021 tarihli Credit Note ile müvekkil şirkete yansıttığını, ... firmasının söz konusu masrafı yansıtmasıyla da müvekkil şirket, davalı taraf ile kapı teslim anlaşması olmasına rağmen; davalı tarafın ürünün takibini yapmaması, müşterinin ürün zamanında almasını sağlamaması nedeni ile 14.844,00GBP zarara uğramış olduğunu, müvekkili şirketin uğradığı zararın tazmini müvekkil şirket tarafından davalı şirkete Yurtdışı Navlun Giderleri açıklaması ile fatura kesilmiş ve bu fatura bedelinin ödenmesi için davalı taraf ile uzlaşmaya çalışıldıysa da davalı taraf yapılan görüşmelerde ilk olarak zararı gidermeyi kabul etmiş ancak protokol şartlarında mutabık kalınamaması üzerine uzlaşma sağlanmamış olduğunu, davalı taraf daha sonra ilk olarak kabul ettiği fatura için müvekkil şirkete iade faturası tanzim etmişse de işbu haksız faturaya tarafımızca itiraz edilmiş olduğunu, bunun üzerine davalı taraf birçok kez iade faturaları düzenlemişse de tüm bu faturalara karşı yasal süre içerisinde itiraz edilmiş ve huzurdaki davanın açılaması zorunluluğu hasıl olduğunu, bu nedenlerle 14.844,00GBP bedelin fiili ödeme tarihindeki ... Bankası tarafından belirlenecek kur üzerinden fiili ödeme tarihine kadar işleyecek devlet bankalarının .. ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı Vekilinin, Davaya verdiği 31/05/2023 tarihli Cevap Dilekçesinde özetle; “ Yetkiye itiraz etmiş ve devamında Davacının Talep Ettiği Alacaklar Zamanaşımına Uğramış Olduğunu beyan ederen Davanın Reddini talep etmiş, Davacı dava dilekçesi ile, müşterisi dava dışı ... firmasının ürünleri teslim alabilmek için taşıyan ... firmasına 14.844,00 GBP bedeli ödediğini, müşterisinin bu bedeli 02/07/2021 tarihli Credit Note ile kendisine yansıttığını, ancak dilekçesi ekinde sunduğu Credit Note söz konusu bedelin Davacı tarafından müşterisine ödendiğini gösteren bir evrak olmayıp, Davacı bu meblağı kendisinin ödediğini gösterir hiçbir delil sunmadığını, davacı bahsi geçen ödemeyi kendisinin müşterisine yaptığını ispatlayamamış olduğundan, söz konusu Davayı açmasında hiçbir hukuki yarar bulunmadığını, bu nedenle hem hukuki yarar yokluğundan hem de alacağa taraf olmayan Davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davasının usulden reddi gerektiğini, Davacı tarafından sunulan Yükleme Talimatı isimli belgeye göre Davacı ile müşterisi arasındaki satış sözleşmesinin CIP teslim şekli ile yapıldığını, akdedilen denizaşırı sözleşmelerde yük/emtia ile ilgili risk sorumluluğunun hangi andan itibaren satıcı ve alıcıda bulunduğu hususu aktif taraf ehliyeti açısından önem arz ettiğini, müvekkil Şirketin işbu kapsamda ... olarak görevi taşıyan ile yükün taşınmasını talep eden gönderici arasında aracılık yaparak, taşıma işinin organizasyonunu sağlamaktan ibaret olduğunu, Müvekkil Şirket bu kapsamda konşimentonun düzenlenmesi ile taşıma işleri komisyoncusu olarak eşyanın taşıtılması taahhüt borcunu gereği gibi ifa ettiğini, bu kapsamda yükün fiili taşıyanı olmayan Müvekkil Şirketin huzurdaki davada taraf ehliyeti de bulunmadığını, dava konusu edilen yükün zayi olmasıyla ilgili olarak; işbu taşıma faaliyetinde taşıyan sıfatını haiz olmayan Müvekkil yönünden işbu davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, Davacı dava konusu nedeniyle arabuluculuğa başvurmadığından, dava şartı yerine getirilmemiş olup, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, konusu Nedeniyle Arabuluculuğa Başvurmadığından Davanın Usulden Reddi gerektiğini, Davanın husumet, hak düşürücü süre yönünden itirazlarımız doğrultusunda usulden reddine, Davanın ... adresine ihbarına, Tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin Davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini” talep etmiştir. DOSYANIN SAFAHATI: Dosyanın ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/ Esas 2022/ Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderildiği ve mahkememiz işbu esasına kaydedildiği anlaşıldı. HUKUKİ DELİLLER: Davacı tarafın ticari defterlerinin e defter olarak sunulması amacıyla 2 haftalık kesin süre verildiği, Davalı taraf ticari defterlerinin incelenmesi ... Asliye Ticaret Mahkemelerine talimat yazılmak suretiyle 1 SMM ve 1 Deniz Taşımacılığı konusunda uzman bilirkişiden oluşan heyetten rapor aldırıldığı, davanın ... ... A.Ş.'ye ihbar edildiği, dava dışı ...'a taşımaya ilişkin konteryner hareket bilgileri ve demuraj tarifesi için müzekkere yazıldığı, adres yetersizlikleri nedeniyle yazılan müzekkerelerin iade geldiği ve müzekkere cevabının dosyaya herhangi bir yenilik katmayacağından ara karardan rücu edilmesine karar verildiği görüldü.Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 13/05/2025 tarihli raporunda özetle: " davacı tarafın ve davalı tarafın kayıtları üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; tarafların ticari defterlerinden 2020, 2021 ve 2022 yılına ait Açılış- Kapanış Tasdiki zorunlu olan Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebir’i e-defter olarak tuttuğu, Envanter Defterinin açılış noter tasdiklerinin zamanında ve eksiksiz yapıldığı görülmüş olup olup tüm defterlerin kendi içlerinde birbirini teyit ettiği, genel kabul görmüş muhasebe esas ve tekniğine uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davacı Şirket’in, ticari defterlerini e-defter olarak tuttuğu anlaşılmakta ancak flash bellekte verilen “Yevmiye Defter” dökümlerinden Davalı ile ilgili herhangi bir cari hesap bakiyesi çalışması yapılması (Defteri Kebir ve Cari Hesap Muavin dökümleri olmadığı için ) mümkün olmadığından herhangi bir değerlendirme yapılamadığı,Davacı vekilinin davaya sunduğu 11/04/2022 tarihli dava dilekçesinde belirttiği; “davalı firmanın çalıştığı ... firması tarafından müşterimizden ilave demuraj ve depolama masrafı olarak 14.844,00GBP talep edilmiş ve müşterimiz ... firması da ürünlerini teslim alabilmek adına bu bedeli ödemek zorunda kalmıştır.” olarak belirttiği Fatura Ve ödeme dekontu görülmüştür. Davacı şirket ile dava dışı müşterisi “... ... firmasına ödediği 14.844,00GBP masrafı 02.07.2021 tarihli Credit Note ile müvekkil şirkete yansıtmıştır” olarak verilen Credit Note görülmüş ve Credit Note’un Davacı şirket Cari Hesap Kayıtlarında olduğuna dair Cari Hesap Ekstresi görülmüştür. Davacı Şirketin Davalı Şirkete 09/04/2021 tarihinde düzenlediği e-fatura görülmüştür.Dava konusu olayda davacının, davalı firma tarafından dava dışı alıcı ... firmasına gerekli bildirimlerin yapılmaması sebebi ile emtianın uzun süre limanda beklemesi sonucu demuraj ve depolama ücretinin oluştuğu şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür. Ancak davacının bu durumu somutlaştıramadığı görülmekle bu konunun ispata muhtaç olduğu,Konşimentolar üzerinde yer alan CY/SD kaydından taşımanın limandan limana ve konteynerin liman sahasından tahliyesine müteakip alıcı tesislerinde kapıda teslim şartı ile sözleşmesinin kurulduğu görülmüştür. Bu bağlamda dava konusu konteynerlerin ... limanında yüklemesine müteakip ...’daki alıcı tesislerindeki tahliyesine kadar geçen tüm süre zarfında taşıyanın sorumluluğunun devam ettiği; Konteyner hareket bilgileri ile fiili taşıyan ...’in Demuraj tarifesinin dosya mevcudunda bulunmaması nedeni ile demuraj ve depolama ücretinin tarafımızca teknik olarak hesaplanamadığı,... firması tarafından dava dışı ... adına düzenlenen fatura ile talep ettiği 14.844,00 ... ve depolama masrafına CIP teslim şartı gereği katlanmak durumunda olduğu diğer taraftan davacının dava dışı alıcı olan ...’e ödediği 14.844,00 GBP demuraj ve depolama bedelini yine CIP teslim şartı gereği gerek davalı ... firmasından gerekse ... firmasından talep edemeyeceği; " hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı demuraj ve depolama masrafı olan 14.844,00 GBP'nin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf, dava dışı müşterisi olan ... firmasına gönderdiği ürünlerin limanda uzun süre beklemesinden dolayı ... firması tarafından, müşterisi olan ... firmasından demuraj ve depolama masrafı olarak 14.844,00 GBP istendiğini müşterisi tarafından ödenen bu bedelin bu kez davacıya yansıtılması nedeniyle zarara uğradığını belirterek 14.844,00 GBP'nin davalıdan tahsili istemiyle eldeki davanın açıldığı görülmüştür. Dosyada sunulan, konişmento, faturalar, e-posta yazışmaları tüm bilgi ve belgeler ile benimsenen 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre; davalının ... ve ... no’lu 2 adet 40’lık konteynerin ... limanından ... limanına deniz yoluyla akabinde ... ...’de kapıda teslim edilecek şekilde taşıma işini üstlendiği ve organize ettiği dolayısıyla akdi taşıyan olduğu, deniz taşıma işinin ise ... firmasına ait ... isimli gemi ile yapıldığı bu nedenle dava dışı ... firmasının fiili taşıyan davacının ise taşıtan ve yükleten sıfatına haiz olduğu anlaşıldığı, yine dava dışı ... ... tarafından 07/02/2021 tarihinde düzenlenen konimentoların üzerinde yer alan CY/SD kaydından taşımanın limandan limana ve konteynerin liman sahasından tahliyesine müteakip alıcı tesislerinde kapıda teslim şartı ile sözleşmesinin kurulduğunun görüldüğü dolayısıyla taşınan konteynerlerin ... limanından yüklemesine müteakip ...’daki alıcı tesislerindeki tahliyesine kadar geçen tüm süre zarfında taşıyanın sorumluluğunun devam ettiğinin kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Yine davacı tarafından düzenlenen 30/01/2021 tarihli ... no’lu fatura incelendiğinde faturanın CIP teslim şartı kaydı ile düzenlendiği görülmüştür. CIP (...) kaydı, satıcının malları kendisinin seçtiği bir taşıyıcı veya diğer bir kişiye belirlenen yerde teslim edeceğini ve satıcının, malların belirtilen varış noktasına getirilmesi gereken taşıma sözleşmesini yapmak ve taşıma masraflarını ödemek zorunda olduğunu ifade eder. CIP satışlarda satıcı malların taşınmasına ilişkin taşıma sözleşmelerini ve malların nakliye rizikolarına karşı sigorta sözleşmelerini kurmak zorunda olup, malları taşıyana/taşıyıcıya teslim ettiği anda satış sözleşmesine göre teslim borcunu yerine getirmiş olur. Malların taşıyana/taşıyıcıya teslimi ile satıcının sorumluluğu sona erdiğinden ve hasar yükümlülüğü alıcıya geçtiğinden mallar üzerindeki sigortalanabilir menfaat alıcıya aittir. Malları varış limanında boşaltma masraflarını ve liman ücretlerini de ödemek suretiyle gecikmeksizin malını boşaltır. Alıcı, ihraç ülkesi yetkililerinim emrettiği yükleme öncesi muayene masrafları hariç olmak üzere, diğer zorunlu yükleme öncesi muayene masraflarını ödemelidir. Teslim anından sonra navlun ve sigorta primi dışındaki meydana gelen bütün masraflar alıcı tarafından karşılanır. İthalat için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar. İthalat için ödenmesi gereken tüm resimleri, vergileri ve diğer harçları, gümrük işlemlerine ilişkin masrafları ödemekle yükümlüdür. Somut olayda ise, konşimentolar tahtında ... ve ... no’lu 2 adet 40’lık konteyner 07/02/ 2021 tarihinde ... limanında ... isimli geminin ... no’lu seferinde gemiye yüklendiği tespit edilmiş olup, konteynerlerin gemiye yüklenmesine müteakip CIP teslim şartı gereği gemiye teslim anından sonra navlun ve sigorta primi dışındaki meydana gelen bütün masrafların artık dava dışı alıcı ... tarafından karşılanmak zorundadır. Dolayısıyla ... firması tarafından alıcı ... adına düzenlenen fatura ile talep ettiği 14.844,00GBP demuraj ve depolama masrafına alıcı katlanmak zorundadır. Bu haliyle davacının, alıcısı olan ...’e ödediği 14.844,00GBP demuraj ve depolama bedelini CIP teslim şartı gereği gerek davalıdan gerekse fiili taşıyan ... firmasından talep edemeyeceği sonuç ve kanaatine varıldığı gibi davalı firma tarafından alıcıya gerekli bildirmleri yapmadığı bunun sonucunda emtianın uzun süre limanda beklemesi sonucunda demuraj ve depolama ücretinin oluştuğuna dair dosyada somut herhangi bir delil de bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ; 1-Davacının davasının REDDİNE, 2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın 4.884,92-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 4.269,52‬-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan 150,00-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya iadesine, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 45.767,02-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.560,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/07/2025 Katip ✍E-Imzalıdır Hakim ✍E-Imzalıdır