Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1021 E. 2024/1356 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/ KARAR NO : 2024/ HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/09/2023 KARAR TARİHİ : 19/12/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 23/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE SAVUNMA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı şirket aleyhine ... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı icra dosyası davalı tarafından faturaya ilişkin icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu alacakların hiçbirhukuki dayanağı olmadığını, müvekkili şirketin kesinlikle faturaya konu böyle bir borcu bulunmadığını, davalı alacaklı ile faturaya ilişkin bir ticari iş ve bağlantısının mevcut olmadığını, söz konusu faturanın herhangi bir gerçekliği ve karşılığı olmadığını, Söz konusu fatura açıklamasında sadece ... yazmakta olup herhangi bir verildiği iddia edilen hizmette açıklık olmadığını,Müvekkili şirketin, davalı şirketten faturaya konu herhangi bir mal teslim almadığını, herhangi bir hizmet ve mimarlık hizmetine ilişkin talebinin de mevcut olmadığını, faturanın tek yanlı düzenlendiğini ve taraflar arasında herhangi bir cari veya borç mutabakatı da bulunmadığını, söz konusu faturaya ilişkin herhangi bir sözleşme mal alım ve satımı ve hizmetin yapıldığına dair yazılı belge dosyaya sunamayacaklarını, davalının deliller ile ispat etmesi gerektiğini, söz konusu faturanın müvekkilinin ticari defterinde de kayıtlı olmadığını, Kaldı ki ticari defterlerde davaya konu faturaya ilişkin bir kayıt bulunsa dahi tek başına bu faturanın kayıtlı olması yine müvekkili şirketi borçlu duruma getirmeyeceğini, borcun varlığını iddia eden davalı olduğu için ispat yükünün de davalı alacaklı şirket olduğunu, Öncelikle, ... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasının tensiple birlikte teminatsız olarak dava sonuna kadar durdurulmasına, Müvekkil şirketin, ... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı icra takip dosyası yönünden borçlu olmadığının tespitine, Davalı şirket, icra takibinde haksız ve açıkça kötüniyetli olduğundan, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminatın davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflarınca ... İcra Müdürlüğü 2022/ Esas sayılı dosyasında fatura alacağına dayalı alacaktakibi başlatıldığını, borçlu tarafından bu takip yoluna süresi içinde borca itiraz edilmediğini ve takibin kesinleştiğini, borçlunun taşınmazına haciz şerhi işlendiğini, açılan icra takibinde takibin dayanağının fatura olduğunu ve fatura içeriğinde "... " olarak fatura konusunun belirtildiğini, Davacı ... ticari faaliyetleri kapsamında, müvekkili firmanın yetkilisinin ortağı olduğu bir diğer şirket olan ... İnşaat Mimarlık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdetmiş olduğunu ve arsaya yapı yapılması için finans desteği de sağlayacağını sözleşme ile hüküm altına alarak taahhüt ettiğini, Müvekkilinin diğer firması ile yakın ilişki içinde olan davacı şirketin bu süreçte bir de mimari anlamda danışmanlık hizmeti almak istediğini bildirdiğini, ... ... ve ... bölgesinde oluşturmak istediği projelere yönelik müvekkilinin çizim yapmasını, proje hazırlamasını istemiş olup müvekkili firmanın yetkilisi ... yüksek mimar olduğundan şirket nezdinde projeyi hazırladığını ve davalıya sunduğunu, davacı ile müvekkilinin diğerşirketi arasında zaten kat karşılığı inşaat ve finans sözleşmesine davalı ticari ilişki de mevcut olduğunu, Davacının arada hiçbir ticari bağ olmadığına ilişkin beyanlarının gerçekle örtüşmediğini, buna ilişkin olarak davalı müvekkili firma tarafından bu hizmetin iki kez verildiğini ve fatura kesildiğini, davacı şirketin ödeme yapmayı sürekli geciktirdiğini, iş bu sebeple davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını ve kesinleştiğini, davacıya verilen hizmete karşılık düzenlenen faturanın ticari defterine kaydını gerçekleştirdiğini de müvekkiline bildirdiğini, bu sebeple davalı müvekkili ile davacının ticari defter kayıtlarının getirilmesini talep ettiğini,Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimsenin, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılacağını ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerektiğini, Davacı her ne kadar faturanın tek taraflı olarak düzenlendiğini iddia etse de davacının müvekkilinden bu hizmeti almak istediğini, hizmetin verildiğine ilişkin düzenlenen faturaya itiraz etmediğini, düzenlenen faturayı ticari defterlerine de işleyeceğini belirttiği dikkate alındığında iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu ve İspat külfetinin davacıda olduğunu, yazılı veya kesin delille iddiasını ispatlaması gerektiğini, Sonuç olarak açıklanan nedenlerle , işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ... ... İcra Müdürlüğü 2022/ Esas sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı. KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME : Taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava dilekçesinde gösterilen takipte davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşıldı.Mahkememiz yargılaması sırasında taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin, davacı tarafın icra takibine konu faturalara istinaden borçlu olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması yönünden taraflara ait defterlerinin incelenmesi için dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiştir. Davacı tarafa ait ticari defterlerin incelenebilmesi için Davacının adresinin bağlı olduğu ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne talimat yazılmasına karar verilerek talimat yazılmıştır. Talimat mahkemesince "... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/05/2024 gün ve 2023/ sayılı talimat yazıları gereği davacı şirketin ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için mahkememizce 26/06/2024 günü saat ... inceleme günü verildiği, inceleme gününün davacı şirkete ve vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, inceleme günü ticari defterlerin mahkememize ibraz edilmediği gibi yerinde inceleme talebinde de bulunmadığı anlaşıldığından inceleme yapılamadığından talimat evrakının kapatılarak mahal mahkemesine iade edilmesine karar verilmiştir." şeklinde talimat yazımız kapatılarak mahkememiz dosyasına gönderilmiştir. Davalı tarafın defterlerinin incelenebilmesi için mahkememizce defter inceleme günü verilmiş ve davalı tarafça ibraz edilen ticari defteler bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.Alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacının; inceleme günü defter ve belgelerini sunmadığı, ticari ilişkinin ispat yükünün davalıda olduğunu dilekçesinde belirttiği, Davalının 2021,2022 yılı ticari defterinin açılış ve kapanış onaylarının T.T.K'nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 219. 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak süresinde yaptırıldığı, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, davalının ticari defter kayıtlarına göre, takibe konu 17.12.2021 tarih ve NOLU 300.000,00 TL tutarlı faturanın ticari defterlerinde 17.12.2021 tarih ve nolu yevmiye maddesi ile kayıtlı olduğu, 25.10.2022 Takip tarihi itibariyle de davacıdan 300.000,00 TL. alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, Davacının davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair dosyasında herhangi bir ihtara rastlanmadığından faiz hesaplaması yapılmadığı mütalaa edilmiştir.HMK'nın "Ticari Defterlerin İbrazı Ve Delil Olması" başlıklı 222. Maddesi: "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." şeklindedir. Yukarıdaki kanun maddesi ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı alacaklı davacı borçlu aleyhine mal satımından kaynaklanan faturaya dayalı alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlattığı, takibin kesinleştiği, sonrasında borçlu davacı tarafından davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek işbu menfi tespit davasını açtığı, mahkememizce tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için inceleme günü tayin edildiği, ancak davacının defterlerini verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği, davacıya gerek mahkememizce gerekse talimat mahkemesince yapılan ihtaratın usulüne uygun olduğu, davalının ticari defterlerinin; kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, bu bağlamda davacının defterlerini ibrazdan kaçınması sebebiyle davalının defter kayıtlarının davalı lehine delil teşkil ettiği, davacı tarafında davalı ticari defter kayıtlarının aksini ispata yarar nitelikte herhangi bir delil ibraz etmediği, davalı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtlarına göre davalının davacıdan 300.000 TL tutarında alacaklı olduğunun tespit edildiği, davalının bunun aksini ispata yarar herhangi bir delil ileri süremediğinden davalının davacıdan 300.000 TL alacaklı bulunduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla davacının davalıya 38.564,38 TL (338.564,38 TL- 300.000 TL) bakımından borçlu olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-Davanın Kısmen Kabul ve Kısmen Reddi ile, 38.564,38 TL bakımından borçlu olmadığının Tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, 2-Hüküm tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.634,33 TL nispi karar ve ilam harcınının, 5.781,84 TL peşin harç ile alınmış olduğundan fazla alınan 3.147,51‬ TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri, posta, talimat ve tebligat gideri olmak üzere toplam 4.602,00 TL yargılama gideri ve 6.090,09 TL harç olmak üzere toplam 10.692,09 TL yargılama giderinden; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.217,88 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 48.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/12/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... ¸e-imzalıdır.