Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/670 E. 2023/602 K.

T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/670 Esas - 2023/602 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2021/670 Esas KARAR NO : 2023/602 BAŞKAN :... ÜYE : .... ÜYE : .... KATİP : .... ANA DAVADA DAVACI : ... OTOMASYON ELEKTRİK İNŞAAT HAYVANCILIK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... TEKSTİL İNŞAAT TAAHHÜT SAN. TİC. A.Ş VEKİLİ : Av... Hacı İlyas Mah. Gül Sok. Tokaç Saray İşhanı Kat:4 No:18 Osmangazi/Bursa DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/02/2017 KARAR TARİHİ : 23/09/2020 MAHKEMEMİZİN BİRLEŞEN 2017/402 ESAS SAYILI DOSYASI DAVACI : ... OTOMASYON ELEKTRİK İNŞAAT HAYVANCILIK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. VEKİLİ : Av. .... DAVALI : ... TEKSTİL İNŞAAT TAAHHÜT SAN. TİC. A.Ş VEKİLİ : Av. ... Hacı İlyas Mah. Gül Sok. Tokaç Saray İşhanı Kat:4 No:18 Osmangazi/Bursa DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/02/2017 KARAR TARİHİ : 10/05/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ; ANA DAVADA Davacı vekili beyanlarında ; davacı şirketin elektrik otomasyon, imalat gibi alanlarda faaliyet gösterdiğini, bu kapsamda davalı şirkete de hizmet verdiğini, taraflar arasında cari hesap oluştuğunu, yapılan işin faturalarının kesilerek davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafın buna itiraz etmediğini, bir hesap mutabakatı da sağlandığını, ancak borcun ödenmemesi üzerine Bursa 12.İcra Dairesinin 2016/... esas sayılı dosyası ile takibe başlandığını, davalının takibe haksız biçimde itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili beyanlarında ; davanın reddini savunmakta, davacının üstlendiği edimleri tam olarak yerine getirmediğini, faturaya konu işleri eksik bıraktığını, proje ve standartlara aykırı iş yaptığını, üstelik iş yerindeki davalı iş sahibine ait panoları da söküp götürdüğünü, bu hususta Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla tespit yaptırdıklarını tespit raporuna davacının itiraz etmediğini, takip sebebiyle alacak bulunmadığını ileri sürmüştür. BİRLEŞEN DAVADA Davacı vekili beyanlarında ;Eldeki dava ile birleştirilen yine mahkememizin 2017/271 esas sayılı dosyasında ise bu kez iş sahibi olan taraf davacı sıfatıyla talepte bulunmuş, müteahhit davalının ayıplı eksik ve projeye aykırı iş yaptığını, şimdiye kadar eksikleri gidermediğini, bu konuda elektronik posta yazışmaları bulunduğunu, üstelik iş yerindeki 17 adet panonun sökülüp götürüldüğünü, bu konuda Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla tespit yaptırdıklarını tespit raporuna davacının itiraz etmediğini, ileri sürerek davaların birleştirilmesi ve şimdilik 425.221,44 TL'lik belirsiz alacağın davalıdan dava tarihinden itibiaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili beyanlarında ; davanın reddini savunmakta, tespitin yanlış ve tek taraflı olduğunu, malzemelerin tamamı müteahhit tarafından karşılanmış gibi tespit yapıldığını, söküldüğü söylenen panoların yangın sonrasında kullanılmaz halde bulunan panolar olduğunu, hesap mutabakatı yapan davacının iddialarının kabul edilemeyeceğini ileri sürmüştür. Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe ; ana dava müteahhit tarafın açtığı eser sözleşmesi sebebiyle alacak davasıdır. Birleşen dava da aynı sözleşmeden kaynaklanan fakat bu kez iş sahibi tarafından açılan menfi tespit ve alacak davasıdır. Davaların daha iyi anlaşılabilmesi için sürecin kısaca özetlenmesinde yarar vardır. Davacı şirket davalı tarafa ait fabrika niteliğindeki işyerinde elektrik tesisatı yapım ve onarım işini üstlenmiştir. Davalıya ait işyerinin bazı bölümlerinde daha önce yangın çıkmış, bir kısım bölümler hasar görmüş ve yeni inşaa edilen bölümlere de tesisat döşenmesi gerekmiştir. Bu iş eser sahibinin görevlendirdiği denetçiler nezaretinde davacı şirket tarafından yapılmıştır. Ancak ilerleyen süreçte taraflar arasında anlaşmazlık başgöstermiş, bir kısım iş bedellerinin ödenmediği iddasına karşılık müteahhidin de bazı işleri eksik ve ayıplı yaptığı, eser sahibine ait işyerinde bulunan bazı malların da sebepsiz biçimde götürüldüğü ileri sürülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Ana dava müteahhit tarafın açtığı eser sözleşmesi sebebiyle alacak davasıdır. Birleşen dava da aynı sözleşmeden kaynaklanan fakat bu kez iş sahibi tarafından açılan eksik ve ayıplı işler dolayısıyla tazminat alacağı istemine ilişkindir. Mahkememizce daha önce verilen 06/06/2018 tarihli karar Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7.Hukuk Dairesinin 2018/1636 esas 2019/556 karar 22/05/2019 tarihli kararıyla kaldırılmıştır. Kaldırma gerekçesinde; Keşif sonrası tek bilirkişi tarafından düzenlenen rapor, tespit işlemi sırasında belirlenen eksik ve ayıplı işlere ilişkin yeterli açıklama içermediği gibi yüklenicinin icra takibine konu yapmadığı hususlar yönünden de alacak hesabı yapılması nedeniyle de hatalı olup mahkemece bu rapor dayanak alınarak karar verilmesi yerinde olmadığı gibi davacı/birleşen dosyada davalı tarafından sadece hesap mutabakatının dava konusu yapılması ve asıl davanın itirazın iptali davası olmasına rağmen takip ve talep konusu olmayan pano montaj ve demontajı için belirlenen değerin takip konusu miktara eklenmesi ve birleşen dosyanın konusunu oluşturan eksik ve ayıplı iş bedeli ile pano bedelleri için ayrıca karar verilmesi gerekirken davalı/birleşen dosyada davacı lehine belirlenen miktarın yüklenicinin alacağından mahsup edilerek birleşen davanın da reddine karar verilmesi doğru olmadığı, ayrıca tarafların dava konusu yapılan olaylarla ilgili e mail görüşmelerine dayanmaları, bu görüşmelerde panolar, ilave iş fiyat listesi gibi hususlarda yazışmalar da olmasına rağmen panoların götürülüş şekli ve kullanımı hususunda bu kayıtlar dikkate alınmaksızın tanık beyanları ile yetinilerek karar verilmesi de hatalı olduğu, mahkemece taraflar arasındaki e-mail yazışmaları da dikkate alınarak sözleşmenin kapsamı belirlenip, aleyhine tespit istenen tarafından itiraza uğramayan tespit raporu ile belirlenen eksiklerin ve ayıplı işlerin miktarının ne olduğu, panoların hangi parçalarının tekrar işveren için kullanıldığı, kalan parçaların değerinin ne olduğu, kalan parçaların iş sahibine iadesinin gerekip gerekmediği, tespit raporundan sonra giderilen ayıp ve tamamlanan eksik işlerin kim tarafından ne kadara giderildiği hususları asıl dava ve birleşen davada talep konusu yapılan hak ve yükümlülüklere göre ayrı ayrı belirlenip, gerektiğinde bu hususların tespiti için üç kişilik yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Kaldırma kararı sonrasında dosya üç kişilik bilirkişi heyetine tevdii edilerek rapor ve ek raporlar alınmıştır. Yapılan inceleme sonucunda Davacının yapmış olduğu işin toplam bedeli tarafların mutabakatına göre 245.000,00 TL olup davalı tarafça yapılan ödeme düşüldüğünde davacının 101.009,80 TL alacağı kalmıştır. Bu sebeple birleşen dava ve asıl davada ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiğinden davacının bakiye ödenmeyen alacağı yönünden asıl davada hüküm kurulmuş, birleşen davada ise pano bedeli istemi de eksik ve ayıplı imalat konusunda ki talepler için dava kısmen kabul edilerek 30.636,45 TL'nin davacı birleşen dosya davalısından tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Mahkememiz kararının tarafların istinaf etmesi sonrası ilgili istinaf dairesine gönderildiği, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 17/06/2021 tarih ve 2021/607 esas - 2021/1092 karar sayılı kararı ile kaldırılmıştır. Kaldırma kararında; "Taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle asıl davada icra inkar tazminatı talebinin reddi usul ve yasaya uygun olduğundan davacı yüklenicinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde değil ise de, birleşen davadaki dava dilekçesinde faiz türünün açıkça gösterilmemesi nedeniyle birleşen davadaki alacağa yasal faiz yürütülmesi gerekirken avans faizi ile tahsil kararı verilmesi hatalı olduğundan yüklenicinin bu yöndeki istinaf talebi yerinde görülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporunu düzenleyen heyette tespit raporunu düzenleyen bilirkişinin yer alması, kesinleşen tespitteki hususların yargılama sırasında tarafların talepleri ile birlikte gözetilmemesi nedeniyle iş sahibi şirketin asıl dava ve birleşen dava yönünden yaptığı istinaf sebepleri yerinde olduğundan mahkemece daha önce rapor düzenlemeyen bilirkişilerden oluşan yeni bir bilirkişi heyeti oluşturarak kesinleşen tespitteki hususlar da dikkate alınarak asıl davada davacının yaptığı işler ile eksik ve ayıplı yaptığı işler ve bu işlerin bedeli ile davalının birleşen dosyadaki talepleri hususunda yeniden rapor alınması için mahkeme kararının kaldırılması gerekmiştir. HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece hükmün esasını etkileyecek tüm deliller toplanmadan karar verilmesi" gerekçe gösterilmiştir. Kaldırma kararı sonrası dosya mahkememiz yukarıdaki esas sırasına kaydı yapılmıştır. Ana dava davacının eser sözleşmesi uyarınca yaptığı imalatlara ilişkin bakiye kalan imalat bedeli alacağının icra takibine konu edilmesi sonrası davalının ödeme emrine itirazı nedeniyle itirazın iptali istemine ilişkindir. Kaldırma kararı sonrası bilirkişi raporu alınmış davacı tarafın yaptığı imalat bedelleri belirlenmiş ancak taraflar aynı zamanda tacir olduğundan taraf ticari defter ve kayıtları daha önce hiç incelenmemiş olduğundan defter ve kayıtlarda da bilirkişi incelemesi yapılmasının yerinde olacağı değerlendirilmiştir. Zira tacir olan tarafların ticari defter ve kayıtları birbiri ile uyumlu olduğu takdirde taraflar için delil teşkil edecektir. Mühendis bilirkişiler davacının yaptığı imalatlar sonrası bakiye kalan alacağının 101.009,80 TL olduğunu, davacının demontaj işçiliği için 6.372,00 TL daha alacaklı olduğunu belirlemiştir. Taraflar arasındaki mutabakatlaşma ve ticari defter ve kayıtları uyuşmazlığın çözümünde dikkate alınması gereken bir delildir. Yapılan incelemeye göre davacının söz konusu iş için toplamda 374.309,80 TL fatura düzenlediği, bu faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından davacıya toplamda 273.300,00 TL ödeme yapıldığı, bunun da her iki taraf defterlerinde birbirini doğruladığı dolayısıyla taraf defter ve kayıtları dikkate alındığında davacının bakiye 101.009,80 TL alacaklı olduğu, yine cari hesap mutabakatının da bu tutarı doğruladığı anlaşılmaktadır. Davacı da eldeki ana davada bakiye kalan bu alacağını dava konusu etmiştir. Bu sebeple talebe konu 101.009,80 TL alacak dikkate alınarak değerlendirme yapılmıştır. Mühendis bilirkişilerin belirlemiş olduğu demontaj işlemi için 6.372,00 TL alacak taraflar arasındaki ticari defter kayıtları ile hesap mutabakatı dikkate alındığında değerlendirmeye alınmamıştır. Davacı ana davada takip dosyasında dava konusu edilen 101.009,80 TL tutarında alacaklı olduğu kabul edilmiştir. Mahkememizce daha önceki kararda icra inkar tazminatına hükmolunmamış, istinaf dairesince bu hususun usul ve yasaya aykırı olmadığı değerlendirilmiştir. Takibin devamına karar verilirken icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir. Birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede davacı birleşen dosya davalısı yüklenicinin imalatı eksik ve ayıplı yaptığını, projeye uygun yapmadığını, sahada bulunan ve davacı tarafça götürülen panoların bedelini kapsayacak biçimde 425.221,44 TL alacağın birleşen dosya davacısından tahsilini talep etmiştir. Birleşen dosya davacısının eksik ve ayıplı işlerle ilgili iddiaları yönünden Mahkememizin 2016/3624 D. İş sayılı dosyasında delil tespiti yapılmış bu tespitte panoların değerinin 275.721,44 TL olduğu ayıplı imalatların giderilmesi için tutarın da 149.500,00 TL olduğu raporlanmıştır. Mahkememizce ilk karar verilmeden önce elektrik mühendisi bilirkişiden rapor alınmış 12/03/2018 tarihli bilirkişi raporuna göre orta gerilim hücresindeki imalat hatasının 5.900,00 TL olduğu, busbarlardaki montajlanmada tortlama işlemi nedeniyle 4.720,00 TL alacak bulunduğu, panoların hurda ve malzeme değerine göre 41.739,44 TL olduğu, birleşen dosya davacısı işverenin davalıdan 52.359,44 TL alacaklı olduğu rapor edilmiştir. İlk karara ilişkin kaldırma ilamından sonra alınan 21/01/2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda panolarla ilgili olarak hurda değerinin tüm bedelinin %20 oranını geçemeyeceği belirtilerek 17.086,45 TL panolarla ilgili alacağın bulunduğundun belirlendiği ayıplı yapılan işlerin toplamının 13.550,00 TL olduğu, bu sebeple ayıplı işler ve panolar dolayısıyla birleşen dosya davacısının alacağının 30.636,45 TL olduğu belirlenmiştir. Kaldırma kararı sonrası alınan ve hükme esas alınması gerektiği düşünülen 05/02/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda ise taraflar arasındaki mail yazışmalarına da atıf yapılmak suretiyle eksik ve ayıplı imalatların bedelleri belirlenmiş buna göre panolara ilişkin olarak buradaki malzemelerin bir kısmının ikinci el piyasa değeri olması bir kısmının da hurda değeri olması dikkate alınarak %25 oran belirlenmiş belirlenen bu kriterlere göre tespit edilen oran mahkememizce uygun bulunmuş panolardan kaynaklı birleşen dosya davacısının 25.202,51 TL alacaklı olduğu kabul edilmiştir. 21/01/2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda oran %20 olarak uygulanmışsa da; panolara ilişkin olarak buradaki malzemelerin bir kısmının ikinci el piyasa değeri olması bir kısmının da hurda değeri olması dikkate alınarak yapılan %25 oranında belirlemenin daha doğru olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Ayıplarla ilgili taraflar arasındaki yazışma içerikleri de baz alınarak belirlenip hesaplanan birleşen dosya davacısının 3. Kişilere tamamlattığı; busbar tesisatı için ayıplı imalat bedelinin 4.720,00 TL olduğu, O.G hücrelerinde yapılan revizyon için bedelin 5.900,00 TL olduğu, etiketleme işleri için 590,00 TL, paratonal tesisatı için 3.900,00 TL bu şekilde ayıplı işler dolayısıyla birleşen dosya davacısının 14.219,00 TL alacağı olduğu belirlenmiştir. Buna göre; birleşen dosya davacısının panolardan kaynaklı alacak ile ayıplı imalata ilişkin alacak bedeli olmak üzere birleşen dosyada toplamda 39.421,51 TL alacağı olduğu belirlenmiştir. Birleşen dosya yönünden davanın 39.421,51 TL alacak üzerinden kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ; A-Mahkememizin 2021/670 esas sayılı dosyası yönünden yapılan değerlendirmede; DAVANIN KABULÜ İLE 1-Bursa 12. İcra Müdürlüğünün 2016/... takip dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itirazının iptali ile takibin takip talebindeki kayıtlarla birlikte devamına, -Alacak likit olmadığından ayıp iddiaları ile ilgili yargılama yapıldığından icra inkar tazminatının koşulları oluşmamakla bu talebin REDDİNE, 2-Ana davada Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 6.899,98 TL harçtan başlangıçta alınan 1.219,95 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.680,03 TL harcın davalı ... Tekstil İnşaat Taahhüt San. Tic. A.ş 'den tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Ana davada Davacı ... Otomasyon Elektrik İnşaat Hayvancılık San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 1.219,95 TL peşin harç, 31,40 TL başvurma harcı, 535,8‬0 TL keşif harcı, 6.785,3‬0 TL yargılama gideri olmak üzere 8.572,45‬ TL yargılama giderinin davalı ... Tekstil İnşaat Taahhüt San. Tic. A.ş 'den tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Ana davada Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 16.151,47 TL vekalet ücretinin davalı ... Tekstil İnşaat Taahhüt San. Tic. A.ş 'den tahsili ile davacıya ödenmesine, B-Mahkememizin birleşen 2017/402 esas sayılı dosyası yönünden yapılan değerlendirmede; DAVACI ... TEKSTİL İNŞAAT A.Ş. DAVASININ KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, 1-39.421,51TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 2.692,88 TL harçtan başlangıçta alınan 7.261,72 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4.568,84‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı ... Tekstil İnşaat Taahhüt San. Tic. A.ş 'ne iadesine 3-Birleşen davada davacı ... Tekstil İnşaat Taahhüt San. Tic. A.ş tarafından yapılan 2.692,88 TL peşin harç, 31,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 2.724,28‬ TL harcın davalı ... Otomasyon Elektrik İnşaat Hayvancılık San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacı ... Tekstil İnşaat Taahhüt San. Tic. A.ş'ne ödenmesine, 4-Birleşen davada davacı ... Tekstil İnşaat Taahhüt San. Tic. A.ş tarafından yapılan 6.112,85‬ TL yargılama giderinin kabul/red oranına göre 550,15 TL'sinin ... Otomasyan ... Ltd. ŞTi.'nden tahsili ile birleşen dosya davacısına verilmesine, bakiyesinin birleşen dosya davacısı üzerinde bırakılmasına, 5-Birleşen davada Davacı ... Tekstil İnşaat Taahhüt San. Tic. A.ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Otomasyon Elektrik İnşaat Hayvancılık San. Ve Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Birleşen davada Davalı ... Otomasyon Elektrik İnşaat Hayvancılık San. Ve Tic. Ltd. Şti kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 57.012,00 TL vekalet ücretinin davacı ... Tekstil İnşaat Taahhüt San. Tic. A.ş'den tahsili ile davalıya ödenmesine, C-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine, Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/05/2023 Başkan ...... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ..... e-imzalıdır Katip .... e-imzalıdır