Bölge Adliye Mahkemesi 2025/6 E. 2025/166 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2025/6

KARAR NO: 2025/166

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 14/05/2024

NUMARASI: 2023/518 Esas - 2024/365 Karar

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Rücuen Tazminat)

KARAR TARİHİ: 12/02/2025

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkil Kurumun hizmet alım ihalesi kapsamında güvenlik firmalarında çalışan dava dışı ..., ..., ..., ..., ... Ve ... isimli güvenlik personellerine yapılan işçilik ödemelerinin sözleşmesel sorumluluk kapsamında güvenlik firmalarından rücuen tahsil edilmesi gerektiğini, sözleşmelerin ilgili hükümlerinde, yüklenicinin işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle (işten çıkarma, işten ayrılma, istihdam edilenin haklı nedene sözleşmeyi feshi vb.) yürürlükteki mevzuat hükümleri nedeniyle davacı kurumun da sorumlu tutulabileceği, tüm zararlarda (Kıdem, İhbar tazminatı, manevi tazminat, işe iade vb.) davacı kurumun sorumlu olmadığını, kurumun yukarıda belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihtara gerek olmadan, tamamen, nakden ve defaten davacı kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt edeceğini, davacı kurum tarafından, herhangi bir ödeme yapılması halinde hisse oranlarına bakılmaksızın, tamamının yükleniciden tahsil edileceği şeklinde hükümler yer aldığını, dava dışı çalışanların çalıştığı yüklenici firmalara işçilik alacakları ödemelerine ilişkin ihtarlarda bulunulduğunu, buna rağmen, mezkur yüklenici firmalardan herhangi bir ödeme yapılmadığını, Borçlar Kanunu'nun ilgili maddeleri gereğince işçileri çalıştıran firmalardan rücuen tahsil edilmesi gerektiğini beyan ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı firmalar çalışanları olan davadışı yukarıda mezkur işçilere ödenen davalı firmaların sorumluluğundaki tüm ödemelerin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md.109 hükmü gereğince şimdilik 16.000,00 TL'lik kısmının mezkur icra dosyalarına ödendiği ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte (davalı ... Hizmetleri Limited Şirketi yönünden 6.000,00-TL, davalı ... Hizmetleri Limited Şirketi yönünden şimdilik 6.000,00-TL, davalı ... Limited Şirketi yönünden şimdilik 4.000,00-TL) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 03/04/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti. yönünden 6.000,00-TL olarak talep ettiği alacak talebini 81.242,13 TL, davalı ... Ltd. Şti. yönünden 4.000,00 TL olarak talep ettiği alacak talebini 25.843,52 TL, davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 6.000,00-TL olarak talep ettiği alacak talebini 99.434,78-TL olarak ıslah ederek fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı kalmak kaydıyla, davalı firmalar çalışanı davadışı çalışanlara ödenen toplam tutardan davalı firmaların sorumluluğundaki 206.520,43 TL ödemenin, ıslah ettiğimiz bedeller üzerinden, 25.843,52 TL'sinin ... Limited şirketinden, 81.242,13 TL'sinin ... Hizmetleri Limited şirketinden, 99.434,78 Tl'sinin ... Lojistik İnşaat Hiz. Ve Tic. Ltd. Şti. (... Hizmetleri Limited Şirketi'ni devralan) şirketinden müvekkil kurumca dava dışı çalışanlara yapılan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş olup bakiye ıslah harcını ikmal etmiştir.

CEVAP: Davalı ... Hizmetleri Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesi ile; Dava dışı işçiler, müvekkili şirket uhdesinde kısmi sürelerle çalıştığını, dava dışı işçilerden ..., müvekkili şirket uhdesinde çalışırken 30.09.2013 tarihinde istifa ettiğini, dolayısıyla istifa ile sona eren sözleşme kapsamında dava dışı işçiye ödenen tazminatı kabul etmelerinin söz konusu olmadığını, öte yandan davacı kurum ile imzalanan hizmet alım sözleşmesinde işçilik alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olduğuna ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığını, bahse konu olan sözleşmede kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir ifade yer almadığının açık olduğunu, her ihale ve sözleşme dönemine ilişkin düzenlenen şartname hükümleri incelenmeden, dava dışı işçinin çalıştığı dönem sonunda hak ettiği kıdem tazminatından müvekkili şirketinde sorumlu olduğunun iddia edilmesi hakkaniyetle bağdaşmadığını beyan ederek; öncelikle davanın yetki ve görev yönünden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesi ile; Huzurda görülmekte olan dava 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu mevzuatına göre yapılmış Hizmet alım işine ait sözleşmeden kaynaklanmakta olup TRT nin kurum olarak tacir vasfıda bulunmadığını, mevcut alacak talebi tarafların işletmesi ile ilgili de olmadığını, bu sebeple genel hükümlere göre görevli ve yetkili mahkeme İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, bu sebeple esasa girilmeden davanın görev yönünden reddine karar verilmesini gerektiğini, davacı tarafından talep edilen rücuen tazminat istemi ile ilgili borçlar kanunun 73. maddesi uyarınca 2 yıllık zaman aşımı defi’in de bulunduklarını bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, davacı kurum yetkililerinin personele rızaen yaptığı ödemede, müvekkili şirketin herhangi bir kusuru olmadığından davanın müvekkili şirket yönünden reddi gerektiğini, Ayrıca 4857 Sayılı İş Kanunun 6. Maddesine göre müvekkilinin işçilik alacaklarından kanuni sorumluluğu devir tarihinden itibaren 2 yıl ile sınırlı olduğunu beyan ederek; görev itirazlarının kabulü ile dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini, hukuka ve yasaya aykırı olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin 22/12/2023 tarihli ara kararı ile, davalı ... Hiz. Ltd. Şti. firmasının, ... İnşaat Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. firmasına şirket birleşmesi yoluyla devrolunarak terkin olunduğundan külli halefiyet sebebiyle (ticari işletmenin devrinden kaynaklanan) ve zorunlu taraf değişikliğine binaen davacı vekilinin taraf değişikliği talebinin kabulü ile ... Hizmetleri Limited Şirketi'nin davalı olarak çıkartılarak yerine ... Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi'nin eklenmesine, davanın ... Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi'ne bildirilmesine karar verildiği ve davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi'ne usul ve yasaya uygun tebligat yapıldığı anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, "...Davacı tarafça dava dışı işçiler ..., ..., ..., ..., ... ve ...'e ödenen işçilik alacağının davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkin iş bu davada, asıl işverenden tahsil edilen işçilik alacaklarının, dava dışı işçilerin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsadığı, dava dışı işçilerin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenlerin sorumluluğunun da sadece kendi dönemi ile sınırlı olması gerektiği, eş söyleyişle tüm işçilik alacaklarından, dava dışı işçilerin çalışmış olduğu alt işverenlerin, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumlu oldukları, yine, asıl işverenin, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu kısma oranı kadarını ilgili alt işverene rücu edebileceği, somut davada, davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi düzenlendiği, hizmet alım sözleşmesi kapsamında işçilik alacakları bakımından davalıların sorumluluğunun bulunduğunun kararlaştırıldığı, dosya kapsamında davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, bu durumda her bir davalıya yöneltilen talebin ayrı bir dava konusu olduğu ve her talep yönünden ayrı ayrı karar verilmesi gerektiği, bilirkişi raporunda dava dışı işçiler tarafından ikame edilen işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyalarında hesaplamaya esas alınan dönemler bakımından sorumlu olunan tarih aralıkları ve işçilerin bu süreçteki çalışma tarihleri dikkate alınarak hesaplama yapıldığı ve hesaplanan miktarların denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış olmakla, bilirkişi raporu doğrultusunda davalı ... Hizmetleri Ltd Şti'nin 81.242,13-TL'den sorumlu olduğu, davalı ... Ltd Şti'nin 25.843,52-TL'den sorumlu olduğu, davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 99.434,78-TL'den sorumlu olduğu" gerekçesiyle davacı tarafça davalılar aleyhine açılan rücuen tazminat davasının KABULÜ ile; Davacının 4.000,00 TL rücuen tazminat alacağının; 09/02/2021 ödeme tarihinden itibaren; 21.843,52 TL rücuen tazminat alacağının 03/04/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, Davacının 6.000,00 TL rücuen tazminat alacağının; 09/02/2021 ödeme tarihinden itibaren; 75.242,13 TL rücuen tazminat alacağının 03/04/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Hizmetleri Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, Davacının 6.000,00 TL rücuen tazminat alacağının; 09/02/2021 ödeme tarihinden itibaren; 93.434,78 TL rücuen tazminat alacağının 03/04/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; ıslah ile artırılan kısım yönünden faizin ıslah tarihinden değil ödeme tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararında hükmedilen alacağın ıslah ile artırılan kısım yönünden ödeme tarihinden tarihinden itibaren avans faize hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti. vekili yasal süresinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; Müvekkil şirketin dava dışı işçilere ödenen tazminat tutarından sorumluluğu bulunmadığını, Hizmet Sözleşmesinin “Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler” başlıklı 7.Maddesinde “Kıdem tazminatına ilişkin” düzenleme yer almadığını ve aylık hak ediş evraklarının (Fatura, SSK Aylık Bildirgesi, Çalışanların Maaş Bordrosu) ibrazı karşılığında ödeme gerçekleştirildiğini, dolayısıyla davalı kurum tarafından dava dışı işçilerin ücreti dışında hiçbir işçilik alacağı müvekkiline ödenmediğini, dolayısıyla davacı kurum tarafından müvekkil şirkete “kıdem Tazminatı ” adı altında veya bu ödemeye karşılık olmak üzere her hangi bir ödeme yapılmadığından, davacı idare tarafından, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından müvekkil şirketin sorumlu olduğunun düşünülmesi hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, müvekkil şirketin fazla mesai alacağından da sorumluluğu bulunmadığını, davacı Kurum tarafından müvekkil şirkete “fazla mesai ” adı altında veya bu ödemeye karşılık olmak üzere her hangi bir ödeme yapılmadığını, zira, dava dışı işçiye fazla mesai adı altında ödeme yapılacağı öngörülmüş olsa idi, İdari Şartnamenin 25. maddesinde “açıkça” yazılması gerekeceğini, dolayısıyla davacı idare, bahse konu hizmet alım şartnamesinde işçilerin fazla mesai yapacaklarına ilişkin bir düzenlemeye yer vermediğini ve yaklaşık maliyetinde gider olarak öngörmediğini, ayrıca müvekkil şirketin UBGT ücretlerine ilişkin de bir sorumluluğu bulunmamadığını, zira dosya kapsamında yer alan ücret bordroları incelendiğinde dava dışı işçilere UBGT ücretlerinin ödendiği anlaşılacağını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, hizmet alım sözleşmesi kapsamında, dava dışı işçilere ödenen işçi alacaklarından davalıların sorumlu olduğu iddiası ile ödenen bedellerin davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Somut olayda, davacı asıl işveren ile davalı alt işverenler arasında yapılan ihale kapsamında çalıştırılan dava dışı işçi ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in işçi alacaklarının tahsili amacıyla davacı asıl işveren ile davalı son yüklenici ... Hizmetleri Limited Şirketi aleyhine açılan; İstanbul 9. İş Mahkemesinin 24/10/2019 tarih 2017/121 E. 2019/443 K. Sayılı ilamı ile (dava dışı işçi ...'in açtığı); davanın kısmen kabulü ile 17.832,33 TL fazla çalışma ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte, 1.484,31 TL ulusal bayram-genel tatil ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik istem ve davanın reddine, İstanbul 9. İş Mahkemesinin 24/10/2019 tarih 2017/123 E. 2019/445 K. Sayılı ilamı ile (dava dışı işçi ...'nın açtığı); davanın kısmen kabulü ile 16.062,14 TL fazla çalışma ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte, 1.484,31 TL ulusal bayram-genel tatil ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik istem ve davanın reddine, İstanbul 9. İş Mahkemesinin 24/10/2019 tarih 2017/111 E. 2019/435 K. Sayılı ilamı ile (dava dışı işçi ...'nın açtığı); davanın kısmen kabulü ile 15.930,55 TL fazla çalışma ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte, 1.484,31 TL ulusal bayram-genel tatil ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine fazlaya yönelik istem ve davanın reddine, İstanbul 9. İş Mahkemesinin 24/10/2019 tarih 2017/116 E. 2019/438 K. Sayılı ilamı ile (dava dışı işçi ...'ın açtığı); davanın kısmen kabulü ile 16.398,69 TL fazla çalışma ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte, 1.484,31 TL ulusal bayram-genel tatil ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine fazlaya yönelik istem ve davanın reddine, İstanbul 9. İş Mahkemesinin 24/10/2019 tarih 2017/117 E. 2019/439 K. Sayılı ilamı ile (dava dışı işçi ...'in açtığı); davanın kısmen kabulü ile 16.398,69 TL fazla çalışma ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte, 1.484,31 TL ulusal bayram-genel tatil ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine fazlaya yönelik istem ve davanın reddine İstanbul 9. İş Mahkemesinin 24/10/2019 tarih 2017/114 E. 2019/436 K. Sayılı ilamı ile (dava dışı işçi ...'ün açtığı); davanın kısmen kabulü ile 16.062,14 TL fazla çalışma ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte, 1.484,31 TL ulusal bayram-genel tatil ücretinden, 250,00 TL' sinin dava, kalan kısmının ise ıslah tarihi olan 16.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine fazlaya yönelik istem ve davanın reddine karar verildiği, dayanak yapılan mahkeme ilamlarına istinaden; İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası ile alacaklı ... tarafından borçlular TRT Genel Müdürlüğü ve ... Hizmetleri Ltd Şti aleyhine toplam 24.432,84-TL borcun ödenmesi amacıyla 20/12/2019 tarihinde ilamlı icra takibi başlatıldığı, davalı TRT Genel Müdürlüğü tarafından 19/02/2021 tarihinde 32.391,56 TL borç tahsilat yapıldığı ve icra dosyasını kapatıldığı, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası ile alacaklı ... tarafından borçlular TRT Genel Müdürlüğü ve ... Hizmetleri Ltd Şti aleyhine toplam 24.672,25 TL borcun ödenmesi amacıyla 20/12/2019 tarihinde ilamlı icra takibi başlatıldığı, davalı TRT Genel Müdürlüğü tarafından 09/02/2021 tarihinde 33.750,78-TL borç tahsilat yapıldığı ve icra dosyasını kapatıldığı, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası ile alacaklı ... tarafından borçlular TRT Genel Müdürlüğü ve ... Hizmetleri Ltd Şti aleyhine toplam 24.354,83-TL borcun ödenmesi amacıyla 20/12/2019 tarihinde ilamlı icra takibi başlatıldığı, davalı TRT Genel Müdürlüğü tarafından 19/02/2021 tarihinde 32.272,45 TL borç tahsilat yapıldığı ve icra dosyasını kapatıldığı anlaşılmıştır. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra dosyası ile alacaklı ... tarafından borçlular TRT Genel Müdürlüğü ve ... Hizmetleri Ltd Şti aleyhine toplam 24.061,94-TL borcun ödenmesi amacıyla 20/12/2019 tarihinde ilamlı icra takibi başlatıldığı, davalı TRT Genel Müdürlüğü tarafından 19/02/2021 tarihinde 33.026,68 TL borç tahsilat yapıldığı ve icra dosyasını kapatıldığı anlaşılmıştır. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası ile alacaklı ... tarafından borçlular TRT Genel Müdürlüğü ve ... Hizmetleri Ltd Şti aleyhine toplam 24.764,85-TL borcun ödenmesi amacıyla 20/12/2019 tarihinde ilamlı icra takibi başlatıldığı, davalı TRT Genel Müdürlüğü tarafından 19/02/2021 tarihinde 32.887,98-TL borç tahsilat yapıldığı ve icra dosyasını kapatıldığı, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası ile alacaklı ... tarafından borçlular TRT Genel Müdürlüğü ve ... Hizmetleri Ltd Şti aleyhine toplam 26.301,08-TL borcun ödenmesi amacıyla 20/12/2019 tarihinde ilamlı icra takibi başlatıldığı, davalı TRT Genel Müdürlüğü tarafından 09/02/2021 tarihinde 35.995,68-TL borç tahsilat yapıldığı ve icra dosyasını kapatıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup alınan raporda; her bir dava dışı işçi yönünden verilen hüküm çerçevesinde her bir davalının sorumlu olduğu dönemler ve işçilik alacaklarındaki sorumluluk miktarları ile yine her bir dosya yönünden yargılama gideri, harç gideri ve vekalet ücretleri ile icra takip çıkışına konu asıl alacak ve işlemiş faiz miktarları ile takip çıkış miktarı ile takip sonu yapılan ödeme arasındaki fark miktarı oluşturan takip tarihinden sonra işlemiş faizler, icra vekalet ücreti, icra masrafları ve icra harçlarının toplam tutarları (bu kalemler tabloda takip masraf harç/ vekalet ücreti olarak gösterilmiş) üzerinden, her bir davalının sorumluluğu tespit edilmiş olup, bu tespitler çerçevesinde somut uyuşmazlıkta her bir davalının rücuen sorumlu olduğu toplam miktarlar şeklinde hesaplanmıştır. Somut olayda, uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi, hizmet alım tip sözleşmesi, teknik şartname ve hizmet işleri genel şartnamelerinin sorumluluğa yönelik hükümlerinin tatbiki gerekir. Bu nedenle tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümlerinde işçi alacaklarından kimin ne kadar sorumlu olduğuna ilişkin hüküm varsa bu hükümler tarafları bağlar. Konuya ilişkin sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin, işçi alacağından asıl işveren ve alt işverenin sorumlulukları yönünden Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. ve 14. Hukuk Daireleri arasında çıkan uyuşmazlıkta Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 05/05/2023 tarihli 2023/1118 E. 2023/1683 K sayılı kararı ile; "...Somut olaya gelince; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7'nci Hukuk Dairesi ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14'ncü Hukuk Dairesi arasındaki uyuşmazlık, az yukarıda yer verilen emsal Yargıtay ilâmı doğrultusunda giderilmelidir. Dairemiz'in istikrar kazanan uygulamalarında da belirtildiği gibi, hizmet alımına ilişkin sözleşmelerde, hizmetin yüklenicinin (alt işveren) işçileri tarafından yerine getirilmesi kabul edildiğinden, asıl işverenin yüklenicinin (alt işveren) işçileri ile herhangi bir organik bağı bulunmamaktadır. Hizmet alımına ilişkin tip sözleşmelerde, işçilik ücretleri arasında işçilere ait özlük haklarının tümü belirlenmekte ve bu şartlarla sözleşme imzalanmaktadır. İş Kanunu'nda, işçiyi korumak amacıyla düzenlenmiş olan asıl işveren ve alt işverenin (yüklenici) müteselsil sorumluluğuna ilişkin düzenlemenin taraflar arasındaki hizmet sözleşmelerinde iç ilişki bakımından uygulanması mümkün değildir. Hizmet alım sözleşmelerinde, işçilerin özlük hakları ile ilgili olarak yüklenici (alt işveren) lehine herhangi bir hüküm bulunmaması durumunda, yüklenicinin (alt işveren) işçisi ile organik bir bağı olmayan asıl işveren, işçilerin özlük haklarından sorumlu tutulmamalıdır. Bu itibarla, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7'nci Hukuk Dairesi ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14'üncü Hukuk Dairesi arasındaki uyuşmazlığın, asıl işverence yüklenicinin (alt işveren) işçilerine ödenen ücretlerden yükleniciyi (alt işveren) tamamen sorumlu tutan Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin uygulaması doğrultusunda giderilmesi gerekmiştir..." şeklindeki uyuşmazlığın giderilmesine karar verildiği görülmüş olmakla emsal Yargıtay kararı dairemizce de benimsenmiştir. Emsal karar, TBK'nın 167. maddesinde yer alan "...borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça..." hükmü çerçevesinde değerlendirildiğinde, kararda da ifade edildiği gibi hizmet alımına ilişkin tip sözleşmelerde, işçilik ücretleri arasında işçilere ait özlük haklarının tümü belirlendiği ve bu şartlarla sözleşme imzalandığı için sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça asıl işverenin sorumluluğuna gidilemeyecektir. Davacı idare ile ... arasındaki sözleşmenin, 22.maddesinde; “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” şeklinde düzenlenmiştir. Davacı idare ile ... arasındaki sözleşmenin, 22.maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” 36.11.maddesinde, “Yüklenici, işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca kurumun da sorumlu tutulabileceği zararlar (kıdem, ihbar, kötü niyet tazminatı) nedeniyle herhangi bir ödeme yapılması halinde, Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca hisse oranına bakılmaksızın, tamamı yükleniciden talep ve tahsil edilecektir” Davacı idare ile ... arasındaki sözleşmenin, 22.maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” 36.5.maddesinde, “İş ve Sosyal Güvenlik yasalarının işveren ile çalışana yüklemiş olduğu bütün yükümlülüklerden yüklenici sorumludur. Bu hususlara uyulmaması nedeniyle idarenin uğrayacağı tüm zararlardan da yüklenici sorumludur” 36.7.maddesinde, “Yüklenici, işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflarda yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca meydana gelen tüm zararlardan Kurumun sorumlu olmayacağını, Kurumun belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihtar’a gerek olmadan, tamamen, nakden ve defaten kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder” düzenlenmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmelerin 22. maddesi hizmet işleri genel şartnamesine atıf yapmakta olup, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38.maddesine göre, "yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, sözleşmede işçi hak ve alacakları nedeniyle açıkça yüklenicinin (alt işveren davalıların) sorumlu olacağı" kararlaştırılmıştır.Bu durumda, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin, işçilik alacaklarından (fazla mesai ücreti ile ulusal bayram-genel tatil ücreti) davacı asıl işveren TRT Genel Müdürlüğü'nün sorumlu olduğuna dair hüküm bulunmadığından dava dışı işçilere işçilik alacağından dolayı ödenen bedelden davalı alt yüklenicilerin sorumlu olduğu, yüklenicinin işçisi ile organik bağı olduğu ispatlanamayan davacı asıl işverenin rücu hakkı bulunduğundan davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Davacı vekili, ıslah ile artırılan kısım yönünden faizin ıslah tarihi değil ödeme tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini belirterek mahkemece verilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2015/8139 E. 2016/1628 K. sayılı 16/03/2016 tarihli ilamı "...Dava tarihinde yürürlükte bulunan TBK'nın 117/2. maddesinde, sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olmaması halinde haksız iktisap tarihinden itibaren temerrüt faizi istenebilir ise de, somut olayda, yukarıdaki bentte açıklanan nedenlerle sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan alacağın tahsili kapsamında talep edilen bedele borçlunun bir ihtar ile temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz istenebilir. Hüküm altına alınan bedel yönünden davalı borçlunun, dava tarihinden önce TBK'nın 117. maddesine uygun şekilde miktar ve ödeme talebi içeren bir ihtar ile temerrüde düşürüldüğü iddia edilmediği gibi, bu yönde bir delil de ibraz edilememiştir. Bu durumda mahkemece, faizin dava tarihinden başlatılması gerekirken kesinti tarihinden başlatılması doğru olmamıştır." şeklindedir. Yargıtay kararında ifade edildiği üzere sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan davada alacak talebi yönünden dava/ıslah tarihinden önce faiz istenebilmesi için davalının temerrüde düşürülmesi gerekir. Nitekim Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2017/2165 E. 2020/3172 K. sayılı 21/10/2020 tarihli ilamında bu husus ile ilgili "...İş Mahkemesi davalarında davalı alt işverenlerin davada bulunmaması nedeniyle temerrüde düşmediği, açılan rücuen tazminat davasıyla temerrüde düştüğü göz önünde bulundurulduğunda davalılar yönünden dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, ödeme tarihinden itibaren faiz verilmesi doğru görülmemiştir." şeklinde karar verilmiştir. Somut olayda ise dava dışı işçinin, işçi alacağı için açılan davalarda davacı asıl işveren yanında davalı alt işverenlerden yalnızca son yüklenici ... Hizmetleri Limited Şirketi bulunması nedeniyle dava tarihinden önce temerrüde düşen davalılardan ... Hizmetleri Limited Şirketi yönünden ödeme tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden temerrüt gerçekleşmediğinden kısmi alacak talebinin dava tarihinden, ıslah ile artırılan kısmın ise ıslah tarihinden itibaren ticari avans faize hükmedilmesi gerekirken kısmi alacak taleplerin, tüm davalılar temerrüde düşürülmüş gibi ödeme tarihi esas alınması hatalı olmuştur. Ne varki bu husus davalılarca istinaf edilmediğinden eleştiri konusu yapılmış, temerrüde düşen ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi'nden (... Hizmetleri Limited Şirketi) yönünden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.Açıklanan nedenlerle davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti. vekili vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b-1 bendi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun, ihtiyari dava arkadaşlığı bulunan davalılardan ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi (... Hizmetleri Limited Şirketi) hakkında verilen karar yönünden kabulü ile diğer davalılar hakkında verilen kesinleştiğinden diğer davalılar hakkında yeniden hüküm tesis edilmeyip, karar sadece davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kaldırılmasına, yargılamada eksiklik olmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince aşağıda şekilde yeniden hüküm tesis edilmesine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1-Davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti. vekili vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun davalılardan ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi (... Hizmetleri Limited Şirketi) hakkında verilen karar yönünden kabulü HMK'nın 353/1-b.2 bendi uyarınca İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/518 Esas - 2024/365 Karar ve 14/05/2024 tarihli kararının davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi yönünden KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE, 3-Davacı tarafça davalı davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan rücuen tazminat davasının KABULÜ ile; -Davacının 99.434,78 TL rücuen tazminat alacağının; 09/02/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, 4-Harçlar Kanunu uyarınca karar tarihi itibariyle alınması gereken; 14.107,41-TL harçtan daha önceden yatırılan 273,24-TL peşin harç ve 3.253,61-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.526,85-TL harç düşüldükten sonra alınması gereken 5.094,30-TL kısmının davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanun'un 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.600,00-TL'nin, 770,36-TL kısmının davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 15.909,56-TL vekalet ücretinin davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvuru harcı, 273,24-TL peşin harç ve 3.253,61-TL ıslah harcı, davacı tarafından yatırılan 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 1.741,50-TL posta giderinden ibaret toplam 11.349,05-TL yargılama giderinin, 5.464,30-TL kısmının davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine, 9-Davalı taraflarca yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

İstinaf giderleri yönünden; 1-Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının hazineye gelir kaydına, alınması gerekli olan 615,40 TL istinaf harcından, davacı tarafından yatırılan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 187,80 TL harcının davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile hazineye irat kaydına, 2-Harçlar Kanunu gereğince davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının hazineye gelir kaydına, alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcının davalı tarafından yatırılan 1.390,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 774,60 TL'nin bu davalıya ilk derece mahkemesince iadesine, 3-İstinaf aşamasında davacı tarafça yapılan 20,00 tebligat masrafı, 427,60 TL karar harcı, 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 1.617,00 TL istinaf yargılama giderinin davalı ... Lojistik İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, 4-İstinaf aşamasında davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti.'nin yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın taraflara karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince iade edilmesine, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğ edilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.12/02/2025