Bölge Adliye Mahkemesi 2022/342 E. 2023/649 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N E S A S T A N R E D D İ) ESAS NO : 2023/1485 KARAR NO : 2024/1580 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 01/06/2023 ESAS-KARAR NUMARASI : 2022/342 Esas-2023/649 Karar DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ : İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ : Davacı vekili; müvekkilinin davalı kooperatif bünyesinde bulunan, dava dışı ...'a ait hisseyi 14.01.2022 tarihinde devralıp bedelini banka havalesi ile adı geçen dava dışı üyeye ödediğini, devir işleminin davalı kooperatif yönetiminin bilgisi dahilinde gerçekleştiğini ve üyeliğin kabul edildiğini, ancak resmi işlemlerin yapılmadığının öğrenilmesi üzerine; davalı kooperatife devir evraklarının gönderilerek ortaklık belgesinin istendiğini ve davalı kooperatif hesabına inşaat maliyeti ile ilgili 522.500,00 TL ödeme yapıldığını ancak bu bedelin davalı tarafça iade edildiğini, davalı kooperatifçe müvekkilinin üyeliğini devraldığı dava dışı ...'a noter kanalıyla birinci ihtarnamenin keşide edildiğini, bunun üzerine müvekkilince ihtarnamede yazılı bedelden daha fazlasını davalı kooperatifin hesabına havale edildiğini ancak bu ödemenin davalı kooperatif tarafından aynı tarihte iade edildiğini, davalı kooperatifin müvekkiline ait hisseyi bir başka kişiye devretmesi tehlikesinin bulunduğunu ileri sürerek, müvekkilinin davalı kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; davacının hisse devrine ilişkin olarak inşaat maliyeti bedelinin 05.02.2022 tarihine kadar ödemesi gerektiğinin davacının kendisine sözlü olarak bildirildiğini, ancak davacının ödemeye ilişkin herhangi bir yazı ve bilgi göndermediğini, davacının hisseyi devraldığını iddia ettiği dava dışı ...'ın arsa bedelini ödemesine rağmen inşaat maliyetlerini ödemediğini ve müvekkili kooperatifi zarara uğrattığını, yönetim kurulunun davacının üyeliği ile ilgili herhangi bir karar almadığını, ayrıca nihai karar alma merciinin kooperatif genel kurulu olduğunu, davacı tarafça gönderildiği iddia olunan belgelerin kooperatif yönetim kuruluna tebliğ edilmesi gerektiğini, davanın haksız olarak açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ : İlk derece Mahkemesi'nce "Dava; kooperatif üyeliğinin tespiti talebine ilişkindir. Kooperatif kayıtları, davalı kooperatifin ticaret sicil kaydı, davalı kooperatifin genel kurul tutanakları ve ekleri, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı kül halinde değerlendirildiğinde; Mahkememizin 09/05/2023 tarihli ara kararı ile özetle; Davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, davalı ... nezdindeki ... Ankara 2. Etap projesi kapsamındaki B Blok 10. Kat 31 numaralı daire ile özgülenmiş kooperatif hissesinin dava sonuna kadar 3.kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına dair karar verilmiş, tedbir talebinin uyuşmazlık konusuna ilişkin olduğu, tedbir konulmaması durumunda taşınmazın 3. kişiye devredilebileceği ve davanın konusuz kalacağı, bu haliyle davacının hakkını elde etmesinin güçleşeceği kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizin bu ara kararına davalı vekili itiraz etmiştir. Mahkememizin 2022/342 Esas sayılı dosyasında görülen davanın incelenmesinde dava konusu edilen taşınmazın ... nezdindeki ... Ankara 2. Etap projesi kapsamındaki B Blok 10. Kat 31 numaralı daire ile özgülenmiş kooperatif hissesinin olduğu, mahkememizin 09/05/2023 tarihli tedbir kararının HMK'nun 389. maddesinde belirtilen şartları taşıdığı, kooperatif üyeliğinin olası değişikliğinin davacının iş bu davadaki talep sonuçlarını olumsuz etkileyeceği, davacı tarafça sunulan belgeler ve davalı tarafın cevabı dikkate alındığında, tedbir kararının verilebilmesi için yaklaşık ispat koşullarının oluştuğu, bundan başka tedbir kararının, dava konusu olan taşınmaz üzerinde verildiği, davalı tarafça sunulan itirazların tedbir kararını kaldıracak mahiyette olmadığı, dolayısıyla verilen kararda herhangi bir isabetsizlik olmadığı anlaşıldığından ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine karar verilmiştir. Yapı kooperatifleri tip anasözleşmesinin 17/3. maddesi, “Devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer” hükmünü içermektedir. Ortaklığın devir biçimi yasada gösterilmemiştir. Ancak pay devrinin alacağın temliki yolu ile yapılması, temlikin de yazılı olması gerekmektedir. Üyeliğe bağlı hak ve alacakların borçlusu kooperatif, alacaklısı ise üyeliği devir alan yeni ortaktır. Eğer devir eden ortak pay yönünden borçlu ise, borcun nakli hükümleri uygulanır, borç devir alana geçer. Ancak, pay devri için resmi şekle bile gerek bulunmamaktadır. Her ne kadar yapı kooperatifinde, ortakları mal sahibi yapmak amacı olsa bile, pay devri, bir satış vaadi de değildir. Bu nedenle, adi yazılı devir dahi geçerlidir. Devredenin borçları, devre ve devrin kabulüne engel değildir, devredenin borçları devir alana geçer ve ödemediği takdirde devralanın ihraç edilme olanağı da her zaman vardır. Daire satımında üyelik kendiliğinden alıcıya satım ile birlikte geçmez. Satıcının üye olması ve üyeliğinin alıcı tarafından ayrıca devir alınması gerekmektedir. Üyelik ayrıca devredilmedikçe satıcının üyeliği kooperatif nezdinde devam eder. Satıcının üye olması, alıcının bu üyeliği ayrıca devir alması, devir alanın kooperatif üyelik koşullarını taşıması halinde kooperatifin bu kişiyi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/3. ve anasözleşmenin 17/2. maddesi uyarınca ortaklığa kabul etmesi zorunludur. Üyelik devir sözleşmesi yapıldığı tarih itibariyle sözleşmenin yanları arasında geçerli sonuç doğurmasına karşın, kooperatif bakımından ise 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/3. ve anasözleşmenin 17/1. ve 2. maddeleri hükümleri gereği, devrin kooperatife bildirilmesi ve yönetimin makul sürede yapacağı inceleme sonunda devir alanın ortaklık şartlarını taşıması durumunda devir alanı makul süre içerisinde üyeliğe kabulü kararı verdiği tarihte hüküm ifade eder. 17/1. madde hükmünde yer alan yazılı başvuru koşulu, devrin geçerliliğine ilişkin olarak değil, devrin kooperatife iletilmesi ve kabulü için ispat bakımından sevk edilmiştir. Bu nedenle, kooperatif üyelik hakkının devredildiğinin davadan önce davalı kooperatife bildirilmemesi, devir alanın hakkına olumsuz bir etki yapmaz. Devir alanın açtığı üyeliğin tespiti davası ile davalı kooperatife üyelik başvuru yapılmış gibi olduğundan, üyelik koşullarını taşıdığının belirlenmesi halinde devir alanın üyeliğinin tespitine karar verilmesi gerekir. Üyeliği devreden üyelik hisse devir sözleşmesinden dönmemiş veya sözleşmenin herhangi bir nedenle devrin tarafları arasında bağlayıcı olmadığı savunularak sözleşmenin iptali de sağlanmamış ise, devredenin artık dava konusu hisse üzerinde herhangi bir hakkı kalmamıştır. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2015/1245 Esas;2015/2438 Karar) Üyelik devri ile ilgili tüm ilkeler bu şekilde olmakla birlikte, somut olayda dava dışı ... tarafından keşide edilen Ankara 23. Noterliği'nin 25/03/2022 günlü 04650 yevmiye sayılı ihtarnamesinde, Kooperatif ortaklığını 14/01/2022 tarihinde ortaklığı davacı ...'e devrettiği, Kadıköy 31. Noterliği aracılığıyla gönderdiğiniz 02281 nolu birinci ihtarname gereği talep edilen tutarın ödendiği, Devir belgelerinin yeniden gönderilebileceği, açıklanmıştır. Hisse devri yapan dava dışı ... ortaklığı devam ederken 14/01/2022 günlü “... Ortaklığı İçin Devir Sözleşmesi" ile kooperatifin kendisine ait ... Ankara 2.Etap projesi kapsamındaki B Blok 10. Kat 31 numaralı daire ile özgülenmiş kooperatif hissesini 400.000,00 TL. bedelle davacıya devretmiştir. ..., devir bedelini 12/01/2022 ve 14/01/2022günlü ... dekontları ile ...'a ödenmiştir. Devir işlemi, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi Başkanlığı'na hitaben kaleme alınan ... ve ...'e ait 14/01/2022 günlü dilekçelerle kooperatife bildirilmiş, ayrıca 01/02/2022 tarihinde ... ile telefon üzerinden de bilgi alış-verişinde bulunulmuştur. Görüşmeler sonucunda davacı, ortaklığının gerçekleşmediğini anlaması üzerine 25/02/2022 tarihinde devir evrakını tekrar iadeli taahhütlü olarak kooperatife göndermiş, gönderilen yazı ve belgeler 26/02/2022 tarihinde kooperatife ulaşmıştır. Devir talebinin kooperatife ulaştığı tarih itibariyle banka ile hakkediş işlemleri başlatılmamış olduğundan (28/02/2022), devredenin dolayısıyla davacının devir kapsamında gecikmiş bir ödemesinin bulunmadığı, ayrıca; devredenin birikmiş borçlarının bulunmasının ortaklığın kabulüne engel teşkil etmediği, devir halinde yeni ortağın doğmuş borçlardan da sorumlu olduğu bu kapsamda üyeliği kabule engel oluşturmadığı, Kooperatif anasözleşmesinin 10. maddesinde açıklanan ortaklık şartlarını, devlet memuru olduğu anlaşılan davacı taşıdığından davacının davalı kooperatif üyesi olduğunun tespitine" karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : İstinaf yasa yoluna başvuran davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Davacı tarafça müvekkilinin vekiline gönderildiği iddia olunan devir evraklarının direkt olarak müvekkili kooperatife tebliğ edildiğinin PTT'den sorgulanması gerektiğini, dava dışı ...'ın genel kurulca belirlenen 530.000,00 TL'yi ödemediğini, davacının iddiasının kendi içinde çelişkili olduğunu, mahkeme kararının Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, dava dışı ...'ın ihraç kararına itiraz etmediğini, mahkemece eksik inceleme sonucunda karar verildiğini, kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. UYUŞMAZLIK : Uyuşmazlık; davacı tarafça davalı kooperatif üyesi olan dava dışı kişiye ait hissenin devralındığı iddiasının yerinde olup olmadığı, davacının inşaat maliyetleri ile ilgili ödemeyi davalı kooperatife yapıp yapmadığı, bir başka deyişle davacının davalı kooperatif üyesi olup olmadığı hususlarında toplanmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE : Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/342E., 2023/649K. sayılı dava dosyasında verdiği 01/06/2023 tarihli kararına yönelik davalı vekilinin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf harcından peşin alınan 269,80 TL'nın mahsubu ile bakiye 157,80 TL'nın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan avansın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine, 4-HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına, 27/11/2024 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK m. 361 gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi. GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 27/11/2024 Başkan ... e-imza Üye ... e-imza Üye ... e-imza Katip ... e-imza