Bölge Adliye Mahkemesi 2022/2096 E. 2025/2540 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ T.C. ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/2096 KARAR NO : 2025/2540 KARAR TARİHİ : 28/11/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 08/06/2022 NUMARASI : 2021/... Esas, 2022/... Karar

DAVACI : ... - VEKİLİ : Av. ..., DAVALI : ... - VEKİLİ : Av. ..., DAVANIN KONUSU : İstirdat

İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : 28/11/2025 YAZIM TARİHİ : 28/11/2025

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... esas ve 2022/... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin namına yazılmış olan keşidecisi ... Kaset Ticaret Ve Sanayi Ltd.Şti. olan ... Bankası A.Ş. İçel Pozcu Şubesi 15.10.2020 vadeli ... nolu 90.000,00.TL meblağlı çekin meşru hamilinin müvekkili olduğunu, söz konusu çekin kargoda kaybolduğunu, çek ile ilgili olarak Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... esas sayılı dosyası ile söz konusu çekin iptali için davası açıldığını, çekle ilgili olarak kayıp olduğu ile ilgili de ilan yapıldığını, ancak çeki kötü niyetli olarak ele geçiren davalının çeki müvekkili şirkete iade etmek yerine İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, haksız kazanç peşine düştüğünü, müvekkili şirketin İstanbul 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/... esas sayılı dosyası ile hem borca hem imzaya itiraz ettiğini, zira yapılacak imza incelemesi neticesinde söz konusu çek üzerindeki imza ve kaşenin müvekkili şirkete ait olmadığının tespit edileceğini, çekin keşidecisi olan ... Kaset Ticaret Ve Sanayi Ltd. Şti.'nin de İstanbul Anadolu 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/... esas sayılı dosyası ile çekin kambiyo vasfı taşımaması nedeniyle söz konusu takibin iptali istendiğini, bu konuda söz konusu icra takibinin teminatsız olarak durdurulmasına karar verildiğini, söz konusu çeki kötü niyetli olarak ele geçiren şahıslar hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/... soruşturma numaralı dosyasında resmi evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan suç duyurusunda da bulunulduğunu, çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, söz konusu senetin davalının elinde bulunduğunu, davalı söz konusu senedi kötü niyetle iktisap ettiğini, müvekkilinin rızası dışında davalının kötü niyetli olarak iktisap ettiği çekin istirdadı ile müvekkil şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça takibe konu çek hakkında Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... nolu dava dosyasıyla çek iptali talebinde şikayette bulunulduğunu, ancak çek zayii nedeniyle açılan davada verilmiş bulunan ödeme yasağı ve bu dava sonucunda verilecek iptal kararının bir ilam olmadığını, tespit niteliğini haiz bir karar olduğunu, ayrıca bu davanın, hasımsız olarak açıldığını, davada taraf olmayan iyi niyetli üçüncü kişileri bağlamayacağını, Bu hususun, ticari senetlerin güvenli tedavül etmesinin de tabii sonucu olduğunu, takibe konu çekin ibraz şerhinde " Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/... esas sayılı ödeme yasağı bulunduğundan hiçbir işlem yapılamamıştır" şerhi bulunduğunu, ancak alacaklı müvekkilinin İstanbul Atılımın usulüne uygun ciro silsilesiyle yetkili hamil olduğunu ve çeki muhatap bankaya süresinde ibraz etmek suretiyle takip hakkını kazandığının tartışmasız olduğunu, takibe konu çekin iptaline ilişkin Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... esas sayılı çek iptali davasının hasımsız olarak açıldığını, bu davada, alacaklı müvekkilinin taraf olmadığından, takibe konu çek hakkında verilen ödeme yasağı kararının alacaklı hakkında hüküm ve sonuç doğurmayacağını, bu nedenlerle davacının bu yönde ileri sürdüğü şikayetin de reddine karar verilerek; davacı tarafından haksız ve kötüniyetli olarak açılan davanın reddine, davacının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ : İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davalı cirantaların cirosu ile alan yetkili hamil konumunda olduğu, davalının son hamil olup iyiniyetli 3. kişi olması nedeniyle çekin bankaya ibraz tarihinden önce iktisap anında çekin keşidecisinin rızası dışında çıktığını bilebilecek durumda olmadığı, kötüniyetli sayılamayacağı, davacının TTK'nin 792/1.maddesinde düzenlendiği üzere hamilin çekin kötü niyetli iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduğu yönündeki iddiasını kanıtlayacak nitelikte delil bildirmemiş olması nedeniyle davalının iyi niyetli 3. kişi olarak kabulü gerektiği, davacı vekilinin tanık dinlenilmesi ve tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesi talebinin yerinde olmadığı, ciro silsilesinin görünürde düzgün olmasının yeterli olduğu, davalının iyi niyetli hamil olduğunun kabulü gerektiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin İstanbul 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/... esas sayılı dosyası ile hem borca hem imzaya itiraz ettiğini, yapılacak imza incelemesi sonucunda söz konusu çek üzerindeki imza ve kaşenin müvekkili şirkete ait olmadığının tespit edileceğini, müvekkili Taros A.Ş. Tarafından İstanbul Anadolu 19. İcra Hukuk Mahkemesi'ne açılan dosyada müvekkili lehine karar verilerek borca itirazına karar verildiğini, çekin kötü niyetli davalılar tarafından ele geçirildiğine karar verilerek müvekkilinin icra takibine itirazının kabul edildiğini, söz konusu çekin kötü niyetli olarak ele geçiren şahıslar hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2021/... soruşturma numaralı dosyasında şahıslar hakkında evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan suç duyurusunda da bulunulduğunu, söz konusu suç duyurusu neticesinde soruşturma aşamasının tamamlanarak kovuşturma sürecine İstanbul Anadolu 42. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından 2022/... esas sayılı dosyası ile devam edildiğini, bu dava açılmadan önceki soruşturma sürecinin hukuki olarak olması gerektiği şekilde tamamlandığını, şüpheli şahısların tümünün beyanlarının incelenmesinde ciro silsilesinde bulunan şirketlerin paravan olarak kurulduğunu, çeki kötü niyetli tahsil etmek amacına binaen kurulduklarının anlaşılacağını, çeki cirolayan şirketlerin sokakta yaşayan kişilerin üzerine kurulduğunu, 1.00.TL bile veri ödemediklerini, ticaret yapmayan şirketler olduğunu, savcılık tarafından bu çekin ellerine nasıl geçtiğinin araştırılmadığını, çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, söz konusu senedin davalının elinde bulunduğunu, davalının söz konusu senedi kötü niyetle iktisap ettiğini, bu hususu ispatlamak için Yerel Mahkeme sürecinde defalarca ticri defterler, form BA-BS incelemeleri, fatura ve vergi kayıtları ile eşleştirmelerinin incelenmesini TALEP ETTİKLERİNİ, Mahkemece taleplerinin reddedildiğini, Gapsan Ltd. Şti yetkilisi Murat Dikicioğlu hakkında kamu davası açılmışken asıl kamu davasının açılması gereken son yetkili hamilin İstanbul Atılım Mobilya Ltd. Şti. Yetkili Ali Yılmaz hakkında KYOK verilmesinin açık bir şekilde hukuka olduğunu, tüm bu hususları Yerel Mahkemeye belirttiklerini, evrak ile ticari defter araştırmasının Yerel Mahkeme tarafından yapılmadığını belirterek ilk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava çek istirdadı istemine ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... Bankası Pozcu Şubesi'ne ait, 15/10/2020 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 90.000,00.TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptali amacıyla Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyasıyla açılan davada yargılama sırasında çekin davalının elinde ortaya çıktığını, ancak davalının işbu çeki iktisap ederken kötü niyetli olduğunu belirterek dava konusu çekin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiş olup, davalı ise çekte ciro silsilesinin düzgün olduğunu ve iyi niyetli hamil olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Neticede mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Yine, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa...” ibaresi, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir. Ancak çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hamil korunur. Bu tür davalarda, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkarak yeni hamil tarafından kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasını ispat külfeti davacıya ait olup anılan olgular tanık dâhil her türlü delile kanıtlanabilir. Uyuşmazlığın çözümünde ayrıca önem arz etmesi nedeniyle çek istirdadına ilişkin davalarda taraf sıfatına (husumete) değinilmesinde yarar bulunmaktadır. Davada sıfat, tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf sıfatı (husumet), maddi hukuka göre belirlenen, bir sübjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir sübjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavram olup dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi kapsamında çek istirdadı istemiyle açılacak davalarda husumet kural olarak çeki elinde bulunduran kimseye (hamile) yöneltilir. Başka bir anlatımla, çeki muntazam bir ciro zinciri ile elinde bulundurması nedeniyle şekli anlamda meşru hamil sıfatını haiz kimseler, kendilerine karşı, çekin iktisabında 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi anlamında kötü niyetli veya ağır kusurlu oldukları iddiasıyla açılacak davalarda davalı olarak yer alırlar. Bu anlamda yeni hamilin çeki devraldığı kimsenin çeki iktisabındaki kötü niyetine veya ağır kusuruna dair iddia, çekin istirdadı istemine ilişkin olarak yeni hamile karşı açılan davada uyuşmazlık konusu olmadığından mahkemece yapılacak değerlendirmede nazara alınmaz. Bu tür davalarda uyuşmazlık, çeki elinde tutan hamilin çeki iktisabında kötü niyeti yahut ağır kusurunun mevcudiyeti noktasında toplanmakta olup yargılama, çekin istirdadını talep eden davacı ile çeki elinde bulunduran hamil arasında görülüp karara bağlanır. TTK’nın 792. maddesi içeriği itibariyle önceki hamilin elinden herhangi bir şekilde çıkan çeki iktisap eden yeni hamilin, TMK’nın 3. maddesi anlamında iyi niyetli olduğunu kabul etmiştir. Burada ispat yükü üzerinde olan davacının, kötü niyete veya ağır kusura dair iddialarını her türlü delille ispat etmesi mümkündür.(bkz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/... Karar sayılı kararı) Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davalı taraf, dava konusu çekte son hamil olup, davacı lehtar ciranta ve kendinden sonra gelen cirantanın konumu dikkate alındığında davalının iyi niyetli olduğu ve kötüniyetinin davacı tarafça ispatlanamadığı, (bkz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/... Karar sayılı kararı), dava konusu çekte ciro silsilesi içerisinde bir kopukluk bulunmamakta olup, ciro silsilesi içerisinde ismi geçen lehdarın imzası sahte olsa bile bu durumun davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği, davalının ancak kötü niyetle çeki iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması halinde çeki iade etmekle yükümlü olduğu(bkz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/9341 Esas, 2014/16644 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2012/... Esas, 2013/... Karar sayılı kararı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2010/... Karar sayılı kararı), eldeki dava dosyasında davalı çek hamilinin çeki iktisabında kötü niyetli olduğunun ya da ağır kusurlu olduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı, bu sebeple davanın reddine dair ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere : 1-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 80,70.TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70.TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA, 4-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE, 5-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından talep eden lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 6-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE, Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere ve oybirliğiyle karar verildi. 28/11/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır