Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1552 E. 2025/536 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/1552 KARAR NO : 2025/536

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 31.05.2022 NUMARASI : 2021/428 E. - 2022/519 K. DAVANIN KONUSU : Tazminat KARAR TARİHİ : 27.03.2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 27.03.2025

İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.05.2022 tarih 2021/428 E. - 2022/519 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve davalı ... Kooperatifi vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA: Davacı vekili, 11.03.2021 tarihinde müvekkilinin maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın seyir halindeyken, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS sigortacısı, davalı ... Kooperatifi'nin İMMS sigortacısı, dava dışı ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı aracın müvekkilinin aracına çarptığını, karşı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, müvekkili tarafından öncelikle ... Sigorta A.Ş'ye başvurulduğunu, açılan hasar dosyası kapsamında orijinal olmayan çıkma ve yan sanayi parçalar ile onarım yapılması için zarar hesaplandığını, 27.04.2021 tarihinde 30.079,21 TL hasar ödemesi yapılmış ise de yapılan bu ödemenin müvekkilinin gerçek zararını karşılamadığını, bakiye hasar bedelinin orijinal parçalarla KDV dahil ve iskontosuz hesaplanması ve müvekkiline ödenmesi gerektiğini, ZMMS teminat limitini aşan kısım için İMMS sigortacısı ... Kooperatifi'ne başvurduklarını, ancak bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını iddia ederek, belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere, ZMMS sigortacısı ... Sigortadan 12.920,79 TL bakiye hasar bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş.'nin temerrüt tarihi olan eksik ödemenin yapıldığı 27.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte; ZMMS teminat limiti olan 43.000,00 TL'yi aşan kısım için davalı ... Kooperatifi'nden 10,00 TL bakiye hasar bedeli ve 10,00 TL değer kaybının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 07.03.2022 tarihli bedel artırım dilekçesinde, davalı ... Kooperatifi'nden talep ettikleri 10,00 TL bakiye hasar bedeli talebini 70.963,46 TL'ye yükseltmiştir. CEVAP: Davalı ... Kooperatifi vekili, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, kazanın beyan edilen yer ve zamanda ve beyan edilen şekilde gerçekleşmediğini, ispat külfetinin yer değiştirdiğini, hasarın gerçek hasar olmadığını, kazanın iddia edilen şekilde gerçekleştiğini ispat külfetinin davacıya ait olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte hasar tespitinin KDV dikkate alınmaksızın yapılması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davacının zararı davadan önce alınan ekspertiz raporu ile belirlenmiş olduğundan davanın belirsiz alacak şeklinde açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, görevli ve yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin ZMSS poliçesi gereği ancak gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu, davacı şirket tarafından yapılan başvuruya istinaden alınan ekspertiz raporu doğrultusunda 27.04.2021 tarihinde 30.079,21 TL hasar bedeli ve 03.06.2021 tarihinde 1.478,68 TL değer kaybı bedelinin davacıya ödendiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun kalmadığını, ödeme neticesinde davanın reddini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek üzere bakiye poliçe limitinin 11.442,11 TL olduğunu, fatura sunulmadan KDV ödenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, fatura sunulmadığından işçilik tutarı açısından KDV hariç hesaplama yapılması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 11.03.2021 tarihinde davalı ... sigorta A.Ş.nin ZMMS ve davalı ... Kooperatifi'nin İMMS sigortacısı oldukları, dava dışı sigortalı ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ön kısımlarıyla, sağ yan banket tarafında park halinde bulunan dava dışı ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisiyle bahçe teli, iki bahçe direğini ve işaret levhasını kırdığı, levhanın arkasında sağ banket üzerinde park halinde bulunan davacıya ait ... plakalı aracın üzerine düştüğü, aracın ön tampon, kaput, cam, tavan, kısımlarına zarar verdiği, sigortalı aracı kullanan dava dışı ...'in %100 oranında asli kusurlu olduğu, davacı aracında yedek parça, işçilik, KDV dahil 113.963,46 TL'lik hasar meydana geldiği, davacıya ait aracın, daha önce karıştığı trafik kazalarında da eldeki kazada hasarlanan parçaları olan motor kaput, ön çamurluk, ön panel gibi parçalarının hasarlandığı, dolayısıyla davaya konu aracın dava konusu kazada hasar görmesi nedeniyle değer kaybı oluşmayacağı, davalı ... Sigorta A.Ş tarafından dava tarihinden önce yapılan başvuru üzerine yapılan 30.079,21 TL tutarındaki hasar ödemesi mahsup edildiğinde davacının bakiye hasar zararının 83.884,25 TL olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş tarafından davacıya dava tarihinden önce yapılan başvurusu üzerine 03.06.2021 tarihinde 1.478,68 TL değer kaybı bedeli ödendiği, davacı vekilinin söz konusu ödemeyi kabul etmeyerek 07.03.2022 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş hesabına iade ettiği, KTK'nun 111. Maddesi ve TBK'nun 84. Maddesi uyarınca kısmi ödemeyi davacının kabul zorunluluğunun bulunmaması ve ödenen değer kaybı bedelinin iade edilmesi karşısında davalı trafik sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş'nin bakiye teminat limitinin belirlenmesinde, yalnızca 30.079,21 TL tutarındaki hasar bedeli ödemesinin dikkate alınması gerektiği, buna göre bakiye ZMMS teminat limitinin (43.000,00 TL - 30.079,21 TL) = 12.920,79 TL olduğu, kazanın her iki poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği ve hasar miktarının 12.920,79 TL'lik kısmının ZMSS poliçe limiti dahilinde kaldığı, hasar bedelinin kalan kısmı olan 70.963,46 TL'sinden ise davalı kooperatifin İMMS teminat limiti 250.000,00 TL olup, limit içerisinde kaldığından anılan miktar için sorumlu olduğu, trafik sigortacısı davalı ... Sigorta A.Ş.'ye başvuru tarihinin tespit edilemediği ancak davalı ... sigorta şirketinin en geç kısmi ödeme tarihi olan 27.04.2021 tarihinde temerrüde düştüğü, davalı İMMS sigortacısına yapılan ihbarın ulaşma tarihi belgelendirilmediğinden davalı kooperatifin dava tarihi itibariyle temerrüde düştüğü gerekçesiyle, davacının davalı ... Sigorta A.Ş. hakkındaki davasının kabulü ile 12.920,79 TL bakiye hasar bedelinin, 11.442,11 TL’lik kısmına temerrüt tarihi olan 27.04.2021 tarihinden, bakiye 1.478,68 TL’lik kısmına kısmi ödemenin iade edildiği 07.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, davacının davalı kooperatif hakkındaki davasının kısmen kabulü ile, 70.963,46 TL bakiye hasar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalıdan tahsiline, davacının değer kaybı isteminin reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili ve davalı ... Kooperatifi vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, müvekkili yararına hükmedilen karşı vekalet ücretinin hatalı olduğunu, mahkemece davalılar aleyhine hükmedilen toplam tutar üzerinden tek vekalet ücreti hesaplandığını ve davalılar aleyhine hükmedilen tutarlar oranında davalıların sorumluluğuna hükmedildiğini, davalıların ZMM ve İMM sigortacısı olup davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğunu, her dava arkadaşı aleyhine hükmedilen yargılama gideri miktarının hüküm fıkrasında açık biçimde her dava arkadaşı için ayrı ayrı gösterilmesi gerektiğini, davalı taraftaki ihtiyari dava arkadaşları davayı kaybederse, mahkemece kendini vekil ile temsil ettirmiş olan davacı lehine ve her dava arkadaşı aleyhine olmak üzere kendisine ilişkin bölüm üzerinden ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davalı ZMM sigortacısı ... Sigorta A.Ş. aleyhine 5.100,00 TL karşı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekteyken 1.802,56 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin ve davalı İMM sigortacısı kooperatif aleyhine 10.025,25 TL nispi karşı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 9.902,39 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bu yönden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Kooperatifi vekili, uyuşmazlığa konu kazanın sahte olduğunu, kazanın müvekkili şirkete bildirilmesi üzerine hasar dosyası açılarak, hasarın oluş şekli ve miktarının tespiti için ekspertiz çalışmasına başlandığını, kaza ile ilgili şüphe doğması üzerine olayla ilgili araştırma yapmak üzere dosyanın araştırmacıya verildiğini, araştırma raporunda olayın meydana geldiği yerde bulunan ev sahibi şahıslarla yapılan görüşmelerde evinin bahçe çitleri zarar gören ... isimli şahsın ... marka aracın 2 kişi tarafından itilerek evinin önüne getirildiğini ve bırakılıp gidildiğini, bu olaya bir anlam veremediğini, bundan 1 saat sonra da kazanın meydana geldiğini, kaza ile ilgili şüphe duyduğunu, kazadan sonra kendisinin fotoğraf çektiğini, şahısların tepki gösterdiğini beyan ettiğini, aynı şekilde olay yerinde oturan bir diğer görgü tanığının da kazada mağdur durumda bulunan ... marka aracın bir gün öncesinde kazanın olduğu yerin karşı tarafına iki kişi tarafından getirilip bırakıldığını, o gece orada kaldığını, ertesi gün aracın yine iki kişi tarafından evlerinin önüne itilerek getirilip bırakıldığını, bir müddet sonra da bu aracın ön tarafına beyaz renkli ... marka bir aracın park ettiğini, bu duruma hiçbir anlam veremediğini, bundan yaklaşık 1 saat kadar sonra da kazanın meydana geldiğini ifade ettiğini, bu görgü tanıklarının sözlü beyanı gereği kazanın kurgulanmış bir olay olduğu kanaatine varıldığını, polisin veya sigorta şirketleri yol yardımının aranmadığı, sigortalı araç sürücüsü ....'in kaza sırasında yanında olduğunu ifade ettiği arkadaşının ve aracının kaza sonrası bulunduğu servise çekilmesini sağlayan dayısının telefon numaralarını vermediği, bunun da makul bulunmadığını, ispat külfetinin davacı üzerinde olduğu, ilk derece mahkemesince eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile karar verildiğini, sahte hasara ilişkin itirazlarına hiç değinilmediğini, bilirkişi raporunda orjinal ve eşdeğer parçalar dikkate alınarak ikili hesaplama yapıldığını, hükme orjinal parçalarla yapılan hesaplamanın esas alındığını, ancak bunun gerekçesinin gösterilmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte birden fazla araç hasarlandığından uyuşmazlığa konu kazada ZMMS teminat limitlerinden kaza başına teminat limiti olan 86.000,00 TL'nin uygulanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı nedeniyle maddi tazminatın karşı aracın ZMMS ve İMMS sigortacılarından tahsili istemine ilişkindir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. (Yargıtay 17.HD 2019/1797 E. -2020/8207 K. sayılı kararı) Rizikonun gerçekleştiğini ve gerçekleşen bu rizikonun teminat kapsamı içinde kaldığını sigortalı ispatlamak zorunda iken, TTK'nın 1409. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddia ise sigortacı tarafından kanıtlanmalıdır. (Yargıtay HGK 05.03.2020 tarihli ve 2018/17-1083 E.- 2020/259 K. sayılı ilamı) Bir başka ifade ile, rizikonun ihbar edilenden farklı şekilde gerçekleştiğini ispat külfeti davalı sigorta şirketinde olup sigorta şirketi tarafından rizikonun ihbar edilenden farklı şekilde gerçekleştiğinin soyut iddialarla değil, somut delillerle kanıtlanması gerekmektedir. Somut olayda, davalı .... Kooperatifi tarafından, dava dışı ...'e ait ... plakalı aracın 12.01.2021 - 12.01.2022 tarihlerini kapsayacak şekilde kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığı, poliçe limitinin İMM kombine 250.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, davacıya ait aracın ön kısmının üzerine işaret levhası ve direğinin düşmesi neticesinde hasar aldığının iddia edildiği, hasar fotoğraflarının incelenmesinde, aracın ön tampon, ön tampon demiri ve radyatöre bakıldığında, sanki direğin aracın üzerine düşmekten çok, aracın duran bir direğe çarpması neticesinde bir görünüm olduğu, tampon demiri ve radyatör grubunun içe doğru eğim yapmış olduğu izlenimi verdiği, bu izlenime bakıldığında ilk anda olumsuz yönde kanaat oluştuğu, ancak davalı sigorta şirketinin sistemden atadığı eksperin, aracı incelemesi sonrasında hasar ile kazanın ve tutanağın uyumlu olduğu yönündeki tespiti ve görüşü nedeniyle, netice olarak aracı bizzat gören ve inceleyen eksperin bu tespitine iştirak edildiği belirtilmiştir. Ne var ki, sözü edilen ekspertiz raporu ZMMS sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından alınmış olup, davalı ... Kooperatifi yönünden bağlayıcılığı bulunmamaktadır. İlk derece mahkemesince, kaza tespitine ilişkin tutanağın aksinin ve hasarın teminat dışında kaldığı hususunun davalı sigorta şirketlerince somut delillerle ispatlanması gerektiği olgusu dikkate alınarak, davalı ... Kooperatifi hasar dosyasında mevcut olmadığı anlaşılan araştırma raporu da getirtilerek, alanında uzman İTÜ'de görevli kusur ve sigorta bilirkişilerden oluşacak bilirkişi kurulundan, tarafların iddia savunmaları çerçevesinde, olayın oluş şekli, davacıya ait aracın hasar durumu, önceki kazaları göz önüne alınarak kaza ile hasarın uyumlu olup olmadığı hususlarında açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli yeni bilirkişi kurul raporu alınarak, varsa bu rapora yönelik itirazlar da giderilerek, oluşacak sonuca göre usuli kazanılmış haklar da gözetilerek, infaza elverişli şekilde karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir. H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı davalı ... Kooperatifi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE, 2-İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.05.2022 tarih 2021/428 E. - 2022/519 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 5-İstinaf yoluna başvuranlar tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendilerine iadesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere 27.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.