Bölge Adliye Mahkemesi 2019/6569 E. 2019/16794 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2023/721 Esas KARAR NO: 2024/179 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 30/12/2022 NUMARASI: 2022/803 Esas - 2022/1161 Karar DAVANIN KONUSU: Rehin Karşılığında Ödünç Verme İşinden Kaynaklanan (TMK M. 962 -969) (Tazminat) KARAR TARİHİ: 05/02/2024 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ...A.Ş arasında finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiğini, bu sözleşmelerden doğmuş her türlü borcun teminatını teşkil etmek üzere davalı ile "Rehin ve Blokaj Sözleşmesi" imzalandığını, Rehin ve Blokaj Sözleşmesi ile dava dışı ... A.Ş'nin davalı bankanın Gaziantep Şubesi nezdinde bulunan hesabındaki 150.000,00 Euro'nun müvekkili şirket lehine rehin verildiğini, dava dışı ...A.Ş'nin finansal kiralama sözleşmesinden doğan borçlarını ödememesi nedeniyle finansal kiralama sözleşmelerinin fesh edildiğini, Beyoğlu ... Noterliğinin 22.10.2014 tarihli ihtarnamesi ile davalı bankadan müvekkili şirketin alacağının teminatı olan blokeli tutarın ödenmesinin talep edildiğini, ancak davalı bankanın rehinli tutarı ödemediğini ve dava dışı borçlu ...A.Ş hakkında iflas erteleme kararı bulunduğunu bu nedenle mahkeme talimatına göre işlem yapılabileceğinin bildirildiğini, davalı banka tarafından dava dışı borçlunun iflas erteleme davasının görüldüğü Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/600 esas sayılı dosyasına blokeli tutarın rehin alacaklısına ödenip ödenmeyeceğinin sorulduğunu, söz konusu mahkemenin 10.11.2014 tarihli ara karar ile rehinli tutarın rehin alacaklısına ödenmemesine karar verildiğini, bu karardan sonra dava dışı rehin borçlusu ...A.Ş'nin iflas dava dosyasından blokenin kaldırılmasını ve blokeli tutarın kendisine ödenmesini talep ettiğini, mahkeme de bir müzekkere ile davalı bankadan blokenin tarihini sorduğunu, davalı ise blokenin rehin sözleşmesinin kendisine bildirdiği 2008 yılında konulduğunu belirtmesi gerekirken müvekkili şirketin rehinli tutarın kendisine ödenmesini talep ettiği ihtar tarihi olan 22.10.2014 tarihinde konulduğunu beyan ettiğini, mahkemenin bu beyana istinaden rehnin iflas erteleme tedbirinden sonra konulduğu kanaatiyle blokenin kaldırılmasına karar verdiğini, davalı bankanın müvekkil şirketin 150.000 Euro tutarlık teminatının ortadan kaldırılmasına sebep olduğunu, davalının bu kusuru sonucunda oluşan rehin tutarı kadar zararın Beşiktaş ... Noterliğinden keşide edilen ihtarname ile davalıdan talep edildiğini, ancak davalı bankanın Gaziantep ... Noterliğinden gönderdiği cevabında; kendi kusuru ile oluşmasına sebep olduğu mahkeme kararını dayanak olarak gösterdiğini, rehin ve blokaj sözleşmesinin 2008 tarihi öncesinde ... Bank A.Ş /Gaziantep şubesi ile yapıldığını, şubelerine devir yoluyla geldiğini, ilgili hesap üzerine rehin ve blokajın 2008 öncesinde değil, rehin alacaklısı ...nin ödemeye ilişkin ilk ihtar tarihi olan 22.10.2014 tarihinde işlenildiğini, bu beyan ile rehin işleminin 2008 tarihi öncesinde yapıldığının, fakat blokajın seneler sonra konulduğunun kabul edildiğini; davalı bankanın kusuru sebebiyle doğan 150.000,00 Euro miktarlık zararının yasal faizi ile birlikte davalıdan tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile dava dışı ... ve İthalat İnşaat San. ve Tic.A.Ş. arasında rehin akdine dayalı bir alacak ve borç ilişkisi olduğunu, borcun devam edip etmediği ve talep edilen hususların üçüncü kişi konumundaki müvekkili bankaya izafesi mümkün olmadığını, müvekkili banka müşterisi ... İthalat İnş. San. Ve Tic. A.Ş. hakkında Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/600 Esas sayılı dosyası üzerinden verilmiş olan iflas ertelemesi kararıyla davadan sonraki her türlü hapis, takas, mahsup, temlik ve teslim işlemlerinin durdurulduğunu, davacı tarafından müvekkili banka şubesi müşterisi hakkında iflas erteleme davasında verilmiş olan ihtiyati tedbir kararından önce ihtara konu edilen bedelin tahsili amacıyla başlatılan herhangi bir icra takibi veya açılmış olan herhangi bir davaya ilişkin kayıt gösterilmediğini, asıl borçlu ... firması tarafından açılmış bulunan iflasın ertelenmesi davası mevcut olduğundan dava konusu edilen Rehin ve Blok Sözleşmesiyle teminat altına alınmış finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan borçların tahsili amacıyla asıl borçluya müracaat edilmeden müvekkili banka aleyhine ihtarname keşide edildiğini, davanın erken açıldığını ve dinlenmesinin gayrımümkün bir dava olduğunu, ... firması hakkında iflas erteleme kararı verilmiş olduğundan, müvekkili bankaca Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/600 Esas sayılı dosyasına “Rehin ve Blokaj Sözleşmesi kapsamında müvekkili bankaya 2008 tarihi öncesi ... Bank ünvanı ile faaliyet gösterir iken rehin ihbarı yapıldığını ve işbu rehin ihbarı kapsamında müvekkili bankaca davacıya ait çek hesabına 150.000 Euro tutarında mevduat ve senetler üzerine ... lehine rehin şerhi işlendiğinin bildirildiğini, iflas erteleme kararı kapsamında ihtara konu tutarın ...’ye ödenip ödenmeyeceği hususunda talimat sorulduğunu, mahkemece davacıya ait hesaptan rehin alacaklısına ödeme yapılamayacağına karar verildiğini ve müvekkili bankanın sadece mahkeme karar gereklerini yerine getirdiğini, açıklanan nedenlerle, müvekkili bankanın borçlu sıfatı bulunmadığından davacı taraftan HMK'nın 124. maddesi gereğince taraf değiştirmesini veyahut mahkemece resen taraf değişikliğine hüküm ihdasına, her halde HMK' nın 61. maddesi gereğince davanın ...'ne ihbar edilmesine, davanın usulden ve esastan küllen reddi ile, yasal masraflar ve yasal vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. DAİREMİZ KARARI: İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/10/2019 tarih ve 2017/241 Esas - 2019/932 Karar sayılı kararının istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 21/09/2022 tarih ve 2020/1736 Esas - 2022/1445 Karar sayılı ilamı ile; "Davacının tazminat isteminin dayanağı, Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/600 Esas sayılı dosyasına blokeli tutarın rehin alacaklısına ödenip ödenmeyeceğinin sorulduğunda davalı banka tarafından "Hesaptaki rehin bloke tarihini 22.10.2014 olarak bildirilmesi" nedeniyle davacı lehine olan rehin blokesinin kaldırılmasına ve paranın rehin borçlusuna ödenmesi nedeniyle oluşan davacı zararının tazmini talebi olduğu, davalı bankanın kusurlu davranışı olarak gösterilen yazı cevabının dosyada bulunmadığı, ilk derece mahkemesi tarafından Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/600 Esas sayılı dava dosyasının 15.03.2015 tarihli müzekkeresine davalı bankanın verdiği cevabın celp edilerek davalı kusurunun buna göre değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olduğundan, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına" karar verilmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/12/2022 tarih ve 2022/803 Esas - 2022/1161 Karar sayılı kararıyla; "... Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/600 Esas sayılı dava dosyasından bankaya gönderilen 11/03/2015 tarihli müzekkerede istenilen bilgilere banka tarafından verilen 15.03.2015 tarihli müzekkere cevabında, "... Kiralama AŞ tarafından 24/10/2014 tarihinde tarafımıza ibraz edilen Beyoğlu ... Noterliği'nin 21/04/2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtar yazısına istinaden 24/20/2014 tarihinden bugüne kadar tahsil olunan senetler blokede olup" ifadesi yer almakta olup, mahkemece 20/03/2015 tarihli ek karar ile "cevabi yazının incelenmesi sonucunda adı geçen banka tarafından ilgili hesaplar üzerine konulan bloke vs şerhlerin, mahkememizce davacı lehine verilen iflas ertelenmesi kararından sonra olduğu anlaşılmış olup" şeklinde gerekçe yer aldığı ve mahkemenin rehin/blokeleri kaldırdığı görülmüştür. Buradan anlaşılan, davalı bankanın rehin/blokeyi 2008 yılında hesaba işlediğini beyan ettiği halde, 2014 yılında işlediğidir. Mahkememizce alınan 05/07/2019 tarihli raporda da bu husus tespit edilmiş olup, netice olarak bu tespitler doğrultusunda, davalının mahkemeye verdiği rehin kaydının iflas erteleme talebinden sonra yapıldığı içerikli cevabi yazısının 150.000 TL'lik zarar ile uygun illiyet bağı içinde bulunan hukuka aykırı fiil olduğu kanaatine varılmış olmakla, davacının tazmin talebinin yerinde olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne" karar verilmiştir. İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; "Müvekkil şirket lehine hükmedilen vekalet ücretinin eksik hesaplandığını; hükümde mahkeme tarafından vekalet ücretini belirlerken dava değeri olan 150.000-EUR'nun davanın açıldığı tarihteki TL karşılığının esas alındığını ve bu sebeple vekalet ücreti hesaplamasında hata yapıldığını, Yargıtay'ın yerleşik içtihadı yabancı para alacaklarda vekalet ücreti hesaplamalarında karar tarihindeki TL kur karşılığının esas alınması gerektiğini (Hükümde tahsiline karar verilen yabancı para alacağının, karar tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL’ye çevrilerek hesaplanacak vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken, - Yargıtay 9.HD, 2019/6569 E., 2019/16794 K.,26.09.2019) Gerekçeli karardaki vekalet ücretinin hesaplanmasına yönelik hata nedeniyle ilgili hükmün ortadan kaldırılması ile gerekçeli kararın 4. maddesindeki vekalet ücretinin, 150.000-EUR'luk dava değerinin karar tarihi olan 30.12.2022 tarihindeki TCMB efektif satış kuru (20,0007) esas alınarak hesaplanarak düzeltilmesi gerektiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; "Husumet itirazımızın kabul edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu; davacı ile ... arasında rehin akdine dayalı bir alacak ve borç ilişkisi olmakla, borcun devam edip etmediği ve sair talep edilen hususların 3.kişi konumundaki bankamıza izafesi mümkün olmadığını, Gerek müvekkil bankanın Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile yazışmaları ve gerekse işbu mahkeme dosyası münderecatında bulunan belgeler müvekkil bankanın bir kusuru bulunmadığını ve mahkemeyi yanıltıcı bir beyanda bulunmadığını ortaya koyduğunu, Mahkemece, hakkında iflas erteleme kararı verilmiş bulunan ... firmasının hesabından muhataba ödeme yapılamayacağına dair karar verilmesini takiben; blokelerin tarihleri ve kimler tarafından konulduğu hususunda müvekkil bankaya müzekkere yazıldığını, işbu müzekkereye müvekkil tarafından verilen cevapta; 'Hesaptaki bakiye tutar ile muhatabın ilk ihtarname tarihinden itibaren borçlunun kullanımına kapatıldığı'nın beyan edildiğini, söz konusu tarihin rehin şerhinin işlendiği tarih olmadığını, mahkemeye ihtara konu Rehin ve Blokaj Sözleşmesine istinaden ödemeyi taahhüt etmiş bulunulan tutarın hesapta mevcut olduğu ve üzerinde de blokenin bulunduğu sadetinde bildirim yapıldığını, Burada kesinlikle rehin konulma tarihinin 24.04.2014 olduğuna dair bir ibare olmadığını, zaten daha önceden mahkemeye rehin tarihi yazılı olarak bildirildiğini, işbu yazıda davacının yollamış olduğu ihtarnamenin tebellüğ tarihinden itibaren müzekkere tarihine kadar konulmuş blokelerin bilgisi verildiğini, mahkeme dosyasında rehin bilgisi ve rehin tarihinin zaten olduğunu, mahkemenin rehin/bloke kaldırma kararı ile müvekkil bankanın yazısı arasında bir illiyet bağı bulunmadığını, dosyadan alınan bilirkişi raporunun 10. Sayfasında bu duruma atıf yapıldığını, Mahkemenin "Bir an için bankanın, mahkemeye rehin tarihini bildirirken yanlış yaptığı, iflas erteleme tedbir kararından sonraki bir tarihi bildirdiği kabul edilse bile" ifadesinden sonra yapmış olduğu değerlendirmede son derece yerinde olup davanın reddi gerekmekte iken kabulü yönünde hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, Kaldı ki müvekkil banka hatalı bir bilgi de vermediğini ve kusurunun bulunmadığını, zira rehnin tarihinin belli olduğunu ve bankanın vermiş olduğu bilgi ihtarname sonrası mevcut duruma ilişkin olduğunu." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir. GEREKÇE: Dava, tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından; "Davanın KABULÜ ile; 150.000,00 EURO'nun dava tarihi olan 10/03/2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine." karar verilmiştir. Hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İlk derece mahkemesinin 14/10/2019 tarih ve 2017/241 Esas - 2019/932 Karar sayılı kararının istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 21/09/2022 tarih ve 2020/1736 Esas - 2022/1445 Karar sayılı ilamı ile; "... davalı bankanın kusurlu davranışı olarak gösterilen yazı cevabının dosyada bulunmadığı, ilk derece mahkemesi tarafından Gaziantep 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/600 Esas sayılı dava dosyasının 15.03.2015 tarihli müzekkeresine davalı bankanın verdiği cevabın celp edilerek davalı kusurunun buna göre değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olduğundan, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına" karar verilmiştir. Mahkemece istinaf kararı sonrasında devam eden yargılamada; istinaf ilamında belirtilen Gaziantep 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/600 Esas sayılı dava dosyasının 15.03.2015 tarihli müzekkeresine davalı bankanın verdiği cevabın celp edildiği, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/600 Esas sayılı dava dosyasından bankaya gönderilen 11/03/2015 tarihli müzekkerede istenilen bilgilere banka tarafından verilen 15.03.2015 tarihli müzekkere cevabında, "... AŞ tarafından 24/10/2014 tarihinde tarafımıza ibraz edilen Beyoğlu ... Noterliği'nin 21/04/2014 tarih ... yevmiye numaralı ihtar yazısına istinaden 24/20/2014 tarihinden bugüne kadar tahsil olunan senetler blokede olup" ifadesi yer almakta olup, mahkemece 20/03/2015 tarihli ek karar ile "cevabi yazının incelenmesi sonucunda adı geçen banka tarafından ilgili hesaplar üzerine konulan bloke vs şerhlerin, mahkememizce davacı lehine verilen iflas ertelenmesi kararından sonra olduğu anlaşılmış olup" açıklamasıyla mahkemenin rehin/blokeleri kaldırdığı; buna göre davalı bankanın rehin/blokeyi 2008 yılında hesaba işlediğini beyan ettiği halde, 2014 yılında işlediği, alınan 05/07/2019 tarihli raporda da bu hususun tespit edildiği, sonuç olarak davalının mahkemeye verdiği rehin kaydının iflas erteleme talebinden sonra yapıldığı içerikli cevabi yazısının hukuka aykırı fiil olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilmesinde ve davacı lehine takdir edilen vekalet ücreti miktarında isabetsizlik olmadığından, taraf vekillerinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Taraf vekillerinin istinaf taleplerinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Davacıdan alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalıdan alınması gereken 40.197,01 TL harçtan, peşin alınan 10.049,26 TL harcın mahsubu ile bakiye 30.147,75 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı ve davalı üzerinde bırakılmasına,5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/02/2024