Bölge Adliye Mahkemesi 2019/1113 E. 2021/882 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO: 2022/727 KARAR NO: 2024/1978 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 01/12/2021 NUMARASI: 2019/1113 E. - 2021/882 K. DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) İSTİNAF KARAR TARİHİ: 28/11/2024 Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ... ile davalı şirket arasında, ... bayilik ön protokolü adı altında bir sözleşme imzalandığını, sözleşmenin amacının franchise sözleşmesi yapılması olarak belirlendiği, sözleşmenin tarihi belirlenmemiş ise de sözleşme altına 20/09/2017 tarihinde 50.000,00 TL ödeneceğinin belirtildiği, bayilik sözleşmesi için belirlenen miktarın 50.000 ABD doları olduğu, 20/09/2017 tarihinde 50.000,00 TL, 18/01/2018 tarihinde 100.000,00 TL., 05/03/2018 tarihinde 100.000,00 TL. olmak üzere toplam 250.000,00 TL. ödeme yapıldığını, bu ödemelerin sözleşmede belirlenen 50.000,00 ABD dolarına ve diğer sözleşme koşullarının yerine getirilmesi için yapıldığını, protokolün feshi başlığı altında ön protokolün imza tarihinden itibaren bir yıllık süre içerisinde franchise sözleşmesinin imzalanmaması halinde sözleşmenin kendiliğinden sona ereceğinin düzenlendiğini, franchise sözleşmesinin imzalanamadığını, ödenenlerin iadesi için davalıya Ankara ... Noterliği'nin 09/05/2019 tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesinin çekildiğini, yapılan ödemelerin o tarihteki kur karşılığı toplam 66.742,37 ABD dolarının ödeme günleri de dikkate alınarak işlemiş faizi ile birlikte bir günlük süre içinde ödenmesinin talep edildiğini, ihtarnamenin tebliğ edilemediğini, İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, borçlunun itirazında haksız ve kötüniyetli olduğunu, franchise sözleşmesinin imzalanmaması karşısında ödenenlerin iadesini talep etme hakkı bulunduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamını, borçlu aleyhine en az % 20 icra inkar tazminatına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; " 1-Davanın kısmen kabulü ile; A-Davalının İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına vaki itirazının kısmen iptali ile; Takibin 66.708,21 USD ( Amerikan doları) asıl alacak üzerinden devamına, B- Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeni ile asıl alacak olan 66.708,21 USD'nun takip tarihindeki TL karşılığı olan ( 66.708,21 x 6,0963 TL=406.673,26 TL) 406.673,26 TL nin %20'si oranındaki 81.334,65 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, C-Takip tarihinden alacak tamamen ödeninceye kadar asıl alacağa 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının Amerikan Doları (USD) için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizinin uygulanmasına, " karar verilmiştir. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; franchising sözleşmesinin imzalanamaması ve şubenin faaliyete geçirilememesinin davacıdan kaynaklandığını, davacının bayi açacağı yere ilişkin proje çizdirmiş olmasına rağmen ön protokolün gereğini yerine getirmediğini ve aynı yerde "..." isimli bir cafe restoran açtığını, bunun tespiti için keşif yapılmadığını Protokolün 6. maddesinde ön protokolün tarafların ortak mutabakatı ile feshedilebileceğinin ifade edildiğini, ön protokolün imza tarihinden itibaren 1 yıllık süre içinde franchise sözleşmesinin imzalanmaması halinde ön protokolün fesih olacağı belirtilirken yapılan ödemelerin iade edileceğine dair bir hüküm olmadığını, açılan davanın reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, d bilirkişi raporunda da, ödemelerin ne amaçla yapıldığı ve talebin geçerli olup olmadığının tartışılmadığını, davaya esas alınmayacağını ek rapor taleplerinin mahkemece değerlendirilmeden ek rapor alınmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ihtarnamenin taraflarına ulaşmadığını, iddianın ispat edemediğini, kendi üzerine düşen yükümlülüğü yerine getiren ve franchise sözleşmesi imzalamaya hazır olduğunu belirten müvekkilinin ödemeleri iade etme yükümlülüğü bulunmadığını, mahkemenin sebepsiz zenginleşme kuralları gereği tarafların aldıklarını geri vermesi yönünde verdiği kararın usulsüz olduğunu, müvekkilinin inkar kapsamında iddialar öne sürmesi, savunmanın değiştirilmesi veya genişletilmesi sayılmayacağını beyanla istinaf isteminin kabulü ile, kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İstinafa Cevap: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalının davaya cevap vermediğini, bilirkişi raporuna itiraz etmediğini, duruşmalara katılmadığını, müvekkilinin protokolde belirlenen 50.000 USD bedeli ödediğini, davalının ödeme sonrası müvekkilini yüz üstü bırakıp bayiilik sözleşmesi yapmadığını, bilirkişi raporunu esas alarak yapılan istinaf gerekçelerinin hatalarla dolu olduğunu, protokolün 20/09/2018 tarihinde bayilik sözleşmesi imzalanmadığından kendiliğinden ortadan kalktığını, bu tarihten sonra da tarafların birbirine bir yükümlülüğü bulunmadığını, davalının sözleşme yeni imzalanmış gibi davacının yeni bir yer açtığını iddia etmesi ve 2022 yılına ait bir fotoğraf sunmasının yargılamaya oyalamaya yönelik olduğunu, davalının keşif deliline dayanmadığından bunu istinaf sebebi yapamayacağını beyanla , istinaf taleplerinin reddini, kararın onanmasını talep etmiştir. Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, İİK'nun 67.maddesi gereğince ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Uyuşmazlık , taraflar arasında imzalanan ... bayilik ön protokolü kapsamında ödendiği iddia edilen bedellere yönelik yapılan takibe itirazının yerinde olup olmadığına hususundadır. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında; davacı tarafından davalı aleyhine 22.05.2019 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibi ile 66.742,37 USD asıl alacak, 8.630,48 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 75.372,85 USD nin tahsili talep edilmiş, davalının itirazı üzerine takibin durduğu eldeki davanın yasal süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır. Bilirkişi raporunda ". “... Bayilik Ön Protokolü'nün; yanlar arasında Franchise Sözleşmesi imzalanabilmesi için yerine getirilmesi gereken yükümlülükleri düzenlediği, 4.3.maddesinin: "... bayilik sözleşmesi imzalandığında tedarik edeceği ürün ve hizmetlere istinaden ...'na 50.000.000 USD (Ellibin Amerikan Doları) ödeyecektir” hükmünü içerdiği davacı yanın, davalıya yaptığı ödemelerin toplam 250,000.00 TL olduğu , davacının yapılan ödemenin iadesi için Ankara ...Noterliği'nin 09.05.2019 tarihli. ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ettiği, davacı yanın davalı yana tediye günlerindeki kur karşılığı 66.742,37 USD ödeme yaptığı ve buna mukabil davalı yan tarafından kendisine mal veya hizmet teslim edildiğine ilişkin fatura veya teslim belgesine dosyada rastlanmadığı, davalının edimlerini yerine getirdiğine dair de herhangi bir verinin olmadığı görülmekle: davacının davalıdan belgesel olarak 66.742.37 USD alacağının olduğu dosyada mübrez ihtaratın arkasında tebligat şerhinin mevcut olmadığı görülmekle; bu aşamada davalının temerrüde düştüğüne ilişkin başkaca bir mali veri olmadığından faiz yönünden hesaplamanın yapılamadığı " belirtilmiştir. Taraflar arasındaki ... bayilik ön protokol sözleşmesi düzenlendiği, sözleşme hükümlerine göre , davacının bayilik sözleşmesi imzalandığında tedarik edeceği ürün ve hizmete istinaden davalıya 50.000 USD ödeyeceği ve işletmeyi hazırlayacağı, ön protokolün imzalanmasından sonra 1 yıllık süre içinde davacının belirtilen yükümlülükleri yerine getirmesine müteakip franchise sözleşmesinin imzalanacağı, ön protokolün tarafların ortak mutakabatıyla feshedilebileceği yada imzalanmasından itibaren 1 yıllık süre içinde davacının yükümlülüklerinin tamamını yerine getirmemesi veya gecikmesi nedeniyle franchise sözleşmesinin imzalanamaması halinde ön protokolün kendiliğinden fesih olacağının düzenlendiği, davacının sözleşmeye uygun olarak banka kayıtları ile ispatlandığı üzere , 20.09.2017 tarihinde 50.000 TL (14.338,15 USD) , 18.01.2018 tarihinde 100.000 TL (26.251,54 USD ) ve 05.03.2018 tarihinde 100.000 TL ( 26.118,52 USD) olmak üzere toplam 250.000 TL karşılığı 66.708,21 USD ödeme yaptığı, davacının yaptığı ödemelerin taraflar arasında düzenlenen ön protokol kapsamında yapılan ödemeler olduğunu hususunun uyuşmazlık konusu olmadığı, ilk ödeme tarihi olan 20.09.2017 tarihinden itibaren 1 yıllık süre içinde franchising sözleşmesinini imzalanamadığı, protokol gereği kimin kusurundan kaynaklandığından bağımsız olarak; "franchising sözleşmesinin imzalanamaması " nedeniyle ön protokolün feshedilmiş sayıldığı, bu itibarla davacının yaptığı ödemeyi talep hakkı bulunduğu , davacı tarafından keşide edilen ihtarnamenin tebliğ edilemediği bu nedenle takipten önce temerrüt şartı gerçekleşmediğinden takip konusu yapılan işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı , davacının 66.708,21 USD alacak talep hakkının bulunduğu, davalının davaya cevap vermemekle davayı inkar etmiş sayıldığı, delil bildirme hakkının olmadığı, bilirkişi raporuna süresinde itiraz etmemekle raporun davalı yönünden kesinleştiği ve davacı yönünden usuli kazanılmış hak teşkil ettiği, HMK 357/1 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinde öne sürülmeyen delil ve savunmaların istinaf aşamasında dikkate alınmasına usulen imkan bulunmadığı , mahkemece davanın kısmen kabulü yönünde verilen kararın dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu istinaf talebinin reddi gerektiği kanaatine varılmıştır. Davalı vekilinin İstinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/12/2021 tarih ve 2019/1113 E., 2021/882 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 26.019,54 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 6.504,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 19.514,66‬ TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3- Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 28/11/2024