Bölge Adliye Mahkemesi 2017/591 E. 2018/314 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 45. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2021/340 KARAR NO: 2024/314 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2017/591 KARAR NO: 2018/314 KARAR TARİHİ: 28/03/2018 DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat) KARAR TARİHİ: 06/03/2024 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ... nolu ve 29/09/2015 /29/09/2016 vadeli işyeri sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan, sigortalı ... San. A.Ş. Ait olan ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Blok no:... Esenler adresindeki depoda bulunan emtiaların 26/04/2016 tarihinde meydana gelen hırsızlık neticesinde çalındığını, hırsızlık olayı neticesinde meydana gelen hasardar dolayı müvekkili şirket nezhinde açılan ... nolu hasar dosyası incelemesi sonucunda sigortalı işyerinden çalışan emtiaların değerinin 44.300,00 TL olduğu tespit edilerek 20/07/2016 tarihinde sigortalı şirkete ödendiğini, davalı güvenlik şirketinin sigortalı işyerinin bulunduğu ... Sitesinin güvenlik işlerinin yüklenen güvenlik şirketi olup, gerekli önlem ve tedbirleri almayarak sigortalı işyerinde meydana gelen hırsızlık hadisesinden ve sigortalı işyerinde meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu belirterek 44.300,00 TL tazminatın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20/07/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davanın ticari bir dava olduğunu, davanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacı tarafından da ifade edildiği üzere müvekkili ... Toplu İşyeri ve Konut Yapı Kooperatifi ile yaptığı Özel Güvenlik Hizmetleri sözleşmesine istinaden rücu davasına konu hırsızlık olayının bulunduğu işyerleri kompleksinde hizmet verdiğini, davacı veya sigortalısı ile bir bağlantısının olmadığını, burada davacının varsa bir rücu hakkı, bunu ancak ... Toplu İşyeri ve Konut Yapı Kooperatifi'ne karşı kullanabileceğini, husumet açısından davanın reddini talep ettiğini, dava konusu olayın geçtiği 26/04/2016 tarihini kapsayan dönem için Özel Güvenlik Mali sorumluluk sigortası mevcut olup 03/04/2016-17/03/2017 dönemini kapsayan ... poliçe no ile müvekkilinin sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ye 6100 sayılı HMK. 61. gereği davanın ihbar edilmesini talep ettiklerini, müvekkili firma ... sınırları içinde 5188 sayılı yasa gereği görev yaptığını, yine Kooperatif yönetimi tarafından bir güvenlik yönergesi hazırlanıp hazırlanmadığını, bunun güvenlik şirketi olan müvekkiline tebliğ edilip edilmediği sorulacağını, bahsi geçen hırsızlık olayı ile ilgili müvekkili şirketin güvenlik personeli tarafından hemen tutanak tutulmuş ve olay ilgili mercilere bildirildiğini belirterek ihbar dilekçesinin ... Sigorta A.Ş'ye ihbarını, davanın esası ile ilgili olarak haksız ve yersiz davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; ''...Dosya bütün halinde, dosya kapsamı itibariyle meydana gelen olay sebebiyle tarafların kusur durumları, zarardan sorumlu olup olmadıkları ve zarar miktarı hesaplanma bir tekstil mühendisi, bir sigorta hukukçusu ve bir de güvenlik uzmanından oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda ÖZETLE; Davalı şirketin dava konusu zararın meydana gelmesi hususunda kusursuz olduğu rapor edilmiştir. Dosya kapsamı, davacı ve davalı tarafın beyanları, bilirkişi raporu göz önüne alındığında yukarıda özetlenen dava dilekçesi itibariyle Davacı şirketin sigortalasına olan ... TİC. VE SAN. A.Ş. Ait olan depoda bulunan emtiaların hırsızlık neticesinde çalındığını, hırsızlık olayı neticesinde meydana gelen hasardar dolayı tazminatı ödendiğini, davalı güvenlik şirketinin sigortalı işyerinin bulunduğu ... Sitesinin güvenlik işlerinin yüklenen güvenlik şirketi olduğunu sorumluluklarının bulunduğunu belirterek rucuen tazminat talep ettikleri, davalı taraf cevap dilekçesi iledavalı şirketin ... Toplu İşyeri ve Konut Yapı Kooperatifi ile yaptığı Özel Güvenlik Hizmetleri sözleşmesine istinaden rücu davasına konu hırsızlık olayının bulunduğu işyerleri kompleksinde hizmet verdiğini, davacı veya sigortalısı ile bir bağlantısının olmadığını, belirterek davanın reddini talep ettiği görülmektedir. Davacı sigorta şirketi sigortasının emtiasının çalınmış olmasından dolayı ödediği bedelin rücuen tazminini talep etmekte olduğu görülmektedir. Tarafların sunmuş oldukları delillerle birlikte dosya bilirkişiye tevdi edilmiş düzenlenen bilirkişi raporu mahkememizce denetime elverişli olması sebebiyle kabul edilmiştir.Tüm dosya kapsamı itibariyle davacının sigortalasının deposunda meydana gelen hırsızlık olayı sebebiyle meydana gelen olayda davalı şirketin sorumlulu olup olmadığı dosya kapsamında belirlenmesi gerektiği, alınan ve mahkememizce de kabul edilen bilirkişi raporu itibariyle davalı şirketin olayın meydana geldiği alanın 516.367,57 m2 gibi büyük alan olmasına rağmen sözleşme gereğince görevlendirilen güvenlik görevli sayısı itibariyle davacının sigortalasına ait depounun içerisinde bulunduğu alanın tam güvenliğinin sağlanmasının mümkün olmadğı, davalının kendilerine tanınan sınırlı kadro ile mevcut güvenliği sağlayabileceği, davalının meydana gelen olayda kusurlu davranışta bulunduğuna ilişkin dosya kapsamında başka delil sunulmamış olması da dikkate alınarak davacının davasının reddine" karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Davalı şirketin, site yönetimiyle yaptığı sözleşmeyle güvenlik hizmeti vermeyi kabul etmesine hizmeti vermesine rağmen hırsızlık olayı meydana geldikten sonra söz konusu sitenin güvenliğinin 40 personel ile sağlanamayacağı yönündeki savunmasının kötüniyetli olduğunu, bilirkişi heyetinin de aynı yönde davalı yerine savunmaya geçerek taraflı davrandığını, basiretli tacir gibi davranmayan tarafın davalı şirket olduğunu, raporda davalı şirklet yönünden yapılan değerlendirmelere rağmen kusur yüklenmemesinin çelişkili oluşturduğunu, rapor hükme elverişli olmadığı gibi aynı gerekçelerle verilen mahkeme kararının da hukuka aykırı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır. Dava, işyeri sigorta poliçesi kapsamında oluşan hasar nedeniyle sigortalıya yapılan ödemenin rücuan tahsili istemine ilişkindir. Davacı ile dava dışı sigortalı ... Tic. Ve San. A.Ş. arasında 29/09/2015-2016 tarihlerini kapsayan, ... poliçe numaralı İşyeri Sigorta Poliçesi düzenlenmiştir. İşyerinde meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle davacı şirket tarafından sigortalısına 20/07/2016 tarihinde 44.300,00 TL ödeme yapıldığına dair dekont ibraz edilmiştir. Poliçede Hırsızlık Klozu; "Hırsızlık teminatı; güvenlik birimleri ile doğrudan bağlantılı alarm sistemi, demir parmaklık, kepenk, gece bekçisi, güvenlik kamerası tedbirlerinden en az birinin alınmış olması kaydı ile geçerlidir." şeklinde düzenlenmiştir. Dava, rücu talebine dayanmakta olup, rücu ve halefiyet Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu hırsızlık olayından kaynaklanan zarardan, ... Yapı Kooperatifi ile aralarında güvenlik sözleşmesi bulunan davalının sorumlu olup olmadığı ve hasar miktarı noktalarında toplanmaktadır. Ekspertiz raporu incelendiğinde; Poliçede yazılı riziko adresinin ... Tekstil ünvanlı firmanın kumaş deposu olduğu, olayın ... Blok bodrum katında meydana geldiği ve deponun A5 blok alt kat pasaj içine bakan kapısı üzerindeki asma kilidin kırılıp, alüminyum kapının da kilit kısmından tornavida ile zorlanarak açılması suretiyle gerçekleştirildiği, Olayın aynı katta bulunan farklı bir işyerinin kamerası ile görüntülendiği, A5 bloğun 4 ayrı cephesinden giriş kapısı olduğu, kapıların üzerinde herhangi bir tahribat olmayıp, blok kapılarında hasar olduğuna dair bir güvenlik tutanağı da bulunmadığı, hadisenin muhtemelen A5 blok içine normal şartlarda açık olan giriş kapılarından girilip, tenha olan en alt kata inilip, pasaj içine bakan kapıdan girilip, normal mal taşıma görüntüsü verilerek gerçekleştirildiği, ... içindeki depoların genellikle sürekli açık tutulmayıp, aynı bina içindeki diğer firmaların dahi birbirlerini tanımadıkları, bu nedenle hırsızlık gündüz yapılsa dahi, olayın hırsızlık olduğunun anlaşılamamış olabileceği kanaatine varıldığı, talebe konu 63 top kumaşın derinliği 4 mt olan minibüs veya kamyonet tarzı bir araçla çalınabileceği, Farklı bir işyerine ait üst kat kamerası izlendiğinde, 20-21-22/04/2016 tarihlerine ait görüntülerin olduğu, görüntünün üst kattan alt zemin katın koridorunu gösterdiği ve hırsızların muhtelif defalar malları sürükleyerek üst kapıya çıkarma görüntülerinin olduğu, malların çuval içinde 4 ve 5 li toplar halinde olduğu, görüntülerden yapılabilen yaklaşık sayım ile 20 kere dışarıya mal çıkarıldığı, bazı malların taşıma/sürükleme işleminin iki kişi tarafından zor yapıldığı, bir seferde ortalama 5 top çalındığı varsayılarak yaklaşık 100 top kumaşın çalındığı kanaatine varıldığı, ... Sitesinin 4 ayrı giriş kontrol noktasına sahip olup, giriş kapılarında güvenlik elemanlarının bulunduğu ancak araç kontrolü yapmadıkları, gün içinde isteyen aracın içeri girebileceği ve hırsızlığı gerçekleştirebileceğinin müşahede edildiği, Talebe konu hasarın yaklaşık 100 top, toplam 5.300.00 metre Hindistan'dan ithal edilmiş gabardin kumaş olup, hasarın 44.300,00 TL olarak hesap edildiği, Poliçe özel şartlarında belirtilen "alarm, kepenk, güvenlik, kamera" tedbirlerinden herhangi birinin işyerinde bulunmadığı, blok dış kapılarının sigortalının iradesi dışında kilitlenip açıldığı, gün içinde hiç kilitli olmadığı, olay anında da dış kapıların tahrip edildiğine dair bir bulgu olmadığı, olsa dahi ilave bir güvenlik tedbiri sayılamayacağı, ... sitesi girişinde güvenlik elemanları bulunmasına rağmen sabah 7 ile akşam 8 arası hiçbir güvenlik sorgulaması yapmadıkları, dolayısıyla sigortalı işyerinin de güvenliğinden sorumlu olan güvenlik şirketinin zaafiyetinin bulunduğu hususlarında rapor düzenlenmiştir. Mahkemece sivil savunma ve yangın güvenlik uzmanı, tekstil mühendisi ve sigorta uzmanı bilirkişi heyetinden alınan raporda; Dava dışı sigortalı ... şirketi sahip yada yetkililerinin ... Sitesi dahilinde bulunan depolarında çok sayıda kumaş toplarının stoklanması, depolanması aşamasında alüminyum kapı üzerine asma kilit takarak basit bir güvenlik tedbiri dışında, hırsızlık alarm ve ihbar sistemi, otomatik kepenk sistemi, kapalı devre kamera sistemi vb. fiziki ve elektronik sistemlerden herhangi bir tedbiri almadığı, site dahilinde kapılarda ve sokaklarda görevli güvenlik personelinin korumasına terk ettiği, dava dışı sigortalının işbu tedbirsizliğine rağmen davacı tarafından bahse konu deponun sigortalanmasının büyük risk taşıdığı bu nedenle sigorta şirketinin ağır ihmal ve kusurunun olduğu, zira bahse konu site dahilinde bulunan özellikle tekstil kumaş depolarında sık sık organize (çete) suç örgütlerince hırsızlık yapıldığının bilindiği, bu durumda hasarın tamamının dava dışı sigortalının ihmalinden kaynaklandığı, Davalı ... şirketinin sorumluluğu bakımından olay irdelendiğinde, site dahilinde 4006 adet işyerinin birebir korunmasında 40 kişilik personel ile 3 vardiya şeklinde istihdam edildiği dikkate alındığında kapalı pasaj içindeki işyerlerinin birebir korunması ve güvenliğinin sağlanmasının ana kapı girişleri ile ara sokaklarda görevli güvenlik personelinden beklenemeyeceği, toplam 516.367,57 m2 alanı olan sitede güvenlik başına 25.828,37 m2 alan düştüğü, hırsızlık olayları çok kısa sürelerde gerçekleştirildiğinden bahse konu sitenin genel konumu irdelendiğinde her bir cadde ve sokakta yer alan işyerlerinin kapısında özellikle onlarca işyerinin bulunduğu kapalı pasaj içinde sürekli güvenlik personeli bulundurulmasının imkan dahilinde olamayacağı, zira ... Sitesinin yüksek güvenlikli özel bir konumunun bulunmadığı, site dahiline giriş ve çıkış yapan binlerce aracın teker teker durdurularak kimlik sorma ve arama yapılmasının hayatın olağan akışı içinde mümkün olmadığı böyle bir uygulama yapılamayacağı, işyeri sahip ya da kiracılarının bireysel olarak alması gerekli tüm güvenlik tedbirlerini alması gerektiğinden davalıya atfedilecek bir kusur olmadığı, ekspertiz raporunda hesaplanan 44.300,00 TL hasar miktarının uygun olduğu belirtilmiştir. Davalı tarafça cevap dilekçesi ekinde ... İmalat Ve Satıcıları Toplu İşyeri Ve Yapı Konut Yapı Kooperatifi ile imzalanan Özel Güvenlik Hizmet Sözleşmesi sunulmuş ise de sözleşme okunaklı olmadığı gibi mahkemece İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Şube Müdürlüğünden ve ... Satıcıları Toplu İşyeri Ve Yapı Konut Yapı Kooperatifinden söz konusu güvenlik sözleşmesine ilişkin kayıtlar da getirtilmemiş, sözleşme hükümleri ve davalının yükümlülükleri çerçevesinde bir değerlendirme yapılmamıştır. Yine dava konusu olayın hangi tarih ve saat aralığında meydana geldiği, mesai saatleri içinde mi yoksa mesai saatleri dışında mı gerçekleştiği, aracın site içerisine ne zaman girdiği ve ne zaman çıktığı gibi hususlar raporda hiç irdelenmemiş, her iki tarafın delil listesinde yer alan emniyet müdürlüğünde yer alan şikayet dosyası (ifade tutanakları, olay yeri raporu, varsa kamera kayıtları) ve varsa soruşturma dosyası getirtilmemiş, yine kamera kayıtları dosya kapsamına alınmamıştır. Bu tespitler karşısında alınan rapor hükme elverişli olmadığı gibi güvenlik uzmanı olarak heyete alınan bilirkişi ise sivil savunma ve yangın güvenlik uzmanı olması karşısında somut uyuşmazlık yönünden uzman olmadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, Mahkemece eksiklikler ikmal edilerek güvenlik alanında uzman yeni bir bilirkişiden dava konusu hırsızlık olayının meydana gelmesinde davalı tarafın kusuru ve dava dışı sigortalının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının tespitine yönelik olayın meydana geldiği sitenin fiziki özelliklerinin de değerlendirildiği, denetime açık ve hükme elverişli rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, Dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/591 E. 2018/314 K. sayılı 28/03/2018 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davacı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine, 5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/03/2024