Bölge Adliye Mahkemesi 2016/18906 E. 2017/4369 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO:2025/26 Esas KARAR NO:2025/122 Karar T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARI VEREN MAHKEME:İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ:06/12/2024 Tarihli Ara Karar DOSYA NUMARASI:2024/902 Esas KARAR TARİHİ:30/01/2025 İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacının kardeşi ... ile aralarında borç para alışverişi ile ilgili olarak keşidecisi ... olan ... Bankası A.Ş.'nin... Şubesi'ne ait ... çek numaralı , 14/12/2024 keşide tarihli, 100.000-TL bedelli, ... çek numaralı, 08/02/2025 keşide tarihli, 150.000-TL bedelli çeklerin yetkili hamili niteliğinde olduğunu,Çekleri kaybeden davacının ve kardeşi keşideci ...'ın uzun aramalar sonucu çekleri bulamadıklarını, 06.12.2024 yani bugün dava tarihinde bankadan almış oldukları bilgiye göre çeklerin birileri tarafından bulunduğu ve takasa konu edildiğinin öğrenildiğini ileri sürerek, çeklerin takasa konulduğu bilgisinin bankadan alınmış olması sebebiyle öncelikle ihtiyati tedbir niteliğinde ödeme yasağı akabinde de çekin iptali kararı verilmesini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 06/12/2024 tarih ve 2024/902 Esas sayılı Ara Kararı ile; "...Somut olayda, davaya konu çeklere yönelik ihtiyati tedbir(ödemeden men) kararı verilmesi talebinde bulunulmuş ise de; davacı tarafından ihtiyati tedbir talebine ve davaya konu edilen çeklerin yetkili hamili olduğuna ilişkin yaklaşık ispat koşulunu sağlayacak somut hiçbir delilin dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla ; ihtiyati tedbir niteliğindeki ödemeden men talebinin bu aşamada reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. " gerekçeleri ile; " 1-)Davacı vekilinin ihtiyati tedbir niteliğindeki ödemeden men talebinin bu aşamada REDDİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/902 Esas sayılı dosyası ile görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) konulu davasında 06.12.2024 tarihli ara karar ile "Somut olayda, davaya konu çeklere yönelik ihtiyati tedbir(ödemeden men) kararı verilmesi talebinde bulunulmuş ise de; davacı tarafından ihtiyati tedbir talebine ve davaya konu edilen çeklerin yetkili hamili olduğuna ilişkin yaklaşık ispat koşulunu sağlayacak somut hiçbir delilin dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla ; ihtiyati tedbir niteliğindeki ödemeden men talebinin bu aşamada reddine" şeklindeki gerekçe ile "ihtiyati tedbir niteliğindeki ödemeden men talebinin bu aşamada REDDİNE" karar verildiğini, hukuka aykırılık teşkil eden bu ara kararın kaldırılarak ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini,Müvekkilin, kardeşi ... ile aralarında borç para alışverişi ile ilgili olarak keşidecisi ... olan ... Bankası A.Ş.'nin... Şubesi'nin aşağıda bilgileri verilen iki adet çekinin yetkili hamili niteliğinde olduğunu, çekleri kaybeden müvekkil hamilin de, kardeşi keşideci ...' ın da uzun aramalar sonucu çekleri bulamadıklarını, bu minvalde, ihtiyati tedbir niteliğinde ödeme yasağı akabinde de çekin iptali kararı verilmesini talep etme zarureti hasıl olduğunu,Hamiline yazılı olarak düzenlenmiş olan ilgili çeklere ilişkin olarak müvekkilin yetkili hamil olduğu yönündeki ispat yükleri gereğince müvekkilin, keşideci ...' a göndermiş oldukları ödemelere ait banka dekontlarının ekte sunulmuş olup gönderilmiş olan paraların iadesi/ karşılığı olarak keşide edilen çeklerin olduğunun kabulü ile vade tarihlerinden birinin geçtiği diğerinin de yakın olduğu değerlendirildiğinde hak kaybını önlemek amacıyla ivedilikle ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiş iseler de bu kapsamda ilk derece mahkemesine sunmuş oldukları delillerin yaklaşık ispat koşulunu karşılamadığı gerekçesi ile ilk derece mahkemesince reddedildiğini, müvekkilin davaya konu edilen çeklerin yetkili hamili olduğuna ilişkin yaklaşık ispat koşulunu sağlayacak somut delillerin sunulmuş olduğu hususunun açıkça ortada olduğunu, ( Ek-1 müvekkilin keşideciye ödeme dekontları )Mahkemeye sunmuş oldukları ve tarih olarak da yakın olduğu takdir edilecek dekontların yaklaşık ispat koşulunu yeterince karşılamakta olduğunu, yüksek yargı kararlarının da bu iddialarını destekler nitelikte olduğunu, nitekim,"Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır”. (Yargıtay 11. HD, 2016/18906E., 2017/4369K., 30.03.2017) “Dava, çekin zayi nedeniyle iptali davası olup, bu davanın hamil tarafından açılması gerektiği hususu tartışmasızdır. Bu kapsamda, davacının çekin hamili olduğunu yaklaşık olarak ispatı ve bu hususunun iddiasını yeterli saymak gerekir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasına zorlanması zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir. ”(Yargıtay 11. HD, 2014/6701E., 2014/12060K., 25.06.2014) Çeklerin ilgili bankadan tahsil edilmesini engellemek için çeklerin 3. Kişilerin eline geçip tedavüle sokulması ihtimaline istinaden kayıp çeklerden kaynaklı müvekkilin muhatabı olmadığı borçlara ve icra takiplerine maruz kalabileceği de göz önünde bulundurularak telafisi imkansız zararlar söz konusu olacağından ihtiyati tedbir taleplerine konu çeklerden birinin vade tarihinin de gelmiş olduğu göz önünde bulundurularak ilgili ara kararın kaldırılmasını, akabinde bilgileri verilmiş çeklere ilişkin ödeme yasağı kararı verilmesini talep ettiklerini,Yukarıda arz ve izah edilen deliller ve re'sen nazara alınacak hususlara binaen söz konusu çekler konusunda ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiş olmalarına karşın İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2024/902 E. sayılı dosyası ile verilen 06.12.2024 tarihli ara kararının kaldırılarak ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini beyanla;Açıklanan ve re'sen nazara alınacak nedenlerle TTK ilgili hükümlerine istinaden; - İstinaf kanun yolu başvurularının kabulüne,- Yerel Mahkeme İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2024/902 E. sayılı dosyası ile verilen 06.12.2024 tarihli ara kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına,- Liste halinde belirtilen çeklerin tedavüle sokulmuş olması ihtimali sebebiyle ihtiyati tedbir niteliğindeki ödeme yasağı taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; stinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, 6102 Sayılı TTK’nun 818/1-s bendi atfı ile 757 ila 764. maddeleri hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali istemiyle açılan davada, çekle ilgili ödeme yasağı kararı verilmesine ilişkindir.Mahkemece, ihtiyati tedbir niteliğindeki ödemeden men talebinin reddine, karar verilmiş ve verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile kardeşi ... arasındaki borç para alışverişi ile ilgili olarak keşidecisi müvekkilinin kardeşi ... olan ... Bankası A.Ş.'nin... Şubesi'ne ait hamiline düzenlenen ...seri numaralı ,14/12/2024 keşide tarihli, 100.000-TL bedelli çek ile ... seri numaralı, 08/02/2025 keşide tarihli 150.000-TL bedelli çekin keşideci tarafından imzalanarak müvekkiline verildiğini, iki adet çekinin yetkili hamilinin davacı müvekkili olduğunu, çekleri kaybeden müvekkili ve kardeşi keşideci ...'ın da uzun aramalar sonucu çekleri bulamadıklarını ve 2 adet çekin kaybolduğundan bahisle çek hakkında bankaya ibrazı halinde ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiştir.Davacı vekili, hamiline yazılı olarak düzenlenmiş olan ilgili çeklere ilişkin olarak müvekkilinin yetkili hamil olduğu yönündeki ispat yükü gereğince müvekkilinin, keşideci ...'a göndermiş olduğu paralara ait banka dekontlarını dava dilekçesi ekinde sunduğunu beyan etmiştir.Dava dilekçesi ekinde ibraz edilen banka dekontları incelendiğinde, davacı tarafça dava konusu çeklerin keşidecisi olduğu anlaşılan ...'a ... Şubesinden 11/11/2024 tarihinde 100.000,00 TL., 25/11/2024 tarihinde 125.000,00 TL., 25/11/2024 tarihinde 113.800,00 TL., 25/11/2024 tarihinde 110.565,12 TL.,05/12/2024 tarihinde 92.746,67 TL. Olmak üzere toplam: 542.111,79 TL. Havale yapıldığı ve dava konusu 2 adet çekin toplam miktarının ise 250.000,00 TL. Olduğu anlaşılmıştır.TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında uygulanacak olan TTK'nın 757/1 maddesinde;'' İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir.Maddeye göre iradesi dışında çek elinden çıkan yetkili hamil, mahkemeden muhatap bankanın çek bedelini ödemesinin önlenmesi için tedbir talep edebilecektir. İhtiyati tedbir HMK 389. Maddesinde düzenlenmiş olup, 390. maddeye göre haklılığın yaklaşık ispatına yeterli delil gösterilmesi yeterli görülmüştür.Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çeklerin suretleri ile çek keşidecisi kardeşi ile arasındaki borç para alışverişi ile ilgili olarak banka dekontları sunulmuştur. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını ve bu nitelikte açılan davalarda ödeme yasağı talebini imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek; bu durumda 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devamı maddeleri uyarınca çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilecek, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise, ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulacaktır.Tüm bu hususlar da gözetildiğinde mahkemece, davacı vekilince sunulan mevcut delillerin davacının söz konusu çeklerin yasal hamili olduğuna ilişkin yaklaşık ispata yeterli delil gösterildiği kabul edilerek TTK 757/1 maddesi gereğince koruyucu önlem niteliğinde talep edilen ödemeden men ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekirken, talebin reddine karar verilmesi yerinde olmamış, davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde bulunmuştur. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin ödeme yasağı talebinin reddine dair 06/12/2024 tarihli kararının kaldırılmasına, dairemizce HMK'nun 392/1 fıkrası uyarınca dava konusu çek tutarları üzerinden takdir edilecek %20 teminat karşılığında ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile,İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/12/2024 tarih ve 2024/902 Esas sayılı ara kararının HMK 353/1-b2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,Dairemizce ihtiyati tedbir talebi hakkında yeniden hüküm kurularak, 2-Davacının ödemeden men ihtiyati tedbir isteminin teminat karşılığında KABULÜ İLE; dava konusu ... Bankası A.Ş.'nin ... Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan ...seri numaralı, 14/12/2024 keşide tarihli, 100.000,00-TL bedelli çek ile ... Bankası A.Ş.'nin... Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan ... seri numaralı, 08/02/2025 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli çekin 6102 sayılı TTK’ nın 818/s madde hükmü delaleti ile aynı kanunun 757. maddesi hükmü uyarınca bankaya ibrazları halinde bedellerinin ödenmemesi hususunda ÖDEMEDEN MEN KARARI VERİLMESİNE,3-Davacı tarafça iki adet çek bedeli toplamı olan 250.000,00 TL'nin % 20'si tutarında (50.000,00-TL) nakdi teminatın veya mahkemece kabul edilecek kati süresiz ve muteber banka teminat mektubunun ilgili ilk derece mahkemesi veznesine depo edilmesi halinde, ödemeden men kararının ilk derece mahkemesince muhatap banka şubelerine bildirilmesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafından yatırılan 1.169,40.TL başvuru harcının hazineye gelir kaydına, 427,60.TL karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması halinde davacıya iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından davacı tarafa tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 30/01/2025 tarihinde HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.