Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/506 E. 2024/1029 K.

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/506 KARAR NO : 2024/1029 DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/06/2021 KARAR TARİHİ : 17/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 31/10/2024 Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: davacı vekili özetle; müvekkilinin, İstanbul ili, Silivri ilçesi, ...... Mah., ..... Sk., No:4A adresinde bulunan fabrikasında uzun yıllardır yanmaz sünger imalatı yaptıklarını, müvekkili şirketin alanında öncü bir firma olduğunu, yurt içi ve yurt dışına ürünlerini pazarladıklarını, müvekkilinin fabrikasında iş güvenliği ve diğer tüm tedbirleri de sağlayarak faaliyet gösterdiklerini, davalıların haksız ve kusurlu davranışları sonucu davaya konu yangın olayının meydana geldiğini, müvekkilinin fabrikasında gerekli tüm tedbirleri almakta ve gelişen teknoloji ve imkanlar doğrultusunda yeni güvenlik sistemlerini de fabrikasında kullandıklarını, bu kapsamda davalılardan .... Müh. Firması ile de fabrikanın çatı kısmında yangın söndürme sistemi kurulması hususunda anlaşmaya varıldığını, davalı ....... Müh. Firması tarafından yapılan sözleşme gereği çalışmalara başlandığını, 20/10/2020 tarihinde davalı ..... Müh. Firması çalışanlarının kaynak işi yaparken gerekli tedbirleri almadığını, kaynak makinesinden çıkan kıvılcım parçalarının çatı kısmında bulunan işlenmemiş ham sünger maddelerine sıçrayarak yangının çıkmasına sebep olduğunu, müvekkilinin, fabrika güvenlik tedbirlerinden olan yangın söndürme tüplerini ise davalılardan ...... firmasından uzun yıllardır almakta ve alınan tüplerin bakımlarını da yine bu firmaya yaptırmakta olduklarını, ...... firması da müvekkiline ihtiyacı olan tüpleri sağlama, bakımları için kontrolleri yapma, tarihi geçen tüpleri yenisi ile değiştirme gibi müvekkilinin bu konudaki tüm ihtiyaçlarını aralarındaki sözleşmeler gereği giderdiğini, 20/10/2020 tarihinde müvekkilinin fabrikasında çıkan yangın olayında ilk kez kullanma ihtiyacı ortaya çıkan tüpler dolu ve bakımları yapılmış olarak kullanıma hazır olması gerekirken çalışmadığını, davalı ..... Firmasının müvekkiline vermiş oluğu ürünün ve hizmetlerin ayıplı olduğunu, yaşanan yangın olayı sonucu ortaya çıktığını, meydana gelen yangının kontrol edilemediğini, müvekkili şirketin zararının da katlanarak arttığını, ancak kesin zarar miktarının ancak yargılama neticesinde ortaya çıkacağından iş bu davasının belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini, ..... Müh. Firması çalışanlarının tedbirsiz ve dikkatsiz çalışması sonucu kaynak kıvılcımlarının etrafa saçılması sebebiyle çıkan yangın üzerine derhal yangın tüpleri ile müdahale edilmek istenmiş ise de dolu olan tüplerin pimleri çekilip kullanıma hazır hale getirildiği halde tetiğin çalışmadığını, yangına müdahale edilemediğini, meydana gelen yangın ve oluşan zarardan davalıların sözleşmesel sorumlulukları kapsamında müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, yangın itfaiye ekipleri tarafından söndürüldüğünü, itfaiye yangın raporunda da yangının çıkış sebebi olarak davalı ..... Müh. Firması tarafından yapılan işler sırasında çıkan kıvılcımlardan kaynaklandığının tespit edildiğini, raporda kaynak işlemi için alınması gereken tedbirler de belirtilmiş olup ..... Müh. Firması çalışanları tarafından gerekli tedbirlerin alınmadığından yangının meydana geldiğini, meydana gelen yangın sonucu müvekkilinin büyük zarara uğradığını, yangının fabrikanın çatı kısmını komple yakmış ve çatı kısmı kullanılamaz hale geldiğini, çatı katı taşıyıcı çelik konstrüksiyon sistemi ağır hasara uğradığını, çatı panellerinin çöktüğünü, yangın sonucu kurutma fırınları, profil makinesi, sarım makinesi, bekleme tankı, emdirme teknesi, depolar, elektrik tesisatları, aydınlatma sistemleri ve daha birçok makine, araç ve gereçlerin kullanılamaz hale geldiğini, müvekkilinin fabrikada bulunan ham ve işlenmiş mal stoklarının da kullanılamaz hale geldiğini, Silivri Sulh Hukuk Mahkemesi ..... D.İş sayılı dosyası üzerinden delil tespitinin yaptırıldığını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını, beyan ederek işbu sebeplerle belirsiz alacak davasının kabulü ile ve fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile dava açılış tarihi ile 50.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan öncelikle müştereken ve müteselsilen aksi halde kusurları oranında temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: davalı ..... Mühendislik ..... Ve Güvenlik Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı şirket, dava dilekçesinde dayandığı delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmediğini, dolayısıyla “somutlaştırma yükü ve delillerin gösterilmesi yükümlülüğü” ne aykırı davrandığını, dava dilekçesi kapsamında hangi delilin hangi vakıaya ilişkin olarak sunulduğunun açıklanmadığını, talep edilen alacağın tespitinin nasıl ve ne şekilde hesaplandığı da anlaşılamadığını, davacı tarafından somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, öncelikle bu nedenle davanın usulden reddini talep ettiklerini, nasıl ve ne şekilde hesaplandığı belirli olmayan talepleri hiçbir şekilde kabul etmediklerini, davacının taleplerinin haksız nitelik teşkil ettiğini, davacı şirketin huzurdaki davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmede hukuki yararı bulunmadığını, davanın hmk madde 107 uyarınca hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, davacı tarafın, uğradığını iddia ettiği zararın miktarının bilmediğinden bahisle belirsiz alacak davasının ikame edilmesini kabul etmediklerini, ..... 'nun 30.11.2020 tarihinde vermiş olduğu ifadesinde, firmasındaki zararı net olarak beyan ettiğini, davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte- davacı tarafından sunulacak olası bir ıslah dilekçesine karşı ileri sürülen taleplere ilişkin fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulması hakkın kötüye kullanılması durumunu oluşturacağını, belirli bir alacağın belirsiz olarak gösterilemeyeceğinin ilgili mevzuat gereği aşikar olduğunu, davanın hukuki yarar yokluğundan reddini talep ettiklerini, usule ilişkin itirazlarını yenileyerek davanın usulden reddini talep ettiklerini, davacı tarafça ileri sürülen faiz başlangıç tarihleri ile faiz türüne ayrıca ve açıkça itiraz ettiklerini, davacı tarafın, müvekkili şirket çalışanlarının tedbirsiz ve dikkatsiz çalıştığına dair iddialarının asılsız olduğunu, söz konusu alanda alevli ve maddi hasarlı bir yangın olayının meydana gelmesinde her ne kadar müvekkili davalı şirket çalışanının ham sünger maddesinin yerini değiştirmemesini özellikle belirtmesine rağmen, defalarca davacı tarafı uyarmasına rağmen, davacı şirket çalışanlarının ham sünger maddesinin yerini değiştirmeye çalışmasından, onları taşımalarından kaynaklı yangının çıktığını, yangının çıkma sebebinin tamamiyle davacı şirketten kaynaklı olduğunu, davacı şirkette bulunan kamera kayıtlarından da bu durumun anlaşılacağını, müvekkili davalı şirket çalışanı ....... 'ın gerekli özeni gösterdiğini, gerekli uyarıları yaptığını, gerekli tedbirleri aldığını, davacı şirket çalışanlarının göz göre göre ham süngerin yerini değiştirmeye çalıştıklarını, kaynak işleri yapıldığı sırada, ham süngerin yerini değiştirmeye kalkan davacı şirketin, asıl haksız ve kusurlu olduğunu, müvekkili davalı şirket çalışanlarının, tüm tedbir ve uyarılarına rağmen, kaynak yapılırken davacı şirket çalışanlarının, çatı katından ham süngeri taşımaya devam etmeleri zaten yangın çıkmasını kaçınılmaz hale getirdiğini, davacı şirketin söz konusu davayı açmakta hukuki yararının olmadığını, tamamiyle kötü niyetli olduğunu, davacı şirketin gerekli tedbirleri almaması sebebiyle çıkan yangının kontrol altına alınamamasında diğer davalı ..... Söndürme Cihazları San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin sorumluluğunun olduğunu, davalı müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin yangının çıkmasında kusuru olmadığını, sorumluluğu bulunmadığını, yanan çatı katı, imar mevzuatına aykırı şekilde yapıldığını beyan ederek haksız ve mesnetsiz olarak ikame edilen işbu davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, öncelikle davacı şirketin işbu davaya konu etmiş olduğu alacakların davacı tarafından belirlenebilir olması sebebiyle belirsiz alacak davası olarak ikame edilen ve diğer usuli itirazları neticesinde davanın usulden reddine, davacı şirketin, müvekkili şirketten herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığından esasa ilişkin diğer itiraz ve beyanları göz önünde bulundurularak davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. ..... Yangın Söndürme Cihazları Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacı tarafça belirsiz alacak davası olarak ikame edilen iş bu davanın reddini talep ettiklerini, davacı şirket yetkilisi tarafından 30.11.2020 tarihinde Selimpaşa Jandarma Komutanlığında verilen müşteki ifadesinde zararının 8 milyon olduğunun belirtildiğini, davacı şirket yetkilisi tarafından zararın belirlendiğini, bu nedenle belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, ayrıca belirli bir alacak için açılmış olan böyle bir davaya kısmi davanın koşullarını taşımayacağı için, kısmi dava olarak da devam edilemez olduğunu, müvekkili davalı uzun yıllardır sektöründe faaliyet göstermekte olup, sektörde öncü olarak yer alan firmalar arasında olduğunu, müvekkili şirketin tüm yeterlik belgelerinin tam olduğunu, yangın tüpü dolum alanında yetkili olduğunu, davacı taraf ile müvekkili davalı arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, davalı müvekkili davacı şirket tarafından bilgi verildikten sonra, davalı müvekkile ait yangın tüpleri ve diğer ekipmanların dolum ve bakımlarının yapıldığını, ancak müvekkili şirketle davacı arasında tüm yangın sistemleri ve ekipmanlarının tedarik ve bakımının müvekkili davalıya ait olduğuna dair bir sözleşmenin mevcut olmadığını, bu nedenle sözleşmesel sorumluluk ilkesinin kabulü mümkün olmadığını, yangını söndürmek için kullanılan ve çalışmadığı iddia edilen tüplerin müvekkili şirkete ait olduğuna dair dosyada herhangi bir delilin bulunmadığını, yangına müdahale edilmek istenilen tüplerin müvekkili şirkete ait olup olmadığına dair dosyada ayırt edici bir bilgi ve belgenin bulunmadığını, bununla birlikte, İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı gereğince, yangın tüplerinin kontrollerini işveren tarafından yapıldığını, bu kontrollerin tam ve eksiksiz olarak yapıldığını, yangın anından evvel tüplerin dolu ve basınç göstergelerinin yeşilde olduğuna dair kontrollerin yapıldığına yönelik dosyaya ibraz edilen bir belgenin de bulunmadığını, çok tehlikeli risk grubunda bulunan iş yerinde yeterli denetim ve önlemler alınmaksızın kaynak faaliyetine müsaade edildiğinin, davacı tarafından kendi kusuru ile yeterli önlem ve denetimler yapılmaksızın, yanıcı maddelerin bulunduğu yerin izole edilmediğini, kaynak çalışmasına müsaade edildiğini, davacı taraf meydana gelen zarara kendi kusuru nedeniyle sebep olduğunu, davacı tarafından daha önce fabrika binasında hiç yangın meydana gelmediğini ve yangın tüplerinin hiç kullanılma ihtiyacı duyulmadığını, çıkan yangında ise dolu olan yangın tüplerinin tetiğine basılmasına rağmen çalışmadığını, boş olduğundan bahsedildiğini, çalışmadığı iddia edilen yangın tüplerinin müvekkile ait olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirketin yıllardır faaliyet gösterdiği bir alan olan yangın tüpü dolum ve bakımı alanında, daha önce dolu olan yangın tüpünün tetiğinin çekilmesine rağmen çalışmaması gibi bir durum ile hiç karşılaşılmadığını, daha evvel tüpün piminin çekilip çekilmediğinin bilinmediğini, bu alanda uzman bir bilirkişiden alınacak teknik rapor ile yangın tüplerinin çalışma prensibi ve çalışma düzenekleri ile ilgili rapor alınması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından 10.03.2020 tarihinde 12 adet 12 kg'lık ..... Tozlu yangın söndürme cihazının dolumunun yapıldığını, 9 Adet 50 kg Arabalı yangın söndürme cihazı dolumu yapılmış 4 adet 6kglık ..... Tozlu yangın söndürme cihazının dolumu yapıldığını, yangına müdahalede kullanılmak istenilen ancak çalışmadığı iddia edilen yangın söndürme cihazlarının ilgili faturaya konu cihazlar olup olmadığına yönelik tespitin yapılmadığını, bununla birlikte, yangın söndürme cihazlarının daha önce kullanılıp kullanılmadığına yönelik de bir delilin bulunmadığını, davacı firmada zaman zaman küçük çaplı yangınlar çıkmakta olup, davacının iddia ettiği gibi iş yerinde daha önce hiç yangın çıkmadığı gerçekleri yansıtmadığını, yangın tüplerinin dolu olup olmadığı, bakımlarının yapılıp yapılmadığı ile ilgili sorumluluğun davacı şirkette olduğunu, iş ekipmanlarının kullanımında alınacak sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliğine göre yangın söndürme cihazlarının yılda 1 kez periyodik bakımlarını yaptırma yükümlülüğünün işverende olduğunu, işverenin iş ekipmanlarını kullanmada çalışanları bilgilendirme ve iş ekipmanlarının kullanımına ilişkin eğitim vermekle yükümlü olduğunu, yangının çıkışında ve büyümesinde sorumlu olan üzerine düşen iş sağlığı ve güvenliğinden doğan yükümlülükleri yerine getirmeyen davacı ve diğer davalı ..... Yangın şirketi olduğunu, tüm bu nedenlerle, müvekkili davalı şirket ile davacı şirket arasında, yangın söndürme cihazlarının temini bakımı ve onarımı ile ilgili tam yükümlülük yükleyen bir sözleşmenin mevcut olmaması, tarafların özgür iradesi ile yangın tüplerini farklı firmalardan da temin edebilecek durumda olduğunun açık olduğunu, bununla birlikte, yangın tüplerinin çalışma prensibi de dikkate alındığında daha önce kullanılıp kullanılmadığı tespit edilmeksizin, tetiği çekildiği halde çalışmadığına yönelik yalnızca beyana dayalı bir kusurun yüklenilemez olduğunu, davacı şirkette daha evvel çıkan küçük çaplı yangınların mevcut olduğunu ve bu yangınlara müdahale edildiği de göz önüne alındığında, davaya konu yangının çıkış nedeninin davacı ve diğer davalı şirketin ağır kusur ve ihmalinden kaynaklandığının, müvekkili şirketin meydana gelen olayda bir kusuru, ihmali ve sorumluluğu mevcut olmamasına rağmen, hiçbir delil bulunmaksızın yalnızca soyut beyanlar ile taleplerde bulunulması iyi niyet kurallarına aykırılık teşkil ettiğini, davacının haksız ve hukuka aykırı davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Silivri Sulh Hukuk Mahkemesinin ..... D. İş sayılı dosyası, İBB İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen yangın raporu, davalı ..... Yangın Söndürme Cihazları şirketinin yangın söndürücülerle ilgili TSE Hizmet yeterlilik belgesi, davalı ...... Yangın Söndürme Cihazları şirketi ve davalı ..... Yangın Mühendislik tarafından davacı adına düzenlenen faturalar, tanık beyanları Mahkememizce aldırılan 20/12/2022 tarihli, 03/08/2023 ve 07/05/2024 tarihli bilirkişi raporları, 06/03/2023 tarihli, 27/11/2023 tarihli, 21/05/2024 tarihli, bilirkişi ek raporları, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, 20/10/2020 tarihinde davacının fabrikasında meydana gelen yangın sebebi ile oluşan zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili isteminden ibarettir. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. Mahkememizce aldırılan 21/11/2022, tarihli bilirkişi kök raporu, 06/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporu, 04/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporu, 07/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporu birlikte değerlendirilerek bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır. 11.11.2020 düzenlenme tarihli, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş Yangın Raporu'nda; Olayın adresi, Silivri ..... Mah. ..... Sok. No:4, olay tarihi 20.10.2020 olarak belirtilmiştir. Yangın çıkış sebebi ile ilgili olarak; “Yangın söndürülmesine müteakip yapılan inceleme ve araştırmamızda Bodrum üzeri 2 katlı, çelik konstrüksiyon çatısı sandviç panel olan 4000 metrekare kapalı alana sahip, iş yerinin sünger imalatı yaptığı tespit edilmiştir. Fabrikanın giriş kat girişine göre sol tarafında bulunan bölümde ürün haline gelmiş mamuller, sağ tarafında ise imalat kısmı bulunmaktadır. Fabrikanın 2’nci katı ise stok alanı olarak kullanılmakta olduğu ve burada ham süngerlerin depolandığı anlaşılmaktadır. 2’nci katın girişine göre sağ tarafta kurutma fırınları ve profil makinesi, sol tarafında ofisler bulunmaktadır. İncelememizin devamında fabrikanın 2’nci katta ham süngerlerin depolandığı bölümün (depo) sol tarafında tadilat çalışmalarının yapıldığı ve depoya bitişik olarak saç panellerden bölümler ayrıldığı görülmüştür. Bu noktada kaynak makinesi ile yapılan çalışmalar sırasında sıçrayan elektrot korların depo alanındaki ham süngerlerin üzerine düşerek tutuşturmasıyla yangın başlangıç olayının meydana geldiği hızla gelişerek sandviç panel olan çatıya sirayet ettiği kanaatine varılmıştır.” şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür. Davaya konu yangın olayına tanıklık eden davacı şirket sahibi Tanık ..... Komutanlığı'nda alınan 30.11.2020 tarihli ifadesinde özetle; “ ...... isimli iş yerinin 12 yıldır sahibi olduğunu , 20.10.2020 günü , saat 13:00 sıralarında odasında olduğunu , yaklaşık 1 aydır fabrika binasında yangın söndürme tesisatı yapan ..... Mühendislik Söndürme ve Güvenlik sistemleri isimli firma tarafından fabrika binasının çatı katında (depo) yangın söndürme sistemi kurulduğunu , 20/10/2020 günü saat 13:00 sularında işyerinde bulunduğu sırada çatı katından gürültü gelmeye başlayınca çatı katına doğru gittiğini, çalışan işçilerin çeşitli yerlerde kaynak işi yaptıkları için , kaynaktan çıkan kıvılcımların çatı katında bulunan ham süngerlere değmesi sonucu yangın meydana geldiğini gördüğünü, ..... Söndürme cihazları isimli firma ile yaklaşık olarak 10 yıldır kendi aralarında sözleşme imzalayarak çalıştıklarını, bu firmanın yangın söndürme tüplerini getirerek tarihi geçmiş tüplerin değişimini ve tüplerin kontrolünü yaptığını, yangın öncesi 1 tüp dahi kullanmadıklarını, yangın çıktığı esnada olay yerinde olduğunu , yangının ilk anında tüpleri alarak yangının çıktığı yere gittiklerini , yangın tüplerinin dolu olmasına rağmen tüplerin çalışmadığını, yanan ham madde çabuk tutuşan madde olduğu için , ilk esnada yangın söndürülmez ise can güvenliğinin tehlikeye düşeceğini, yangını söndüremediklerini, daha sonra personellerinin itfaiyeyi aradığını , itfaiyenin yangına müdahale ettiğini, yangın nedeniyle firmasında 8 Milyon TL. zararının olduğunu “ beyan ettiği görülmüştür. Davaya konu yangın olayına tanıklık eden davacı şirket çalışanı, ..... Komutanlığı'nda alınan 09.11.2020 tarihli ifadesinde özetle ; “ ...... isimli iş yerinde 12 yıldır çalıştığını , 20.10.2020 günü , saat 10:00 sıralarında .... isimli firmada kaynakçı olarak çalışan ..... isimli şahsın fabrikaya yangın söndürme sistemi kurmak için geldiğini , iş yerinde birlikte çalıştıkları ..... isimli mesai arkadaşları ile , yangın söndürme fıskiyeleri kurmak için gelen ..... isimli şahsın kaynak işi yapacağından dolayı her hangi bir yangın olayı çıkmaması için depoda bulunan süngerleri kaynak yapacağı alandan uzaklaştırmak için depoya gittiklerini , Kaynakçı ......‘ın depoda bulunan süngerlerin kabin kısmına doğru uzaklaştırılmasını istediğini ,kendilerinin süngerleri kabin kısmına doğru uzaklaştırdıklarını , taşıdıkları süngerleri düzenledikleri anda, ......‘ın yüksek sesle -sünger tutuştu koşun - diye bağırmaya başladığını ,...... ve kendisinin yangın tüplerini alarak yangının çıktığı yere koştuklarını, yangın tüpünün pimini çektiğinde tüpün çalışmadığını, sonrasında farklı yangın tüpünü alarak yangın yerine gittiğini , o tüpünde çalışmadığını, yangın büyüyünce işçilere dışarı çıkın diye bağırdığını, içeri kontrol ettikten sonra dışarı çıktığını “ beyan ettiği görülmüştür. Davacı şirket tarafından başvurulup, talep edilerek, İstanbul Bilirkişilik bölge kurulu listesinde de ismi ve itfaiyecilik ve yangın güvenliği alanında uzmanlığı bulunan ..... tarafından hazırlanan 08/02/2021 tarihli teknik delil tespit raporunda özetle; “21.10.2020 tarihinde yerinde yapılan inceleme de; aşağıdaki çatı katı yerleşim krokisinde bulunan aşağıdaki malzeme, makine ve ekipmanlarının ağır derecede yanmak, kavrulmak, islenmek ve ıslanmak suretiyle zarar/hasar gördüğünün tespit edildiğini, Çatı katında bulunan yerleşik ürünler ve ekipmanların, Bekleme tankı, Emdirme teknesi, Kurutma fırınları, (2 adet), Sarım Makinesi, Profil makinesi, bahse konu makinelere ait elektrik besleme panoları, Çatı katı elektrik tesisatları, Çatı katı aydınlatma armatürleri, Çatı katı ham sünger depoları olduğunu, kullanılamayacak derecede yangına maruz kaldıkları tespit edildiği çatı katında oluşan yüksek ısı ve hararet neticesinde, yağmurlama sistemine su sağlayacak olan tesisat borularının aşırı derecede sehim vererek eğilip büküldüğünü , yağmurlama sistemine ait borunun ham sünger deposunun içinden geçirilmek üzere kaynak makinesi ile açılan deliğin görüldüğünü, çatı katı depolama ve üretim alanındaki kaynak yapım noktasında gerek elektrik kaynak makinesi, kaynak elektrotları, portatif yangın söndürücü cihaz enkazları, çalışmadığı beyan edilen 12kg’lık KKT portatif yangın söndürücüdeki kuru kimyevi tozu boşalttığını, fabrikanın muhtelif yerlerinde bulunan yangın tüplerinin ..... Yangın Söndürme firmasına ait ürünler olduğunu, yapılan incelemede portatif yangın söndürücülerinin yangın çıkış noktasında bulunduğunu, tetik, lans, manometre ve boyaların yangına maruz kalarak yandığının görüldüğü, yangın anında çalışmadığı beyan edilen tüplerin de ..... marka olduğunun değerlendirildiği” yazdığı görülmüştür. Bakanlar Kurulunun 27.11.2007 gün ve 2007/12937 sayılı kararı ile resmi gazetenin 19.12.2007 gün ve 26735 sayılı sayısında yayınlanan “Binaların yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’’ ve Bakanlar Kurulunun 10.08.2009 gün ve 2009/15316 sayılı kararı ile resmi gazetenin 9.09.2009 gün ve 27344 sayılı sayısında yayınlanan “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümleri yangın ile ilgili sorumlulukları belirlemiştir. (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından; 6.Maddenin (a) bendi yapı ruhsatı vermeye yetkili idareleri, (c) bendi yapı sahiplerini sorumlu tutmaktadır. (2) Yangın söndürme ve algılama, duyuru ve acil aydınlatma gibi aktif yangın güvenlik sistemlerinin yeterli olmamasından; projenin eksik veya hatalı olması veya standartlara uygun olmaması hâlinde proje müellifleri ve yapımın eksik veya hatalı olması veya standartlara uygun olmaması hâlinde ise yüklenici veya yapımcı firma sorumludur. Sistemin uygun çalışmaması işletmeden kaynaklanıyor ise, işletmeci kuruluş doğrudan sorumlu olur. Yangın güvenlik sistemlerinin yaptırılmasının gerekli olduğu yapı sahibine yazılı olarak bildirildiği hâlde, yapı sahibi tarafından yaptırılmamış veya standartlara uygun yaptırılmamış ise, yapı sahibi sorumlu olur. (3) Bu Yönetmelik hükümlerine uyulmaması sebebiyle meydana gelen yangın hasarlarından dolayı; a) Yapı inşasında yer alan yapı sahipleri, işveren ve işveren temsilcileri, b) Tasarımda, uygulamada ve denetimde görevli mimar ve mühendisler, c) Yapı denetimi kuruluşları, ç) Müteahhitler, imalatçılar ve danışmanları, kusurlarına göre sorumludur. (4) (Değişik: 09/09/2009 – 27344 R.G. / 4 mad. Binaların yangın algılama ve söndürme projeleri, tesisat projelerinden ayrı olarak hazırlanır. Bir kat alanı 2000 m2’den fazla olan katların tahliye projeleri mimari projelerden ayrı olarak hazırlanır. Tahliye projeleri diğer yapılarda mimari projelerde gösterilir. Projeler; ilgili belediye itfaiye birimlerinin uygun görüşü alındıktan sonra, ruhsat vermeye yetkili merciler tarafından onaylanarak uygulanır. Belediye itfaiye birimlerince, projelerde değişiklik veya ilâve gerekli görülmesi halinde, istenilen değişiklik veya ilâvenin bu yönetmeliğin hangi maddesine istinaden gerekli görüldüğünün belirtilmesi mecburidir. Yorumlanması gereken, açıklık gerektiren veya belirsiz olan konularda Bayındırlık ve İskân Bakanlığının görüşü alındıktan sonra işlem ve uygulama yapılır. (5) Yapı ruhsatı vermeye yetkili merciler; yangın söndürme, algılama ve tahliye projelerinin ve uygulamalarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını denetler. (6) Sigorta şirketleri, yangına karşı sigorta ettirme talebi aldıkları binalarda, tesislerde ve işletmelerde, bu yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığını kontrol etmek mecburiyetindedir. İş bu dava konusu yangın olayı; “Binaların yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’’ kapsamında incelendiğinde ; davacı firma bu yönetmelik kapsamındaki görev ve sorumluluklarını yerine getirmek için , Davalı ..... Mühendislik Yangın Söndürme ve Güvenlik Sistemleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile deki teklif , fatura ve aşağıdaki yönetmelik maddeleri kapsamında Yangın yağmurlama sistemi yaptırmaya başladığı görülmüştür. Dolayısıyla , yangının olduğu tarihte / yangın anında binada aktif bir yangın yağmurlama sistemi yoktur. Olası bir yangına karşı kullanılacak en önemli ekipman ,kaynak işinin bulunduğu alandaki ve diğer noktalardaki yangın tüpleridir. Davacı firma , yeterli sayıda ve tipte yangın tüpü bulundurarak , bu tüplerin zamanında değişimi ve kontrolünü de , diğer davalı ..... Yangın Söndürme firmasına yaptırarak – donanım ve ekipman açısından - görev ve sorumluluklarını yerine getirdiği görülmektedir. Davalı .... Yangın Söndürme Şirketi tarafından, davacı Şirket adına düzenlenen faturalar incelendiğinde, davacı firmanın 2015-2020 yılları arasında tüm Yangın tüplerinin yenilenmesini, değişimini ve dolum hizmetlerini, davalı ..... Yangın Söndürme firmasından aralıksız olarak satın aldığı görülmüştür. ..... SÖNDÜRME CİHAZLARI SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ açısından değerlendirme : Dosya kapsamında bulunan, Yangın anını gösteren görüntü kayıtları incelendiğinde; yangın çıktıktan sonra, ..... personeli ilk 50 kg .... Cihazı ile yangına müdahale ettikleri, ancak aynı kişilerin tüpü 13 -15 saniye sonra geri geldikleri, kullanmadan zemine bıraktıkları, sonrasında iskele üstünde çalışan kişiye 12 kg ‘lık tüp verdikleri, o tüpünde kullanılmadan geri verildiği, tekrar 12 kg’lık tüp verildiği, yangın alanına ikinci bir 50 kg .... Cihazının geldiği , kullanmaya fırsat olmadan yangın çok hızlı büyüdüğü, çalışanların çaresizce koşuşturdukları, 3-4 çalışanın yangın alanından sünger rulolarını uzaklaştırmaya çalıştıkları görülmektedir. Görüntülerin, yangın tüplerinin işlevini yerine getirmediği yönündeki davacı vekili iddialarını kanıtlar nitelikte olduğu, tanık beyanları ve yangın anı görüntüleri incelendiğinde; ilk yangın anında, yangın tüplerinin işlevini yerine getirmemesi, kontrol edilebilir bir yangın olayını, kontrol edilemez hale getirerek yangının büyümesine ve hasarın artmasına neden olmuştur. Tüm bu gerekçelerle ; davalı ..... Söndürme Cihazları San. Ve Tic. Ltd. Şti’nin , dava konusu yangında, yukarıdaki gerekçelerle % 35 oranında TALİ kusurlu olduğu mahkememizce aldırılan 21/05/2024 tarihli bilirkişi raporuyla tespit edilmiştir. davacı ..... SÜNGER SAN. VE TİC. A. Ş. açısından inceleme: Yine dava konusu iş bu yangın olayına ait, davacı vekili tarafından sunulan yangın anlarına ait kamera kayıtları heyetimizce incelenmiştir. 20.10.2020 tarih, 11:58:30 saat anındaki kayıtlarda firma çalışanlarının 50 kg’lık tekerlekli portatif tüplerini alarak yangınını söndürmeye gittikleri görülmüştür. Özetle, davacı firma kaynak yapılan alanda yangın riskine karşı yeterli sayıda yangın tüpünü hazır ettiği, ancak davalı ..... Mühendislik firması çalışanlarını iş güvenliği tedbirleri açısından yeterli derecede kontrol etmeyerek, dava konusu yangında olduğu gibi kaynak yapan elemanın anlık hatalı eylemleri karşısında gerekli önlemi alamayan ve çalışma sürecini kontrol etmedikleri anlaşılmıştır. İş bu nedenlerle mahkememizce aldırılan 21/05/2024 tarihli bilirkişi raporuyla davacı firma sahibi/ yetkililerinin de % 15 oranında TALİ kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyetince dava konusu yerde 10.11.2022 tarihli yerinde incelemede, yangın sonrasında ilgili yönetmelik kapsamında, dava konusu binada projeye uygun olarak yangın pompasının, su deposunun, yağmurlama sisteminin, yangın dolaplarının ve yangın algılama sisteminin yapıldığı tespit edilmiştir. Yangın Pompalarına ilişkin değerlendirme : MADDE 93- (1) Yangın pompaları; sulu söndürme sistemlerine basınçlı su sağlayan, anma debi ve anma basınç değeri ile ifade edilen pompalardır. Pompaların, kapalı vana (sıfır debi) basma yüksekliği anma basma yüksekliği değerinin en fazla %140’ı kadar olması ve %150 debideki basma yüksekliği anma basma yüksekliğinin %65’inden daha küçük olmaması gerekir. Bu tür pompalar, istenen basınç değerini karşılamak şartıyla, anma debi değerlerinin %130’u kapasitedeki sistem talepleri için kullanılabilir. (2) Sistemde bir pompa kullanılması hâlinde, aynı kapasitede yedek pompa olması gerekir. Birden fazla pompa olması hâlinde, toplam kapasitenin en az %50’si yedeklenmek şartıyla, yeterli sayıda yedek pompa kullanılır. MADDE 94- (1) Tesisatın amacı, bina içinde yangın ile mücadelede güvenilir ve yeterli suyun sağlanmasıdır. Bunun için, bina içinde itfaiye su alma hattı ve yangın dolapları tesis edilir: a) İtfaiye su alma hattı; yangın ile mücadelede, itfaiye personeli ve eğitilmiş personel tarafından kullanılmak üzere tesis edilir. İtfaiye su alma hattı tesisinde aşağıda belirtilen şartlara uyulur: 1) (Değişik: 09/09/2009 – 27344 R.G. / 33 Md.) Yüksek binalar ile kat alanı 1000 m2’den fazla olan alışveriş merkezlerinde, otoparklarda ve benzeri yerlerde ıslak veya kuru sabit boru sistemi üzerinde, itfaiye personelinin ve eğitilmiş personelin kullanımına imkân sağlayan bağlantı ağızları bırakılması ve bu bağlantı ağızlarının kaçış merdiveni veya yangın güvenlik holü gibi korunmuş mekânlarda olması şarttır. Bir boyutu 60 m’yi geçen katlarda yangın dolabı ve itfaiye su alma ağzı yapılması gerekir. Yağmurlama sistemi MADDE 96- 1) Yağmurlama sisteminin amacı; yangına erken tepki verilmesinin sağlanması ve yangının kontrol altına alınması ve söndürülmesi için belirli bir süre içerisinde tasarım alanı üzerine belirlenen miktarda suyun boşaltılmasıdır. e) Toplam alanı 1000 m2’den fazla olan, kolay alevlenici ve parlayıcı madde üretilen veya bulundurulan yapılarda Davalı ..... MÜHENDİSLİK YANGIN SÖNDÜRME VE GÜVENLİK SİSTEMLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ açısından değerlendirme : .... düzenlenme tarihli T.C. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş Yangın Raporunda özetle ; “ İncelememizin devamında fabrikanın 2’nci katta ham süngerlerin depolandığı bölümün (depo) sol tarafında tadilat çalışmalarının yapıldığı ve depoya bitişik olarak saç panellerden bölümler ayrıldığı görülmüştür. Bu noktada kaynak makinesi ile yapılan çalışmalar sırasında sıçrayan elektrot korların depo alanındaki ham süngerlerin üzerine düşerek tutuşturmasıyla yangın başlangıç olayının meydana geldiği hızla gelişerek sandviç panel olan çatıya sirayet ettiği kanaatine varılmıştır.” şeklindedir. ..... Yangın Mühendislik Söndürme Sistemleri firma çalışanlarının kaynak yapma ve metal kesme işleminde olası yangınlara karşı alınması gereken önlemlerin mahkememizce görevlendirilen alanında uzman bilirkişi tarafından aşağıdaki şekilde belirtilmiştir; Kaynak işleminde elektrik arkı, kaynak gazlarının kullanımı ve taşlama esnasında sıcak kıvılcımlar etrafa yayılmakta bu da yakınında bulunan yanıcı maddelerin tutuşmasına neden olmaktadır. Etrafta olabilecek yanıcı tozlar, yanıcı gazların yada yanıcı sıvıların bulundukları ortamdaki oksijen miktarına bağlı kaynak işlemleri esnasında oluşan kıvılcımlar nedeniyle yangın ve patlamalar meydana gelebilir. Yanıcı ve parlayıcı maddeler kaynak işlerinin yapıldığı yerden en az 11 metre uzaklıkta bulundurulmalıdır. Bu imkân yoksa araya perdeleme metal paneller konulabilir. Kaynak esnasında yangın söndürme cihazları hazır bulundurulmalıdır. Kaynak imalat işleri haricinde yapılan kaynak işleri için sıcak iş prosedürleri uygulanmalıdır. Elektrik ark kaynağında sıcaklık 1.600 ⁰C–2000⁰C’ ye ulaşmaktadır. Oksiasetilen kaynak ile metal kesme aşamasında oluşan sıcaklık dereceleri daha yüksek olup, kalın metal kesimi sırasında demiri eriterek çevresine akkor halinde kızgın lav şeklinde metal parçacıkları saçılmaktadır. Aynı zamanda Şaloma ile kesme veya ısıtma esnasında ve oksijen kaynağı esnasında yüksek alev ve ısı oluşmaktadır. Kaynak işlemi sırasında çevreye yayılan elektrot cürufları ve kızgın metal parçacıkların sirayet ettiği yanıcı malzemelerin tutuşma sıcaklığına eriştiği anda yeterli oksijenle reaksiyona girerek alevli bir yangına dönüştüğü bilinmektedir. Yeterli özel ve etkin tedbir alınmadan yapılan kesme ve kaynak işleminde yüksek hasarlı yangınlar meydana gelmektedir. Kesme ve kaynak işlemi fabrika ve ambar yangınlarının esas nedenlerinden biridir. Ülkemizde her yıl kesme ve kaynak işlemlerinden kaynaklanan binlerce yangın olmaktadır. Kaynak ve kesme yangınları çok geç fark edilir. Çünkü sıcak metal veya yanan cüruf (1500 – 2000 0C) işlemin yapıldığı yerden uzağa sıçrar ve yangın işin bitiminden 1–2 saat sonra fark edilir. Kesme ve kaynak çalışmasının yapılacağı alanda yapılacak temel kontroller: • Bütün yanıcı malzemeler en az 10 metre uzağa güvenli bir mesafeye taşınmalıdır. • Kaynak işlemi güvenli bir yerde yapılmalıdır. Kaynak yapılan yerin civarında parlayıcı sıvıların bulunmasından kaçınılmalıdır. • Öngörülen işlemler yarar sağlamıyorsa, yanıcı maddeyi (yanmaz) ateşe dirençli malzemelerle örterek–etrafı çevrilerek korunmalıdır. • Alan ıslatılmalıdır. • Duvarda ve döşemede herhangi bir açıklık olmadığından emin olunmalıdır. • Yangın söndürme cihazları su kovası da dahil olmak üzere hazır bulundurulmalıdır. • Çevre temizliği ve düzeninin tam olduğundan ve iş bittikten yarım saat sonra herhangi bir yangın riski olmadığından emin olunmalıdır. • İş bittikten iki saat sonra bir kontrol daha yapılmalıdır. Beş Önemli Genel Kural: • Çalışma alanı ve civarından bütün yanıcı maddeler uzaklaştırılmalıdır. •Yerler işlem başlamadan önce iyice temizlenmelidir. Tahta zeminler metal kaplanmalı veya iyice ıslatılmalıdır. • Duvarlarda döşemede veya civarında herhangi bir açıklık olmamalıdır. • İşlem sırasında yangın söndürücüler hazır olmalıdır. • İş bittikten sonra alan bir kere daha denetlenmeli ve kontrol edilmelidir. Erken müdahale edilmeyen yangın başlangıçları ve yayılma seyri irdelendiğinde; Yangın dinamik bir olaydır, herhangi bir engel karşısına çıkmazsa büyür ve sürekli yayılır. Yangının ne kadar hızlı yayıldığı değişik deneyler sonucunda görülmüştür. Bazı durumlarda bir yangın, başlangıcından bir dakika sonra bir bardak su söndürülebilir. Yangının ikinci dakikasında ise söndürme işlemi için bir kova su ve üçüncü dakikasında belki de bir fıçı su gerekir. Yangın mahallinde ortalama sıcaklık değeri 1’inci dakikadan sonra hızla artar. Sıcaklık, ilk beş dakikadan sonra yaklaşık 500 ºC, 10 dakika sonra yaklaşık 600 ºC, 15 dakika sonra yaklaşık 700 ºC ve 30 dakika sonra yaklaşık 800 ºC’ye çıkar. Bundan sonra zaman ilerledikçe sıcaklık daha yavaş artar. Sıcaklık 90 dakika sonra yaklaşık 1000 ºC ve üç saat sonra yaklaşık 1100 ºC’ye ulaşır. Yangın Potansiyeli ve Yangın Yükü Yangınların yayılması birçok faktöre bağlıdır. Bu faktörler; yanıcı maddenin cinsi, miktarı ve oksijen miktarı ile sıcaklıktır. Yangının yayılma tehlikesi, yanıcı maddelerin çoğalması ile daha da artar. Bu konuda iki terim üzerinde durmak gerekir. Bunlar; yangın potansiyeli ve yangın yüküdür. Yangın potansiyeli; binalarda ve bina dışında bulunan bütün yanıcı maddelerin toplamıdır. Yangın yükü indeksi tabiri, yangının yayılmasında yapıların sıklığı, yapı şekli, yapı malzemesi ve kullanımı gibi birçok faktöre bağlıdır. Yangının yayılma tehlikesinin değerlendirilmesinde yanıcı maddelerin dağılım şekli önemlidir. Yanıcı maddeler birbirine ne kadar yakın olursa yangın o kadar hızlı yayılır. Genellikle yapılar arasında bırakılan mesafeler yeterli ise yangın yayılma tehlikesi çok azdır. Eğer bu mesafeler yeterli olmasına rağmen yapılar yanıcı maddelerle doldurulursa ateş köprüsü oluşur. İmar durumunda bina aralarına yangın koruma duvarlarının yapılmaması veya yangına karşı koruma boşlukları bırakılmaması, yangının daha hızlı şekilde yayılmasına sebep olur ve bu durumda alev sıçramasından bahsedilir. Yangın duvarlarının yapılması, yangın tehlikesi yüksek maddelerle çalışan işletmelerde çok önemlidir. Yangın tehlikesi olasılığı yüksek olan bölümlerin duvarları ve tavanları yanmaz malzemeyle ve kapıları yangına dayanıklı şekilde yapılmalıdır. Bina içinde yangın bölmeleri ayrımı ne kadar önemliyse, dışarıda da yangın boşlukları o kadar önemlidir. Yanıcı maddeler zor alevlenen, normal alevlenen ve kolay alevlenebilen maddeler olarak ayrılır ve yangının yayılma kabiliyeti, bir malzemenin parçalanması ile yüzey alanı artar. Basit anlamda kaynak, ısı aracılığı ile iki parçanın birbirine birleştirilmesidir. Genel olarak kaynak; imalat, onarım ve tamir işlerinde bir yöntem olarak kullanılır. Bu işlemde ana ilke, kaynak yapılacak parçaların dokunma yerlerini ergime derecelerine kadar ısıtılarak kendi aralarında birleştirilmesi ya da aynı bileşimli malzemeden dolgu maddesi (sentetik ise özelliğine uygun sentetik madde, metal ise kaynak teli veya elektrot) kullanılarak birbirlerine eklemektir. Pratik anlamda kaynak; kaynak yerinin yüksek ısı ile erimesi veya metalin ergime sıcaklığına yakın sıcaklığa kadar ısıtılması ile yapılmaktadır. Yangın ve patlama gibi büyük tehlikelerin nedenleri küçük kıvılcım ve kaynak çapaklarıdır. Kaynakçı kaynak yaparken taktığı gözlük, siperlik vb. koruyucu ekipmanlar nedeni ile etrafını göremediğinden sıçrayan kıvılcımlar döşeme çatlak ve aralarına girerek içten içe yanmaya başlar ve bazen yarım saat sonra yangına neden olabilir. Yangın Tehlikesi Kaynak yapım işleri sırasında oluşan yakıcı maddeler (sıçrayan kıvılcımlar; erimiş metal veya cüruf) çevresinde yanıcı maddeler (Kağıt, bez, talaş, benzin, plastik maddeler, boya, solvent vs. var ise yangın çıkabilir. Bu nedenle, kaynağa başlamadan önce, çevrenin yanıcı maddelerden arındırılması gerekir. Somut yangın olayı değerlendirildiğinde; Davalı ..... Yangın Mühendislik, mühendislik hizmeti veren bir firmadır. Bu işi almadan, teklif vermeden önce yerinde inceleme ve keşif yapıp, imalat sırasında oluşabilecek tüm riskleri gözden geçirip , işi aldıktan sonra da , bu risklere karşı çalışanların iş güvenliği eğitimleri dahil tüm fiziksel önlemleri alıp, işe başlaması , iş sırasında da tehlikeli iş sınıfında bulunan kaynak işlerinde titiz, özenli ve dikkatli davranma görev ve sorumluluğu iş bu davalı firmaya aittir. Bina içinde, Binaların Yangından Korunması Yönetmeliği kapsamında, davacı şirkete ait binada yangın yağmurlama sistemi tesisatını yaparken, üst katta çatı altında, kaynaklı imalat ile çelik boru tesisatı yapımı sırasında çıkan kıvılcımların aşağıda zemin üstünde duran petrol türevi malzemeden üretilmiş süngerlerin üzerine düşerek, sünger yığınını tutuşması sonucu yangının başladığı, yangının çıkmasındaki ana faktörün ise; davalı ..... Yangın Mühendislik Yangın Söndürme ve Güvenlik Sistemleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi çalışanları ve sorumlularının iş güvenliği ve yangından korunma tedbirlerini almamaları ve kaynak işi yapımı sırasında yeterli özeni göstermemeleri olduğu , oluşan yangın sonucunda da , davacının bulunduğu fabrikada hasara neden olduğu dosya kapsamında ve mahkememizce aldırılan bilirkişi raporları neticesinde anlaşılmıştır. Dosya kapsamındaki bulunan belgeler ve beyanlar incelendiğinde; ..... Yangın Mühendislik Yangın Söndürme ve Güvenlik Sistemleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi çalışanlarının yangının çıkışına neden olduğu görülmektedir. Müteahhitler / Yüklenicilerin sorumluğunu, Yangın yönetmeliğinin 6. Maddesinin 3/ç bendinde de belirlenmiştir. Yangına maruz kalan .... Teknik Sünger A.Ş.’ne ait fabrika çatı katında (depo) yağmurlama sistemi borulama çalışmaları esnasında , kaynak ve kesme işlemi sırasında , .... Mühendislik firması elemanlarının iş güvenliği kapsamında , tüm yangın risklerini ön görüp ve buna göre de önlem almaları gerektiği halde, özenli – tedbirli – dikkatli çalışma yapmamaları nedeniyle, davalı ..... Yangın Mühendislik şirketinin çıkan yangında % 50 oranında ASLİ kusurlu olduğu mahkememizce aldırılan 21/05/2024 tarihli bilirkişi raporuyla tespit edilmiştir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 278. Maddesinde yer alan değeri düşen mal kavramı ile zayi olan mal kavramı arasında bir benzerlik bulunmakla birlikte, değeri düşen mallar fiziksel olarak kaybolmamakta, sadece parasal değeri düşmektedir. Zayi olan mallarda ise mal fiziksel olarak tamamen yok olmaktadır. İmalat veya satış sırasında meydana gelen fireler de zayi olan mal kavramı dışında değerlendirilmektedir. Deprem, sel felaketi ve Maliye Bakanlığınca mücbir sebep kabul edilen yangınlar sonucu meydana gelen zayi olma halleri KDV indirimi yönünden bir sorun yaratmadığına göre, geriye çalınma, trafik kazası, yıldırım düşmesi, hava sıcaklığının ani değişiminden kaynaklanan zayiatlar, dolu yağması, fırtına, kasırga, toprak kayması gibi haller ile Maliye Bakanlığının mücbir sebep saymadığı yangınlar sonucu zayi olan malların daha önce indirilen vergilerinin düzeltilmesi söz konusu olacaktır. “KDV Kanununun (30/c) maddesinde; deprem, sel felaketi ve Maliye Bakanlığının yangın sebebiyle mücbir sebep ilân ettiği yerlerdeki yangın sonucu zayi olanlar hariç olmak üzere, zayi olan mallara ait KDV'nin indirim konusu yapılamayacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm uyarınca, kullanım süresi geçen veya bir başka biçimde kullanılamayacak hale gelen ve imha edilen mallar, zayi olan mal mahiyetinde olduğundan mükelleflerce bu malların iktisabı dolayısıyla yüklenilen KDV'nin indirim konusu yapılması da mümkün bulunmamaktadır. Bu çerçevede, zayi olan mallara ait yüklenilen ve daha önce indirim konusu yapılan KDV'nin, imha tarihini kapsayan vergilendirme dönemine ait 1 No.lu KDV Beyannamesinin "İlave Edilecek KDV" satırına dahil edilmek suretiyle indirim hesaplarından çıkarılması gerekmektedir” 57 Nolu KDV Sirkülerinde değeri düşen mallara ait indirilen KDV’nin düzeltilip düzeltilmeyeceği konusunda ise aşağıdaki açıklamalar yapılmıştır. “Malın tamamen yok olmaması, ancak değerinde önemli derecede düşüklük meydana gelmesi halinde malın zayi olması hükümleri geçerli olmayacaktır. Bu durumda malların zayi olması değil düşük bedelle veya zararına satışı söz konusu olacağından, bu malların iktisabı dolayısıyla yüklenilen KDV nin indirim konusu yapılabileceği tabiidir. Yangın sonucu tamamen yok olmayan ve ekonomik değeri olan yedek parça ve malzemelerin daha düşük bir fiyatla satılması halinde bunlar nedeniyle yüklenilen KDV'nin tamamı indirim konusu yapılabilecektir.” 213 sayılı Kanunun 267 ve 278 inci maddeleri uyarınca, yangın, deprem ve su basması gibi doğal afetler veya kaza nedeniyle veya bozulmak, çürümek, kırılmak, çatlamak, paslanmak gibi nedenlerle iktisadi kıymetin imha edilmesinin gerektiği hallerde, emsal bedel ile değerlenecek olan iktisadi kıymet değerinin ortalama fiyat veya maliyet bedeliyle belirlenmesi mümkün olmadığından, bu kıymetlerdeki değer düşüklüğü Takdir Komisyonu marifetiyle tespit edilir. Takdir komisyonu tarafından takdir edilen emsal bedeli, mükellefler tarafından değer düşüklüğüne uğrayan iktisadi kıymetin değeri olarak kayıtlara intikal ettirilir. Değer düşüklüğü ise ilgili dönem kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınır. Öte yandan, yangın sonucu hasar gören bina, makine ve demirbaş gibi amortismana tabi iktisadi kıymetlerin itfa edilmemiş bedellerinin, fevkalade amortisman yöntemi uygulanmak suretiyle kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilmesi mümkün olabilmektedir. Bu nedenle zayiinin meydana gelmesini müteakiben en geç 15 gün içinde mükelleflerce zayi olan mallara ilişkin ürün bazında detaylı bir liste hazırlanmalı listede en az ürünün cinsi, miktarı, maliyet bedeli, imal veya satın alma tarihi, bünyesindeki KDV bilgilerine yer verilmeli, ayrıca yangın veya kazaya ilişkin itfaiye veya polis veya jandarma tarafından bir tespit yapılmış ise o tespite ait tutanak eklenerek Bağlı bulunduğu Vergi Dairesinden zayi olan malları için değer düşüklüğüne ilişkin Takdir Komisyonunca emsal bedel tespiti istenmelidir. Stokların, yukarıda belirtilen herhangi bir sebeple zayi olması durumunda, yapılması gerekli ilk işlem mükelleflerin bağlı bulunduğu vergi dairesi yetki alanında yer alan Takdir Komisyonu’na başvurulmasıdır. Zayi olan stokun, hasar tespitinin sigorta eksperleri, noter, itfaiye yetkilileri, kaymakamlıkça görevlendirilen bilirkişiler, jandarma, sağlık müdürlüğü gibi kişi ve kurumlarca yapılması neticesinde bu kararlara göre emsal bedelinin tespit edilip sonuç hesaplarına gider olarak kaydedilmesi mümkün değildir. Unutulmaması gereken husus kanunda emsal bedeli takdir görevinin takdir komisyonuna verilmiş olduğudur. Yani bu kararlar takdir komisyonunun vereceği karara yalnızca veri teşkil etmek bakımından önem arz etmektedir. Nitekim Danıştay 4.Dairesinin bir kararında “…yangın veya sair şekilde iktisadi işletmeye dahil emtiaların değerlerinde önemli bir miktarda azalış meydana gelmesi halinde, mükellefler bu eksilmelerin tespiti için Takdir Komisyonlarına başvurabilirler” açıklaması yer almaktadır. Davacı ..... Teknik Sünger Sanayi Ve Tic. A.Ş.'nin 213 sayılı Kanunun 267 ve 278. maddeleri uyarınca, 20.10.2020 tarihinde firmalarında meydana gelen yangınla ilgili ,yangın sonucu oluşan zayiinin tespiti için ,yangının meydana gelmesini müteakiben en geç 15 gün içinde mükelleflerce zayi olan mallara ilişkin ürün bazında detaylı bir liste hazırlayarak (listede en az ürünün cinsi, miktarı, maliyet bedeli, imal veya satın alma tarihi, bünyesindeki KDV bilgilerine yer verilmeli) ayrıca yangın veya kazaya ilişkin itfaiye veya polis veya jandarma tarafından bir tespit yapılmış tespite ait tutanak eklenerek Bağlı bulunduğu Vergi Dairesinden zayi olan malları için değer düşüklüğüne ilişkin Takdir Komisyonunca emsal bedel tespiti yaptırmadığı görülmüştür. Davacı şirketin 2020-2021 yılı ticari defterlerini ve çatıda meydana gelen hasarla ilgili olarak dosyaya ibraz ettiği 7 adet fatura ibraz ettiği görülmüştür. Davacı şirketin defterlerinin 2020-2021 yılı ticari defterlerinin kendi lehine delil niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. Dava dışı ..... Kaplama İnşaat Ve Metal İşleri Tic Ltd Şti'nin düzenlemiş olduğu faturalar ve dava dışı ..... 'ın Sandaviç Panel, Aksesuar Saçı, Siyah Saç, Elektrot Ve Kdv dahil, fatura tarihinde 1.976.701,017 TL faturasının yangındaki hasar ile ilgili uygun olduğu mahkememizce aldırılan bilirkişi raporlayla tespit edilmiştir. Davacı vekilinin 13/02/2024 tarihli dilekçesiyle HMK 107/2 maddesi uyarınca dava değerini belirlemek ve belirlediği değer üzerinden aynı tarihte noksan harcını tamamlamış olduğu görülmüştür. Tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen tüm deliller, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına binaen, Somut olayda; İstanbul, ..... Mah. .... Sok. No:4, adresinde 20.10.2020 tarihinde çıkan yangına ilişkin, 11.11.2020 düzenlenme tarihli, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Şube Müdürlüğünde düzenlenen yangın raporu, davacı şirket sahibi ..... Selimpaşa Jardarma Komutanlığı'nda alınan 30.11.2020 tarihli ifadesi, davacı şirket çalışanı, ..... Selimpaşa Jardarma Komutanlığı'nda alınan 09.11.2020 tarihli ifadesi, İstanbul Bilirkişilik bölge kurulu listesinde de ismi ve itfaiyecilik ve yangın güvenliği alanında uzmanlığı bulunan ...... tarafından hazırlanan 08/02/2021tarihli teknik delil tespit raporu, Silivri Sulh Hukuk Mahkemesinin ..... D. İş sayılı dosyası dikkate alındığında, mahkememizce aldırılan kapsamlı 21/05/2024 tarihli bilirkişi raporuyla hesap edilen kusur oranlarının yerinde olduğuna kanaat getirilerek; dava konusu yangında davalı ..... Yangın Mühendislik Yangın Söndürme Ve Güvenlik Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi şirketinin çıkan yangında % 50 oranında ASLİ kusurlu olduğu, davalı ..... Yangın Söndürme Cihazları San. Ve Tic. Ltd. Şti’nin, % 35 oranında TALİ kusurlu olduğu, davacı .... Teknik Sünger Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi firma sahibi/ yetkililerinin de % 15 oranında TALİ kusurlu olduğu dava konusu yangında davacıya ait çatı katında hasar gören makine parkı değerlendirmesinde, 2 adet bekleme tankı, 2 adet emdirme teknesi 2 adet kurutma fırını, 2 adet sarım makinesi, profil makinesi, bahse konu makinelere ait elektrik besleme panolarının 20/10/2020 tarihinde 6.172.650,00 TL olduğunun 27/11/2023 tarihli bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olduğu, dava dışı ..... Kaplama İnşaat Ve Metal İşleri Tic Ltd Şti'nin düzenlemiş olduğu faturalar ve dava dışı ..... 'ın Sandaviç Panel, Aksesuar Saçı, Siyah Saç, Elektrot Ve Kdv dahil, fatura tarihinde 1.976.701,07 TL faturasının yangındaki hasar ile ilgili uygun olduğu, davacı şirketin 20/10/2020 tarihinde meydana gelen yangınla alakalı olarak stoklar(hammadde, yarı mamul, mamul), makine, tesisat zayiatıyla ilgili olarak incelenen 2020-2021 ticari defterlerinde kayda rastlanılmadığı, dosya kapsamında buna ilişkin somut bilgi ve belge bulunmadığı, davacının dava konusu yangın nedeniyle ‭8.149.351,07‬ TL zararının bulunduğunun mahkememize aldırılan bilirkişi raporlarıyla tespitinin yapılmış olduğu anlaşıldığından, tarafların kusur oranları, davacı tarafın %15 kusurlu olduğu nazara alınarak, davacı vekilinin harcını tamamlayarak, 13/02/2024 tarihli dilekçesiyle HMK 107/2 maddesi uyarınca dava değerini belirlemesi karşısında davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, %50 asli kusurlu olduğu tespit olunan, davalı ..... Yangın Mühendislik Yangın Söndürme ve Güvenlik Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 4.074.675,53-TL'nin, haksız fiil tarihi olan 20/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, %35 kusurlu olduğu tespit olunan davalı ..... Söndürme Cihazları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 2.852.272,87 TL'nin haksız fiil tarihi olan 20/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Mahkememizin 17/10/2024 tarihli kısa kararın 1-b numaralı fıkrasında, "Davalı ..... Yangın Söndürme Cihazları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 2.852.277,87-TL'nin, haksız fiil tarihi olan 20/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine," karar verilmiş olduğu görülmekle; 2.852.277,87 TL olan kısmın 2.852.272,87 TL olması gerektiği, gerekçeli kararın yazımı sırasında anlaşılmış olup, kısa kararda yanlış yazıldığı, maddi hata kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla 2.852.272,87 TL olarak, aşağıdaki şekilde tashih edilerek düzeltilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ İLE; a-Davalı ..... Mühendislik Yangın Söndürme Ve Güvenlik Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 4.074.675,53-TL'nin, haksız fiil tarihi olan 20/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, b-Davalı ..... Söndürme Cihazları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 2.852.272,87-TL'nin, haksız fiil tarihi olan 20/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 473.179,85 TL harcın peşin ve tamamlama harcı olarak alınan ‭toplamda 121.051,88‬ TL harcın mahsubu ile eksik ‭352.127,97‬ TL harcın, tarafların sorumluluk oranları nazara alınarak, 207.051,25 TL'sinin davalı ..... Yangın Mühendislik Yangın Söndürme Ve Güvenlik Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile hazineye irad kaydına, ‭‭145.076,72‬ TL'sinin davalı ..... Yangın Söndürme Cihazları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan ‭ayrıntısı UYAP'ta kayıtlı ‭16.445,00TL bilirkişi ücreti, posta masrafı vb giderler ile harç gideri ‭‭‭121.111,18‬ TL olmak üzere toplam ‭‭137.556,18‬ TL yargılama giderinin, tarafların sorumluluk oranları nazara alınarak; 80.883,03 TL'sinin davalı ..... Mühendislik Yangın Söndürme ve Güvenlik Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine, ‭56.673,15‬ TL'sinin davalı ..... Söndürme Cihazları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine, 4-Davalı .... Yangın Söndürme Cihazları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 611.808,45 TL avukatlık ücretinin, 359.743,37 TL'sinin davalı ...... Mühendislik Yangın Söndürme ve Güvenlik Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine, ‭252.065,08 TL'sinin davalı ..... Söndürme Cihazları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine, 7-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine, 8-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin dava açılmasına sebebiyet vermelerinden ötürü davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, Dair gerekçeli kararın taraflara tebliğ edileceği tarihten itibaren başlatılmak suretiyle 2 haftalık yasal süresi içerisinde mahkememize sunulacak dilekçe ile Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar davacı vekili ve davalı ..... Söndürme vekilinin yüzlerine karşı açıkça okunup anlatıldı. 17/10/2024 Başkan ...... e-imzalıdır Üye ...... e-imzalıdır Üye ...... e-imzalıdır Katip ..... e-imzalıdır