Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/801 E. 2024/1164 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/801 Esas KARAR NO : 2024/1164 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/09/2021 KARAR TARİHİ : 26/11/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 29/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davacının adresinde 25/12/2020 akşamında hırsızlık eylemi gerçekleştiği,yaşanan bu hırsızlık sonucunda davacının kasasında bulunan imzalı imzasız yaklaşık 50 adet müşteri çeki, bir miktar parası ve ziynet eşyaları çalındığı , hırsızlık olayı ile ilgili Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ...... Soruştuma dosyası açılmış, hırsızlık eylemi ile ilgili bazı şüpheliler gözaltına alınsa da çeklerin ortaya çıkmadığı, ayrıca davacının elinde iken kaybolan, hamili/lehdarı bulunduğu çeklerle ilgili olarak Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...... Esas Sayılı dosyasıyla ve Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyasından çek iptali davası açıldığı , dava dosyasına çek bedellerinin %15’i oranında teminat yatırılarak çeklere ilişkin ödemeden men yasağı kararı verildiği ve bu kararın ilgili bankalara müzekkere ile bildirildiği , dava konusu çek Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ..... Esas Sayılı dosyasından iptal davasına konu edildiği, keşidecisi ..... METAL DEMİR ÇELİK SAN. VE TİC. A.Ş. olan ve davacı ......'a teslim edilen ...... Bank A.Ş. ..... Şubesine ait ...... numaralı 31/05/2021 tarihli 90.000,00-TL bedelli çekine de ödemeden men kararı işlendiği, davacı ........ hamili/lehdarı olduğu çekler ticari ilişkisi olduğu diğer firmalara verilmek üzere kasasında muhafaza edilmekteyken kimliği belirsiz kişilerce çalındığı ekli faturalardan ve çek teslim bordrolarından da görüleceği üzere dava konusu çek gerçek bir ticaret karşılığında diğer davacı ...... METAL firmasından teslim alındığı , Dava konusu çekin, ...... tarafından diğer davalı ...... İnş. Ve Yapı Malz. Nakliye Madencilik Yak. Tar. Hayv. Gıda Ve İhtiyaç Mad. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye verildiği ve bu firma tarafından bankaya ibraz edildiği , davacılar ile davalılar arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığı , bu hususta davacıların ticari defter ve kayıtlarının incelenebileceği , çeki davacı ........'dan teslim aldığı gözüken ....... ve diğer davalılarla davacıların bir ticareti olmadığı , çekin çalıntı olduğu , davacı ........'dan sonra çek üzerinde ciro silsilesi bozulmuş olup davalı şirket de çek bakımından yetkili hamil sıfatına haiz olmadığı ,çekin yetkili hamili davacı ........ olduğu , davalılar hırsızlık sonucu kaybolan dava konusu dışındaki çeklerde de yetkili hamil olarak ortaya çıktıkları , ..... tarafından, çalınan çeklerden 30/03/2021 tarihli 24.000-TL bedelli çek Av. ...... tarafından İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edildiği ,Bu çekin de davalı ......'e aynı ciro yoluyla ..... TRİKO LTD. ŞTİ. Ve ....... vasıtasıyla geçtiği görüldüğü , yine bu çek, ........ tarafından diğer davalı ...... firmasına vermişse de icra işlemlerinin ........ tarafından yapıldığı ,İnceoklar cirosu çizildiği , Bu çekle ilgili de Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyasından çek istirdadı ve menfi tespit davası açılmış olup derdest olduğu , Öte yandan davalı ..... TRİKO LTD. ŞTİ. Ve ....... ciro yoluyla davacı ........'ın çalınan yaklaşık 13 adet çeki dava dışı ...... İPLİK TEKS. SAN. Ve TİC. LTD. ŞTİ. Tarafından icra takibine konulduğu , ........ tarafından, çalınan çeklerden keşidecisi dava dışı ...... Olan ...... BANKASI A.Ş.'ye ait ..... numaralı 31/05/2021 tarihli 73.320,00-TL bedelli çeki de bankaya yine aynı ciro yoluyla ibraz edildiği ve Küçükçekmece ..... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edildiği, yine dava dışı ...... bank ..... numaralı 30/04/2021 tarihli 30.000,00-TL bedelli çek de davalı ...... İnş. Ve Yapı Malz. Nakliye Madencilik Yak. Tar. Hayv. Gıda Ve İhtiyaç Mad. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Elinde çıktığı ,...... ifadesinde çeki ...... T.C. Numaralı ........'den kendisine sattığı dairenin parasının bir miktarı olarak aldığını beyan ettiği ,çek suretinde çekin davalılar ve ciro yoluyla ........'e geçtiği ve ........ tarafından ...... firmasına ciro edildiği , Bu çek davalı tarafından İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edildiği ,Davacı ...... 'ın çalınan ..... BANK A.Ş. ..... Şubesine ait .....numaralı 25/05/2021 tarihli 50.000,00-TL bedelli çeki de davalılar elinde çıktığı ve ..... firması tarafından İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edildiği ,Bu çekle ilgili de Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas sayılı dosyasından dava açıldığı , Davacı .......'ın çalınan ..... Bankası A.Ş. ..... Şubesine ait ...... numaralı 20/05/2021 tarihli 20.000,00-TL bedelli çeki de davalılar elinde çıkmış ve ...... firması tarafından bankaya ibraz edildiği ,Bu çekle ilgili Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas sayılı dosyasından da huzurdaki dava ile aynı dava açıldığı ,görüldüğü üzere davalıların iyi niyetli olmadıkları , ........ ‘ün hapiste olduğu ........'ün ve davalıların hırsızlık çetesinin bir üyesi olduğu, çekleri yetkili hamil olarak icra takibine konu ederek paraya çevirdiği , tabiri caizse kara para akladığını gösterdiği ,bu husustaki savcılık şikâyetlerinin yapıldığı ,Davacı, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin...... E. Sayılı dosyasında davaya konu çek bakımından teminat yatırmış olup iş bu dava bakımından da teminat yatırılması ihtimalinde aynı çeke ilişkin mükerrer bir teminat söz konusu olacağı , Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görülen yargılama kapsamında ticaret sicil gazetesinde ‘’davaya konu çekleri elinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 ay içinde mahkemeye ibraz etmeleri aksi halde çekin iptaline karar verileceği hususu’’ ihtar olunduğu , Dolayısıyla halihazırda davalının bahse konu çek iptali davasına müdahil olması ve çek bakımından yetkili hamil olduğunu ispat etmesi gerektiği ,Yani davalı çekin çalıntı olduğunu, çekle ilgili ödemeden men kararı olduğu bile bile çekin kötü niyetli olarak icra takibine konu edildiği , davacıların ..... ve ..... Tekstil İnş. San.Tic. Lltd. Şti. firmasıyla da bir ticareti olmadığı hususlarından bahisle, Öncelikle "Keşidecisi ..... Çelik San. Ve Tic. A.ş. olan ve ........'a teslim edilen ...... Bank A.Ş. ...... Şubesine ait ..... numaralı 31/05/2021 tarihli 90.000,00-TL bedelli çekin" yetkili hamil olan davacı rızası hilafına hırsızlık suçuna konu edilmesi sebebiyle İİK 72/2 maddesi uyarınca icra takibine konulmasının önlenmesine/durdurulmasına, icra takibine konu edilmişse icra dosyasına ödenecek paraların İİK 72 ve ilgili maddeler uyarınca çekin yetkili hamilinin kim olduğu yönünden ihtilaf olduğundan kim tarafından ödenirse ödensin davalılara ödenmesinin tedbiren durdurulmasına, Çekin yetkili hamilinin davacı ........ olduğunun/talep hakkının davacıda olduğunun tespitine, çekin kambiyo vasfına sahip olmadığı da gözetilerek davalı kötü niyetli/ağır kusurlu olduğundan davacının yetkili son hamili olduğu konu çekin davacı ........ lehine davalıdan istirdadına, ödenmişse parasının istirdadına, Dava konusu hırsızlık sonucu çalınan çeki ve başkaca çekleri davalıların ele geçirdikleri sabit olduğundan, ceza soruşturması ve çek iptali davası derdest olduğundan davacıların kötü niyetli-ağır kusurlu davalılara borçlu olmadığının tespitine,)Davalı haksız ve kötü niyetli olduğundan davacı lehine alacak miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ..... İnşaat ve Yapı Malzemeleri Nakliye Madencilik Yak. Tar. Hayv. Gıda ve İhtiyaç Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilin kurulduğundan bu yana (2004'ten beri) Kayseri'nin Talas ilçesinde, inşaat ve madencilik alanında faaliyet gösteren itibarı yüksek bir şirket olduğu , dava dilekçesinin 4.ve 5.sayfasında ise ısrarla müvekkil şirketin hırsızlık çetesinin bir üyesi olduğu ve kara para akladığı iddia edildiği , oysaki bunların hepsi ciddi suçlamalar olup iftira niteliğinde olduğu ,davacının ilk önce çekin rızası hilafına elinden çıktığını ispat etmesi gerektiği ,davaya konu çek incelendiğinde davacının çekte cirosunun bulunduğu ve davacının çekteki imzasına bir itirazının olmadığı görüleceği, bir tacirin, kullanmayacağı çekleri önceden cirolaması ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu , davacının dava konusu çeki cirolayarak hazır halde bulundurması çalıntı iddialarının samimi olmadığını gösterdiği ,müvekkilin kötüniyetli ya da ağır kusurlu olmadığı , müvekkilin, çeki iktisap anında çekin çalıntı olduğuna dair bir bilgisi bulunmadığı gibi davacı taraf buna ilişkin yazılı bir delil de ibraz etmediği, bu nedenle de davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davacılardan ........ Metal, dava konusu çekin keşidecisi olup çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığı , dava dilekçesinden ........ Metal'in çeki keşide edip davacılardan ........'a verdiği anlaşıldığı, ........'ın çeki kaybetmesi ve çek iptali için dava açması hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul eden davacıyı borçtan kurtaran bir sebep olmadığı,bu nedenle çekin keşidecisi olan davacı icra dosya borcundan sorumlu olup davanın reddine karar verilmesi gerektiği hususlarından bahisle davanın reddine, davacıların %20 tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, rıza dışında elden çıkan çıkan çek nedeniyle menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. TTK'nın 792. maddesine göre;"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." Söz konusu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesinin gerekmektedir. Bu durum karşısında davada ispat yükü, çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulünün kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı açıktır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin Esas No: ....., Karar No: ..... Sayılı kararına göre; ''Dosya kapsamı incelendiğinde davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir. O halde ilk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken..." İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin Esas No: ....., Karar No: ..... Sayılı kararına göre; "Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’nda yapılan tespitler neticesinde davalı .....A.Ş'nin hırsızlık sonucu elinden çıktığını iddia ettiği 2 ayrı senedi yine aynı ciro silsilesindeki şirketler ile davalı ........ Kargo..Ltd.Şti'nin hamil olarak Konya ...... İcra Dairesinde ...... ve ...... eses sayılı dosyalar ile takip başlattığı ve davalı ........ Kargo..Ltd.Şti hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği sabittir. Bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir. İlk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin nedeniyle davacının borçlu olmadığı kabul edilerek çek nedeniyle icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiştir." İstanbul BAM ...... Hukuk Dairesi'nin Esas No: ....., Karar No: ..... Sayılı kararı, Yargıtay incelemesinden geçerek Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin Esas No: ....., Karar No: ..... sayılı kararı ile aynı gerekçelerle onanmıştır. Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu çekin davacının rızası hilafına elden çıktığı dosyamız arasına celp edilen savcılık dosyasından anlaşılmaktadır. Tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, davacının davalı firmalar ve diğer cirantalarla ticari ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Yerleşik yargıtay uygulamalarına göre TTK'nın 792. maddesine göre çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Davacı vekili tarafından huzurda görülen davanın davalıları aleyhine menfi tespit ve istirdat istemli olarak bir çok davanın açılmış olduğunun belirtilmesi üzerinde bilgileri verilen bir kısım dosyalar dosyamız arasına celp edilmiştir. UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada davalılar hakkında menfi tespit ve istirdat istemli olarak bir çok davanın açıldığı tespit edilmiştir. Yapılan sorgulamaların incelenmesinde davacı tarafından davalılar aleyhine; Bakırköy ...... ATM'nin ..... E, Bakırköy ...... ATM'nin ...... E, sayılı dosyaları ile menfi tespit ve istirdat istemli olarak davaların açıldığı, davalara konu çeklerin aynı ya da benzer nitelikte ciro silsileleri ile davalılardan ........'e geçtiği tespit edilmiştir. Yine UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada davalılar aleyhine farklı davacılar tarafından farklı hırsızlık olaylarına dayanılarak menfi tespit ve istirdat davası açıldığı görülmüştür. İstanbul BAM ...... Hukuk Dairesi'nin ve Yargıtay ...... Hukuk Dairesi'nin yukarıda alıntılanılan kararlarında da belirtildiği üzere huzurda görülen davanın davalılarının, farklı hırsızlık olayları yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralarak son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği; bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu; ayrıca davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğu ve hırsızlık sonucu rızası hilafına çekin elinden çıktığı mahkememizce kabul edilerek, tüm davalılar bakımından açılan menfi tespit davasının kabulüne karar verilmiştir. Soruşturma sonucunda; takipsizlik, ceza veya beraat kararı verilmesi halinde mahkememizce verilen hükmün etkilenmeyeceği, zira ceza dosyasındaki maddi olaylarla bağlı olunduğu ancak beraat hükmüyle bağlı olunmadığı dikkate alındığında dosyadaki delillere göre her iki hüküm sonucunda da davacının borçlu olmadığının sabit olması nedeniyle soruşturma dosyası bekletici mesele yapılmamıştır. Her ne kadar davacı tarafından tüm davalılar bakımından çekin istirdatı talep edilmiş ise de istirdat davasının çeki elinde bulunduran kişiye karşı açılmasının gerekmesi karşısında davanın, davalı ...... İnşaat ve Yapı Malzemeleri Nakliye Madencilik Yak. Tar. Hayv. Gıda ve İhtiyaç Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kabulü ile diğer davalılar bakımından davacının istirdat talebinin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Menfi tespit talebi yönünden davanın KABULÜ ile; davacıların ....... Bankası A.Ş. ...... şubesine ait ...... numaralı 31/05/2021 tarihli 90.000,00TL bedelli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, 2-İstirdat talebi yönünden davanın ..... İnşaat ve Yapı Malzemeleri Nakliye Madencilik Yak. Tar. Hayv. Gıda ve İhtiyaç Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden KABULÜ ile dava konusu ..... Bankası A.Ş. ...... şubesine ait ...... numaralı 31/05/2021 tarihli 90.000,00TL bedelli çekin bu davalıdan istirdadına, diğer davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE, 3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 6.147,90TL ilam harcından peşin alınan 1.536,98TL harcın harcının mahsubu ile bakiye 4.610,92TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı tarafından sarf edilen 5.000,00TL bilirkişi ücreti, 167,00TL posta masrafı, 59,30TL başvuru harcı, 1.536,98TL peşin harç, olmak üzere toplam 6.763,28TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, 6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/11/2024 Katip ..... ¸e-imzalıdır Hakim ..... ¸e-imzalıdır