Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/400 E. 2023/957 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ K A R A R ESAS NO : 2023/400 Esas KARAR NO : 2023/957 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 25/04/2023 KARAR TARİHİ : 30/11/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki Fuar Katılım Sözleşmesi'ne ilişkin davacı tarafça ödeme yapılmasına rağmen davalının kendisine yüklenen edimi yerine getirmemesi sebebi ile doğan alacağa ilişkin Bakırköy ... İcra Dairesi ... Esas sayılı takip dosyası ile fazlaya ilişkin haklarnın saklı kalması üzerine 38.987,23-TL asıl ve takip tarihine kadar 12.611,56 TL avans faizi olarak toplamda 51.598,79 TL'lik alacağa ilişkin yapılan icra takibine yönelik davalının itirazının iptalini, takibin takip talebindeki koşullar ile aynen devamını, asıl alacak miktarı üzerinden %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş ve dava etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket; ... bünyesinde yurt içi ve yurt dışında, dünya çapınca çeşitli uluslararası geniş katılımlı fuarlar düzenleyen organizatör bir şirket olduğunu, davalı şirket ise tekstil sektöründe faaliyet gösteren, üretimini gerçekleştirdiği ürünleri davalı şirketin organize ettiği fuarda sergilemek isteyen bir tekstil şirketi olduğunu, bu amaç doğrultusunda davalı şirket ile davalı şirket arasında, ... tarihleri arasında düzenlenecek ... Fuarı (...) için "Fuar Katılım Sözleşmesi" akdedilmiş olduğunu, ancak bu sözleşmeye konu fuar organizasyonu kamu kurumların da mecbur kılması kapsamında Covid-19 virüs salgını nedeniyle, haklı sebeplerle ve sözleşme hükümleri kapsamında ileri bir tarihe ertelenmiş olduğunu, neticede ertelenen fuar ... tarihleri arasında gerçekleştirilmiş olduğunu, yapılan sözleşmede yer alan hükümler gereğince davalı şirket fuarı erteleme hakkına sahip olduğu hukuki bir gerçekt olduğunu, ayrıca davacı tarafın ödeme yapıldığına ilişkin iddialarına da açıkça itiraz ettiklerini, bir an için ödemenin yapıldığı düşünülecek olsa dahi fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususu da sözleşme ile hüküm altına alınmış olduğunu, tarafların tacir olduğunu, TTK ya tabi olup tüketici kanununa tabi olmadıklarını, davalı şirketin, Covid 19 Pandemi şartlarından önce sözleşme kapsamında fuarın tarihini değiştirme hakkı bulunduğunu, fuar tarihinin sözleşme kapsamında değiştirilmesi katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkını vermediğini, davacı taraf bir anonim şirketi olması nedeniyle TTK'ya tabi olduğunu, basiretli tacir gibi hareket etme zarureti bulunan davacının imzaladığı sözleşmenin her maddesi ile bağlı olduğu kendisine hatırlatılması gerektiği, davacı ..., tacir sıfatıyla fuar katılım sözleşmesini incelemiş olduğunu, hüküm ve sonuçlarını öngörerek ve kabul ederek sözleşmeyi akdettiğini, TTK uyarınca basiretli tacir olmak vasfıyla hüküm ve sonuçları öngörerek sözleşmenin akdedildiğini, davalı şirket Covid 19 pandemisi nedeniyle devlet tarafından alınan kararlara ve yayınlanan genelgelere uyarak davaya konu fuarı ertelemek zorunda kaldığını, fuarın uluslararası bir fuar olması, yapılması planlanan tarihte yurt dışından gelecek potansiyel müşteri katılımcıların pandemi nedeniyle katılamayacaklarına ve bu sebeple fuarın ertelenmesine yönelik talepleri olması ve fuardan elde edilecek faydanın düşük olması dikkate alarak fuar tarihini ertelemiş olduğunu, fuarın keyfe keder nedenlerle yapılmadığı, ertelemeden davalı şirketin bir menfaati olduğu, katılımcı şirketlerden alınan bedellerin hiç bir şekilde harcanmamış ve tamamı davalı şirkete kar olarak kalmış gibi gösterilmeye çalışılması davalı şirkete kötüniyet izafe izafe edilmeye çalışılması muhaldir olduğunu, bu hususta mahkemenin taraflar arasındaki menfaatler dengesini göz önünde bulundurması gerektiği hukuki ve vicdani bir gerçek olduğunu, dava konusu fuar değil yaşanan süreç nedeni ile başkaca fuarlarda ertelenmiş olduğunu, davalı şirket, davacıya fuarın ertelendiğini bu kapsamda yer belirlemesi ve stand kurulumuna ilişkin ihtar ve bilgilendirme yapıldığını, işbu bildirimler davacı yanın dilekçesinden de anlaşılacağı üzere açıkça kabul edildiğini, ayrıca uyuşmazlığa konu fuarın ... tarihine ertelendiğine ilişkin bilgilendirme ayrıca posta yolu ile de bildirildiğini, davalı şirket fuar ayakta olan sözleşmeler kapsamında fuar organizasyonunu gerçekleştirerek sözleşmenin yüklemiş olduğu görevi ve yükümlülükleri yerine getirmiş olduğunu ve sözleşmeyi gereği gibi ifa etmiş olduğunu, davacı taraf ihtarnamesinde mayıs ayına ertelenmesi nedeniyle fuara katılım sağlamayacaklarını belirtmişseler de davacının mayıs ayında başka bir fuara katılım sağladığı anlaşılmış olduğunu, davalı ile arasında akdedilen sözleşmeyi haksız, kötü ve keyfi olarak fesheden davacının bedel iadesine ilişkin talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yanın iddia ettiği gibi fuarın iptali gibi bir durum hiçbir zaman olmadığını, davacı taraf, davalı ile anlaşması bulunmasına rağmen aynı tür fuar organizasyonu için başka fuar şirketi ile anlaşmış olduğunu, davacının erteleme bahanesiyle, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye aykırı ve keyfi olarak fesih ihtarnamesi gönderdiğini, kendi üyesi olduğu derneğin organize ettiği fuara katılım sağlamak için kötü niyetli olarak haksız fesih gerçekleştirdiği dosyada mübrez delillerle görüldüğünü, davalı şirket katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonu harcamaları yapmış olduğunu, personelini çalıştırmış ve maaşlarını vermiş olduğunu, istihdam sağlamış devlete vergilerini ödemiş olduğunu, bütün bu gerçeklik dikkate alındığında davalının iradesi dışında doğan, açık bir mücbir sebep olan pandemi süreci nedeni erteleme den kaynaklı olarak bedel idadesi yoluna gidilmesi, taraflar arasından menfaatler dengesi davalı aleyhine hukuka aykırı olarak bozacağı izahtan vareste olacağını, pandemi sürecinden önce yaklaşık 30 yıldır kesintisiz fuar hizmeti veren davalı şirket aleyhine açılan davada ahde vefa ilkesi de göz önünde bulundurulması gerektiğini, haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddini, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini istemiştir. Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Bakırköy .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmış, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin davalı şirketin fuar organizasyonlarına ilişkin bilgiler ve fuar takvimleri, ... Bankası A.Ş.'den çekin ibraz anındaki görüntüsü ile ödeme bilgisi getirtilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; dava, taraflar arasında bağıtlanan fuar katılım sözleşmesi uyarınca fuarın düzenlenememesi nedeniyle sözleşmeden dönülerek ödenen tutarın geri verilmesi amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ile davacının icra inkar tazminatı, davalının kötü niyet tazminatı istemlerine ilişkindir. Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının dosyamız davacısı, borçlusunun dosyamız davalısı olduğu, 38.987,23-TL asıl alacak ve 12.611,56-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 51.598,79-TL alacak için ilamsız takip yapıldığı, davalı borçlunun 25/04/2022 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, davacı alacaklının davalı borçlu tarafından icra takip dosyasına yapılan itirazın iptali için süresinde dava açtığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında bağıtlanan fuar organizasyonunun belirtilen tarihlerde yerine getirilmemesi nedeniyle davacının sözleşmeden dönerek davalıya ödediği tutarın tarafına geri verilmesini isteyip isteyemeyeceği temelinde toplanmaktadır. Taraflar arasında imzalanan ... tarihleri arasında düzenlenecek ... Fuarı katılımcı sözleşmesi incelendiğinde; davalı tarafından düzenlenecek fuar için davacıyla 48 m² alan için 685,58-TL birim fiyat olmak üzere vergileriyle birlikte toplamda 38.987,23-TL bedel üzerinden anlaşıldığı, sözleşmede davacının dernek üyesi olduğu ve birim fiyatın buna göre belirlendiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından sözleşmeyle anlaşılan tutarın, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... seri nolu, 27/01/2020 düzenleme tarihli, 38.987,23-TL bedelli çek ile ödendiği, söz konusu çekin tahsil edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin 19/06/2023 tarihli yazısıyla; dava konusu fuar için davalı şirketin ilk olarak ... tarihlerinde düzenlenmesi başvurusunun İstanbul Ticaret Odasının 23/08/2019 tarihli ... sayılı yazısı ile Birliğe ulaştırıldığı ve başvurunun onaylanarak fuarın 2020 yılı fuar takvimine alındığı, Kovid-19 salgını nedeniyle T.C. Ticaret Bakanlığının Birliğe gönderdiği yazılarıyla 2020 yılında düzenlenmek üzere takvimde yer alan tüm fuarların ilk olarak 01/05/2020 sonrası döneme, sonra 01/07/2020 sonrası döneme, son olarak ise 01/07/2020 tarihinden itibaren açık alanlarda fuarların düzenlenebilmesine izin verilmekle birlikte, kapalı alanlarda düzenlenecek fuarların 01/09/2020 sonrası dönemlere ertelendiğinin bildirildiği, bu kapsamda dava konusu fuara ilişkin İstanbul Ticaret Odasının 24/03/2020 tarihli ... sayılı yazısıyla Birliğe iletilen tarih değişikliği isteminin değerlendirilerek uygun bulunduğu ve fuarın ... tarihlerinde düzenlenmek üzere 2020 yılı fuar takvimine işlendiği, davalı firmanın dava konusu fuarı 2020 yılında düzenleyemeyeceğine ilişkin beyanıyla birlikte İstanbul Ticaret Odası aracılığıyla 2021 yılı fuar takvimine alınması isteminde bulunduğu, söz konusu başvuru uygun bulunarak dava konusu fuarın ... tarihlerinde düzenlenmek üzere 2021 yılı fuar takvimine alındığı, davalı şirketin bu defa dava konusu fuarın ... olan tarihlerini ... olarak değiştirmek üzere İstanbul Ticaret Odasına başvurduğu, İstanbul Ticaret Odasının 04/05/2021 tarihli ... sayılı yazısı ile başvurunun Birliğe ulaştığı, başvuru uygun bulunarak dava konusu fuarın ... tarihlerinde düzenlenmek üzere fuar takvimine işlendiği, ancak daha sonra davalı şirketin dava konusu fuarı ... tarihleri arasına ertelemek üzere İstanbul Ticaret Odasına başvurduğu, başvurunun 14/09/2021 tarihli .... sayılı yazıyla Birliğe iletildiği, başvurunun incelendiğinde Fuarlar Komitesince alınmış kararlar doğrultusunda değişiklik başvurusuna ilişkin gerekli koşulları sağlamadığının tespit edildiği ve bu nedenle dava konusu fuarın 2022 yılına ertelenmesinin uygun bulunmadığı, davalı şirketin son başvurusunda salgın koşullarının devam etmesi nedeniyle dava konusu fuarı 2021 yılında düzenleyemeyeceğini beyan ettiği, ayrıca iptal başvurusunda bulunmadığı, söz konusu başvurunun salgın dönemine ilişkin alınmış Fuarlar Komitesi Kararları çerçevesinde iptal başvurusu şeklinde değerlendirildiği ve dava konusu fuarın 2021 yılı fuar takviminden çıkarıldığı, kurallara uygun olarak iptal başvurusu yapılmaması durumunda Usul ve Esaslar'a göre normal koşullarda uygulanması gereken yaptırımların Fuarlar Komitesi Kararları gereği ve salgın koşulları nedeniyle uygulanmadığı, davalı şirketin 2022 yılı Fuar Takvimi'nde farklı fuarlarının bulunduğu bildirilmiştir. Aynı fuar organizasyonuna ilişkin benzer dosyalarda da bulunan, T.C. Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 15/11/2021 tarihli, ... sayılı, ... Şirketinin ... Fuarı ile 2020-2021 yıllarındaki fuarcılık faaliyetlerinin 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi konulu raporunun değerlendirme ve sonuç kısmında özetle; dava konusu fuarın 2022 yılına ertelenmesi isteminin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından eksik başvuru belgesi gerekçesi ile reddedildiği ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından yayımlanan listede dava konusu fuarın iptal edildiği bilgisinin yer aldığı, ancak 2022 yılında fuar takvimine ekleme başvurusu yapılarak dava konusu fuarın düzenlenme olasılığının bulunduğu bilgisine yer verildiği, davalı şirketin katılımcı firmalar ile sözleşme düzenlediği bazı fuarların iptal edildiği ve iptal edilen fuarlara ilişkin davalı şirketin sözleşme düzenlediği firmalara ödeme yapmadığı, mevzuatta katılımcıları bu konuda koruyucu hükümler bulunmaması nedeni ile katılımcı firmaların Borçlar Kanunu hükümlerine göre firmadan alacaklarını isteyebilecekleri, katılımcının katılım sözleşmesindeki fuarın iptal edilmesine ilişkin 2. maddesi hükmü uyarınca düzenleyici şirketten Borçlar Kanunu'nun temerrüde ilişkin hükümleri çerçevesinde katılım ücretini isteyebileceği gibi, isterse ... A.Ş.'nin 2022 yılı fuar ekleme takvimine başvuru yapması durumunda, başvuru Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından kabul edilirse fuara katılabileceği yönünde saptamalarda bulunulmuştur. Davacı şirket tarafından, davalıya karşı düzenlenen Bakırköy .... Noterliğinin 29/03/2022 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle 2 seneyi aşan süreçte fuarın düzenlenmemesi, sözleşme ile yüklenen edimin yerine getirimemesi nedeniyle sözleşmeden dönüldüğü bildirilerek, fuar katılım ücreti olarak ödenen tutarın faiziyle birlikte tarafına 3 iş günü içerisinde geri verilmesini istemiş, söz konusu ihtarname davalıya 29/03/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı taraf, fuar tarihini değiştirme hakkı olduğunu, fuar tarihinin değiştirilmesinin katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkı vermediğini, iradesi dışında doğan mücbir sebep olan salgın süreci nedeniyle fuarın ertelendiğini, salgın nedeniyle Devlet tarafından alınan kararlar ve yayımlanan genelgeler nedeni ile fuarı ertelemek zorunda kaldığını, belirlenen tarihte yurtdışından misafirlerin salgın nedeniyle katılamayacak olmaları nedeniyle fuar katılımcıları tarafından ertelenmesinin istenildiğini savunmaktadır. Geçerli olarak kurulmuş olan bir borç ilişkisinin borçlu bakımından yarattığı en önemli sonuç, borcun zamanında, yerinde ve konusuna uygun olarak ifa edilmesidir. Borçlu, borcu hiç ifa etmemişse ya da borcu ifa ettiği halde, ifa, zamanında, yerinde veya konusuna uygun değilse, borçlunun bu davranışları birer borca aykırılık hali oluşturur. Dava konusu fuarın belirlenen tarihlerde yapılmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin yazı yanıtında dava konusu fuarın davacının sözleşmeden döndüğü iradesini açıkladığı ihtarname tarihine kadar, 5 kere ertelendiği ve davacının dönme iradesinden sonra son olarak davalının erteleme isteminde bulunduğu ... tarihleri arasında da dava konusu fuarın yapılamadığı anlaşılmaktadır. Ancak son erteleme istemi usul ve esaslara uygun bulunmayarak ve davalı şirketin iptal istemi de bulunmadığı gözetilerek Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından reddedilmiş, istem iptal olarak değerlendirilmiş, bu nedenle dava konusu fuar 2022 yılı fuar takvimine alınmamıştır. Bu husus hem Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin yazı yanıtında hem de T.C. Ticaret Bakanlığının Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının inceleme raporunda yer almaktadır. Birçok kez ertelenen ve dönme iradesinden sonra bile iptal edilen fuar nedeniyle davacının içinde bulunulan belirsizliğe katlanması, hakkaniyete uygun olmayacaktır. Bu kapsamda, fuar tarihinin değişikliği yönünde taraflarca mutabık kalındığı da dosyadan anlaşılamadığından, davacının ve davalının içinde bulundukları durumlar, o dönemde yaşanan olağanüstü süreç de gözetilerek davacının her defasında bu belirsizliğe katlanması beklenemeyeceğinden sözleşmeden dönerek ödediği bedelin tarafına geri verilmesini isteyebileceği sonucuna varılmış, davalının savunmalarına itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, yaşanan olağanüstü süreç nedeniyle fuar tarihinin sürekli ertelenmesinden dolayı davalının bir kusuru bulunmadığı değerlendirilerek davacının fuar katılım ücreti olarak davalıya ödediği bedeli, ödeme tarihi itibariyle değil ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiği 29/03/2022 tarihinden itibaren 3 iş günü sonrası olan 02/04/2022 tarihinden 18/04/2022 takip tarihine kadar işlemiş ticari faizi ile birlikte davalıdan isteyebileceği kanaatiyle, davacının davalıdan sözleşme nedeniyle davalıya ödediği 38.987,23-TL ile (38.987,23-TL x 16 x 15,75 / 100 x 365) 269,17-TL işlemiş faiz isteminde bulunabileceği sonucuna varılarak, davanın kısmen kabulüyle, davalının icra takibindeki asıl alacağa itirazının haksızlığı belirlendiğinden ve bu alacak tutarı davalı açısından bilinebilir ve belirlenebilir nitelikte bulunduğundan davacı lehine davalı aleyhine asıl alacak tutarının %20'si oranında icra inkar tazminatına, davacının davalıya karşı icra takibi başlatmasında kötü niyetli olduğunu gösterir dosyaya yansıyan bir kanıt bulunmadığından reddedilen kısım yönünden davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine hükmedilerek, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Bakırköy .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasının itirazının 38.987,23-TL asıl alacak ve 269,17-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 39.256,40-TL alacak yönünden iptali ile, takibin bu tutar üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, İİK'nin 67/2 maddesi hükmü uyarınca 7.797,44-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine, 2-Alınması gereken 2.681,60-TL karar harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 623,19-TL harcın indirilmesi ile 2.058,41-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 623,19-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcı, 65,00-TL posta ve davetiye gideri, 10,00-TL dosya sarf gideri olmak üzere toplam 254,9‬0-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 193,92-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin kabul ret oranına göre 2.373,70‬-TL'sinin davalıdan alınarak, geriye kalan 746,30‬-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Davacı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 12.342,39‬-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra yatırana geri verilmesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/11/2023 Katip ... ☪ e-imzalıdır. ☪ Hakim .... ☪ e-imzalıdır. ☪