Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/151 E. 2025/349 K.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/151 KARAR NO : 2025/349 DAVA : Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 17/02/2023 KARAR TARİHİ : 16/04/2025 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/04/2025 DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile davalı arasında alt taşıma sözleşmeleri imzalandığını, müvekkilinin alt taşıma sözleşmelerinden CMR hükümlerinden ve tüm yasal düzenlemelerden doğan yükümlülüklerini eksiksiz ve süresi içerisinde yerine getirdiğini, sözleşmelerde taşıma belgelerinde, talimatlarda ve taraflar arasında yapılan e-mail yazışmalarında açıkça belirtilen adreslere malları eksiksiz ve kusursuz şekilde teslim ettiğini, düzenlenen konsinye, sevk irsaliyeleri ve sair belgeler ile sabit olduğunu, müvekkilinin alt taşımayı gerçekleştirdiğini, asıl taşıyıcı ..... şirketinin talimatlarında belirttiği teslimat noktalarına malları süresi içerisinde teslim etmiş olsa da belirtilen taşımalara ve bu taşımaların gerçekleştirildiği bilgileri yazılı plakalı araçların taşımalarında gümrük sorunu yaşandığını, bahse konu taşımalara ilişkin gümrük işlemlerinin tamamlanmadığını ve ..... taşıma belgelerinin kapatılmadığının ortaya çıktığını, İsveç gümrük idaresi tarafından vergi yaptırımlarının uygulandığını ve bu tutarların müvekkili şirketten talep edildiğini, müvekkili şirketin bu tutarlar yönünden sorumluluğu bulunmamakta ise de 23/06/2022 tarihinde bu tutarları İsveç Gümrük İdaresi Tullverket’e ödediğini, müvekkili tarafından KDV ve gümrük cezalarını içeren 922.397,00 İsveç kronuna tekabül eden 112.536,09 Euro ödemeyi müvekkilinin hesabından gerçekleştirdiklerini, ödenen bu bedelin davalıdan rücuen tahsili için işbu davayı açtıklarını, müvekkilinin fiili taşımacı olup tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, İsveç Gümrük İdaresi tarafından uygulanan yaptırımlardan sorumluluğunun bulunmadığını, ödediği bu tutarları asıl taşıyıcıdan talep edebileceğini belirterek davanın kabulü ile 112.536,09 Euro alacağın temettü tarihi olan 01/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: öncelikle davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, davacıya ödemelerin yapılması hususunda verilmiş bir talimat bulunmadığını, ilgili bedellerin ödenmesinin davacının hareket ve ihmalinden kaynaklanmış olması halinde bu durumun açıklanmasının gerektiğini, davacının talepte bulunamayacağını, müvekkilinin de davacı gibi taşıyıcı konumunda bulunduğunu, ilgili bedellerin sorumlusunun davalı müvekkili değil dış ticaret ilişkisinin tarafları olduğunu, davanın dava dışı ..... Mağazacılık AŞ’ye ihbarının gerektiğini, davacının belirttiği bedellerin ithalat gümrük vergisi ve bunların ödenmesinden kaynaklanan cezalardan kaynaklandığından davanın ..... firmasına da ihbarının gerektiğini, akdi taşıyıcı sıfatını haiz müvekkilinin gümrük işleri sırasında refakat belgelerini inceleme yükümlülüğünün bulunmadığını, davacı tarafın basiretli davranma yükümlülüğüne uygun davranmayarak kendi zararına sebebiyet vermesi halinde TBK m.52 uyarınca müvekkilden tazminat talebinde bulunamayacağını, huzurdaki dava bakımından müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. CEVABA CEVAP: Davacı vekili tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde özetle: davalının husumet itirazının yerinde olmadığını, fiili taşıyıcı olan müvekkilinin doğrudan akdi taşıyıcı davalı şirket ile hukuki ilişki içerisinde bulunduğunu, davalının söz konusu taleplerin muhatabı olduğunu, taşıyıcı, yaptığı taşıma sözleşmeleri ile taşıma işinin mesuliyetinden kurtulmadığını, gönderene karşı taşımanın tümünden sorumlu olmaya devam ettiğini, akdi taşıyıcı davalı şirketin göndericisi ..... Mağazacılık’a ait eşyanın alıcı ..... AB’ye Türkiye’den İsveç’e taşınması hususunda anlaştıklarını, dava konusu uyuşmazlığa konu eksiklik nedeniyle İsveç Gümrük İdaresi tarafından TOBB UND’a yaptırım uygulandığını, bunun üzerine davacı müvekkilinin gümrük işlemlerine ilişkin verilen teminat mektuplarının bozulması riski ile karşı karşıya bırakılması ve bu durumda telafisi güç ve imkansız zararlar doğacak olması nedeniyle davacı müvekkili şirkete uygulanan yaptırımları ödemek zorunda kaldığını belirterek davanın kabulünü talep etmiştir. İKİNCİ CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan ikinci cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın uyuşmazlık konusu taşıma gönderen ve müvekkil ile davacı ve müvekkil arasında düzenlenen iki ayrı konşimento doğrultusunda değil tek dosyada mübrez ve davacının fiili taşıyan olarak yer aldığı konşimento doğrultusunda yapıldığını, davacının taşıma sözleşmesinin tarafı olup davacı müvekkile ait tüm yükümlülükleri bizzat yerine getirmekle mükellef olduğunu, gönderi ve gönderiye ilişkin belgelerin tamamen davacı taşıyıcının hakimiyetinde ve denetiminde olup eksik bilgi ve belgelerin tamamlatılması gerektiğinin denetiminin davacı tarafından yapılmakta olduğunu, müvekkilinin konumunun taraflar arasında aracılık yapmak ve taşıma işinin organizasyonunu sağlamaktan ibaret olduğunu, davacı tarafça ödenen yaptırımlardan müvekkilinin değil dış ticaret ilişkisinin taraflarının sorumluluğunda olduğunu, akdi taşıyıcı sıfatını haiz müvekkilinin gümrük işlemleri sırasında refakat belgelerini inceleme yükümlülüğünün bulunmadığını, davacı tarafın basiretli davranma yükümlülüğüne uymayarak kendi zararına sebebiyet vermişse bu halde TBK m.52 uyarınca müvekkilden tazminat talebinde bulunamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dosyanın 1 taşıma uzmanı ve 1 vergi uzmanı bilirkişiye tevdii ile tespit edilen uyuşmazlık konularına ilişkin olarak bilirkişi raporu tanzimine karar verilmiş olup, Bilirkişi SMMM ..... ve Dr. Öğr. Üyesi .....'in 24/06/2024 tarihli kök raporunda özetle;Davacının fiili taşıyıcı, davalının akdi taşıyıcı olduğu somut olayda, gümrük ve sair formaliteler bakımından davalının hususi bir üstlenmesi olmadığı sürece T1 ortak transit rejim ihlali iddiasına dayanan ödemelerden davalının sorumlu tutulamayacağını, davacının katlandığı ödemeler bakımından bunu yasal bir zorunluluk gereği ödediğini ve yine davalının sorumluluğu bakımından bu hususta yükümlülüğüne dair taahhüdünü ortaya koyması gerektiğini, aksi takdirde davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığının değerlendirildiğini bildirilmişlerdir. İtiraza konu hususlar irdelenerek ek rapor tanzimine karar verilmiş olup, Bilirkişi SMMM ..... ve Dr. Öğr. Üyesi.....'in 18/09/2024 tarihli ek raporunda özetle; Ek görevlendirme gereği yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde kök rapor sonuçlarını değiştirecek yeni bir değerlendirme sonucu oluşmadığını bildirmişlerdir. Dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi ile taraf itirazları ve ibraz olunan türkçe tercüme metinler incelenerek ek rapor tanzimine karar verilmiş olup, Bilirkişi SMMM ..... ve Dr. Öğr. Üyesi ......'in 13/01/2025 tarihli ek raporunda özetle; Sunulan Türkçe mail yazıları, dosyada kök ve 1.ek rapor, taraf vekillerinin beyanları ve özellikle davacı yanın itirazları incelenmiş ve değerlendirilmiş olup, tarafların her ikisinin de taşıyıcı sıfatı ile taşıma sürecinde görev icra ettiğini, davalının işi davacıya vermiş olmasının gönderen veya gönderilen gibi sorumlu olması anlamına gelmeyeceğini, kök ve 1.ek rapor sonuçlarının değişmediğini, davacının ödediği vergilerin ve ferilerinin tamamen transit sorumlusu sıfatı ile garanti edilen ödemeler için yapılan ödemeler olduğunu, eğer kendi risk alanından kaynaklı değilse gönderen ve gönderilen için ödemeler olduğu gözetilerek, malların tesliminden önce hapis hakkı kullanılarak ya da sonrasında gönderen veya gönderilene rücu edilerek talep konusu edilebileceğinin değerlendirildiğini, sunulan mail yazışmalarında davalının vergi ödeme yükümlülüğü üstlendiğinin sabit olmadığını, davacı yana ödeme yönünde talimat da teyit edilmediğini, davacı yanca yürütülen transit süreci gözetildiğinde, T1 belgesinin kapatılmaması sebebiyle davacının ödemiş olduğu 112.536,09 Euro'luk KDV ve gümrük vergi cezalarını tutarlarından davalının sorumluluğu üstlendiği hususunun sabit olmadığını bildirmişlerdir. Dava, taraflar arasındaki taşıma sözleşmeleri nedeniyle davacı tarafça ödenen vergisel yaptırımların davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, davacının fiili taşıyıcı, davalının ise akdi taşıyıcı olduğu, tarafların davalı şirketin göndericisi ..... Mağazacılık’a ait eşyanın alıcı ..... AB’ye Türkiye’den İsveç’e taşınması hususunda anlaştıkları konusunda bir uyuşmazlık bulunmayıp, uyuşmazlığın davacı tarafından İsveç Gümrük İdaresi’ne ödenen KDV ve gümrük cezalarının tahakkuk sebebi, bu cezaların tahakkuk ettirilmesinde taraflar ve taşıma sözleşmesinin tarafı dava dışı şirketlerin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, bu cezaları ödemekle yükümlü tarafın tespiti, bu cezaların davacı tarafça ödenmesinin gerekip gerekmediği, davacı tarafça ödenen bedelin davalıdan rücuen tahsilinin istenip istenemeyeceği, istenebilecek tutarın tespiti hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafın, Türkiye'den İsviçre'ye göndereni .... Mağazacılık, alıcısı ...... firması olan 4 farklı taşımada taşıma hizmeti verdiği hususu ihtilafsızdır. İthalatçının ithalat işlemleri sırasında ortak transit rejimi ihlali sebebiyle T 1 transit kapamasında ortaya çıkan ihlaller dolayısı ile davacının ortak transit teminatlarından ödemek durumunda kaldığı ceza, vergi ve sair bedelleri davacı davalıdan talep etmekte olup, davacı fiili taşıyıcı, davalı ise akdi taşıyıcı konumundadır. Davalının akdi taşıyıcı olması, davalının evrak düzeni ve uyumunu da taahhüt ettiği anlamına gelmeyecektir. Davalının somut olayda sorumlu tutulabilmesi için davacıya ve dava dışı gönderene karşı akden taşıma ve sevk evrakını düzenleme ve uyumluluğunu sağlamayı taahhüt etmiş olması, davalının yasal olarak belge ve bilgilerden sorumlu tutulması gerekmektedir. Mahkememizce alınan ve itibar olunan bilirkişi raporunda, CMR taşıma süreci bakımından kendi sorumluluk alanında bir risk gerçekleşip gerçekleşmediği sabit olmaksızın bizatihi İsveç kamu otoritesinin hukuka uygunluğu sabit olmayan iddiaları ile ödenmiş olması bakımından öncelikle davacının katlandığı bu ödemelerin kendi risk alanında olmadığı gibi yasal zorunluluk altında ödendiğinin ortaya konması halinde dava dışı alıcı ve gönderene rücu edebileceği, davalıya rücu için CMR 11 maddesi kapsamında olan evrak düzenini sağlamayı üstlendiğinin ispatının gerektiği, dosya kapsamı itibariyle davacı ve davalı arasındaki akdi ilişki ve davalının transit evrak düzeninden sorumlu olduğunda dair bir veri tespit edilemediği, davalının sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: AÇILAN DAVANIN REDDİNE, 1-Alınması gereken 615,40-TL harçtan, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 38.629,62-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 38.014,22-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADAESİNE, 2-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davalı tarafından sarf edilen 10,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı yararına A.A.Ü.T. gereğince takdir edilen 308.822,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 16/04/2025 Başkan ..... ¸e-imzalıdır Üye..... ¸e-imzalıdır Üye .... ¸e-imzalıdır Katip .... ¸e-imzalıdır