Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/672 E. 2025/18 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/672 Esas KARAR NO : 2025/18 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/08/2021 KARAR TARİHİ : 07/01/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının belirtilen adresinde 25/12/2020 akşamında hırsızlık eylemi gerçekleştirildiğini, kasasında bulunan 50 adet müşteri çeki ve bir miktar parası ve ziynet eşyalarının çalındığını, hırsızlık olayı ile ilgili Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ...... soruşturma dosyası açıldığını, çeklerle ilgili olarak Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas sayılı dosyasıyla ve Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas sayılı dosyasından çek iptali davası açıldığını, % 15 teminat mukabilinde teminat yatırılarak çeklere ilişkin ödemeden men yasağı kararı verildiğini ileri sürerek; öncelikle; Keşidecisi ..... KESİM VE BÜKÜM SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ. olan ve davacı .....'a ..... MAKİNALARI SAN. TİC. LTD. ŞTİ. tarafından teslim edilen ..... BANK A.Ş.'ye ait ..... numaralı 18/07/2021 tarihli 40.000,00-TL bedelli çeki ile Keşidecisi ..... LAZER KESİM VE BÜKÜM SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ. Olan ve davacı ....... 'a ...... MAKİNALARI SAN. TİC. LTD. ŞTİ. tarafından teslim edilen ...... BANK A.Ş.'ye ait ...... numaralı 20/08/2021 tarihli 40.000,00-TL bedelli çekin, yetkili hamil olan davacı ...... rızası hilafına hırsızlık suçuna konu edilmesi, çekte sahtecilik yapılması sebebiyle İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasından icra takibine konu edilen çekle ilgili alacaklıya ödenmesinin İİK 72 ve devamı maddeleri uyarınca tedbiren durdurulmasını, Çeklerin yetkili hamilinin davacı ...... olduğunun/talep hakkının davacıda olduğunun tespitine, davacının yetkili son hamili olduğu takibe konu çekin davacı lehine davalıdan istirdadını, İstanbul ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı icra dosyasından icra takibine konu edilen ..... numaralı çek 40.000,00-TL iken 140.000,00-TL yapıldığından, vadesi 20/06/2021 olarak değiştirildiğinde ve davalılar çekte İYİ NİYETLİ YETKİLİ HAMİL OLMADIKLARINDAN davacıların davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, davalılar haksız ve kötü niyetli olduğundan davacılar lehine alacak miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkili ...... Bilişim Plastik Ve Yazılım Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin yetkili ve meşru hamili olduğu ..... bank A.Ş. ...... Şubesi'ne ait ...... seri numaralı ve 40.000,00-TL bedelli çek ile ...... bank A.Ş. ...... Şubesi'ne ait ...... seri numaralı ve 140.000,00-TL bedelli çeke müstenit alacağına binaen tarafımızca İstanbul ...... İcra Müdürlüğü nezdinde ...... E. Numaralı icra dosyası ile alacağın tahsili yoluna başvurulduğunu, Akabinde davacılar tarafınca mahkeme nezdinde görülmekte olan işbu menfi tespit davası ikame edildiğini, Belirtmek gerekir ki karşı tarafın savları hukuki bir zemine oturtulmadığını, somut durumun gerçekliği ile uyuşmayan salt iddialardan oluştuğunu, öncelikle belirtmemiz gerekir ki davacılar vekili tarafından müvekkili aleyhine açılmış olan işbu dava yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, Zira İcra İflas Kanunu 72/8. Maddesi icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında yetkili mahkemeyi işaret edildiğini, İlgili hüküm uyarınca Menfi tespit ve istirdat davasında yetkili mahkeme genel hükümler saklı kalmak kaydı ile davalının yerleşim yeri mahkemesi veya takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi olduğu açıkça belirtildiğini, müvekkili şirket ile çekleri kendisine ciro eden şirket arasındaki ticari ilişkiyi gösterir fatura ve belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde ve müvekkili olduğu şirketin hamili olduğu çeklerin meşru hamilinin kendisi olduğunu ve müvekkil şirketin dava konusu çekleri kötü niyetli olarak iktisap ettiğini iddia eden davacı tarafın iddialarını ispat edecek herhangi bir kesin delil sunamadığı göz önüne alındığında dava konusu çeklerin meşru hamilinin müvekkili şirket olduğu açıkça görülecek olup işbu sebeple haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iddia ve talepler ile ikame edilen işbu davanın REDDİNİ mahkemeden talep etme gerekliliği doğduğunu, izah edilen ve mahkemece re'sen nazara alınacak sair nedenlere dayanarak öncelikle tedbir kararının kaldırılması ile davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın ve tazminat taleplerinin reddine, kötü niyetli davacılar aleyhine %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Bilirkişi tarafından mahkememize 01/06/2022 tarihinde sunulan raporda özetle : 1. Davacı ..... firmasına ait 2020-2021 yılına ait ticari defterlerinin E-Defter olarak tutulduğu ve ilgili ebliğe uygun olarak Ocak-Aralık ayı defter beratlarının süresinde verildiği ve belirli kanuni şartları taşıdığı, sahibi lehine delil vasfına sahip olduğu kanaatine varılmış ise de Nihai Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,2. Davalı şirkete ait 2021 yılına ait ticari defterlerinin TTK'ya göre, açılış tasdiklerinin yasal süresi içinde yapıldığı, yevmiye defteri kapanış tasdikinin yapılmadığı, TTK Madde 69-70/son 72/3 ve V.U.K. madde 220-226 uyarınca yasal sürenin henüz devam ettiği ve belirli kanuni şartları taşıdığı, sahibi lehine takdiri delil vasfına sahip olduğu kanaatine varılmış ise de i Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,3. Davacı firmanın (......) 2020 yılı ticari defter kayıtlarına göre; huzurdaki davaya konu 2 adet çekin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, 101. alınan çekler hesabından 31.12.2020 dönem sonunda 128. Şüpheli ticari alacaklar hesabında 128.01 nolu alt hesaba virman yapılarak takip edildiği, söz konusu çeklerin başka bir firmaya cirolandığı ve/veya kullanıldığı yönünde bir kayıt görülemediği, Davacı firma tarafından uyuşmazlığa konu 2 adet çekin diğer davacı ..... Mak, San. Tic. Ltd. Şti.'nden teslim alındığı yönünde ise somut/belgeye dayalı bir tespit yapılamadığı, 4. Davacı ......'ın dava konusu çekler yönünden meşru hamil olup olmadığı hususunda Nihai Takdirin ve Hukuki Değerlendirmesinin Sayın Mahkemenize ait olduğu, 5. Uyuşmazlık konusu 2 adet çekin davalı ...... şirketinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, 15.03.2021 tarihli ..... nolu tahsilat makbuzu ile diğer davalı ..... Ltd. şti. den alındığının belirtildiği, 6. Davalı ..... Ltd. şti. 30.05.2022 tarihli incelemeye katılmamış ve incelemeye esas olmak üzere herhangi bir kayıt ve belgede dosyaya ibraz etmemiş olduğundan, davalı ..... Bilişim Plastik Yazılım ve Tic. Ltd. Şti. İle ..... Plastik ve Yazılım San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişkinin incelenemediği," sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir. Bilirkişi tarafından mahkememize 16/08/2022 tarihinde sunulan ek raporda özetle : "Uyuşmazlığa konu çeklerin Davacı ......a ait ticari defterlerde kayıtlı olduğu,. Davacı .....'ın dava konusu çekler yönünden meşru hamil olup olmadığı hususunda Nihai Takdirin ve Hukuki Değerlendirmesinin Sayın Mahkemenize ait olduğu, . Uyuşmazlık konusu 2 adet çekin davalı ..... şirketinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, 15.03.2021 tarihli ...... nolu tahsilat makbuzu ile diğer davalı ..... Ltd. şti. den alındığının belirtildiği,4. Kök rapordaki değerlendirmelerimizde değişikliğe gidilecek somut bilgi ve belge bulunmadığı için görüşümüzün aynen korunduğu," sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ: Mahkememiz nezdinde açılan dava istirdat ve menfi tespit talebine ilişkindir. Davacı ...... davalının elinde olan ve takibe konu ettiği kambiyo senetlerinin yetkili hamilinin kendisi olduğunu, iradesi dışında elinden çıktığını, buna ilişkin şikayetçi olduğunu ve soruşturmanın devam ettiğini, senetleri icra takibine koyan davalının yetkili hamil olmadığını ilgili senetlerin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ..... şirketi ise sunduğu cevap dilekçesinde davaya konu çeklerin kendisinden önceki cirantadan satın alınan mal ve hizmet bedelinin ifası amacıyla tevdii alındığını, diğer davacıların senet üzerindeki imzalarını ikrar ettiklerini bu sebeple istirdat ve menfi tespit talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...... şirketi tarafından yetki itirazında bulunulmuş ise de davada birden fazla davalı olduğu, davalıların ortak yerleşim yerinin bulunmadığı ancak davalı ..... Çocuk şirketinin adresinin Mahkememiz yetki sınırları içerisinde olduğu, 6100 sayılı HMK gereğince ortak yerleşim yeri adresi bulunmayan davalılardan birinin yerleşim yerindeki Mahkemenin davada yetkili olduğu anlaşılmakla davalının yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. 6102 sayılı Kanun'un 792. Maddesi şu şekildedir: "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." Bu bağlamda davacı ...... 'ın öncelikle davaya konu senetler yönünden yetkili hamil olduğunu, davalı hamilin davaya konu senetleri kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispatlamalıdır. Davacılara ait ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, davacılar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, davacıların ticari defter ve kayıtları ile faturaları bir arada değerlendirildiğinde davaya konu çeklerin davacılar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacılardan ......'a verildiği sabit görülmüştür. Nitekim davacılardan ..... Makineleri şirketi tarafından çeklerin ciro edildiği görülen ...... şirketi arasında ticari ilişkinin bulunmadığı da ticari defterlerin incelenmesinden anlaşılmıştır. Davaya konu çeklere ilişkin soruşturma yürütülen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ..... E. Sayılı soruşturma dosyası da incelendiğinde; davacılardan sonraki ciranta olan ..... Çocuk Şirketi'nin yetkilisi ve eski yetkilisi olan şahıslar soruşturma dosyasında verdikleri ifadede; davaya konu çekler ile ilgilerinin bulunmadığını, çekler üzerindeki ..... Çocuk adına atılan ciranta imzasının kendilerine ait olmadığını, şirketin herhangi bir faaliyetinin olmadığını ve gayri faal olduğunu beyan ve ikrar ettikleri, nitekim imza örnekleri alınarak yapılan imza incelemesine ilişkin bilirkişi raporunda ........ Çocuk şirketi adına atılan ciranta imzasının ilgili şirketin eski ve mevcut yetkililerine ait olmadığının tespit edildiği anlaşılmaktadır. Bu yönden de ilgili deliller değerlendirildiğinde; Davacı ..... Makineleri şirketi ve sonraki ciranta ........ Çocuk şirketi arasında herhangi bir geçerli ticari ilişkinin bulunmadığı, ilgili şirketlerin ve yetkililerinin birbirlerini tanımadıkları, ........ Çocuk Şirketi'nin herhangi bir faaliyetinin olmaması ve ilgili çekler üzerindeki ........ Çocuk şirketi adına atılan ciranta imzasının şirketin eski ve mevcut yetkililerine ait olmadığı gözetildiğinde ...... Makineleri şirketi tarafından çeklerin davacılardan ......'a verildiği, .......'ın hak sahipliğini ispatladığı aktif husumetinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Davaya konu çekler incelendiğinde; ilgili çeklerin ........ Çocuk şirketinden sonra E-teknobil isimli firmaya ciro edildiği, o şirketten de davalılardan Bisasoft şirketine ciro edildiği ve ......şirketi tarafından icra takibine konu edildiği anlaşılmaktadır. ..... şirketinin ticaret sicil kayıtları incelendiğinde; şirket yetkilisinin ..... olduğu, ..... şirketinin yetkilisinin de ...... olduğu anlaşılmaktadır. Davalı ...... şirketi vermiş olduğu cevap dilekçesinde; davaya konu icra takip dosyasına dayanak çekleri kendisinden önceki cirantadan ticari ilişki kapsamında aldığı savunmasında bulunmuş ise de; ..... şirketi ve önceki ciranta olan ..... isimli şirketlerin yetkililerinin aynı olduğu, vergi dairesinden gelen müzekkere cevabında sunulan faturaya ilişkin BA BS formlarının bulunmadığı, yine ...... isimli şirketin BA BS formları incelendiğinde ....... isimli şirket ile ilgili herhangi bir bildirim ve ticari ilişkinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davalı ..... şirketi ve ...... şirketi yetkilisi ...... soruşturma dosyasında vermiş olduğu ifadesinde takibe dayanak çeklerin önceki ciranta ........ Çocuk şirketinden ticari ilişki karşılığı alındığını savunmuş ve fatura ibraz etmiş ise de ........ Çocuk şirketinin cirosunun geçerli olmaması ve ciro imzasının şirket yetkilisine ait olmadığı tespiti ile birlikte ........ Çocuk şirketinin fatura tarihinde gayri faal durumda olması gözetildiğinde davalının savunması kapsamında davalı tarafından soruşturma dosyasına sunulan faturalara konu meblağ ve miktarda reklam hizmeti almasının hayatın ve ticaretin olağan akışına uygun olmadığı dolayısıyla davalılar ........ Çocuk şirketi ve Davalılar ...... şirketi ve ...... şirketi arasında gerçek bir ticari ilişkinin bulunmadığı değerlendirilmiştir. ........ Çocuk şirketinin cirosunun geçerli olmaması ve ciro imzasının şirket yetkilisine ait olmadığı tespiti karşısında senetler arkasındaki ciro zincirine bu şirketten senedi devralmış görünen ...... şirketinin yetkilisi ve ..... şirketi yetkilisinin aynı kişiler olduğu ve ..... olduğu gözetildiğinde davalı Davalılar ...... şirketi ve ...... şirketinin iktisapta ağır kusurlu olduğu anlaşılmış, davacılardan ......'ın istirdat talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. ...... dışında diğer davacılar ise dava dilekçesinin talep sonucu kısmında davaya konu icra takip dosyasındaki takibe dayanak ....... numaralı çek bedelinin 40.000,00-TL iken 140.000,00-TL yapıldığından, vadesi 20/06/2021 olarak değiştirildiğinde ve davalılar çekte iyi niyetli yetkili hamil olmadıklarından davacıların davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. ...... dışındaki diğer davacıların davaya konu icra takip dosyasındaki çekler yönünden imzaya itirazları bulunmamakta olup, kendilerinden sadır olduğu tarafların kabulündedir. Davacıların talebine konu ..... numaralı çek hakkında İstanbul İstanbul ..... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...... E. Sayılı dosyasında dava açıldığı, dava dosyası içerisinde bulunan Adli Tıp Kurumu raporu incelendiğinde; "İnceleme konusu çek keşide tarihi bölümünün sağında bantın altındaki yıllar hanesi birler ve onlar basamağında bulunan "2" ve "1" rakamlarında mürekkep dağılmaları bulunduğundan söz konusu "2" ve "1" rakamlarında tahrifat yapıldığının gösterir yeterlilik ve nitelikte bulgu saptanamadığı, 6.2. Söz konusu keşide tarihi bölümündeki diğer rakamlar üzerinden farklı fiziki evsafta bir kalemle ikinci defa gidilmiş olduğu, 6.3. Söz konusu keşide tarihi aylar hanesi birler basamağında farklı fiziki evsafta 3. bir kalemle mevcut okunur "6" rakamının tersim edildiği, söz konusu bölümde kağıt lif kalkmalarının bulunduğu; fakat mükerrer geçişler saptandığından evvelce ne yazdığının tarafımızca tespit edilemediği hususlarını bildirir KANAAT RAPORUDUR." şeklinde rapor tanzim edildiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda ilgili Adli Tıp Raporu'nun hüküm kurmaya ve yargı denetimine elverişli olduğu icra takip dosyasındaki takibe dayanak ...... numaralı çekin keşide tarihinde tahrifat bulunduğu ve tahrifat öncesi durumunun tespit edilemediği, çek üzerinde yapılan değişiklikte keşidecinin paraf imzasının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere 6102 sayılı Kanun ve 6100 sayılı HMK gereğince keşideci tarafından onaylı olarak yapılmayan çek üzerindeki düzeltmelerin gözetilemeyeceği, onaylı olmayan değişiklik söz konusu olduğunda tahrifat öncesi durumun esas alınması gerektiği buna karşılık davaya konu somut olaydaki çek yönünden tahrifat öncesi durumun tespit edilememesi ve bu tarihe göre çekin süresinde ibraz edildiğinin kabul edilemeyeceği anlaşılmakla ilgili çekin kambiyo vasfını kaybettiği anlaşılmıştır. Bilindiği üzere kambiyo vasfı niteliğini kaybeden imzası inkar edilmemiş senetler yönünden menfi tespit talep edilebilmesi için sebepsiz zenginleşmediğin ispatlanması gerekmektedir. Bu kapsamda icra takibini başlatan hamil ve yetkilisi aynı olan önceki ciranta ve ondan önceki ciranta olan ........ Çocuk şirketleri arasındaki ilişki ile davacılar arasındaki ticari ilişki değerlendirildiğinde; davalılar arasındaki ticari ilişkinin boyutları ve ilgili şirket yetkilileri tarafından yukarıda detaylıca değerlendirilen delil ve beyanlar değerlendirildiğinde davalılar ile davacılar arasında temel bir ticari ilişkinin bulunmadığı, davalı cirantalar arasındaki ilişkinin de yukarıda değerlendirildiği üzere ispatlanamadığı, davacılar tarafından çekin diğer davacı ......'a tevdi edildiği kabulü karşısında davacıların sebepsiz zenginleşmeyeceği anlaşılmakla diğer davacıların dava dilekçesindeki talepleri doğrultusunda icra takip dosyasındaki takibe dayanak ...... numaralı çek yönünden menfi tespit taleplerinin kabulü ile davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar vermek gerekmiştir. Davacılar tarafından tazminat talep edilmiş ise de tazminat koşulları oluşmadığından davacıların tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın davacı ...... yönünden KABULÜNE, -Buna göre; davaya konu icra takip dosyasında takibe konu edilen çeklerin istirdatı ile davacı ...... 'a verilmesine, 2-Diğer Davacıların menfi tespit talebinin davaya konu icra takip dosyasında takibe dayanak ...... BANK A.Ş.'ye ait ...... numaralı çek yönünden kabulü ile davacıların söz konusu çek yönünden davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE, 3-Davacıların koşulları oluşmayan tazminat talebinin REDDİNE, 4-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 23.378,33-TL harcın peşin alınan 1.707,75-TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 21.670,58-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA, 5-Davacı tarafça sarf edilen toplam 1.767,05‬-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davacı tarafça yapılan 2.240‬,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 54.758,20-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara İADESİNE, 10-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacılar vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/01/2025 Katip ...... ¸e-imza Hakim ..... ¸e-imza