Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/39 E. 2021/257 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/39 Esas KARAR NO : 2021/257

DAVA : Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/01/2020 KARAR TARİHİ : 15/04/2021

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, müvekkilinin davalı kooperatifin ... nolu Bağımsız bölümdeki ... nolu üyesi olduğunu, kooperatife 2016 yılında üye olduğunu, kooperatif sözleşmesine ve kooperatifin verdiği resmi kayıtlara göre davacının bir adet bağımsız bölüm karşılığı olarak toplamda ... TL ödeme yapılacağını, kooperatife ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL ve ... tarihinde ... TL ödeme yaptığını ve bakiye ... TL borcunun kaldığını, toplanda kooperatife ... TL ödeme yaptığını, kooperatifin herhangi bir daireyi teslim etmediğini, binanın inşaat halinde olduğunu, davalının davacıya ... yevmiye nolu ... tarihli ihtarname gönderdiğini, ihtarnamede davacının kooperatif üyeliğinin ... tarih ve ... nolu yönetim kurulu kararı ile ... nolu bağımsız bölümdeki ikiz villa için ... nolu üyelik kaydının yapıldığını, ilgili kararda toplam borcun ... TL olarak belirlendiğini oysa bu yönetim kurulu kararında belirlenen bedelin 2016 yılına ait olduğu ve bunun hatalı olduğunun belirtildiğini, 2018 yılı rayiç fiyatın ... TL olması gerektiğini, aradaki ... TL değer farkının kooperatife ödenmesi gerektiği, ayrıca ... TL bakiye borç ile birlikte toplam borcun ... TL ödeme yapması gerektiğinin ihtaren bildirildiğini, daha sonra davacıya Antalya ... Noterliğinin ... yevmiye nolu ... tarihli ikinci ihtarnamesinin gönderilerek ihtarnamede belirtilen borcun ödenmemesi halinde davacının kooperatifler kanununun 16. Maddesine göre üyelikten ihraç edileceğinin belirtildiğini, kooperatifin bu uygulamasının Anayasanın 10. ve kooperatifler kanununun 8. ve 15. Maddelerine açıkça aykırı olduğunu, üyelikten belli bir süre geçtikten sonra ek ödeme talep edilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, davacının kooperatif üyeliğini 2016 yılında kazandığını ve ek ödeme yükümlülüklerinin üyeye bildirilmesi gerektiğini, davacının ek ödeme borcunun olmadığını, bakiye aidat borcunun iş bu muaraza giderilince ödeyeceğini, günün rayiç değeri üzerinden ödeme yapılacağının davacıya davalı tarafça bildirilmediğini, müvekkili 2018 yılında üye oldu ise 2017 yılında üye olmayan bir kişiden nasıl aidat ödemesinin kabul edileceği, kooperatifin verdiği resmi yazılı belgede davacının toplam borcunun ... TL olduğu, bunun ... TL sinin ödendiğini kooperatif resmi kayıtlarına göre ... TL borcu kaldığını, davacıdan konut bedeli farkı adı altında yasal dayanağı olmayan, yönetim kurulu kararına dayanmayan haksız bir ödeme talep edilmesinin mümkün olmadığını, ek ödeme talebinin muaccel olmadığını, bu sebeplerle, davacının davalı kooperatiften ihraç işlemlerinin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, muarazanın önlenmesi ve menfi tespit taleplerinin kabulü ile davalı kooperatife ... TL konut bedeli farkı adı altında ek ödeme borcunun olmadığının tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, davalı kooperatifin ... yılında kurulduğunu, kurulduğu günden itibaren kaydetmiş olduğu üyelerde genel prensip olarak % 30 peşinat tutarı alıp kalan bölüm için bono veya ...dan kredi kullanma yöntemini benimsediğini, bu prensibin temel dayanağının ... tarihli ... nolu ve ... tarihli ... nolu yönetim kurulu kararlarının alındığını, aynı konuda ... tarihli genel kurul kararının bulunduğunu, ... tarihli ... nolu yönetim kurulu kararında "gayrimenkul değerleme firmasına yaptırılan değerlemeye göre ikiz villaların her birinin ... TL + şerefiye payı ile üye kaydedilmesine, arsa payı olarak ... TL alınmasına" şeklinde olduğunu, ... tarihli ... nolu yönetim kurulu kararında ... ... ... firması tarafından tespit edilen şerefiye değerleri dikkate alınarak konut fiyatlarının belirlendiğini, ikiz villaların her birinin ... TL şerefiye payı ile üye kaydedilmesine" şeklinde olduğunu, ... tarihli genel kurul kararında "yapılacak konutların ikiz villaların her birinin ... TL şerefiye payı ile üye kaydedilmesine ve arsa bedeli olarak ... TL peşinat alınmasına, ... tarihinden itibaren her yıl 1 ocak tarihi geçerli olmak üzere konutlara % 5 bedel artışından çok olmamak üzere konut fiyatlarının yönetim kurulu tarafından belirlenmesine, yönetim kuruluna bu konuda yetki verilmesine oy birliğiyle karar verilmiştir" denildiğini, 2016 , 2017 ve 2018 yılında üye olan 6 kişi ile ilgili bilgilerin belirtildiğini, bu üyelerin giriş tarihlerinin ve giriş bedellerinin farklı olduğunu, davacının davalı kooperatife ... nolu ikiz villa için ... tarihli ... nolu karar ile ... numaralı üye olduğunu, bu durumun davacının giriş amaçlı dilekçesinden de anlaşıldığı üzere hiçbir üyenin giriş belgesinin 2 yıl sonra verilmediğini, peşinatı tamamlayan üyelere üyelik belgesi verildiğini, Kooperatif kayıtlarına göre davacının ödemeleri toplamının ... TL olduğunu, davacının üye olduğunu iddia ettiği 2016-2018 yılları arasında düzenlenen genel kurul haziran cetvellerinin incelenmesinden, davacının genel kurul toplantılarında hazır bulunmadığı ve toplantılara davet edilmediğini, davacının 2016 yılında üye olduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, davacıya diğer üyelere uygulanmayan bir yöntem ile konut bedeli üyelik tarihinin 2 yıl öncesinin fiyatı ile belirlendiğini, bu durumun hesap tetkik komisyonu ve yönetim kurulunca tespit edilir edilmez düzeltildiğini, aynı tarihte üye kabul edilen ... üyeliğini 2018 ... ayında ... TL ye aldığını, davacı üyeliğini ... TL ye alma hakkının kendinde olduğunu iddia ettiğini, bir diğer şekilde diğer üyeye karşı ... TL fazla bir menfeat tesis etmiş olacağı ve bu tutarda kooperatifi zarara uğratacağını, bu durumun kooperatifin temeli olan eşitlik ilkesi ile bağdaşmadığını, davacının resmen üye olduğu tarihteki üyeliğine konu konutun bedelinin ... TL olduğunu ve bu bedel üzerinden üyeliğin devam etmesi gerektiğini, üyelik dilekçesi ve üyelik taahhütnamesinin 2018 yılına ait olduğunu, davalı tarafça davacıya Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ve Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnameleri gönderilerek doğrudan ödeme yapmayacak olması halinde diğer üyeler gibi ödemeye yarar belgelerin de kooperatife sunmasının istendiğini, davacının bu talebe olumlu cevap vermediği, davacıdan talep edilen bedelin ek ödeme olmayıp, üyelikten kaynaklanan mali bir sorumluluk olduğunu, istenen bedelin 1163 sayılı yasanın lö.maddesi ve ana sözleşmenin 14. Maddesi kapsamında olduğunu, gönderilen ihtarnamelere rağmen istenen bedelin ödenmemesi halinde üyelikten çıkarma hakkının doğacağını bu sebeplerle davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Dosyada tüm deliller toplanmış, dosya kooperatifler konusunda uzman mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli raporda, Davalıya ait dava konusu dönem olan 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defter ve belgeleri kooperatif merkezinde tarafımdan incelenmiştir. İncelenen ticari defterlerin noter açılış tasdikleri ile yevmiye defterinin noter kapanış onayının yasal sürelerinde ve usulüne uygun olarak yaptırıldıkları, kayıtların mevzuata uygun olarak tutulduğu anlaşılmıştır. Davacının üyelik tarihi: Davacı her ne kadar avans niteliğinde ... ve ... tarihlerinde yukarıda belirtilen ödemeleri yapmış ise de davalının üyelik başvuru dilekçesi ve ortaklığa giriş taahhütnamesi ... ve üyeliğe kabul ile ilgili yönetim kurulu kararı ... olduğundan, davacının ileri sürdüğü tarih olan 2016 yılında üye olduğuna ilişkin bir belge sunulmadığından davacının üyelik tarihi olarak ... tarihi dikkate alınmıştır. Davacının üyelik kararında üye olarak ödeyeceği mali yükümlülükler yönetim kurulu kararında veya üyelik kabul yazısında belirtilmesi gerekirken, ne yönetim kurulu kararında ne üyelik bildirim yazısında üyenin yükümlülükleri belirtilmemiştir. Davalı tarafça davalıya çekilen 1. Ve 2. İhtarnamelerin mevzuata uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Davalı kooperatif kayıtlarının incelenmesinden davacının üyelik tarihinde üyelik bedeli olarak kayıtlara ... TL borç kaydı yapıldığı, davacı ödemeleri toplamının ...-TL olduğu ve defter kayıtlarına göre ihtarnamelerde yazılı ... TL borcunun olduğu anlaşılmıştır. Detayı yukarıda açıklandığı üzere davalı kooperatifte inşaat maliyetlerinin 6 ayda bir belirlendiği ve bu inşaat maliyetlerine göre üyenin giriş tarihindeki tutardan üyenin borçlandırıldığı anlaşılmıştır. Davacı davalı kooperatife üye olarak girdiği ... tarihindeki üyelik bedeli ... TL iken davacının 2016 yılı üyelik giriş bedeli olan ... TL den üye kaydının yapıldığı, daha sonra genel kurulca kurulmasına karar verilen hesap tetkik komisyonu raporuna göre davacının üyelik tarihi olan ... tarihindeki yönetim kurulunca belirlenen üyelik bedeli olan ... TL den üyelik kaydının yapılması gerektiği, aradaki fark olan ... TL nin davacıdan tahsil edilmesi gerektiği yönünde denetim raporu düzenlenmiştir. Davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul toplantısında ... tarihinde uygulanmak üzere her 6 ayda bir % 5 oranında yeni girecek üyelerden fiyat farkı alınması kabul edilmiştir. ... tarihli genel kurul toplantısında da ... tarihinden itibaren 1 ocaktan geçerli olmak üzere konutlara % 5 bedel artışından az olmamak üzere konut fiyatlarının yönetim kurulu tarafından belirlenmesine karar verilmiştir. Kooperatif kayıtlarının incelenmesinden üye kayıtlarının bu kararlar doğrultusunda yapıldığı, her üyenin ve her bağımsız bölüm üyesinin aynı tutarla borçlandırılmadığı, üyenin giriş tarihine göre ve üyenin sahip olduğu konut tipine göre borçlandırıldığı ve tahsilat yapıldığı anlaşılmıştır. Davacının üyelik bedelinin de 1163 sayılı yasa ve ana sözleşmesine göre üyeler arasındaki eşitlik ve hakkaniyet ilkesi gereği davacının üyelik giriş bedelinin üye olduğu tarihteki sahip olduğu ikiz villaların maliyet ve satış bedeli olarak uygulanan ... TL nin dikkate alınması gerektiği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak davacının davalı kooperatife ... TL ticari defter kayıtlarına göre olan borcu ve ... TL üyelik tarihindeki giriş bedeli farkından kaynaklanmak üzere ... TL borcunun olduğunun hesaplandığı, mahkemenizce davalı üyeliğinin 2016 yılında olduğunun kabul edilmesi halinde davacının davalıya olan borcunun ... TL olarak hesaplandığını bildirir rapor sunmuştur. Dosya tarafların itirazları doğrultusunda kooperatifler konusunda uzman hukukçu bilirkişiye tevdi edilerek yeniden rapor aldırılmış ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli raporunda, 1-Davacı ...'in 2017 tarihi itibariyle kooperatif ortaklığına kaydının gerçekleştiği, 2-Davacıya gönderilen ihtarnamelerdeki borç miktarı ile kooperatif kayıtlarının, taşınmazın rayiç eder konusundaki ihtilaf sebebiyle de tutarlı olmadığı, 3-Davacının davalı kooperatife borçlu olmadığının tespiti için davacı ortağın kooperatife yaptığı ödemelerinin, Kooperatife kendisine ait olan dairenin inşaatı için orantılı şekilde harcanıp harcanmadığının yani gerçekleşen giderin tespitinin teknik bilirkişiler olan inşaat bilirkişisi, mali bilirkişi, vb. yaptırılması ve çıkacak hesaplar ile, davacıya ait kooperatif dairesi hakkında, davacının davalı kooperatife borçlu olup olmadığının tespit edilebileceği yönünde kanaatini bildirir rapor sunulmuştur. Dosya aynı bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor aldırılmış ve bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu ... tarihli raporda, Nihai karar mahkemeye ait olmak üzere; Davalı kooperatifin ... tarihli hesap tetkik komisyonu raporunda, kooperatif yöneticilerinin, ''Yanlış bilgiler verilerek üyelerin yanıltıldığı ve kooperatif yöneticileri hukuki sonuçlar doğuracak hatalar yapmışlar ve kooperatif zarara uğratılmıştır.'' tespiti ile kooperatif yönetim kurulu üyelerinin ağır kusurlu oldukları ancak bu zararın üyelerden tahsili gerektiği hakkında hesap tetkik komisyonunun görüş bildirdiği görülmüştür. Bir kişinin zarara kendi kusuru ile sebebiyet vermesi halinde zarara o kişinin katlanması gerektiği genel hukuk ilkelerindendir. Davalı kooperatif ana sözleşmesinin 11. Maddesinde ortaklığa kabulun yönetim kurulu tarafından yapılacağı, ana sözleşmenin 48. Maddesinde; '' ..yönetim kurulu üyelerinin kooperatif işlerinin yönetimi için gereken titizliği göstermesi, gerekli defter ve belgeler ile genel kurul evraklarının ve ortak listelerinin muntazam hazırlanıp tutulup saklanmasından....sorumlu olduğu ve yönetim kurulu üyelerinin kendi kusurlarından gelen zararlardan müteselsilen sorumlu olup kooperatife tazmin etmekle yükümlüdürler'' şeklindedir. Yukarıdaki açıklamalar akabinde, nihai karar mahkenmeye ait olmak üzere, ... tarihli kök raporumu da tekrar ettiğini bildirir rapor sunmuştur. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava kooperatif üyeliğinden kaynaklanan borç nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıdan konut bedeli farkı adı altında istenen ek ödemenin yerinde olup olmadığı ve davacının davalıya bu ek ödeme talebi nedeniyle borçlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Tüm dosya kapsamı son alınan bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda değerlendiriliğinde; kooperatif ana sözleşmesinde ve kooperatif genel kurul tutanaklarında kooperatif ortaklığı için ortak olunacak dairenin %30 peşin alınır şeklinde bir kararın olmaması, ana sözleşmeye ve genel kurul kararına dayanmayan yönetim kurulunun ortaklığa üye kayıt yönteminde belirlediği %30 peşinat ödeme şartının yasal bir zemini bulunmaması, davacının davalı kooperatife ödediği paranın kooperatif hesaplarına geçerek davalı kooperatifçe kullanılması, davalı kooperatifin, ortaklığa kabul edilmeyen birinden, tercih ettiği konut ve bu konutun rayiç bedeli de belirlenmek suretiyle hiçbir itirazı kayıt konulmadan farklı zamanlarda birden fazla para tahsilatı yapması, üye numarası verilerek davacı hakkında borç takip çizelgesi düzenlenmesi, davacıya ait aidat ödemelerinin kooperatif kayıtlarına uygun olması sebepleriyle, Davacı ...'in ilk aidat ödemesinin davalı kooperatifçe kabul edildiği tarih olan ... 2017 tarihi itibariyle zımnı şekilde kooperatif ortaklığına kaydının gerçekleştiği ve davalı kooperatif ortaklığına kabul edildiğinin kabulü gerektiği bu kabullere göre ihbarnamelerle istenilen taşınmazın rayiç eder fark bedeli olan ... TL nedeniyle davacının davalı kooperatife borçlu olmadığı kanaatine varılmakla davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının KABULÜ ile, davacının davalı kooperatife ... tarihli ihtarnamede belirtilen ... TL konut bedeli farkı nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL den peşin alınan ... TL nin mahsubu ile eksik alınan ... TL nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacının yapmış olduğu ilk dava gideri, posta ve müzekkere ücreti ile bilirkişi ücretinden ibaret toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ve varsa teminatın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2021

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır