Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/176 E. 2020/568 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2018/176 KARAR NO : 2020/568 DAVA : Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) DAVA TARİHİ : 22/03/2018 KARAR TARİHİ : 06/11/2020 Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili mahkememize sunduğu ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin ... tarihli olağan genel kurulunun Kooperatifler Kanunu, Kooperatif Ana Sözleşmesi ve ilgili mevzuata açıkça aykırılıklar içermesi, toplantı çağrı ve yapılış usullerinde kanunlara açıkça aykırı yol ve yöntemler izlenmesi, toplantıya katılmaya yetkili kooperatif ortaklarının olağanüstü genel kurula çağrılmaması, çağrılmadığı halde ilan üzerine haberdar olan kooperatif üyelerinin kanunsuz olarak hazirun cetveline alınmamış olması, söz konusu kooperatif ortaklarına söz ve oy hakkı kullandırılmaması ve ekte sunulu tutanak ve belgelerde görülecek olan sair kanunsuz ve usulsüz yol ve yöntemlerin uygulanmış olması nedeniyle yoklukla malul olan ve bu nedenle başından beri hükümsüz olan olağanüstü genel kurul ve olağanüstü genel kurul kararlarının uygulanmasının durdurulması, Ticaret Sicil Müdürlüğünde tescilinin yapılmaması için ivedi olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi, neticeten kanuna, ana sözleşmeye ve tüm mevzuata aykırı olağanüstü genel kurul kararlarının baştan itibaren yoklukla malul olduğunun tespiti ile alınan tüm kararların yok hükmünde olduğunun tespiti ile iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Feri Müdahil olarak davaya katılma istemiyle ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili ... havale tarihli dilekçesinde özetle; fer'i müdahale talebinde bulunanlara genel kurul yapma izin yetkisinin mahkeme tarafından verildiği, davacıların henüz yapılmayan bir genel kurul yönünden tedbir talebinde bulunmalarının usul ve yasaya aykırı olduğu, yine çağrının usulüne uyun olmadığına ilişkin beyanlarınında gerçek dışı olduğu gerekçesiyle katılma istemlerinin kabulü ile ... tarihinde icra edilecek genel kurula yönelik olarak davacıların ihtiyati tedbir istemlerinin reddine karar verilmesini, mahkememizce verilen ... tarihli tensip tutanağının 10. Maddesi gereği verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Mahkememizin ... tarihli tensip ... nolu ara kararı ile davacının ihtiyati tedbir talebinin teminat mukabilinde kabulü ile olağan üstü genel kurul kararlarının uygulanmasının durdurulmasına, kararların ticaret sicil müdürlüğüne tescilinin yapılmaması için ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiği, karara karşı fer'i müdahiller tarafından itiraz edildiği, Antalya B.A.M ... Hukuk Dairesinin ... tarih, .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamı ile fer'i müdahilin tek başına verilen ihtiyati tedbir kararına itiraz hakkının bulunmadığı gerekçesiyle usulden reddine karar verildiği görülmüştür. Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas - .../... Karar sayılı ilamından kesinleşme şerhini içerir onaylı bir örneği celp edilmiş, uyap sistem üzerinden dosyamız arasına alınmıştır. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden davalı ... ne ilişkin genel kurul kararları, tutanaklar, genel kurula çağrı, yapılan tebligat ile vs.tüm bilgi ve belgeler celp edilerek, dosyamız arasına alınmıştır. Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden ve Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davalı kooperatife ait sicil dosyası, 2006 tarihinden dava tarihine kadar yapılan olağan ve olağanüstü genel kurul tutanakları, hazirun cetvelleri, tebligatlar, varsa üyelikten ihraç kararları ve bu kararların kesinleşip kesinleşmediğine ilişkin ticaret sicil gazetesi örnekleri, mahkeme kararları, yoklukla malul olan genel kurul var ise buna ilişkin kararlar celp edilerek, dosyamız arasına alınmıştır. Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../...-... ve ... Esas sayılı dava dosyalarında verilen kararlardan kesinleşme şerhlerini içerir birer örnekleri celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce yargılama sırasında; ... tarihli oturum ... nolu ara kararında dava dosyasının kooperatif işlemlerinde uzman re’sen seçilecek bir mali müşavir bilirkişiye tevdi ile davalı kooperatifin ... tarihinde yapılan olağan genel kurulunda toplantıya çağrı, çağrının usulü, hazirun cetveli, üyelere yapılan tebligatlar vs. hususlarda dava dilekçesi kapsamında Kooperatifler Kanunu, kooperatif ana sözleşmesi ve ilgili mevzuata göre alınan kararların uygun olup olmadığı, kararların yok hükmünde sayılmasını gerektirir kanun ve sözleşmeye aykırılıklarının bulunup bulunmadığı, alınan kararların iptali gerekecek nitelikte olup olmadığı hususlarında rapor tanzimine karar verilmiş, bilirkişi ... tarafından dosyaya ibraz edilen ... havale tarihli raporda özetle; "... ... tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısının ... Kooperatif üyesinin Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamı ile Olağan üstü genel kurul toplantısı yapma yetkisi aldığı, bu yetkinin 1163 Sayılı K.K.44. mad. göre toplantı kararının alınması kooperatif kanununa uygun olduğu, toplantı çağrısının bildirim şekli ve süresinin KK.45. maddesine göre ve kooperatif ana sözleşmesine uygun olduğu dava dosyası ve ekindeki belgelerden anlaşıldığı, toplantıyı Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinden yetki alarak düzenleyen ortaklar ile huzurdaki davayı açan davacılar arasındaki anlaşmazlığın "davalı kooperatif ortaklarının kimler olduğu" konusunda olduğunun görüldüğü, Mahkemeden yetki alarak genel kurulu düzenleyen 9 üye "kooperatif üyesi olduğunu" iddia ettikleri 16 kişiye ... çağrısı yapmışlardır. Çağrıya ait PTT gönderi belgesi fotokopisi dava dosyası eki ... nolu klasör içinde bulunmaktadır. Ancak çağrının yapıldığı 16 üyenin dışında başka üyelerin olup olmadığının tespit edilemediği, olağanüstü GK yetkisi alan davacıların gerçekleştirdikleri genel kurul toplantısında "toplantı nisabının" doğru olduğunun kabulü halinde alınan kararların oylanmasında gereken kabul oylarının alındığı GK toplantı tutanağından anlaşıldığı, huzurdaki davanın davacıları "kooperatif ortağı olduklarını" ispatlamaları halinde yandaki Yargıtay kararında açıklanan şartlara uygun mağduriyet yaşadıkları ve genel kurul tutanaklarında gerekli itirazlarda bulundukları bu nedenle genel kurul iptalini isteyebilecekleri, ancak kararların yok hükmünde sayılmasını gerektirir KK.ve sözleşmeye aykırılıkların bulunmadığı kanaatine varıldığı, (Yargıtay'ın bir kararında; Çağrının usulsüzlüğünü iddia eden taraf, genel kurul toplantısında alınan kararların yasaya, ana sözleşmeye veya iyi niyet kurallarına aykırılık iddialarından birine ya da hepsine dayanması ve iddiasını ispat etmesi zorunludur. Çağrıdaki usulsüzlük, alınan kararların salt bu nedenle iptali ya da butlanı sonucunu doğurmamaktadır" ifadesi yer almaktadır)... tarihli genel kurul toplantısına katılan Bakanlık Temsilcileri ... ve ... isimli görevlilerin yapılan GK toplantısının geçerli olmadığı hususunda rapor verdikleri, (rapor ekinde sunulmuştur) Sonuç olarak davacının davasında haklı olup olmadığı haklı ise kurul kararının tamamen mi yoksa kısmen mi iptal edileceği konusunda takdirin mahkemeye ait olduğu" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Dosya mali müşavir bilirkişi ile birlikte kooperatif mevzuatında uzman nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye davacıların olağanüstü genel kurul tarihi olan ... tarihli ve dava tarihi itibari ile kooperatif üyesi olup olmadıkları düzenlenen kooperatif olağanüstü genel kurul toplantısına çağrının usulüne uygun olup olmadığı, mevcut hali ile ... tarihli olağanüstü genel kurula çağrılması gerekip te çağrılmayan kooperatif üyesi bulunup bulunmadığı, buna göre düzenlenen olağanüstü genel kurulun yok hükmünde sayılmasını gerektirir kanun ve sözleşmeye aykırılıkların bulunup bulunmadığı, alınan kararların iptalini gerektirecek hususların bulunup bulunmadığı konusunda rapor tanzimi için tevdi edildiği, mali müşavir bilirkişi ... ve hesap uzmanı bilirkişi ... tarafından tanzim edilen ... havale tarihli ek raporda özetle; "... ... tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısının 9 Kooperatif üyesinin Antalya ... Asliye Ticaret Mah. .../... E. .../... Karar sayılı ilamı ile Olağan üstü genel kurul toplantısı yapma yetkisi aldığı, bu yetki ile 1163 Say. KK. 44. Mad. göre toplantı kararının alınmasının kooperatif kanununa uygun olduğu dava dosyası ve ekindeki belgelerden anlaşıldığı, toplantıyı Antalya ... Asliye Ticaret MAhkemesinden yetki alarak düzenleyen ortaklar ile huzurdaki davayı açan davacılar arasındaki anlaşmazlığın "davalı kooperatif ortaklarının kimler olduğu" konusunda olduğunun görüldüğü, Mahkemeden yetki alarak genel kurulu düzenleyen 9 üye "kooperatif üyesi olduğunu" iddia ettikleri 16 kişiye GK çağrısı yaptıkları, ... tarihli genel kurul toplantısına Bakanlık Temsilcisi olarak katılan ... ve ... isimli görevlilerin Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne ... kayıt tarihli yazısı ile sundukları raporda, "Toplantı çağrısı ve temsilci talebi başvurusu 1163 sayılı kooperatifler kanununun 47. Maddesine göre olması, ancak toplantıda 47. Maddede öngörülen şartların oluşmaması nedeniyle 1163 sayılı kooperatifler kanununa uygun değildir" şeklinde görüş bildirdikleri, davalı kooperatifin önceki yıllarda düzenlediği genel kurul kararlarının iptali için davalar açıldığı, bu davalardan bazı yıllara ait genel kurul toplantılarının mahkemelerce iptaline karar verildiği dosyada yer alan mahkeme kararlarından anlaşıldığı, ekte mahkeme dosya numaralarının yer aldığı belgeye göre davalı kooperatifin düzenlediği 2004, 2005, 2007, 2008, 2009 ve 2010 yıllarına ait genel kurul toplantılarının iptal edildiği, geçerli en eski genel kurul toplantısının 2006 yılına ait ... tarihinde yapılmış olan genel toplantısı olduğu görüldüğü, bu toplantıya ait hazirun cetvelinde geçerli ortak sayısının 18 kişi olduğu açıkça yer aldığı, özetle davalı kooperatifin 2018 yılında yaptığı genel kurul toplantısına ekteki hazirun cetvelinde yazılı 18 ortağı çağırması gerektiği kanaatine varıldığı, ... tarihli genel kurul toplantısına çağrılması gereken tüm ortakların çağrılmadığının anlaşıldığı, buna göre toplantı çağrısının 1163 sayılı kooperatifler kanununun 47. Maddesine göre yapılmadığının anlaşıldığı ve iptalinin gerektiği" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, ... tarihli olağanüstü kooperatif genel kurulunun Kooperatifler Kanunu ana sözleşmeye aykırılık nedeniyle yoklukla malul olduğunun tespiti ile alınan kararların geriye etkili olarak iptali istemine ilişkindir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 53 Maddesinde "Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. 1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri; 2. Yönetim Kurulu; 3. Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri; Bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur. Birinci fıkrada yazılı bir aylık hak düşüren sürenin sona ermesinden önce duruşmaya başlanılamaz. Birden fazla bozma davası açıldığı takdirde, davalar birleştirilerek görülür. Mahkeme, kooperatifin isteği üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir. Teminatın mahiyet ve miktarını belirtmek mahkemeye aittir. Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder. Bu kanunda aksine açıklama bulunmayan hususlarda Türk Ticaret Kanundaki Anonim Şirketlere ait hükümler uygulanır." düzenlemesi mevcuttur. Aynı Kanunun 98. Maddesinde de; "Bu kanunda aksine açıklama olmıyan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim şirketlere ait hükümler uygulanır." düzenlemesi mevcut olup, TTK 447. Maddesinde alınan hangi kararların batıl olacağına ilişkin olarak; "Genel Kurulun özellikle; a)Pay sahibinin genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, b)Pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran , c)Anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin konması hükümlerine aykırı olan kararları batıldır. " şeklinde batıl olabilecek kararlar belirtilmiştir. Kural olarak; Genel Kurulun toplanıp karar alabilmesi için ana sözleşmede belirlenen çağrı usulüne göre ortakların genel kurula çağrılması lazımdır. Çağrıdan amaç toplantının ilanı, davetin şekli ve süresine ilişkin hükümlerdir. Bilindiği gibi, normal şartlarda yapılan genel kurullarda çağrının usulünde yapılmadığını iddia eden pay sahiplerinin genel kurul kararları aleyhine iptal davası açma yetkisi vardır. Halbuki, Kooperatifler Kanunun 47. Maddesine göre yapılan yani kooperatifin tüm ortaklarının toplantıda hazır bulunma ve bir itirazda olmamak kaydıyla yapılan toplantılarda çağrının usulü dahilinde yapılmadığı gerekçesiyle iptal davası açmak mümkün değildir. İşte, Kooperatifler Kanunun 47. Maddesi koşullarının varlığı halinde usulüne uygun çağrı olmasa bile genel kurulun toplanıp karar alabilmesi mümkündür. Bu şartlar kooperatifin tüm ortaklarının toplantıda hazır bulunması, bir itiraz olmaması, genel kurul toplantılarına ilişkin diğer kararlara uyulması, kararların ortaklar veya ortakların toplantıda oybirliğiyle seçecekleri temsilciler tarafından imzalanmasıdır. Belirtilen dört koşula uyulmak koşuluyla çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa bile genel kurul toplantısı yapılabilir ve bu toplantıda geçerli kararlar alınabilir. Dolayısıyla çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olmasından dolayı genel kurulda alınan kararların iptali istenemez, istense bile mahkeme sadece çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olmasından dolayı alınan kararları iptal etmemesi gerekir.(Kooperatifler Hukuku -Mahmut Coşkun-2019 Sayfa 690, 691, 692 açıklamaları) Mahkememizce incelenmesi gereken hususun Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamı ile kooperatif üyesi olduklarını iddia eden 9 ortağın aldıkları yetkiye istinaden ... tarihli olağan üstü genel kurul çağrısı ve yapılan olağan üstü genel kurulun Kooperatifler Kanunun ve ana sözleşmeye uygun olup olmadığı hususuna ilişkin olduğu anlaşılmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 53. Maddesi uyarınca genel kurulda alınan kararların oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan ve tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkisi olmayan kimseleri iştirak etmesi iddiaları dışında yasa, ana sözleşme ve afaki iyi niyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için toplantıya katılan üyenin red oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zabta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen 1 ayın içinde açılması gerekmektedir. Davacıların ... tarihli genel kurul toplantısını iptali için ... tarihinde dava açtıkları görülmekle davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Davalı kooperatifin önceki yıllarda düzenlediği genel kurul kararlarının iptali için açılan davalar olduğu ve bir kısım genel kurul toplantılarının yoklukla malul olduğunun tespiti ile iptal edildiği, geçerli olan en eski genel kurul toplantısının 2006 yılına ait ... tarihinde yapılan genel kurul toplantısı olduğu, bu toplantıya ait hazirun cetvelinde geçerli ortak sayısının 18 kişi olduğu, buna göre kooperatifin 2018 yılında yaptığı iptali istenen genel kurul toplantısına da söz konusu 18 ortağın çağrılmasının gerektiği anlaşılmıştır. Yapılan genel kurula çağrıda 18 ortak yerine 16 ortağa çağrı yapıldığı, buna göre çağrının usulüne uygun olmadığı anlaşılmıştır. Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih, .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamında; "...Çağrısız olarak bütün ortakların hazır bulunması halinde Genel Kurul toplanabilir. Ancak, hazirun listesindeki bir ortağın hazır olmamasına rağmen hazır olarak gösterildiği sabit olursa bu genel kurulda alınan kararlar yok hükmündedir..." Yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 12/09/1979 tarih, 1979/3714 Esas, 1979/3845 Karar sayılı emsal içtihadında; "Kooperatifin tüm ortakları toplantıya katılmış ve çağrı hakkında herhangi bir karşı çıkma olmamışsa, ana sözleşmenin çağrıya ilişkin hükmüne uyulmaması, genel kurulda karar alınmasına engel değildir, alınan kararlar iptal edilemez" şeklinde belirtilmiştir. Yukarıda belirtilen kanun maddeleri, emsal içtihatlar ve açıklamalar doğrultusunda yapılan değerlendirmede; Davacıların iptalini talep ettikleri genel kurul yönünden Kooperatifin geçerli olan en son 2006 yılına ait ... tarihli genel kurul toplantısına göre ortak sayısının 18 kişi olduğu, çağrınında geçerli olan bu 18 ortağa yapılması gerekeceği, ancak ... tarihli olağan üstü genel kurul için çağrının 16 ortağa yapıldığı ve bu hali ile usulüne uygun olmadığı, çağrı yapılmayan ortakların yukarıda belirtildiği şekilde toplantıya katılıp itirazda bulunmadıklarına ilişkin kaydında olmadığı anlaşılmakla ... tarihli olağan üstü genel kurul kararının yoklukla malul olduğunun tespiti ile genel kurulda alınan kararların geriye etkili olarak iptaline karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KABULÜNE, 1-Buna göre ...’nin ... tarihli olağanüstü genel kurulunun yoklukla malul olduğunun tespiti ile genel kurulda alınan kararların geriye etkili olarak İPTALİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı kooperatiften tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğiden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ... TL vekalet ücretinin davalı kooperatiften tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan TL ... TL ilk dava masrafı, ... TL müzekkere, ... TL davetiye ve ... TL bilirkişi giderinden ibaret toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın davacıya İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/11/2020 Başkan ... ¸E- İmzalı Üye ... ¸E- İmzalı Üye ... ¸E- İmzalı Katip ... ¸E- İmzalı