Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/616 E. 2020/580 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2018/616 Esas KARAR NO : 2020/580 DAVA : Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 17/04/2018 KARAR TARİHİ : 09/11/2020 Antalya ... . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarihli ... /... Esas-... /... karar sayılı görevsizlik kararı ile tevzi edilen, Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilince Antalya ... . Asliye Hukuk Mahkemesine verilen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin daha önce kooperatiften istifa etmesine karşın kooperatifin ... gün ... kararıyla üyelikten ihraç edildiğini, kooperatifin yasa gereği ve ana sözleşme gereği ihraç olmasına karşın müvekkilinin alacaklarının belirlemediğini ve ödemediğini, kooperatif yönetimi ile müvekkilinin ve birçok diğer kooperatif üyesinin arasında birkaç yıldır süren çekişme mevcut olduğunu, kooperatif yönetiminin eski yönetim yanında yer alan müvekkiline karşı, haksız ve kooperatif yasasına aykırı uygulama, kararlar içinde olduğunu, geçmiş yönetimce satılan taşınmazın bedelinden avans niteliğinde para verilen üyelere karşı hukuksuz kötü niyetli bir tutum izlediklerini, kooperatifin yüklüce bir parası var iken aidat toplama kararı aldıklarını, bir çok üyenin kooperatiften istifa ettiğini, yönetimin haksız ve yasaya aykırı şekilde istifaları kabul etmediğini, müvekkilinin ... tarihinde istifa ettiğini, istifa dilekçesi ile haklarının verilmesini istediğini ancak yönetimin istifayı kabul etmediğini, haklarının ödemediğini, bir karar da alınmadığını, bunun üzerine müvekkilinin noter kanalı ile ihtar çekerek alacaklarının ödenmesini davalı kooperatife duyurduğunu, davalı kooperatifin yönetiminin iradesini bildiren müvekkilinin istifasını kabul etmeme hakkı olmadığını, istifanın tek taraflı ve kabule dayalı olmayan irade bildirimi olduğunu, bu nedenle davacının istifayla kooperatiften ayrıldığının kabulünün gerektiğim, kooperatif arsasının ... .TL'ye satılmasından dolayı her üyenin satış bedelinden ... TL payı ve paranın bankada tutulmasıyla elde edilen faizden 1/114 payı olduğunu, bu bedelin ödenmesini, kooperatife ait ... ... ... ada ... parsel ... ada ... parsel, ... ada ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden kooperatif üyesi olarak payı ve hakkı olduğunu, bu taşınmazların değerinden payına düşen bedelin de fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... .-TL alacaklarının tahsiline, alacaklarının güvence altına alınması için kooperatifin ... ... şubesinde hesabı üzerine alacak kadarının kimseye ödenmemesi yönünde tedbir uygulanmasına, tüm yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatif tarafından ... tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısı neticesinde eski yönetim yerine yeni yönetim kuruluna .... ... ... ... ... ... ... ...seçilmiş bulunduğunu, eski yönetim üyeleri tarafından 1163 sayılı Kooperatif Kanunu usul ve esaslara uyulmaksızın ... tarihli ... /... sayılı karar ile kooperatife ait olan arsanın satışından elde edilen gelirlerin ortaklara vergiler düşüldükten sonra kalan paraların ödenmesi yönünde karar alındığını, alınan bu kararın hukuka aykırı olduğunu, bu usulsüz karar ile toplam 20 kişiye ... .-TL olmak üzere kooperatif geliri dağıtıldığını, bu karara ilişkin olarak eski yönetim kurulu üyeleri hakkında savcılığa şikayette bulunulduğunu, dosyanın savcılık aşamasında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda da kooperatif eski üyeleri tarafında kooperatife ait arsanın değerinden çok düşük fiyata satıldığının tespit edildiğini, Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesi ... /... D.İş sayılı dosyasında da yapılan keşifte savcılık dosyasında yapılan kıymet takdiri ile hemen hemen aynı değerin tespit edildiğini, bu durumda ihtilaflı olan bir taşınmaz bedeli üzerinde dağıtım yapılmasının hem hukuka hem de ahlaka aykırı olduğunu, ayrıca eski yönetim kurulunun ibra edilmediğini, genel kuruldan adeta kaçtıklarını daha sonra da genel kurul yapmadıklarını, bununla ilgili olarak da Antalya ... . Asliye Ceza mahkemesinde ... /... Esas sayılı davanın derdest olduğunu, dağıtılan iş bu bedellerin haksız ve hukuka aykırı olduğundan davalının da içinde bulunduğu kooperatif üyelerine yeni yönetim kurulunca ihtarname marifetiyle söz konusu bedellerin kooperatife iadesinin istendiğini aksi halde yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, davacı yanının iddia ettiği gibi üyelerin çıkarında hareket eden bir durumun engellenmesinin söz konusu olmadığını, hukuki süreçler devam ederken davacı yan tarafından istifa dilekçesinin davalıya gönderildiğini, iş bu talebin beyan edilen hukuki süreçlerin devam etmesi ve ödenen bedellerin hukuki olmaması ve iadesine ilişkinde icra takipleri ve buna bağlı itirazın iptali davaları olması nedeniyle reddedildiğini, yapılan dağıtım işleminin hem vergi mevzuatı hem de Kooperatif Kanunundaki dağıtıma ilişkin mevzuata aykırılık taşıdığını savunarak, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir. Dava: üyeliği sona eren kooperatif üyesinin 1163 sayılı kanunun 17.maddesi uyarınca çıkma payı alacağının tahsiline ilişkin dava niteliğindedir. Davacı üyenin üyelik sıfatının sona erdiği hususu ihtilafsızdır. Uyuşmazlık; üyelik sıfatı sona eren davacının üyelik sıfatının hangi tarihte sonra erdiği, istifa suretiyle mi yoksa üyelikten ihraç nedeniyle mi üyeliğinin sona erdiği, 1163 sayılı kanunun 17.maddesi uyarınca davacının davalıdan çıkma payı alacağı talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir. Antalya ... . Asliye Hukuk Mahkemesi 'nin ... tarihli ... /... Esas-... /... karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize tevdi edilmiş, dosyanın eldeki esasa kaydı yapılmış, yargılamaya devam olunmuştur. Dosya içerisine; Davacı vekili tarafından istifa bildirimi, istifanın reddi bildirimi yazısı, noter ihtarı ve Yönetim Kurulu İhraç Kararı sunulmuş, Antalya ... . Asliye Ceza Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosya sureti, Antalya ... . Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya sureti ve Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden getirtilmiş. Kooperatif konusunda uzman bilirkişiden tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda davacının varsa alacağının ne kadar olduğu hususunda rapor aldırılmış, rapora tarafların itirazı üzerine aynı bilirkişiden ek rapor aldırılmıştır. Antalya ... . Asliye Ceza Mahkemesinin ... /... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; müştekilerin .... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... olduğu, Şüphelilerin ise; ... ... ... , ... olduğu, suçun görevi kötüye kullanma olduğu, dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır. Antalya ... . Asliye Ceza Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Müştekinin ... ... ... , Sanıkların ise; ..., ... ve ... ... olduğu, suçun 1163 Sayılı Kanuna Aykırılık olduğu dosyanın ... tarihinde karara çıktığı, sanıklar hakkında ... .-TL Adli Para Cezası ile Cezalandırılmasına karar verildiği, kararın ön ödeme uygulanan suçlar yönünden kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının yukarı sınırının 6 ay olarak değiştirildiği sanıkların üzerine atılı 1163 Sayılı Yasanın Ek2/2 madde ve fıkrasında tanımlanıp düzenlenen suçun ön ödeme kapsamında suça dönüşmüş olması karşısında kanun yolu incelemesine konu olan hükümlere ilişkin atılı suçla ilgili TCK 75. Maddesi uyarınca ön ödemeyle ilgili yasal düzenlemesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesinin yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulmasına karar verildiği, yargılamaya mahkemenin ... /... Esas sayılı dosyası üzerinden devam olunduğu anlaşıldı. Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyasının incelenmesine; davacının ... ... davalının ... ... A.Ş. davanın Tapu İptali ve Tescil Davası olduğu, davanın reddine karar verildiği anlaşıldı. ... havale tarihli Mali ... 'nun bilirkişi raporunda sonuç olarak; davacının ... tarihli talebi ile kooperatif üyeliğinden istifasının gerçekleşmediği, bu durumda da davacıının ... tarihinde kooperatif üyeliğinin sona erdiği iddiasının yerinde olmadığını, davacı davalı kooperatifin yönetim kurulu kararı ile davalı ... üyeliğinden ... tarihi itibariyle ihraç edildiği ve üyeliğinin sona erdiği, davacının dava konusu ettiği alacağının davalı kooperatifin ... yılı bilançosuna göre belirleneceğini, bilanço tarihinin ... olduğunu kooperatifin bilançolarının ancak genel kurullarca onanmasından sonra değer kazanacağını ve hüküm ifade edeceğini, davacının üyelikten ihraç edildiği ... yılı bilançosunun henüz onaylanmadığı dikkate alındığında, bir aylık sürenin bitim tarihi olan davalı kooperatifin ... yılı bilançosunun görüşüleceği ... yılında yapılacak genel kurul toplantısının yapıldığı tarihten itibaren 1 ay sonra davacının alacak talep hakkının doğacağı bu nedenle davacının dava konusu ettiği alacağının dava açma tarihi olan ... tarihi itibariyle muaccel hale gelmediğini, bu durumda da davacının dava konusu ettiği alacağının tahsili için ... tarihi itibariyle dava açmasının yerinde olmadığını, mahkememizce davacının kooperatife bildirdiği istifa dilekçesi ile kooperatiften istifasının kabul edilmesi halinde taşınmaz satışından ve satış bedeli ile ilgili paranın faizinden talep edebileceği bakiye alacağının ve bu alacaktan düşülen gider payından sonra kalan tutarın ... TL olacağının hesap edildiği kanaat ve sonucuna varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır. ... havale tarihli Mali Müşavir Bilirkişi ... 'nun bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; davacı vekilinin istifa ile ilgili tespitlere itirazda bulunduğunu, bu tespitin hukuki değerlendirmesi ve takdirinin mahkemenize ait olduğunu ayrıca davacı vekilinin yapılan hesaplamaya da itirazda bulunduğunu ve Antalya ... . Asliye Ticaret mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyadaki bilirkişi raporunun da incelenmesi gerektiğini ve yeniden hesaplama yapılması talebinde bulunduğunu, .../... Esas sayılı Antalya ... .Asliye Ticaret mahkemesinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan rapor incelendiğinde bu bilirkişi raporunda taşınmazdan elde edilen gelirin vergilerin düşülmesi yapılmadan ... .-TL olarak esas alındığını ancak kök raporun da da belirttiği üzere 2017 yılı sonu itibariyle dava konusu edilen taşınmaz satışından elde edilen gelirin vergiler düşüldükten sonra özel fonlar hesabına aktarıldığı ve aktarılan tutarın ... .-TL olduğunun davalı ... kayıtlarından tespit edildiğini, vergi düşülmüş hali ile ... kalan gelirin paylaştırılmasının uygun olduğu yeniden hesaplama yapmaya gerek duyulmadığını, kök raporunda da tespit ettiği üzere istifanın kabul edilmesi durumunda davalı kooperatifin ticari defter kayıtlarına göre, dava konusu taşınmaz gelirinin tahakkuk ettiği yıldan davacının üyelikten istifa ettiği yıllar arasındaki ..., ... ve ... yılı genel yönetim giderleri toplam tutarının ... -TL olduğu davacının kooperatife ait taşınmazın satışından ve elde edilen faizden alacağını tahsil edebilmesi için ayrıca kooperatifin katlandığı maliyetler için de hissesine düşen kısmı da ödemesi gerektiği değerlendirildiğinden, bu genel yönetim giderlerine göre davacının hissesine isabet eden kısmın ... TL/ 113 hisse = ... .-TL olması nedeniyle davacının genel gider payınında hesaplanan alacağından düşülmesi gerektiği ve bakiye davacı alacağının ... TL - ... TL = ... TL olacağı görüş ve kanaatini aynen devam ettirdiğinin bildirildiği anlaşılmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 13. maddesine göre; "Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir." 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 17/1. maddesine göre; "Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu ana sözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır." Davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 23. maddesine göre; "Çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin veya mirasçılarının kooperatifin yedek akçeleri, malları üzerinde hiç bir hakları yoktur. Mevcut olan haklar ise ortağın ayrıldığı yıl sonu bilançosuna göre hesaplanır. Ortağın ayrılmasıyla kooperatifin varlığını tehlikeye düşürecek bir durumun mevcut olmaması halinde kooperatifin tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan ve çıkarılan ortaklara yapılacak iade ve ödemeler kooperatifin varlığını tehlikeye düşürecek nitelik taşıyor ise iade ve ödemeler süresi genel kurulca 3 yılı aşmamak üzere geciktirebilir. Çıkan ve çıkarılan ortaklar tarafından o güne kadar gerek sermaye payı olarak ve gerekse mevduat olarak kooperatife yatırılmış bulunan paralar, tahakkuk eden zarar karşılığı düşüldükten sonra faizsiz olarak ilgililere geri verilir." Bu yasa hükümleri uyarınca ayrılan ortağın hakları, ortaklıktan çıktığı (istifa) veya çıkartıldığı (ihraç) yılın bilançosu çerçevesinde iade edilir. Hakların geri ödenmesi ise bu bilançonun kesinleşmesinden, başka bir anlatımla bilançonun genel kurulca kabulünden itibaren bir ay içinde yapılabilir. Dolayısıyla alacak, bilançonun genel kurulca kabulünden itibaren bir ay sonra muaccel hale gelir. Somut olayda; davacının ... tarihi itibariyle kooperatiften çıkma talebinin davalı ... tarafından reddedildiği, Kooperatifler Kanununun 13. Maddesi uyarınca, çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirmediği, dolayısıyla istifanın gerçekleşmediği, davacının ... tarihli noter aracılığıyla davalı kooperatife gönderilen ihtarnamesinde, çıkma talebinin bulunmadığı, davacının ... tarihinde yönetim kurulu kararı ile ihraç edildiği, ayrılmanın bu tarih itibariyle gerçekleştiği, Kooperatifler Kanununun 17. ve kooperatif ana sözleşmenin 23. maddeleri uyarınca ortaklık haklarının ... yılı bilançosunun onaylanmasından itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiği, davanın ... tarihinde açıldığı ve dava tarihi itibari ile ayrılma alacağının muaccel olmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli ... .-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan ... .-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan ... .-TL harcın , karar kesinleştiğinde istem olması halinde davacıya İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ... .-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ÖDENMESİNE, 5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/11/2020 Katip ... ¸(e-imzalı) Hakim ... ¸(e-imzalı)