Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/631 E. 2019/423 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2015/631 Esas KARAR NO : 2019/423 DAVA : Sözleşmenin İptali DAVA TARİHİ : 25/06/2015 KARAR TARİHİ : 25/06/2019 Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı müvekkil şirket ile davalılar arasında yapılan, ... tarihli ... seri numaralı ve yine ... tarihli ... seri numaralı " sipariş sözleşmesi " başlıklı sözleşme ile müvekkili şirketin otelinde sözleşmede özellikleri gösterilen, (1. Sözleşmede) ... m2 ve 2 sözleşmede otelin teras kısmına ... m2 , sahil kısmına ... olmak üzere toplam ... m2 lik alanda, motorlu- ışıklı ... sistemi imal ve montajı konusunda anlaştıklarını, yapılacak işin toplam bedelinin KDV hariç ... TL olduğunu ve sözleşme konusu motorlu ... sistemlerinin 5 yıl garantili olarak imalat ve montojlar gerçekleştirildiğini ve buna ilişkin ... tarih ve ... seri nolu ... TL tutarlı fatura düzenlenip teslim edildiğini, ... tarihinden ... tarihine kadar belli aralıklarla toplam ... TL banka havale yoluyla ödendiğini, ... tarih ve ... sayılı tahsilat makbuzu karşılığında ... keşide tarihli, ... nolu ..., TL bir adet çek, ... tarih ve ... sayılı tahsilat makbuzu karşılığında ... TL ... keşide tarihli ... nolu ... TL bedelli 4 adet çek, ... tarih ve ... sayılı tahsilat makbuzu karşılığında ... keşide tarihli, ... nolu ... TL ... tarih ve ... sayı tahsilat makbuzu karşılığında, ... ve ... keşide tarihli toplam ... TL 'lik 2 adet çek teslim ile davalıya toplam ... TL ödediklerini, bu ödemenin davalının kestiği ... TL faturadan arta kalan kısmının, dava dışı otele yaptığı imalat bedelinden mahsup edildiğini, geçen zaman içinde pergolanın açılıp kapanması gittikçe zorlaşmaya, sık sık duraklamaya başlandığını, otel teknik ekibi tarafından yapılan incelemede, sistemde kullanılan motorun yeterli güçte olmadığını ... tarihinde yağış sırasında ... sistemi yine yağmura teslim olduğunu, hemen her yerinden zemine su sızdırdığını buna rağmen davalılar arızayı gidermediklerini, ... tarihinde " teknik rapor " hazırlandığını, raporda ayıplı pergolenin tümünün sistem, olarak sökülüp yapılması için gerekli masrafın ... TL olabileceğini, müvekkilin alacağının teminatı teşkil etmesi bakımından davalıların menkul gayrimenkul malları ile üçünçü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyati haczine, davanın kabulü, davalılara ödenen ... TL'nin davalılardan tahsiline, ayıplı işin sökümü için gereken masrafın ve menfi zararın davalılardan tahsiline, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, mahkeme tarafından sözleşmenin feshine gerek görülmediği takdirde, ayıbın giderilmesi için gerekli bedelin tespit ile davalıdan tahsiline, yargılama giderlerini karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Söz konusu eserin müvekkili tarafından sözleşme ve teknik şartlarına uygun olarak yapıldığını ve şirket tarafından teslim alındığını, müvekkili tarafından eserin kullanımına ilişkin tüm detayların şirket sorumlularına bildirildiğini buna ilişkin eğitimler verildiğini, ayıbı kabul etmemekle birlikte bir hasar varsa bile bunun müvekkile yüklenemeyecek şekilde davacı şirketin kullanımından kaynaklandığını düşündüklerini, ayıp beyanlarını kabul etmemekle birlikte gizli ve açık ayıp olduğu kabul edilse bile davacı tarafından hak düşürücü süre içinde bir ihbarda bulunulmadığını, davacının haksız ve kötü niyetli olarak alacak peşinde olduğunu, söz konusu ürünün müvekkil firmanın 5 yıl garantisi altında olduğunu, davacının garanti kapsamından yararlanmak istemeyip sözleşmeden dönme niyetinde olduğunu, müvekkilinin kusursuz olarak sözleşme gereğince edimini ifa ettiğini, ve sair nedenlerle davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir. ... oluşan bilirkişi heyetinin 26/10/2019 tarihli raporunda özetle: 1-Eserde açık ya da gizli bir ayıbın olmadığı, 2-Brandadaki yıpranmaların mevsim olaylarının şiddetli yaşanmasından kaynaklı olup, bundan kaynaklı olduğu, bu durumda davalıların kusurlu olmadığı, 3-Eserin garanti süresi içerisinde, davalılar trafından servis hizmetleri, davacılar tarafından davalıların işçilerinin engellenme zamanına kadar düzenli ve istem halinde gecikmeksizin yerine getirilmiş olduğu, 4-TBK m.475/1'de yer alan sözleşmeden dönmeyi gerektirecek nitelikte bir ayıbın olmadığı, 5-Eserin yeniden yapılmasını gerektirecek bir ayıbın olmadığı, sökülerek yeniden yapılmasına gerek olmadığı, elektrik sistemideki mevcut arızaların giderilmesi için gerekli masrafın ise, teknik olarak branşımıza girmemesi nedeni ile piyasada bu iş ile iştigal eden 3.firmalardan alınacak tekliflerle ortaya çıkacağı, zararın bu miktar olacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir. DAVALI TANIĞI ... İFADESİNDE:" Kendisinin davalı firmada montaj ustası olarak çalıştığığın, tentenin 2013 yılı yaz aylarında monte edildiğini, aynı yılın yaz aylarında tentenin açılma kapama sisteminde arıza meydana geldiğini havaların sıcak olması nedeniyle tente sisteminde bağlantıyı sağlayan kayışlarda genleşme nedeniyle meydana geldiği ve bu sorunun peyderpey ayda bir tekrarladığını, her defasında otele gelip tamirat yaptıklarını, aynı yılın son ballarında yağmur suyunun tahliye edilememesi nedeniyle otele geldiklerini su akan yerleri tespit edip izolasyon yaplıklarını, 2015 yılının son baharında tente sisteminin düştüğünü, tamirat için otele geldiklerinde otele alınmadıklarını, duyduğu kadarıyla otele alınmama sebebinin otel müşterilerinin yemekte olduğunun doğru olmadığını, yağmur suyu tahliyesi için birkaç defa otele geldiklerini " beyan etmiştir. DAVACI TANIĞI ... İFADESİNDE:"Kendisinin otelde kat hizmetleri müdürü olarak görev yaptığını, tente sisteminin 2013 yılı yaz aylarında yapıldığını ik arızanın ne zaman olduğunu tam bilmediğini ancak sık sık arızaların tekrar ettiğini arıza olduktan sonra teknik ekibin geldiğini, ne kadar süre içersinde geldiğini bilmediğini, ancak çok sayıda arıza olduğunu" beyan etmiştir. DAVACI TANIĞI ... İFADESİNDE:"Kendisinin otelde operasyon müdürü olarak çalıştığını, 2014 şubat ayında işe başladığım işe başladığında teııete sisteminin kurulu olduğunu, kısa süre sonra arızaya şahit olduğunu, tentenin tam olarak açılıp kapanmadığını, ayrıca tenteden yağmur sularını sızdığım, arızaların sürekli tekrar ettiğini davalıların teknik ekiplerinin arızayı gidermek üzere sık sık geldiklerini" beyan etmiştir DAVACI TANIĞI ... İFADESİNDE:" Kendisinin otelin teknik müdürü olduğunu, motorlu ... sistemi 2014 yılının şubat veya mart ayında teslim edildiğini, 45 gün sonra tentede arızalar meydana geldiğini, sağlıklı açılıp kapanmadığını, kayış kopmaların olduğunu, yapımcı firmaya bildirildiğini firmanın kayışı tamir ettiğini, 2015 yılının mayıs veya haziran ayında tentenin düştüğünü, ayrıca tentenin yağmur suyunu tam olarak tahliye etmediğini, bu konuda yapımcı firmanın çalışma yaptığını ancak sonuç alınamadığını, tente ile ilgili son arıza meydana geldiğinde otele alınmadığını sebebinin ise otel müşterilerinin yemek yediği saat olması nedeniyle otele alınmadığını " beyan etmiştir. ... oluşan bilirkişi heyetinin 30/06/2017 tarihli kök bilirkişi raporunda özetle: Antalya ... Noterliğince taraflar arasında düzenlenen ... tarihli yapım sözleşmesi gereğince davacıya ait ... davalı tarafından yapılan motorlu ışıklı ... sistemi ve dava dosyası içersinde bulunan bilgi ve belgeler ii/erindc bilirkişi heyeti olarak yaptığımız incelemeler ile mahallinde tarafların, davalı tarafın montaj ve elektronik elemanının hazır olduğu ortamda yapılan incelemelerde; 26.10.2016 tarihli ilk bilirkişi heyetinin yaptığı tespitlerden yaklaşık 6 ay sonra, işin teslim tarihinden ise yine yaklaşık 4 yıl sonra yapılan inceleme, davacı tarafta bulurum uzaktan kumanda sisteminin çalışmadığı görülmüş olup, davalı tarafın montaj ustası, kumandanın çalışmama nedeninin uzun süre kullanılmadığı için, hafızasının silinmesi okluğunu belirterek, yanında getirdiği başka bir kumanda ile yapılan tespitle, sistemin belirli bölümlerinde açılıp kapanma sorunu olduğu, bazılarının hiç açılmadığı, bazılarının düzenli açılmadığı, bazılarının bir taralında fazla, diğer tarafında az açılma olduğu, raylı sistemde kasılmalar, motorlarda zorlanmalar okluğu görülmüş, ayrıca tentenin bazı bölümlerinin birleşim yerlerinden yağmur sularının resUuıranl bölümüne aktığı, yağmur suyu sızıntılarına bağlı olarak brandalarda bozulma ve lekelenmeler okışiuğu.Motor ve bağlı millerde sistematik bakımları yapılmadığı için deformeler oluştuğu anlaşılmış olup, sistemin düzenli şekilde çalışması ve ... sorunsuz çalışması için sistemin komple değiştirilmesini ve ürün iadesini gerektirecek bir durumun ol madiği.gerek açılıp.kapaııma mekanizmasının, gerekse tente montajının, eiıil ekipmanlar ile onanmıııın ve bakımının yapılması gerektiği,kumandaya basınca çuhşıp.çalışmadığmı v.b.ııi anlamak için, uzmanlığa ihtiyaç olmadığından, işin gizli ayıplı değil, açık ayıplı iş olduğu kanaatimi varılmıştır Ancak, işin sözleşmesindeki 5 yıllık garanti süresi dolmadığı için, davalı tarafın 5 yıllık garanti teminatı gereği, gerekli onarım ve bakımları yaparak sistemi çalışır bale getirilmesi gerektiği, gerekli onaranlar davalı tarafça yapılmadığı takdirde davacının gerekli onaranları yaptırması durumunda, bilirkişi heyetimizde elektrik ve elektronikçi bilirkişi olmadığı için, serbest piyasada bu işleri yapan firmalardan yapılan fiyat araştırmasında başka bir firmaya yaptırması bedelinin, K..D.V dahil a- Sözleşme tarihi itibarıyla ... TL olacağı, b- Dava tarihi itibari ile ... TL olacağı görüş ve kanaatimi varılmıştır. 27.10.2016 tarihli bilirkişi raporuna; davaya konu tente sistemdeki yağmur suyu akıntıları ile ilgili değerlendirme yapılmadığı, sislemdcki arızalar ile ilgili taraflar ile tarafların tanık beyanlarına yer verilmediği, beyanların ve dosya kapsamının yeterince değerlendirilmediği kanaati ile ilk bilirkişi heyetinin değerlendirmelerine katılmadıklarını bildirmişlerdir. Bilirkişi heyetinin 30/01/2018 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: Davalı tarafından yapılan eserde; gerek yağmur suyu gerekse açılıp kapanma mekanizmasında sık sık arızalar meydana gelmiş bu arızaların davalı tarafından bir kısmının giderildiği bir kısmının ise giderilemediği anlaşılmaktadır. Bu durumda ... tarihinde yerinde yaptığımız incelemeler neticesinde ... havale tarihli raporumuzda yaptığımız değerlendirmeler sonucunda eserin açılıp kapama mekanizmasındaki arızlar, yağmur suyu tahliyesi ve tente kumaşında meydana gelen deformelerin ve açık ayıpların işveren tarafından kabul edilebilir arızalar olduğu, ancak yukarıda ve kök raporumuzda belirtilen bu arızaların giderilmesi gerekitği, davalının gerekli tamur ve onarımları yapmadığı takdirde, bu arızaların onarım bedelinin K.DV. Dahil ... TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. ... 'dan oluşan bilirkişi heyetinin 03/01/2018 tarihli ek raporunda özetle: İş sahibi davacı, yüksek fayda beklediği imalat işini yeterli özeni göstermeden ihale ederek, imalat projesini görmeden işe başlatsa dahi, TBK gereği yüklenicinin sorumluluğunda eksilme olmayacaktır. Antalya’nın kış mevsimi şartlarını, yağmur ve rüzgar riskleri ile denize sıfir noktadaki korozyon etkilerini hesaba katmak yüklenicinin borcudur.Eserin kabulünün yapıldığı, İş sahibinin de gözden geçirmeyi yaptığı kabul edilmelidir. Dosya muhteviyatından anlaşıldığı kadarıyla bu gözden geçirme sırasında bir ayıp bulunmamıştır. Eserin gizli ayıplan belli şiddetin üstündeki yağmur da ortaya çıkmaktadır. ... tarihindeki keşifte de, yaz mevsimi olduğu için ayıp tespit edilmemiştir. Yukanda da belirtildiği üzere özensiz hazırlanan sözleşmelerde, eserin hangi hava koşullarında etkin olduğuna dair bir ayrıntı yoktur. Yine de yüklenicinin e-posta mesajlarından anlaşıldığı üzere, yüklenici yağmur ile mücadeleyi taahhüdü dışında saymamaktadır.Yüklenici, eserinin kullanılmamasını gerektiren hava koşullan var ise, hangi durumda ne yapılması gerektiğine ilişkin iş sahibine eğitim vermiş olması gerekmektedir. 1) Sayın mahkeme yüklenicinin, eserin her kuvvetteki yağmurda işlevsel olduğuna dair taahhüdü olduğunu kabulü durumunda, ürünün gizli ayıplı olduğunun da kabulü gerekir. Ancak bu ayıp, iş sahibini kabule zorlayamayacak derecede ağır değildir. Zira sözleşme bedeline göre çok daha düşük bir bedel ile gerekli onarım ve bakımın eseri kullanılır vaziyete getireceği kanaatindeyiz. 2) Sayın mahkeme yüklenicinin, eserinin asıl amacının gölgelik olduğu, her kuvvetteki yağmura dayanacağına dair taahhüt bulunmadığını kabul etmesi durumunda ise, ürünün açık/gizli ayıbının olmadığının kabulü gerekir. Bu şartta yüklenici ürünün açılma/kapanma fonksiyonlarını, garanti koşullan dahilinde, garanti süresince çalışır halde tutmakla mükellef olacaktır görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. ...'dan oluşan bilirkişi heyetinin 09/04/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Meydana gelen olayda dosya içeriğine girmiş bulunan belgeler dikkate alınarak montajı yapılmış ve işletmeye alındığından sonra uzun süre geçmiş olan ... sisteminde gizli bir ayıbın bulunmasına karar verebilecek nitelikte herhangi bir belgenin bulunmadığı, sözleşmenin iptali konusunda açılmış olan davada davacı tarafın şikayetlerini giderebilecek şekilde davalılar ile temas kurarak sorunu sonuçlandırmaya yönelmesinin daha uyğun olacağı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. ...'dan oluşan bilirkişi heyetinin 16/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Dosyada bulunan tespit raporları, taraf ifadeleri ve diğer tüm belgeler, davalı şirketçe yapılan pergolenin imalat hatalı olduğunu, gerek malzeme ve gerekse imalat bakımından istenen ve kendisinden beklenen fonksiyonları yerine getiremediğini, imalatta kullanılan malzemenin dayanıksız ve düşük kalitede olduğunu göstermektedir. Yapılan imalatın bozuk ve hatalı olduğu, dosyadaki tespitlerin ve fotoğrafların dışında başka bir belgeye ihtiyaç duyulmayacak şekilde anlaşılmaktadır. Dava konusu ... sisteminde bulunan ayıplı imalatların, sistemin İlk kullanımında görülmemesi ve zamanla ortaya çıkması, sistemdeki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğunu göstermektedir. Dosyadaki fotoğraflara göre dava konusu ... sisteminin tamiri mümkün olmayıp tümüyle ayıpsız yenisiyle değiştirilmesi gerekir. Dolayısıyla davacının davalılardan talep edebileceği toplam maddi++*8nskv *Eserdeki ayıbın imalattan kaynaklı olup olmadığı, *Kullanıcı hatasının bulunup bulunmadığı, *İmalattan kaynaklı ise iş sahibinin kullanamayacağı veyahut hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı olup olmadığı, *Eserin kabul edebilir nitelikte ayıplı olduğunun tespiti halinde TBK 457/2 maddesi uyarınca 2013 yılı serbest piyasa rayiş değerlerine göre yapılması gereken ayıp indiriminin, Yargı denetimine elverişli ve gerekçeli raporla belirlenmesinin istenilmesine, sözleşmede garanti şartının bulunduğunun gözetilmesine,karar verilmiştir. Mimar bilirkişi ..., inşaat mühendisi bilirki ..., makine mühendisi bilirkişi ... ve elektrik mühendisi bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi heyeti raporunda özetle; Eserin kabulünün yapıldığı, iş sahibinin de gözden geçirmeyi yaptığı kabul edilmelidir. Gözden geçirme sırasında bir ayıp bulunamayacaktır. Zira eserin zaafı, kanaatimizce belli şiddetin üstündeki yağmur da ortaya çıkmaktadır. ... tarihindeki keşifte de, yaz mevsimi olduğu için ayıp tespit edilmemiştir. Eserde ana malzeme olan membran örtünün muhtemel kalite düşüklüğü probleminin kabulde iş sahibince tespit edilmesinin mümkün olduğu değerlendirilmiştir. Eserin imalat şeklinden ziyade tasarımında hata bulunduğu anlaşılmaktadır. Restoran binası çatısına yağan yağmurun da yere inerken ... yolunu kullanması tasarımdaki hatayı göstermektedir. Heyetimiz esasen bu kadar büyük alanda, söz konusu yöntemle iş sahibinin beklentisini karşılayacak ölçüde iyi bir çözüm üretilebileceğine ve 5 yıl hizmet verebileceğine ihtimal vermemektedir. Ancak, şikayete konu olmayan sahil bölümündeki kullanma şekli ile eserden beklenen memnuniyet karşılanabilecektir. Antalya şartlarında güneş radyasyonu, aşırı yağmur ve rüzgar ile denizin korozif etkisi işin zorlayıcı etmenleridir. Restoran pergolasında akıntı olduğu rapor edilen 2015 başındaki davacı teknik servis raporlarında, aynı tarihte çok sayıda otel bölümünün yağıştan etkilendiği görülmüştür. Buradan hareketle ilgili günlerdeki yağışın mutedil değil kuvvetli olduğunun kabulü gerekir. Eserde elektriksel arızalar minimal etkiye sahiptir. Asıl sorun statik tasarım ve yağmura mukavemet tarafındadır. Olayda kullanıcı hatasının olabileceği değerlendirilmiştir. Ancak kullanıcı hatası davayı temelden etkileyecek ölçüde olamaz. Özellikle davalının personelinin otele alınmamaya başlamasından sonra sistemin daha hızla yıpranmış olması beklenebilir. Eser hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacak derecede ayıplı değildir. Zira işin % 36 dan fazla kısmı olan sahil pergolasından hiç şikayet rapor edilmemektedir. Restoran kısmının da nerede ise iki yaz boyunca işlevsel olduğu düşünülmektedir. Heyetimiz eserden beklenen faydanın rasyonel olmadığını düşünse dahi, yüklenicinin altından kalkabileceğinden fazla bir yükün altına girdiğini kabul etmektedir. Eserin gizli ayıbı zamanla ortaya çıkmıştır. Eser kabul edilebilir ölçüde gizli ayıplıdır. Dava dosyası kapsamı bir bütün olarak irdelendiğinde, ikinci bilirkişi raporunda hesaplandığı üzere, üründe meydana gelen ayıpların; a) Yapılan işte sözleşme tarihi olan ... tarihi itibariyle ... TL ayıp indirimi uygulanmasının yerinde olduğu, b) Yapılan işte dava tarihi olan ... tarihi itibariyle ... ayıp indirimi uygulanmasının yerinde olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Dava eser sözleşmesinin ayıplı ifasından kaynaklı fesih ve menfi zararın tazminine ilişkindir. Mahkememizce yerinde keşfe katılmak suretiyle imalatı bizzat inceleyen bilirkişiler ile yine CD üzerinde inceleme yaparak rapor düzenleyen elektrik mühendisi bilirki tarafından alınan rapora itibar edilerek, eserdeki ayıbın eseri kabule zorlanamayacak derecede olmadığı, kabul edilebilir nitelikte ayıplı olduğu, bu nedenle davacının akdin feshini istemekte hakısz olduğu, eserdeki gizli ayıbın davacı tarafından ... tarihinde noter kanalıyla davalı yükleniciye ihbar edildiği, dava tarihi itibariyle yapılması gereken ayıp indiriminin ... TL olduğu anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının eser sözleşmesinin feshi talebinin REDDİ ile; alacak davasının KISMEN KABULÜNE, ... TL ayıp gideri bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE, 3-Alınması gerekli, ... TL harçtan, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile artan ...- TL harcın istek halinde davacıya iadesine, 4-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcının davalılardandan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat, talimat ve posta masrafları olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinin davada ... üzerinde bırakılmasına, 6-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalılardandan alınarak davacıya verilmesine, 7-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 8-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 25/06/2019 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı ¸e-imzalı