Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/826 E. 2025/458 K.

T.C. Ankara Batı ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/826 Esas - 2025/458 T.C. ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA ESAS NO : 2023/826 Esas KARAR NO : 2025/458 HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALILAR : 1- VEKİLİ : 2- VEKİLİ : İHBAR OLUNANLAR : 1- VEKİLİ : 2- VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 02/08/2023 KARAR TARİHİ: 29/04/2025 K.YAZIM TARİHİ : 02/06/2025 Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili; ... ili .... ilçesi ... Mh. ... Ada ... Parselde Müvekkili şirket ... A.Ş.'ye ait olan ve dava dışı firmaya kiraya verilen İdare binası ve fabrika binası bulunan arsanın sınırları istinat duvarı ile çevrelendiğini, ekte sunulan fotoğraflardan anlaşılacağı üzere anılan arsa önündeki yolun kayması sonucu müvekkili şirkete ait binalarda ve istinat duvarında derin çatlaklar meydana geldiğini ve istinat duvarı yıkılma noktasına geldiğini, müvekkili tarafından 28.03.2023 tarihinde Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş nolu tespit dosyası ile taşınmazda meydana gelen zararlar, zararların sebepleri, kusur oranları ve tamirat, tadilat, onarım ve yenileme bedellerinin tespitinin talep edildiğini, Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyasında yapılan inceleme sonrası dosyaya sunulan bilirkişi raporunda; istinat duvarının arkasında bulunan yolda ... ve ... 'ın yaptığı kazı çalışmaları esnasında istinat duvarında toprak basıncının yağışlarla alakalı yüzey suyunun kazılar ve tekrar asfaltlanmayan kısımlardan sızması sonucu ve sehim ve çatlamaların oluştuğu, iç kısımlarda duvarlarda çatlama ve ayrılmaları olduğunun tespit edildiğini, idare binası ve fabrika binası bulunan arsanın sınırlarında bulunan istinat duvarı ile çevrelendiğini, arsa önündeki yolda ... ve ... 'ın çalışmaları esnasında her türlü tedbirlerin alınmaması neticesinde meydana gelen yolun kayması sonucu zararların giderilmesinde adı geçen kurumların kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, deforme olmuş istinat duvarı kalıcı ankraj işlerinin ve tüm tamiratın yapılması için gerekli her türlü malzeme, makine, ekipman, araç, gereç ve işçiliğin temin edilmesi, yüklenici karı ve genel giderler dahil bedelinin 6.265.000,00TL bedelle 60 iş gününde yapılabileceği” hesaplandığını, bilindiği üzere; TBK 49. maddesinde “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür” hükmü düzenlendiğini, söz konusu bilirkişi raporunda da açıkça görüldüğü gibi müvekkili şirketin taşınmazında meydana gelen zarara davalı kurumların kusurlu davranışları sebep olduğunu, bu hususta davalılar, yapılan kazı çalışmalarında gerekli tedbirlerin alınmaması sebebiyle Borçlar Kanununun "Kusur Sorumluluğu" ilkesi gereğince doğan zararlardan sorumlu olup kendi kusurları sonucu oluşan zararları da tazmin etmekle yükümlü olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle müvekkili şirketin taşınmazında meydana gelen, artan ve ileride doğması muhtemel zararların ve bu zararlara ilişkin müvekkili şirket tarafından yapılması gereken tamirat ve tadilata ilişkin işlem ve bunların masraflarının tahsili amacıyla, zararların meydana gelmesinde kusuru olan davalılara karşı işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu beyan ederek, davanın kabulü ile; fazlaya ilişkin talep, ek dava, ıslah ve diğer bütün yasal hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline, Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosya yargılama gideleri ile iş bu davanın yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı ... Müdürlüğü vekili; idarenin ilgili birimi ile yapılan yazışmaya cevaben,” bahse konu kesimde, İdaremizce ihaleten “... ... İlçeleri ... Mahallelerde ... ve ... Hatları yapım İşi” kapsamında ... Şti'ne Kasım 2022 de ... imalatı yaptırılan ve istinat duvarı cephesine gelen, bölgede yapılan incelemede; zemin yükünü artıracak, v e fen ve sanat kurallarına göre yapılmış olan herhangi bir istinat duvarı taşıma kapasitesini zorlayacak bir imalat olmadığı, halihazır yol ile istinat duvarı arasında kaldırım yapısı bulunmadığı, ve asfalt ile istinat duvarı arasında kalan asfaltsız ve kaldırımsız tabii zeminden yağışlı havalarda yağmur suyunun istinat duvarı cephesinde birikme yapabileceği, fen ve sanat kuralları çerçevesinde yapılması gereken bir istinat duvarında zemin sularını tahliye etmek ve zemin suyundan kaynaklanacak basınç yükünü bertaraf etmesi gereken barbakan yapılarının mevcut istinat duvarında bulunmadığı, istinat duvarının temel yapısının zemin yükünü taşıyabilecek durumda olup, olmadığının bilinmediği, yolun istinat duvarının fen ve sanat kurallarına göre yapılmadığından dolayı, çökmesi durumunda İdaremizce bölgede yapılan ... hattının işlevselliğini yitireceğinden İdaremizin bu konuda tekrar yatırım yapma gereği duyulacağından duvarın uygun yapılmadığından kanal yenileme masraflarının doğacağı ...” hususunun bildirildiğini, kazı sahasında kazık, palplanş, İstinat duvarı ve benzeri uygulamaların olması durumunda bu yapıların projelerinin onaylanması ve ruhsatlandırılması, zorunludur. Ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 60.maddesi “Parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde, Belediyenin ilgili birimlerinden istinat duvarı için yanal yüzey alanı üzerinden ruhsat alınması mecburi olduğunu, bu tür parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şekilde yapı kullanama izni verilmez.” hükmünü içerdiğini, bu bağlamda dava konusu istinat duvarının projesi olup, olmadığı ve bu projeye uygun şekilde yapılıp, yapılmadığının tespiti gerektiğini, Nitekim ilgili birimin cevabi yazısında kaldırım yapısı bulunmadığı ve asfalt ile istinat duvarı arasında kalan asfaltsız ve kaldırımsız tabii tabii zeminde yağışlı havalarda yağmur suyunun istinat duvarı cephesinde birikme yapabileceği, fen ve sanat kuralları çerçevesinde yapılması gereken bir istinat duvarının zemin suyunu tahliye etmek ve zemin suyundan kaynaklanan basınç yükünü bertaraf etmesi gereken barbakan yapılarının mevcut istinat duvarında bulunmadığının tespit edilerek bildirildiğini, müvekkili idarenin kaldırım yapmak ve istinat duvarının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını, denetleme yetki ve görevi bulunmamakta olup, bundan kaynaklanan zarar iddialarında herhangi bir sorumluluk atfedilemeyeceğini, davacı dilekçesi ekinde yer alan Kahraman Kazan Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosya kapsamında alınan bilirkişi heyet raporunu kabul etmediklerini, iş bu raporda fahiş hesaplamalar yapıldığını, kira bedeli gibi bir kısım kalemlerin ise gerekliliği anlaşılamadığını, raporda duvarın tamiri seçeneği yerine yeniden imal edilmesi gerektiği sonucuna nasıl varıldığı da açıklanmadığını, fiiliyatta oluşan zarar yerine yeniden yapılma bedelinin hesaplanması, gerçek zarar ilkesine aykırı olduğunu, ayrıca duvarın yeniden imal edilmesine ilişkin fahiş bedeller belirlenirken eski duvarın içeriğindeki demir gibi yeniden kullanılabilir malzemelerin tenzili yapılmadığını, ... D.İş sayılı dosya kapsamında alınan bilirkişi heyeti raporunun mahkemece dikkate alınmaması gerektiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Şirketi vekili; husumet, yetki yönünden itirazlarının bulunduğunu belirterek, somut olayda müvekkili şirketin hiçbir eylemi bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından hiçbir eylem söz konusu olmadığından verilmiş herhangi bir zarar da bulunmadığını, zira davacının belirtmiş olduğu adreste müvekkili şirket tarafından yapılmış hiçbir çalışma ve/veya kazı vb ... olmadığını, eylemde bulunmayan müvekkili şirketin işbu dosya ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, aksi yöndeki iddialar ispata muhtaç olup, davacı tarafından ispatlanamadığını, müvekkili şirket ilgili birimleri tarafından yapılan araştırmada; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... parselde hasar gören istinat duvarının bulunduğu sokakta hiçbir çalışma bulunmadığının tespit edildiğini, müvekkili şirket ilgili birimlerinin ... tarihinde teknik personellerince yerinde yapılan inceleme sonucunda hasar gören istinat duvarının ait olduğu fabrikanın imalat şefi ile yapılan görüşmede de tarafımızca söz konusu duvara hasar verilmediğinin de zaten ifade edildiğini, ileri sürülen iddiaların müvekkili şirket eylemi ile ilişkilendirilememesi, illiyet bağının ispatlanamamasına rağmen davacı yanca maddi tazminat istenmesi haksız olarak maddi bir kazanç elde etme gayesini açıkça göstermekte olduğunu, davacı illiyet bağını ispat edemediği gibi ispat yükü kendisinde olan davasını bu açıdan da temellendiremediğini, ispat külfetini yerine getiremediğini, davacı yanın haksız, hukuka ve kanuna aykırı kötü niyetli olarak açmış olduğu davasının bu nedenle de reddine karar verilmesi gerektiğini, meydana gelen olay ile müvekkilinin herhangi bir eylemi ile ilişkilendirilmesi mümkün olmadığı gibi davacı yanca ilişkilendirmeye çalışılmış ancak gerçeğe aykırı olması nedeniyle ispatlanamadığını, müvekkili şirketin hiçbir eylemi olmaması nedeniyle verildiği iddia edilen zarara ilişkin müvekkili şirket kusurundan bahsetmenin de mümkün olmadığını, davaya konu edilen kazı çalışması ile müvekkili şirketin hiçbir bağlantısı olmadığından bu hususta müvekkili şirkete atfedilebilecek herhangi bir kusuru da haliyle bulunmadığını, davacının aksi yöndeki iddia, beyan ve taleplerinin hukuken kabulünün mümkün olmadığını, var olduğu iddia edilen haksız fiil ile müvekkili şirket arasında illiyet bağı bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, tarafların ticaret sicil kaydı, dava konusu taşınmazın tapu kaydı, mimari projesi, krokisi, tanık beyanları, mahallinde yapılan keşif, 31/08/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu, 06/01/2025 tarihli bilirkişi heyet raporu ile tüm dosya kapsamı. 31/08/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda, davacıya ait ... ili ... ilçesi ... mahallesi ... ada ... parselin güneyinde bulunan ... metre yüksekliğinde 30 m üst genişliğinde ki istinat duvarının 44 metresinde oluşan hasarda davalı ... Genel Müdürlüğü'nün ... caddeden geçirdiği pis su kanalının hiç bir etkisi olmadığı, aynı şekilde davacı tarafından davalı ... Genel Müdürlüğünün geçirdiği hattın da oluşan hasarda hiç bir etkisinin olmadığının tespit edildiği, hasarın nedeninin zemine uygun istinat duvarı projesi ve uygulamasının yapılmadığı, bu eksik ve hatalı projelendirmeye ilaveten uygulamada yeraltı suyu tahliyesine yönelik barbakan kanallarının açılmadığı, hasar oluştuktan sonra tahliye kanalı açıldığı, bunlara ek olarak, dolgu toprağının ağır tonajlı araçlar tarafından sıkıştırılması sonucu her yönüyle yetersiz donatı ve boyutlandırma yapılan duvarda hasar oluşmasının işin tabii sonucu olduğu belirtilmiştir. 06/01/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda, ... A.Ş Alt Yapı Kontrol Biriminin mahkemeye göndermiş olduğu 02.02.2024 tarihli yazı ekindeki asbult krokiden de görüldüğü üzere dava konusu istinat duvarının ... Ada ile ... ada arasındaki ...Cadde üzerinde davalı ... A.Ş nin herhangi bir kazı, boru döşenmesi gibi imalat yapılmadığının belirlendiği, dolayısı ile ... Caddeye cepheli duvarın ... parselde kalan 44,00Mt lik kısımda meydana gelen deformasyondan dolayı davalılardan ... A.Ş.'ne yüklenebilecek her hangibir kusurun bulunmadığı, davalılardan ... GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ... İnşaat Daire Başkanlığının İnşaat Şube Kontrol Müdürlüğünün Sayın Mahkemeye göndermiş olduğu 17.04.2024 tarih ... sayılı yazısında 2021 yılında bölgede ... MM içme suyu borusu döşendiğinin belirtildiği, yazı ekindeki krokiye göre dava konusu istinat duvarının deformasyona uğrayan ... Mt lik kısmının bulunduğu ... Ada ile ... ara arasındaki yolda 300,MM kanalizasyon borusu döşendiğinin belirtildiği, dava konusu istinat duvarındaki yay şeklindeki deformasyonla ile ilgili olarak kök bilirkişi raporunda belirtildiği üzere istinat duvarının statik projesindeki eksikliğinden ileri geldiği, davalı ... tarafından açıldığı anlaşılan 300,MM lik pis su kanalının duvarının deformasyona uğramasında herhangi bir dahlinin olmadığı yönündeki görüşe heyetçe de iştirak edildiği, bu nedenlerle heyetin dava konusu istinat duvarının ...Caddeye isabet eden ...Mt lik kısmındaki Yay şeklindeki deformasyona uğramasında davalı ... ve ... A.Ş. ve yüklenici ... Firmasına yöneltilebilecek herhangibir kusurun bulunmadığı görüşüne varıldığı, davacının iddia ettiği ... Caddenin asfaltlanmaması ve tretuvar yapılmaması konuları İlgili Belediyenin görevlerinden olup, davalı şirketler ve yüklenici ... firması ile ilgisi bulunmadığı, mahallinde yapmış inceleme sırasında dava konusu İstinat duvarının yapımı sırasında ... Caddenin mevcut olmadığı ve duvar arkasındaki dolgunun sonradan yapıldığının belirtildiği, bu durumda davacı tarafından yapılmış olan istinat duvarının yapımı sırasında arkasında dolgu olmaması nedeniyle duvarın sadece çevre duvarı vasfında kendi ağırlığını taşıyabilecek ölçülerde yapıldığının düşünülmekte olduğu, görülmekte olan dava ve davalıların dışında olarak; dava konusu istinat duvarının; sonradan yapılan ... Caddedeki dolgu ve cadde üzerinde sonradan yapılan binaların ve park eden ağır tonajlı kamyonların kot(yükseklik farkı) nedeniyle neden olduğu yatay kuvvetlere göre statik yönden tahkikinin yaptırılması gerekiyorsa - projelendirilip yeniden yapılması ileride doğabilecek herhangi bir olumsuz durumun önlenmesi bakımından heyetçe önemli görüldüğü, bu konunun davacı ile ilgili belediye ve üst kottaki bina ve ağır tonajlı tır sahipleri ile müştereken çözülebileceğinin düşünülmekte olduğu belirtilmiştir. GEREKÇE : Dava, davacıya ait taşınmazda davalılar tarafından yapılan kazı çalışmaları esnasında meydana geldiği iddia edilen zararlar ve bu zararlardan dolayı davacı tarafından yapılan tamirat ve tadilata ilişkin masrafların davalılardan sorumlulukları oranında tahsili istemine ilişkindir. Davacıya ait ve davadışı firmaya kiraya verilmiş olan ... ili ... ilçesi ... mahallesi ... ada ... parselde kain, idare binası ile fabrika binasının bulunduğu taşınmazın sınırlarının istinat duvarıyla çevrili olduğu, taşınmazın önünde bulunan yolun kayması ile istinat duvarının zarar gördüğü, yolun kaymasının sebebinin davalı ... ve ... A.Ş.'nin yapmış olduğu kazı çalışmaları olduğu iddia edilerek oluşan zararın tazmini talep edilmektedir. Uyuşmazlık, meydana geldiği iddia edilen zararlardan davalıların sorumlu olup olmadığı ve sorumlu iseler zararın ne kadar olduğu hususundadır. Davalı yan görev ve yetki itirazı ile zamanaşımı definde bulunmuşsa da; davanın nispi ticari dava olması sebebiyle mahkememizin görevli olduğu, zararın meydana geldiği yer gözetilerek mahkememizin yetkili olduğu, zararın meydana geldiği tarih ve dava tarihi gözetildiğinde TBK'nun 72. maddesi uyarınca 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı değerlendirilerek işin esasına girilmiştir. Kahramankazan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda; "İstinat duvarının arkasında bulunan yolda ... ve ... ın yaptığı kazı çalışmaları esnasında istinat duvarında toprak basıncının yağışlarla alakalı yüzey suyunun kazılan ve tekrar asfaltlanmayan kısımlardan sızması sonucu sehim ve çatlamaların oluştuğu, yolun kaymasıyla zararın meydana geldiği" tespit edilmiştir. Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmış, tanıklar dinlenmiş, davalılardan belirtilen alanda çalışma yapılıp yapılmadığı sorulmuş, doğalgaz ve su borularına ilişkin projeler dosyaya kazandırılarak mahallinde keşif yapılmıştır. Yapılan keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi heyeti raporunda; "5 metre yüksekliğindeki istinat duvarının yaklaşık 44 metre uzunluğundaki kısmında meydana gelen deformasyonun nedeninin yatay yüklere karşı koyamaması olduğu, istinat duvarında öncesinde barbakan deliklerinin olmadığı, daha sonra bu deliklerin açıldığı, oluşan deformasyonun davalılarca yapılan kanal kazılarından kaynaklanmadığı, proje statiği ile ağır tonajlı arabaların ... nolu caddeden geçmeleri olduğu" tespit edilmiştir. Tespit raporunda davalıların kusurlu eylemlerinin sebebiyet verdiği tespit edilmişken mahkememizce alınan raporda istinat duvarının proje statiğinin sebebiyet verdiği tespit edilmiş olduğundan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeni bir rapor alınmıştır. Gerekçeli ve denetime elverişli, çelişkiyi giderir hükme esas alınan nihai raporda "İstinat duvarının yapımı sırasında ... Caddenin mevcut olmadığı ve duvar arkasındaki dolgunun sonradan yapıldığı, istinat duvarının yapımı sırasında arkasında dolgu olmaması nedeniyle duvarın sadece çevre duvarı vasfında kendi ağırlığını taşıyabilecek ölçülerde yapıldığı, duvarın deformasyona uğramasında davalıların bir dahlinin bulunmadığı" tespit edilmiştir. Yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, istinat duvarının proje statiğinden kaynaklı olarak duvarda deformasyon olduğu, meydana gelen zarar ile davalıların eylemleri arasında uygun illiyet bağının bulunmadığı, bu sebeple davalıların davacının oluşan zararından sorumlu olmadığı sonuç ve kanaatiyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 3.200,00TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 4-Davalıların kendilerini vekil ile temsil ettirdikleri görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT madde 3/2 ve 13/2 uyarınca 10.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/04/2025 Katip Hakim e-imzalı e-imzalı