Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/8 E. 2025/171 K.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/8 Esas - 2025/171 TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/8 Esas KARAR NO : 2025/171 BAŞKAN : .... ÜYE : .... ÜYE : .... KATİP :.... DAVACI : ... - .... VEKİLLERİ : Av. .... Av. .... Av. .... DAVALI :.... DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 16/09/2010 KARAR TARİHİ : 18/03/2025 YAZIM TARİHİ : 17/04/2025 DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun ... ve bağlı yurt müdürlüklerinin (....) 2008 yılı ihtiyacı ... 4 (kalorifer yakıtı-kalyak) alım işi için, davacı ile davalı şirket arasında, 4734 sayılı Kamu İhale Yasası uyarınca .... Noterliği'nin 26/12/2007 tarih ve ... yevmiye numaralı Mal Alım İhalelerine Ait Tip Sözleşme imzalandığını; yine 2009 yılı için ... 4 (kalorifer yakıtı-kalyak) alımı işi için .... Noterliği'nin 19/11/2008 tarih ve ... yevmiye numaralı Mal Alım İhalelerine Ait Tip Sözleşme imzalandığını; davalı şirket tarafından 24/09/2009 tarihinde ... ...'ne teslim edilen kalorifer yakıtına ilişkin sevk irsaliyesinin ana dağıtıcı firma olan ... A.Ş. tarafından teyit edilmemesi üzerine teftiş kurulunca soruşturma başlatıldığını; davalının 2008 ve 2009 yılına ait yakıt teslimatlarının incelendiğini; düzenlenen 25/02/2010 tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda, yakıtın standartlara uygun olmadığının saptandığını; davalının genellikle ... 4 (kalyak) yerine, bu niteliğe uymayan ve ağırlıklı olarak daha ucuz olan ... 5 ya da ... 6 içeren yakıtları satın aldığını ve bu yakıtları ... 4 (kalyak) olarak göstererek yurtlara teslim ettiğini, bu teslimlerde sahte sevk irsaliyelerinin kullanıldığını; ... 4 (kalyak) standartlarına uymayan yakıt teslimleri karşılığında davalıya 2008 yılı için 2.152.059,92 TL ve 2009 yılı için 1.872.093,42 TL olmak üzere toplam 4.024.152,34 TL ödendiğini; yakıtların 1. numune analizlerinin uygun olması ve yakıtlarının kabulünün yapılmasına karşın yurtlarda muhafaza altına alınan aynı yakıta ilişkin .... analiz raporlarının sonucunun ... 4 (kalyak) standartlarına uygun olmadığını; bu nedenle, 1.-... ve bağlı yurt müdürlüklerine 2008 ve 2009 yılları içerisinde muhtelif tarihlerde sahte belge ile usulsüz ve sözleşme koşullarına uymayan stardart dışı yakıt teslimatlarından dolayı 4.024.152,34 TL, 2.-13/02/2008 – 19/03/2008 tarihleri arasında ... yurduna teslim edilen yakıtların .... numunelerinin analiz raporlarıyla yakıtın standarta aykırı olması sebebiyle 54.775,32 TL, 3.-Yakıt numunelerinden ... ve ...'ta yaptırılan numune analizlerinin uygun çıkmaması nedeniyle bozuk olduğu kesinlik kazanan toplam 30 teslimat karşılığı 2008 ve 2009 yıllarında muhtelif tarihlerde ödenmiş yakıt bedelleri olan 792.932,11 TL, 4.-24/09/2009 tarihinde ... yurduna sahte sevk irsaliyesi ile teslim edilen fakat 2.ve 3. analizleri bozuk olan yakıtla ilgili 29.659,78 TL, 5.-26/12/2007 tarihli sözleşme ile yurtların 2008 yılının kalorifer yakıtı alım işini üstlenmiş olan davalının 2008 yılında yaptığı usulsüz kalorifer yakıtı teslimlerinin sözleşme içinde tespit edilmemesi nedeniyle kesin teminatı iade edilmiş olmakla birlikte, mevzuat ve sözleşme koşullarına aykırı ve gizlemeye yönelik olarak sahte sevk irsaliyeleri ile gerçekleştirilen yakıt teslimine ilişkin işlemlerin gecikmeli olarak tespit edilebilmiş olmakla beraber davalının yükümlülüğünün devam ettiği ve sözleşmenin 42.1 maddesinin (b) bendi gereğince teminatın irad kaydedilmesi gerekeceği görüşünden hareketle iade edilmiş olan 2008 yılına ait teminat olan 171.069,60 TL, Olmak üzere toplam 5.072.589,15 TL'nin her bir ödeme tarihinden itibaren ticarî faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. YANIT: Davalı yanıt vermemiştir. DELİLLER : 1-2008 yılına ait akaryakıt alımına ilişkin .... Noterliği'nin 26/12/2007 tarih ve ... yevmiye numaralı Mal Alım İhalelerine Ait Tip Sözleşme ile 2009 yılı için ... 4 (kalorifer yakıtı-kalyak) alımı işi için .... Noterliği'nin 19/11/2008 tarih ve ... yevmiye numaralı Mal Alım İhalelerine Ait Tip Sözleşme, 2-Davacı ...'nın 25/02/2010 tarihli .... sayılı soruşturma raporu, 3-Ceza davaları, 4-İrsaliyeler, faturalar, ödeme belgeleri, yakıt analiz raporları, yazışmalar, 5-Bilirkişi görüşleri, 6-Tüm dosya münderecatı, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKÎ NİTELENDİRME : Dava, taraflar arasında yapılan iki adet Mal Alım İhalelerine Ait Tip Sözleşme kapsamında, sözleşmeye aykırı olarak ... 4 (kalyak) yerine bu niteliğe uymayan ve ağırlıklı olarak daha ucuz olan ... 5 ya da ... 6 içeren yakıtları teslim edildiği savına dayalı alacak istemlerine, ilişkindir. 02/07/2018 tarih ve 703 sayılı KHK'nın 11.maddesi ile 351 sayılı ... Kanununda değişiklik yapılmış olup ... Kararnamesi'nin (1 Nolu) 186.maddesi ile .... bünyesinde bir hizmet birimi olarak düzenlenmiştir. Dolayısıyla, yargılama sürecinde, Davacı ...'nün statüsü değiştiğinden, davacı olarak '...' huzuru ile yargılamaya devam edilmiştir. İhtilaf, davalının sözleşme koşullarına uygun olmayan yakıt teslim edip etmediği ile davacının talep edebileceği alacak bulunup bulunmadığı ve varsa tutarları, noktasındadır. Davacı vekilinin iradeleri tutanaklara yansıtılmış, davalı oturumlara katılmamış, tüm deliller toplanmış, bilirkişi görüşleri alınmıştır. Bilirkişiler ....'ön 26/09/2013 tarihli kök raporlarının eksik belgeye ilişkin olduğu, izlenmiştir. Davacı vekili teslimatlara ilişkin belgeleri sunmuş, Mahkememizce ... Ltd. Şti'den yakıt teslimatlarına ilişkin irsaliyeler gönderilerek teslim tarihlerine göre litre fiyatları sorulmuş, yanıt gelmiştir. Bilirkişiler 11/07/2014 tarihli ek raporlarında, aliud teslim uygulanamayacağını; 2008 yılında gerçekleştirilen 78 kalem ayıplı teslimat ile 2009 yılındaki 75 adet ayıplı teslimatın fatura bedelleri ile kal-yak (... 4) yerine teslim edilen ... 5 ve 6'nın bedelleri esas alınarak yapılan hesaplamada, toplam 1.364.233,01 TL'nin fatura tarihlerinden itibaren faizi ile tahsili gerektiğini; 171.069,60 TL teminatın sahte sevk irsaliyesinin ilk düzenlendiği tarih olan 09/01/208 tarihinden işleyecek faizi ile talep edilebileceğini belirtmişlerdir. Bilirkişiler Ek-II. Raporlarında terditli rapor vermişlerdir. Davacı vekilinin, dava dilekçesindeki diğer kalemlerin incelenmediğine ilişkin itirazları ve diğer hususlardaki beyanları nedeniyle ikinci bilirkişiler kurulundan rapor alınmıştır. Bilirkişiler .... 'ın 19/01/2018 tarihli raporlarında; davacının ayıplı malı tüketmesi nedeniyle ayıp nedeniyle indirim talep edebileceğini, davalı şirket tarafından davacı idareye 2008 döneminde 1.988.105 kg. 3.030.896,08 TL bedel ile ... (kalyak) satışı yapıldığını, davalı şirketin .... A.Ş.'den 920.909 kg. ... alımı yapmış olduğu, davalı tarafından 1.067.196 kg. yakıt alınmadan satışının yapıldığını; 2009 döneminde 1.482.898 kg. 2.081.704,07 TL bedel ile ... (kalyak) satışı yapıldığını, davalı şirketin .... A.Ş.'den 404.244 kg. ... alımı yapmış olduğu, davalı tarafından 1.078.654 kg. yakıt alınmadan satışının yapıldığını, 2008 dönemi için 518.962,94 TL ve 2009 dönemi için ise 164.354,20 TL olduğunu, 2008 yılına ait kesin teminat tutarının talep edilemeyeceğini, mütalaa etmişlerdir. Bilirkişi raporu itiraza uğramış ve ilk rapor ile çelişki doğduğundan üçüncü kez rapor alınması gerekmiştir. Bilirkişiler ...., .... ve ....'ın 23/03/2020 tarihli raporlarında; 2008 ve 2009 yılı teslimleri için toplam 1.364.332,95 TL zarar belirlemiş; 13/02/2008 – 19/03/2008 tarihleri arasında ... yurduna teslim edilen yakıtların .... numunelerinin analiz raporlarıyla yakıtın standarta aykırı olması sebebiyle 54.775,32 TL talep yönünden teslim edilen yakıtlarla ilgili ibraz edilen sevk irsaliyelerinin ana dağıtıcı firmaya ait olduğunu, bu teslimlerden 2 ve 3. numune analiz raporlarının standartlara uygun olmadığını ve ana firma tarafından da teyit edildiğini, ancak 1 nolu numune analizindeki teslim edilen yakıtın sözleşmeye uygun olduğunu; yakıt numunelerinden ... ve ...'ta yaptırılan numune analizlerinin uygun çıkmaması nedeniyle bozuk olduğu kesinlik kazanan toplam 30 teslimat karşılığı 2008 ve 2009 yıllarında muhtelif tarihlerde ödenmiş yakıt bedelleri olan 792.932,11 TL talebinin toplam 1.364.332,95 TL zarar içerisinde hesaplandığını; 24/09/2009 tarihinde ... yurduna sahte sevk irsaliyesi ile teslim edilen fakat 2.ve 3. analizleri bozuk olan yakıtla ilgili 29.659,78 TL talebi yönünden ise bu bedelin davalıya ödenmediğini ve haklılık bulunmadığını; 2008 yılına ait teminat olan 171.069,60 TL'nin irat kaydı gerektiğini mütalaa etmişlerdir. Somut olayda; davacı idare ile ... bağlı yurt müdürlüklerinin kalorifer yakıt ihtiyacının karşılanması amacıyla davacı ile davalı arasında iki ayrı mal alım sözleşmesi imzalanmıştır. Bunlar: a)... ihale kayıt numaralı, 2008 yılı kalorifer yakıt ihtiyacının karşılanması için imzalanan 2.300.000 kg. (2.300 ton) yakıtın 2.851.160,00 TL bedel ile alınması için 26/12/2007 tarihli sözleşme ile b)... ihale kayıt numaralı 2009 yılı kalorifer yakıt ihtiyacının karşılanması için imzalanan 2.200.000 kg. (2.200 ton) yakıtın 3.165.800,00 TL bedel ile alınması için 19/11/2008 tarihli sözleşmedir. İşbu sözleşmelere göre davacı, davalıdan 2008 yılı için 2.300 ton ve 2009 yılı için 2.200 ton fuel/oil 4 kalorifer yakıtı (kalyak) alma taahhüdünde bulunmuştur. Davalıda bu malı teslim etmeyi taahhüt etmiştir. Dosyada bulunan ... E. sayılı dosyasından verilen ceza kararının bozulduğu, dosyanın ... E. sayılı dosyasından derdest olduğu, ....sayılı dosyasının da bu dosya ile birleştirildiği, yapılan yargılamada 13/10/2015 tarih ve ..... sayılı kararla, "...yüklenici firma tarafından teslim edilen ve muhafaza altında tutulan kalorifer yakıtı ile ilgili olarak yakıt tankından alınan numuneler ile şartnamenin rapor tanzimi için .... gönderildiği, ... tarafından 23/03/2010 tarihinde rapor tanziminin yapıldığı, numune kükürt, yoğunluk, kinematik viskozite değerleri ile ... 4 (kalorifer yakıtı) standardına uygun olmadığı, ölçülen özellikler ... 5 standardında bir yakıt olduğunun tespit edildiği böylece sanıkların üzerlerine atılı suçları işledikleri anlaşılmış..." denilerek mahkûmiyet hükmü kurduğu ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, izlenmiştir. Davalının davacı ile aralarındaki satım sözleşmesi kapsamında teslim etmesi gereken ... 4 kalorifer yakıtı (kalyak) yerine .... 5 ya da ... 6 teslim ettiği anlaşılmıştır. Davalının sahte irsaliyeler kullandığı, ana dağıtıcı firmadan satın aldığı ... (kalyak) miktarından daha fazlasını sahte irsaliyeler ile davacı idareye sattığı ve bedelini aldığının dosyada sunulu olan belgeler, anadağıtıcı firmanın irsaliyeleri ve bilirkişi görüşüyle belirlenmiştir. Davacı delil listesinde yer alan teftiş kurulu raporundan davacının teslim edilen yakıtı kullandığı ve fayda temin ettiği belirgindir. Yanlar arasındaki sözleşmenin 37.maddesinde de, malzemenin hileli olmasından veya malın teknik gereklerine uygun imal edilmemiş olmasından dolayı zararın yükleniciye ödettirileceği, hükmü bulunmaktadır. Davacının ayıplı malı tükettiği görülmektedir. Bu durumda yalnızca ayıp nedeniyle indirim talep edilebilir. Dolayısıyla, dava konusu maldaki ayıplı ifa nedeniyle davacının zararının karşılanması gerekir. Son bilirkişiler kurulunun 23/03/2020 tarihli raporları, dava dosyasına sunulan müfettiş raporları ile belirlenen satın alınan emtia tutar ve miktarlarına ilişkin listeleri esas alarak, rapor ekine alınan davacı kuruma ait ödemelere ilişkin listeleri tek tek inceleyerek ve önceki raporlar da irdelenerek hazırlanmıştır. Sözü edilen bu rapor kapsamında, bilirkişiler, ... 4 (kalyak) yerine ... 5 ve ... 6 teslim etmiş olup, davacının zararının tazmini gerekir. Davacının zararı, sözleşmeye göre teslimi gereken ... 4 (kalyak) bedeli ile sözleşmeye aykırı olarak teslim edilen ... 5 ve ... 6 niteliğindeki yakıtlar arasındaki fiyat farkı olacaktır. Bilirkişiler, yaptıkları tespit ve hesaplamalarında, 2008 ve 2009 yılı teslimleri için toplam 1.364.332,95 TL zarar belirlemişlerdir. Bu tutar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmelidir. Dava dilekçesindeki talepler tek tek irdelendiğinde: 1.-... ve bağlı yurt müdürlüklerine 2008 ve 2009 yılları içerisinde muhtelif tarihlerde sahte belge ile usulsüz ve sözleşme koşullarına uymayan stardart dışı yakıt teslimatlarından dolayı 4.024.152,34 TL talebi yönünden: Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde; bilirkişiler, yaptıkları tespit ve hesaplamalarında, 2008 ve 2009 yılı teslimleri için toplam 1.364.332,95 TL zarar belirlemişlerdir. Bilirkişilerin bu tespiti, dosyaya, bilgi ve belgelere uyumlu olduğundan Mahkememe heyetimizce benimsenmiştir. Dolayısıyla, bu tutar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmelidir. Fazlaya ilişkin kısım reddedilmelidir. 2.-13/02/2008 – 19/03/2008 tarihleri arasında ... yurduna teslim edilen yakıtların .... numunelerinin analiz raporlarıyla yakıtın standarta aykırı olması sebebiyle 54.775,32 TL talebi yönünden: Bilirkişinin tespitinden; sözü edilen tarihlerde teslim edilen yakıtlarla ilgili ibraz edilen sevk irsaliyelerinin ana dağıtıcı firmaya ait olduğu davacı idarenin kabulündedir. Bu teslimlerden 2 ve 3. numune analiz raporlarının standartlara uygun olmadığı dosyaya sunulmuş ve ana firma tarafından da teyit edilmiştir. Bilirkişilerin 23/03/2020 tarihli kök raporundan (sy.21); 1 nolu numune analizinde teslim edilen yakıtın sözleşmeye uygun olduğu tespit edildiğinden başka bir deyişle 1 nolu numune analizine konu teslimin uygun bulunmadığı hususunun kanıtlanmadığı belirlenmiş olmakla talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir. 3.-Yakıt numunelerinden ... ve ...'ta yaptırılan numune analizlerinin uygun çıkmaması nedeniyle bozuk olduğu kesinlik kazanan toplam 30 teslimat karşılığı 2008 ve 2009 yıllarında muhtelif tarihlerde ödenmiş yakıt bedelleri olan 792.932,11 TL talebi yönünden: Bilirkişiler, 2008 ve 2009 yılı teslimleri için toplam 1.364.332,95 TL zarar belirlemişlerdir. Bu zarar miktarı içerisinde, yakıt numunelerinden ... ve ...'ta yaptırılan numune analizlerinin uygun çıkmaması nedeniyle bozuk olduğu kesinlik kazanan toplam 30 teslimat karşılığı 2008 ve 2009 yıllarında muhtelif tarihlerde ödenmiş yakıt bedelleri olan 792.932,11 TL'de bulunmaktadır. Bu sebeple, bu talep yönünden ayrıca hüküm kurulmayacaktır. 4.-24/09/2009 tarihinde ... yurduna sahte sevk irsaliyesi ile teslim edilen fakat 2.ve 3. analizleri bozuk olan yakıtla ilgili 29.659,78 TL talebi yönünden: Bilirkişinin tespitinden; 24/09/2009 tarihinde sahte sevk irsaliyesi ile teslim edilen .... analiz sonuçları sözleşme hükümlerine aykırı olan yakıta ilişkin 29.659,78 TL'nin davalıya ödenmediği anlaşılmıştır. Bedeli ödenmeyen bu yakıt yönünden 'alacak talebi'nde haklılık bulunmadığından istemin reddi gerekmiştir. 5.-Sözleşmenin 42.1 maddesinin (b) bendi gereğince teminatın irad kaydedilmesi gerekeceği görüşünden hareketle iade edilmiş olan 2008 yılına ait teminat olan 171.069,60 TL talebi yönünden: Davacı İdare ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin 42.1.b maddesinde; sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25.maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir, hükmü bulunmaktadır. Sözleşmenin bu hükmü taraflar için bağlayıcıdır. Davacı İdare, söz.m.42.1.b ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 25.maddesi uyarınca 2009 yılına ait sözleşmeyi feshetmiş, 189.948,00 TL tutarındaki kesin teminat mektubunu tazmin ederek irat kaydetmiştir. İdare, 26/12/2007 tarihli sözleşme yönünden ise kalorifer yakıtı teslimindeki usulsüzlükleri zamanında saptayamamış ve bu nedenle kesin teminatı iade etmiştir. Sahte sevk irsaliyelerinin kullanılmasıyla yapılan teslimlerle sözleşmedeki edimlerin ayıplı olarak ifa edildiği eş deyişle tam olarak yerine gelmediği söylenmelidir. İdarenin usulsüzlüğü zamanında tespit etmemesi kendi kusurundan doğmadığından sonradan saptanan usulsüzlük ise sözleşmenin feshi ve teminatın iradı şartını sağladığından, davacı idarenin, 171.069,60 TL kesin teminatın irat kaydı yönündeki talebinin haklı olduğu kanaatine varılmış, söz.m.42.1.b ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 25.maddesi kapsamında bu talebin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. 6098 sayılı BK m.117 (....) gereğince; muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle borçlu temerrüde düşmüş olur. Eldeki davada, 'ayıplı ifa' nedeniyle zararın tazmini söz konusudur. Dosya kapsamından usulüne uygun yapılan bir ihtar bulunmadığından dava tarihi itibariyle temerrüt oluştuğu, heyetimizce kabul edilmek suretiyle yukarıda açıklanan yasal ve hukuksal gerekçeler kapsamında yapılan yargılama sonucu 06/07/2021 tarihinde, 1.-... ve bağlı yurt müdürlüklerine 2008 ve 2009 yılları içerisinde muhtelif tarihlerde sahte belge ile usulsüz ve sözleşme koşullarına uymayan stardart dışı yakıt teslimatlarından dolayı 4.024.152,34 TL talebi yönünden: Davanın kısmen kabulü ile, Toplam 1.364.332,95 TL'nin 16/09/2010 dava tarihinden itibaren ticarî faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine, 2.-13/02/2008 – 19/03/2008 tarihleri arasında ... yurduna teslim edilen yakıtların .... numunelerinin analiz raporlarıyla yakıtın standarta aykırı olması sebebiyle 54.775,32 TL talebi yönünden: Davanın reddine, 3.-Yakıt numunelerinden ... ve ...'ta yaptırılan numune analizlerinin uygun çıkmaması nedeniyle bozuk olduğu kesinlik kazanan toplam 30 teslimat karşılığı 2008 ve 2009 yıllarında muhtelif tarihlerde ödenmiş yakıt bedelleri olan 792.932,11 TL talebi yönünden: Dava konusu edilen bu kaleme ilişkin alacağın (1) nolu bend içerisindeki toplam alacak içerisinde yer aldığı belirlendiğinden; ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına, 4.-24/09/2009 tarihinde ... yurduna sahte sevk irsaliyesi ile teslim edilen fakat 2.ve 3. analizleri bozuk olan yakıtla ilgili 29.659,78 TL talebi yönünden: Davanın reddine, 5.-Sözleşmenin 42.1 maddesinin (b) bendi gereğince teminatın irad kaydedilmesi gerekeceği görüşünden hareketle iade edilmiş olan 2008 yılına ait teminat olan 171.069,60 TL talebi yönünden: Davanın kabulü ile, 171.069,60 TL'nin 16/09/2010 dava tarihinden itibaren ticarî faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Şeklinde verilen karara karşı, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ....., sayılı 12/07/2023 tarihli ilamı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Davacı vekilince bu kez temyiz yoluna başvurulması üzerine, ....., sayılı 17/10/2024 tarihli ilamı ile mahkememiz kararı; "Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye aykırı yakıt teslim edildiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Sözleşme özgürlüğü " başlıklı 26 ncı maddesi, 2. Mal Alım İhalelerine Ait Tip Sözleşme Birim Fiyat Mal Alımı Tip Sözleşmesi'nin "Diğer Hususlar" başlıklı 50 nci maddesinin "Madde 3." numaralı bendi. 3. Değerlendirme 1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Sözleşme özgürlüğü " başlıklı 26 ncı maddesinde; "Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler." düzenlemesine yer verilmiştir. Sözleşmeyle bağlılık ilkesi gereğince de taraflar akdettikleri sözleşmedeki hüküm ve koşullar ile bağlıdır. 2. Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık ilkesi (....) yanında sözleşme serbestisi ilkeleri kabul edilmiştir. Bu kurala göre sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalı ve hükümlerine riayet edilmelidir. Sözleşmeyle bağlılık ilkesi; hukuki güvenlik, doğruluk ve dürüstlük kuralının bir gereği olarak, sözleşme hukukunun temel ilkelerinden biridir. Karşılıklı edimleri içeren sözleşmelerde, edimler arasında mevcut olan denge şartlarının sözleşmenin tümü, birlikte yorumlanarak değerlendirilmelidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda genel kural; tarafların bu sözleşme ile gerçek ve ortak amacın varlığını ortaya koyabilecek şekilde bir düzenleme ve yorum yapılmasıdır. 3. Taraflar arasında imzalanana 26.12.2007 ve 19.11.2008 tarihli Mal Alım İhalelerine Ait Tip Sözleşme Birim Fiyat Mal Alımı Tip Sözleşmesi'nin 39.1 maddesinde: "Yüklenici teslim, montaj ve ambalajlama şekli ve durumu, sözleşme ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen malları, idarenin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya düzeltmek zorundadır..." denilmişti. 4. Aynı sözleşmelerin "Diğer Hususlar" başlıklı 50 nci maddesinin "Madde 3." numaralı bendinde: "... tarafından teslim alınan ... 4'ün(kalorifer yakıtı) yaptırılan tahlil sonuçlarına göre "Komisyon"ca yapılan muayenesi uygun olmadığı taktirde, uygun olmayan teslimata ait yakıt bedeli ödenmeyecek ve Yüklenici, ...'dan herhangi bir hak talebinde bulunamayacaktır. Yüklenici, ürün tesliminden önce depoda miktarı tespit edilen yakıt var ise bozuk ürün mevcut olan yakıtın da evsafını bozacağı için, depoda tespiti yapılan ürün miktarı ile teslim edilen bozuk ürün miktarının toplamı kadar ürün hiçbir ücret talep etmeden ...'a teslim edilecektir. Bozuk teslim edilen ürün ... tarafından Yükleniciye iade edileceğinden(iade gününe kadar bu ürünlerin kullanılan ve eksilen kısmı için firma iade ya da ücret talebinde bulunamayacaktır.) bozuk ürün yerine teslim edilen ürün bedeli ödenmeyecektir..." denilmiş, Teknik Şartnamenin 5 inci maddesinde aynı hususların tekrarlandığı görülmüştür. 5. Bu açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; her ne kadar İlk Derece Mahkemesince, davacı ayıplı malı tükettiğinden yalnızca ayıp nedeniyle indirim talep edilebileceği değerlendirmesiyle karar verilmiş ise de; taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinin tarafları bağladığı, 26.12.2007 ve 19.11.2008 tarihli Mal Alım İhalelerine Ait Tip Sözleşme Birim Fiyat Mal Alımı Tip Sözleşmesi'nin 50 nci maddesinin "Madde 3." numaralı bendinde, uygun olmayan teslimata ait yakıt bedelinin ödenmeyeceği, yüklenicinin ...'dan herhangi bir hak talebinde bulunamayacağı, bozuk teslim edilen ürünün ... tarafından Yükleniciye iade edileceği, iade gününe kadar bu ürünlerin kullanılan ve eksilen kısmı için firmanın iade ya da ücret talebinde bulunamayacağı, bozuk ürün yerine teslim edilen ürün bedelinin ödenmeyeceğinin sözleşme ile kararlaştırıldığı anlaşıldığından Mahkemece işbu sözleşme hükmü doğrultusunda davacı kurumun alacak tutarının belirlenmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." Gerekçesiyle mahkememiz kararı bozulmuştur. Bozma sonrası yeniden taraf teşkili yapılarak bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Uyulan bozma ilamı kapsamında dosya içeriği dikkate alındığında araştırılması gereken yeni bir husus olmadığı anlaşılmıştır. Hükme esas alınan 23/03/2020 tarihli bilirkişi raporu dikkate alındığında, davacının istek kalemleri arasında yer alan 792.932,11 TL'nin raporda yer alan tabloda belirtilen evsafa uygun olmayan teslimler arasında yer alması nedeniyle mükerrer talep edildiği, 13/02/2018 ve 19/03/2018 tarihli teslimler nedeniyle 29/02/2008 tarihinde davalıya toplamda ödenen 54.775,32 TL'nin söz konusu teslimlere ilişkin .... numune analiz raporlarının standartlara uygun olmadığı bilgisi mevcut olmakla birlikte, bu teslimlere ilişkin sevk irsaliyelerinin ana dağıtıcı firma tarafından teyit edilmiş olduğu ve 1. numune analizinde de teslim edilen yakıtın sözleşmeye uygun olduğunun tespit edilmiş olması karşısında, standartlara aykırı olduğu iddiasının haklı kabul edilemeyeceği, 24/09/2009 tarihinde ... yurduna sahte sevk irsaliyesi ile teslim edilen ve .... analiz sonuçları sözleşme hükümlerine aykırı olan yakıt bedeli 29.659,78 TL'nin de davalıya ödenmediği dikkate alındığında davacının zararı söz konusu olmadığı için istenilemeyeceği gözetilerek, Sonuç olarak davacının istek kalemleri arasında yer alan 792.932,11 TL + 54.775,32 TL + 29.659,78 TL'nin toplamı 877.361,21 TL'nin, davacının toplam talebi olan 5.072.589,15 TL'den mahsubu sonrasında, yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan gerekçede de belirtildiği üzere (uyulan bozma ilamı içeriğine uygun olarak) davacının talep edebileceği tutarın 4.195.222,94 TL olduğu anlaşılmakla ve mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmekle, bu miktar için davanın kısmen kabulü cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kısmen kabulü ile; 4.195.222,94 TL'nin 16/09/2010 olan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, Alınması gereken 286.575,68 TL harçtan, peşin alınan 75.327,95 TL ve harç tahsil müzekkeresi ile tahsil olunan 29.555,44 TL toplamı 104.883,39‬ TL'nin mahsubu ile bakiye 181.692,29‬ TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 17,15 TL başvurma harcı, 75.327,95 TL peşin harç olmak üzere toplam 75.345,1‬0 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 479.617,84 TL nispî vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 1.176,70 TL ve bilirkişi ücreti 4.000,00 TL olmak üzere toplam 5.176,70 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre takdiren 4.281,33 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, Davacı Vekili Av. ....'in yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/03/2025 Başkan .... ¸e-imzalıdır. Üye .... ¸e-imzalıdır. Üye .... ¸e-imzalıdır. Katip.... ¸e-imzalıdır.