Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/718 E. 2023/818 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2023/718 Esas - 2023/818 Karar T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/718 KARAR NO : 2023/818 HÂKİM : .... KATİP :... DAVACI : ... ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat (İcra Dairesi İşlemleri Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 20/10/2023 KARAR TARİHİ : 22/11/2023 G.K. YAZIM TARİHİ : 23/11/2023 Mahkememizde görülmekte olan Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, I) İDDİA : Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı banka ile dava dışı üçüncü kişi ... arasında ... Şubesi vasıtasıyla .... Kredisi sözleşmesi tanzim edildiği, bu borcun ... isimli kredi borçlusunun ödeyememesi üzerine davalı banka tarafından .... Esas sayılı dosyası gereği aralarında müvekkilinin de bulunduğu üç kişiye icra takibi başlatıldığı; söz konusu icra takibine konu sözleşmede, müvekkili davacının müteselsil kefil olarak bulunmadığı; müteakiben anılan sözleşme kapsamında müteselsil kefil sıfatının bulunmadığının tespiti (menfi tespit) amacıyla.... Mahkemesinde dava açtıkları ve anılan Mahkemenin .... sayılı kararında, müvekkilinin davalıya kefalet nedeniyle borçlu olmadığının tespit edildiği ve müvekkili hakkında gerçekleşen icra takibinde müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığının da kesinleştiği; bununla birlikte dava konusu icra işlemleri sırasında müvekkilinin aracının haczedildiği ve satış sonrasında da üçüncü kişiye tescil edildiği, aracın haciz işlemleri sonrası yakalanıp yediemin deposuna çekildiği ve müvekkilinin bu işlem nedeniyle araçsız kaldığı, yakalama tarihinden itibaren mahrumiyet bedelinin hesaplanması gerektiği ve ayrıca dosyada satışı yapılan aracın piyasasının bilirkişi tarafından tespit edilerek, araç bedeli iadesine karar verilmesi gerektiği belirtilmiş olup; Mahkememiz nezdinde açılan davada; davalı bankanın usule ve yasaya aykırı işlemleri nedeniyle 1.100,00 TL maddi zarar ve 30.000,00 TL manevi tazminatın (müvekkiline ait ... plakalı aracın .... Esas sayılı dosyasındaki haciz tarihi kabul edilmez ise yakalama tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte) davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. II) SAVUNMA : Davalı vekili tarafından 07/11/2023 tarihinde cevap sürelerinin uzatılmasının talep edildiği ve 08/11/2023 tarihli mahkememiz ara kararı ile süre uzatım talebinin kabulüne karar verildiği, karar yazım tarihi itibariyle cevap süresinin henüz dolmadığı anlaşılmıştır. III) DELİLLER : ... Esas sayılı dosyası. .... Esas sayılı dosyası. ... Tarafından Gönderilen 03/11/2023 Tarihli Cevabi Yazı. .... Tarafından Gönderilen 07/11/2023 Tarihli Cevabi Yazı. ... Tarafından Gönderilen 13/11/2023 Havale Tarihli Cevabi Yazı. .... Tarafından Gönderilen Bila Tarihli Cevabi Yazı. .... Tarafından Gönderilen 22/11/2023 Tarihli Cevabi Yazı. IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti : Mahkememizde açılan davanın; davacı ... ("davacı" olarak anılacaktır) hakkında, davalı ... Bankası A.Ş. ("davalı şirket" veya "davalı banka" olarak anılacaktır) tarafından gerçekleştirilen icra işlemlerinden doğan maddi ve manevi tazminat davası olduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığın konusunun; .... Esas sayılı dosyasında (İlgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, .... devredilerek, ... Esas numarasını almıştır) başlatılan icra takibi kapsamında gerçekleştirilen işlemlerin usul ve yasaya uygun olup olmadığının tespiti ile usul ve yasaya aykırı olduğunun tespiti halinde davacının maddi ve manevi zararı bulunup bulunmadığının ve varsa tazmin bedelinin tespiti ile banka temerrüdünün ve tarihinin tespiti ile uygulanacak faizin türü ve oranı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır. b) Genel Hukuki Tasnif : 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Görevin Belirlenmesi ve Niteliği" başlıklı 1. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir: "(1) Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi" başlıklı 2. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir: "(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir: "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare : 6335 - 26.6.2012 / m.1) "ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi" sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Ticari Davalar ve Çekişmesiz Yargı İşlerinin Görüleceği Mahkemeler" başlıklı 5. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir: "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (2) ... (3) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. (4) ..." Yukarıda belirtilen madde hükümleri kapsamında açıkça belirtilmekte olduğu üzere Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu doğrultuda "kamu düzenine ilişkin" olan görev kurallarının uygulanması, Mahkeme tarafından yargılamanın her aşamasında tetkik edilmesi zorunlu bir unsur olup; gerek tarafların talebi doğrultusunda ve gerekse Mahkeme tarafından re'sen, yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilmektedir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup; söz konusu düzenleme uyarınca, yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde, Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmemektedir. Gerek 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve gerekse 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında; Asliye Hukuk Mahkemeleri, Sulh Hukuk Mahkemeleri ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki görev sınırları, detaylı bir şekilde belirtilmiş olup; TTK.'nın 4. ve 5. maddelerinde hüküm altına alındığı üzere; öğretide "Mutlak Ticari Davalar" olarak adlandırılan ve taraflarının "tacir" sıfatları dikkate alınmaksızın 6102 Sayılı Kanun'un 4/1. maddesinde belirtilen bentler kapsamında sayılan işlere ilişkin bulunan davalar ile öğretide "Nispi Ticari Davalar" olarak adlandırılan ve tarafların her birinin "ticari işletmesi ile ilgili olan" davalar Asliye Ticaret Mahkemesi görevine girmektedir. 6102 Sayılı Kanun'un 4/1. maddesi uyarınca mutlak ticari davalar; 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda, 4721 Sayılı Türk Medenî Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. Maddelerinde; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203. maddelerinde; rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447. maddelerinde, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501. maddelerinde; kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519. maddelerinde; komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545. maddelerinde; ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554. maddelerinde; havale hakkındaki 555 ilâ 560. maddelerinde ve saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580. maddelerinde; fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları olarak belirlenmiştir. Yukarıda belirtilen genel kuralın istisnası mahiyetindeki düzenleme, yine 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4 maddesi kapsamında belirlenmiştir. Buna göre; herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen "havale", "vedia" ve "fikir ve sanat eserlerine ilişkin" haklardan doğan davalar da, "ticari dava" niteliğindedir. c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme : Açıklanan hususlar dikkate alınarak, Mahkememiz nezdinde açılan dava kapsamında yapılan incelemede; davacı vekili tarafından iddia edilen "banka kredi sözleşmesi kapsamında, davacı ...'ın müteselsil kefil sıfatının bulunmadığı" hususunun, davalı banka ile imzalanan banka kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak ile ilgili bulunduğu ve bu hususta ... sayılı dosyasında yürütülen "menfi tespit davası" kapsamında yargılama yapılmış .... tarafından 24/03/2023 tarihinde verilen hüküm ile davacı ...'ın, .... sayılı icra takip dosyası (.... Esas sayılı dosyası) nedeniyle, davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verildiği ve söz konusu hükmün "kesin mahiyette" olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte; Mahkememiz nezdinde açılan işbu .... Esas sayılı maddi-manevi tazminat davasının; .... sayılı icra takip dosyasına (.... Esas sayılı dosyasına) konu banka kredi sözleşmesinden doğan alacak ile ilgili bulunmadığı; söz konusu kredi sözleşmesine konu alacak ile ilgili olarak; .... tarafından (davacı ...'ın "davalı bankaya borçlu bulunmadığına" dair) kesin mahiyette karar verilmiş olduğu; Mahkememiz nezdinde ikame edilen işbu .... Esas sayılı maddi-manevi tazminat davasının, .... sayılı icra takip dosyasında yapılan işlemler dolayısıyla sunulan, haksız fiilden kaynaklı maddi-manevi tazminat taleplerine ilişkin bulunduğu; başka bir anlatımla, söz konusu tazminat taleplerinin "banka kredi sözleşmesinden" ve dolayısıyla "bankacılık hukukundan" kaynaklanmadığı ve bu haliyle dava konusu ihtilafın, 6102 Sayılı TTK.'nın 4/1. maddesi kapsamında sınırlı sayıda belirtilen mutlak ticari davalardan olmadığı anlaşılmıştır. Bunu müteakiben Mahkememizce, yukarıda belirtilen 6102 Sayılı TTK.'nın 4. maddesi uyarınca; davacı ...'ın "tacir sıfatının" bulunup bulunmadığı hususunda ilgili .... müzekkere yazılmış olup; .... tarafından Mahkememize gönderilen 22/11/2023 tarih ve 536145 sayılı cevabi yazı kapsamında, davacı ...'ın Vergi Usul Kanunu'nun 176. ve 177. maddeleri uyarınca "1. sınıf tacir olmadığının", gelirinin Vergi Usul Kanunu'nun 177/1. maddesinde "belirtilen limitleri aşmadığının" ve "işletme hesabı esasına göre defter" tuttuğunun belirtildiği anlaşılmıştır. Bu doğrultuda; Mahkememiz nezdinde açılan davada ihtilaf konusunun, TTK. 4/1. maddesinde (sınırlı sayıda) belirtilen mutlak ticari davalardan olmadığı; bunun yanı sıra, .... tarafından sunulan cevabi yazı uyarınca, davalının TTK.'nın 4/1. maddesi anlamında "tacir" sıfatının bulunmadığının bildirilmesi ve bu doğrultuda söz konusu davanın nispi ticari dava niteliğinin de bulunmadığı hususları birlikte değerlendirilerek; Mahkememizin görevsizliğine ve Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur. V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle) 1) Mahkememizin görevli olmadığı ve bu doğrultuda dava şartı noksanlığı bulunduğu anlaşıldığından, davanın USULDEN REDDİNE; 2) Görevli Mahkemenin, Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun TESPİTİNE, 3) Mahkememiz kararına yönelik, "süresi içinde kanun yoluna başvurulmaması" nedeniyle, kararın kesinleşmesi halinde, kararın kesinleştiği tarihten; "süresi içinde kanun yoluna başvurulmakla birlikte, kanun yoluna başvurunun reddi kararı verilmesi" halinde, işbu kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde "Dosyanın Görevli Mahkemeye Gönderilmesi" talebinde bulunulması halinde dosyanın, görevli olan Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE; 4) İşbu hükmün (3) no'lu bendi kapsamında belirtilen süreler içinde "Dosyanın Görevli Mahkemeye Gönderilmesi" talebinde bulunulmaması halinde; Mahkememizce re'sen "davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği" hususunun, taraflara (Mahkememizce verilen gerekçeli kararın tebliği suretiyle) İHTARINA; 5) Harç ve yargılama giderlerinin; 6100 Sayılı HMK.'nın 331/2. maddesi uyarınca, görevli Mahkeme dosyası kapsamında DEĞERLENDİRİLMESİNE; Dair; davacı ve davalı vekillerinin yokluğunda verilen karar, gerekçeli kararın TEBLİĞ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememiz'e veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak suretiyle) HMK'nın 345. maddesi uyarınca .... Bölge Adliye Mahkemesi'ne İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere okunup, yapılan açık yargılamada karar verildi. 22/11/2023 Katip .... Hâkim .... ¸ ¸ Gerekçeli Karar