Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/548 E. 2024/656 K.

T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA ANKARA GEREKÇELİ KARAR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/548 Esas KARAR NO : 2024/656 HAKİM : ... ... KATİP : ... ... D DAVALI : ... - ... DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/09/2021 KARAR TARİHİ : 15/11/2024 G.K. YAZILDIĞI TARİH : 28/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil kurumun Ana Statü'sünün 1.maddesi uyarınca; “27/4/2013 tarihli ve 28630 sayılı Resmi Gazete “de yayımlanan 25/3/2013 tarihli ve 2013-4553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile devletin genel hayvancılık politikası çerçevesinde, hayvancılık sektöründe düzenleyici ve destekleyici bir rol üstlenmesini temin etmek, piyasa ekonomisi kuralları içerisinde sektörde tam rekabet koşullarının tesisine katkıda bulunarak kârlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda kamu yararını da gözeterek faaliyetlerini sürdürmek amacıyla kurulan iktisadi devlet teşekküllü olduğunu, bu doğrultuda Statü'nün 5. Maddesi müvekkil kurumun faaliyetlerinden birinin de; “Kesimlik ve besilik hayvan satın almak, satmak, kesim öncesi beslemek/besletmek, gerektiğinde ithal veya ihraç etmek, kırmızı et, balık, kümes hayvanlari, süt ve süt ürünlerini satın almak veya satmak, gerektiğinde ithal veya ihraç etmek, işleyerek mamul hale getirmek, yan ürünlerini üretmek ve bunları muhafaza etmek, iç ve dış piyasada satmak” olduğunun hüküm altına alındığını, 31.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2016/9664 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla %60 gümrük vergisi hayvan ithalat için tarife kontenjanı tahsis edilmiş olduğunu bu kapsamda müvekkil kurum ile davalı arasında 01.08.2016 tarihli "Güney Amerika Menşeli 17.000 Baş Kesimlik Sığır Tedarik Sözleşmesi " akdedildiğini, taraflarca akdedilen sözleşmenin 7.2.maddesi "Taahhüdün — yerine getirilmesine ilişkin, hayvanların belli bir yerde toplanması ve mahreç ülke yükleme noktasında gemi veya diğer araçlara yüklenilmesi, teslim yerine nakliye masrafları ile karantina süresi içerisinde ve nakliye sırasındaki bakım, beslenme, veteriner sağlık sertifikasında belirtilen her türlü aşı, test ve laboratuar analiz masrafları ve alıcıya teslimine kadar ki sisorta, navlun, demoraj ve teslim yerindeki masraflar gibi her türlü masraflar satıcıya dittir" hükmü uyarınca ülkeye getirilen hayvanlara ilişkin her türlü masrafın satıcı sıfatıyla davalıya ait olduğunu, sözleşmenin 7.2.maddesi uyarınca müvekkil kurum tarafından 77.621,58-TL masraf (gümrük gideri olarak adlandırılan) davalı adına ilgili kurum ve kuruluşlara ödenmiş olduğunu, müvekkili kurum tarafından iadeli taahhütlü 04.07.2018 tarih ve E.45040 sayılı yazıyla davalıya, yazının tebliğinden itibaren 15 takvim günü içinde ödeme yapılması hususunda ihtarda bulunmuşsa da herhangi bir ödemede bulunulmadığını belirterek davanın kabulü ile 77.621,58-TL gümrük giderinin temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2/lI.maddesi kapsamında işlenen avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı tarafa dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun tebliğ edilmiş ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamış olduğu anlaşılmıştır. DELİLLER: -Bilirkişi Raporu -sözleşme ,ödeme belgeleri DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davanın 77.621,58-TL gümrük giderinin temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2/lI.maddesi kapsamında işlenen avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilin yönelik alacak davası olduğu tespit edilmiştir Alacak davasına konu eşyanın cins ve nevi, dava dosyasında yer alan “Güney Amerika Menşeli Besilik Sığır Alım Sözleşmesi"'nin 5.2'nci maddesinde “katre edilmemiş besilik erkek sığır” olup, ithalat işleminin yapıldığı 2016 tarihinde yürürlükte olan Türk Gümrük Tarife Cetvelinde; “Ağırlığı 160 kg mı geçen fakat 300 kg mı geçmeyen sığırlardan kesimlik olanlar 0102.29.41.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda (GTİP), diğerleri ise 0102.29.49.00.00 GTİP da sınıflandırılmaktadır. Dava dosyasında davalı vekilince sunulan belgelere göre, İzmir Gümrük Müdürlüğü'nce tescil ve onaylı 13.08.2016 tarih ve 163503001M019150 sayılı özet beyan bilgilerine göre, sığır cinsi canlı hayvanların Brezilya'dan Singapur bayraklı “... Shearer" gemisi ile “...” adına, özet beyanın birinci kaleminde 3847 adet, ikinci kaleminde 12989 adet olmak üzere toplam 16836 adet sığır cinsi canlı hayvanın gümrüğe geldiği anlaşılmaktadır. 0102.29.49.00.00 GTİP'nda sınıflandırılan eşya için 2016 yılında İthalat Rejimi Kararı Ek | sayılı Listede gümrük vergi oranı 9660 olmakla birlikte, “...nce Kullanılmak Üzere Canlı Hayvan İthalatında Tarife Kontenjanı Uygulanması Hakkında Karar- 2016/9664 (31.12.2016 t. 29935 s. R.G.) ile 0102.29 pozisyonunu ve alt pozisyonlarda sayılan canlı hayvan ithalinde 500.000 adetle sınırlı, menşe ülke ayırımı gözetilmeksizin yalnızca ... tarafından İthalat Genel Müdürlüğü'nden Lisans Belgesi alınmak suretiyle 31.12.2017 tarihine kadar geçeli olmak üzere gümrük vergisi 00 olmak üzere tarife kontenjanı açılmıştır. 13.08.2016 tarih ve 163503001M019150 sayılı özet beyana kayden Et ve Süt Kurumu adına gümrüğe sunulan canlı sığırlara ilişkin olarak özet beyanın ikinci kaleminde kayıtlı 12989 adet canlı sığır için İzmir Gümrük Müdürlüğünce onaylı 23.08.2016 tarih ve 163503001M084210 sayılı; özet beyanın ikinci kaleminde kayıtlı 3847 adet canlı sığır için 25.08.2016 tarih ve 163503001M085501 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi (SDGB) tescil işlemi yapılarak ithal işlemlerine başladığı anlaşılmaktadır. ... için tescil edilen gümrük beyannameleri için yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde canlı sığırların ithalinde; gümrük vergisi 60, KKDF muafiyeti nedeniyle KKDF %40 oranlarında uygulanmış iken %1 oranında KDV ve beyanname başına maktu 80,40 TL damga vergisi uygulanmaktadır. Gümrük beyannamesi verilerine göre; 23.08.2016 tarih ve 163503001M084210 sayılı beyanname için 341.072,72 TL KDV ve 80,40 TL maktu damga vergisinin; 25.08.2016 tarih ve 163503001M085501 sayılı beyanname için 129.280,67 TL KDV ve 80,40 TL maktu damga vergisinin gümrük saymanlık hesabına ...'nce ödendiği anlaşılmaktadır. Diğer yandan gümrük vergilerinden yükümlü olan Et ve Süt Kurumu tarafından ödenen KDV ve damga vergisi dışında, canlı sığır cinsi hayvanların ithalinde veteriner kontrolüne tabi olması nedeniyle ödenen veterinerlik ücreti, gümrük beyannamesi işlemleri sürecinde yapılan muayene kontrol işlemleri için ödenen memur yolluğu ve mesai ücreti, gümrük beyannamesi düzeltme işlemleri için ödenen idari para cezası, borsa tescil işlemleri ücreti gibi eşyanın ithalat sürecinde yapılan giderlerin mal satım sözleşmesinde buna ilişkin açık bir hüküm olmayan durumlarda ticari teamüller gereği alıcı hesabına yapılan ödemeler olarak kabul edilir. Et ve Süt Kurumu adına İzmir Gümrük Müdürlüğü adına İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamelerinin tetkikinde, gümrük beyannamesinin 15 no.lu sevk ve ihraç ülkesi kodunun Brezilya'ya ait 508 ülke kodunun; beyannamelerin 16 no.lu menşe ülke bilgisi kutusunda ise menşe ülkesinin Brezilya olarak beyan edildiği; ayrıca, gümrük beyannamelerinin 44 no.lu kutusunda menşe şahadetnamesinin ibraz edildiği görülmektedir. Alıcı Et ve Süt Kurumu ile satıcı Wellard Do Brasil arasında tesis edilen “Güney Amerika Menşeli Besilik Sığır Alım Sözleşmesi”'nin “Malın/İşin Teslim Alma Şekil ve Şartları ile Teslim Programı" başlıklı 9.1.1 maddesinde; “9.1.1. Satıcı tarafından mallar Kocaeli, Tekirdağ, İzmir, Mersin, Trabzon ve Samsun illerinde bulunan limanlara CİF usulü teslim edilecektir.” Sözleşme hükmüne göre tarafların iradesi ile teslim şekli CİF olarak belirlenmiş olup, sözleşme kapsamında alıcı firma Et ve Süt Kurumuna teslim edilen canlı sığırların ithaline ilişkin 163503001M084210 ve 163503001M085501 sayılı beyannamelerin 20 nolu teslim şekli kutucuğunda beyana konu canlı sığırların teslim şeklinin “CİF” olarak beyan edildiği görülmektedir. Dış ticarette alıcı ile satıcı arasında üzerinde anlaşmaya varılması gereken en önemli konulardan birisi de malların nasıl teslim edileceği, bir başka ifadeyle, malların teslimi ile ilgili olarak ortaya çıkacak yükümlülükleri kimin üstleneceğidir. Bu hususların, taraflar arasında yapılan sözleşmelerde belirtilmesi mümkündür. Ancak, alıcı ve satıcının hak ve yükümlülüklerini bütün detayları ile sözleşmeye aktarmak çok zordur. Sözleşmeye konulsa bile sözleşmede kullanılan terimlerden tarafların aynı şeyi anlayıp anlamadığı da belli olmayacaktır. İşte bu nedenle, alıcı ile satıcı arasında imzalanan satış sözleşmelerinde, malın alıcıya Tesliminde; - Satıcının, malları hangi noktaya getirdiğinde yasal olarak alıcıya teslim etmiş Sayılacağı, - Malların satıcıdan alıcıya taşınması sırasında doğacak masraflar alıcı ve satıcı arasında nasıl paylaşılacağı, - Taşıma sırasındaki kayıp ve hasar rizikolarını kimin üstleneceği, Konularında çıkabilecek anlaşmazlıkları önlemek ve tam bir mutabakat sağlanması amacıyla Milletler Arası Ticaret Odası (Internatıonal Chamber of Commerce) (ICC) tarafından uluslararası ticarette mal teslimleriyle ilgili uluslararası standart kurallar konulmuştur. Dava konusu sözleşmenin yapıldığı 2016 yılında “Incoterms 2010 Teslim Şekilleri” geçerlidir. Incoterms kurallarına göre CİF teslim şeklinde satıcının sorumlukları; - Satıcı sözleşme koşullarına uygun malı hazırlar. - Alıcının ülkesinde kullanacağı lüzumlu belgeleri hazırlar. - İhracat gümrük işlemlerini tamamlar.- Taşıma acentesi ile sözleşme yaparak varış limanına kadar olan navlun ücretini öder.- Gönderdiği malın sigortasını yaptırır, sigorta primini öder.- Malları yaklaşık hangi tarihte varış limanında olacağını alıcıya bildirir.- Düzenlenen taşıma belgesini ve gerekli diğer belgeleri alıcıya gönderir.- Mal satım sözleşmesinde ayrıca kararlaştırılmış ise varış limanında boşaltma masraflarını üstlenir.CIF teslimi yükleme limanında satıcının malları geminin küpeştesine teslim etmesi ile malın alıcıya tesliminin gerçekleştiğinin kabul edildiği bunun yanında satıcının malları deniz yolculuğuna ilişkin sigortalamakla ve navlun bedelini ödemekle yükümlü bulunduğunu ifade eder. Satıcı bunlara ek olarak malların ihraç gümrük işlemlerini, varış limanına ulaşmasına kadar olan taşıma, paketleme, gümrük masrafları, liman masrafları vb. masrafları üstlenir. CİF teslim şeklinde alıcının sorumlulukları; - Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. - Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa malların varış limanında boşaltma masraflarını ve liman ücretlerini de ödemek suretiyle gecikmeksizin malları boşaltır. - Teslim anından sonra, navlun ve sigorta primi dışındaki meydana gelen bütün masraflar alıcı tarafından karşılanır.- İthalat için gümrük belgelerini düzenleyerek gümrük işlemlerini tamamlar.- Gümrük vergilerini öder. Satıcı ile alıcı arasında yapılan mal satım sözleşmesinin 9.1.1. inci maddesinde taraflarca teslim şekli CİF olarak belirlendiğinden ve sözleşmenin 7.2'nci maddesinde, malların ihraç ülkesinde toplanması, yükleme noktasında gemiye yüklenmesi, navlun ve sigortanın yaptırılması ile teslim yerindeki (CİF teslim şeklinde teslim yeri malların gemi küpeştesine teslimini ifade eder) tahliye masrafı ile bakım, besleme, aşı, karantina, veteriner masraflarının satıcıya ait olduğu kararlaştırılmıştır. Mahkememizce 03/09/2024 tarihli bilirkişi raporu aldırılmış iş bu raporun sonuç bölümünde özetle ; Sözleşmenin 7.2'inci maddesinde sayılan giderler, malların nakliyesi sırasındaki bakım, beslenme, veterinerlik, test, aşı ve analiz gibi giderleri kapsamakta olup, gemi varış limanına yanaşıp tahliye olduktan sonra alıcının ithalat izni için Tarım Bakanlığına başvurup ithal izini için gerekli veteriner kontrolünü yaptırması ve buna ilişkin giderler ile ithalat için gümrük beyannamesi tescili, gümrük muayenesi için memur yolluğu, fazla mesai ücreti ödenmesi, gümrük beyannamesindeki hatalı bir bilginin düzeltilmesi (redrese) için idari para cezası ödenmesi, fotokopi masrafları, kapı çıkış fişi için yapılan ödeme gibi tümüyle alıcının mevcut İthalat Mevzuatı ve Gümrük Mevzuatı gereği ithalat beyanını yapan kişinin kanunen yapması gereken prosedürler için yaptığı giderleri satıcının bir yükümlülüğü olarak değerlendirmesi ticaretin ve dış ticaret sürecinin olağan akışına uygun olmadığı değerlendirilmektedir. Sözleşmenin 7.2'inci maddesi ile 9.1.1.inci maddesindeki teslim şekli birlikte değerlendirildiğinde, sözleşme konusu canlı büyükbaş hayvanların varış limanı olan İzmir Limanında tahliyesinin yapıldığı, tahliye sürecine kadar olan nakliye sürecinde alıcı tarafından yapılan herhangi bir gider unsurunun dosyada mevcut olmadığı gibi böyle bir iddia ve talep de olmadığı; dosya mevcudunda yer alan gümrük işlemleri gider kalemlerinin gümrük vergileri ve gümrük müşavirliği hizmet bedeli dahil tümüyle ithalat ve gümrük mevzuatı sürecine ilişkin alıcının yükümlülüğü kapsamında oluşan giderler olduğu; tahliye masrafının alıcının teminatından tahsil edildiği anlaşıldığından davacının davalıdan herhangi bir yasal alacağının bulunmadığı, alacak davası talebinin yasal bir dayanağının dosyadaki delillere göre haklı ve hukuki bir yanının bulunmadığını taktirleri Sayın Mahkemelerin olmak üzere arz ederiz. Şeklinde değerlendirmede bulunulduğu anlaşılmıştır. YARGITAY 11.Hukuk Dairesinin 28.09.2020 tarihli, Esas: 2019/ 4993; Karar: 2020 / 3604; Karar'ında, *6102 sayılı TTK'nın 1408. Maddesi gereğince sigorta sözleşmesinin yapılması anında, sigortalanan menfaat mevcut değilse, sigorta sözleşmesi geçersiz sayılacaktır. Somut olayda dosyada Türkçe tercümesi bulunmayan emtia faturasında CIF satış kaydı bulunmaktadır. CIF (cost, insurance and freight) satış türü, mal bedeli, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmekte olup münhasıran deniz aşan taşımalara konu edilen emtianın satış türüne işaret etmektedir. CIF satışlarda emtia üzerindeki hasar ve Menfaat alıcıya yükleme limanında geçecek, taşıma esnasındaki rizikolara karşı satıcı alıcı taraf yararına bir sigorta sözleşmesi yapmakla mükellef olacaktır. Eş anlatımla CIF teslimli satışlarda, teslimin yükleme limanında gerçekleştiği ve kural olarak bedelin alıcıya peşinen ödenmiş olduğu kabul edilir.” Toplanan deliller aldırılan bilirkişi raporları ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre ; Sözleşmenin 9.1.2'nci maddesinde ise ithal ülke gümrüğündeki işlemler ile gümrük vergisi ve KDV 'nin alıcıya ait olduğu kararlaştırılmıştır. Bununla birlikte satıcı firma adına düzenlenen 27.06.2016 tarih ve 488058 sayılı fatura ile 77.621,58 TL daha, tarım (veteriner kontrolü ve ithal izni), fazla mesai ücreti memur yolluğu, fotokopi masrafları, ithal işleminin bitimini takiben hayvanların gümrüklü sahadan çıkışı için ödenen kapı çıkış ücreti vb. adlar altında tümüyle alıcının yüküml kapsamında olan gümrük işlemleri sürecinde yapılan gider kalemleri için satıcının yükümlülüğü kapsamında olmayan giderlerin satıcıdan istenilmesinin ticari teamüllere, sözleşme ile belirlenen teslim şekli olan CİF teslim şeklindeki satıcının yükümlülüğüne ilişkin kurallara ne de sözleşme kurallarına uygun olmadığı değerlendirilmektedir.Sözleşmenin 7.2'inci maddesinde sayılan giderler, malların nakliyesi sırasındaki bakım, beslenme, veterinerlik, test, aşı ve analiz gibi giderleri kapsamakta olup, gemi varış limanına yanaşıp tahliye olduktan sonra alıcının ithalat izni için Tarım Bakanlığına başvurup ithal izini için gerekli veteriner kontrolünü yaptırması ve buna ilişkin giderler ile ithalat için gümrük beyannamesi tescili, gümrük muayenesi için memur yolluğu, fazla mesai ücreti ödenmesi, gümrük beyannamesindeki hatalı bir bilginin düzeltilmesi (redrese) için idari para cezası ödenmesi, fotokopi masrafları, kapı çıkış fişi için yapılan ödeme gibi tümüyle alıcının mevcut İthalat Mevzuatı ve Gümrük Mevzuatı gereği ithalat beyanını yapan kişinin kanunen yapması gereken prosedürler için yaptığı giderleri satıcının bir yükümlülüğü olarak değerlendirmesi ticaretin ve dış ticaret sürecinin olağan akışına uygun olmadığı değerlendirilmiş , Sözleşmenin 7.2'inci maddesi ile 9.1.1.inci maddesindeki teslim şekli birlikte değerlendirildiğinde, sözleşme konusu canlı büyükbaş hayvanların varış limanı olan İzmir Limanında tahliyesinin yapıldığı, tahliye sürecine kadar olan nakliye sürecinde alıcı tarafından yapılan herhangi bir gider unsurunun dosyada mevcut olmadığı gibi böyle bir iddia ve talep de olmadığı; dosya mevcudunda yer alan gümrük işlemleri gider kalemlerinin gümrük vergileri ve gümrük müşavirliği hizmet bedeli dahil tümüyle ithalat ve gümrük mevzuatı sürecine ilişkin alıcının yükümlülüğü kapsamında oluşan giderler olduğu; tahliye masrafının alıcının teminatından tahsil edildiği anlaşıldığından toplanan tüm delillere göre davacının davalıdan herhangi bir yasal alacağının bulunmadığı, alacak davası talebinin yasal bir dayanağının dosyadaki delillere göre haklı ve hukuki bir yanının bulunmadığı davacının davasını ispat edemediği mahkememizce kabul edilerek davacının davasının sübut bulmadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davacının davasının SÜBUT BULMADIĞINDAN REDDİNE, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 897,99-TL'nin yatıran tarafa iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/11/2024 Katip ... Hakim ... BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR