Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/428 E. 2023/56 K.

T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/428 Esas - 2023/56 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2021/428 Esas KARAR NO : 2023/56 BAŞKAN : ... ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ... DAVACI :.... VEKİLİ : Av. ... DAVALI :... VEKİLİ : Av... DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/07/2021 KARAR TARİHİ : 25/01/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/02/2023 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : İDDİA VE İSTEK : Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı ....’nin ameliyat masası, ameliyat aksesuarları, medikal lamba, hastane ekipmanları üretimi ve pazarlaması yapan aile şirketleri arasında anlaşmazlıklar ortaya çıkması nedeniyle ortaklığın, 09.02.2021 tarihli Ortaklığın Tasfiyesine ve Sona Erdirilmesine İlişkin Uzlaşma Protokolü'nde belirtilen şartlar dahilinde sona erdirilmiş olduğunu, protokole göre davacı müvekkili şirketin ....ya bırakılmış olduğunu, protokolün imzalanıp, şirket hisselerinin karşılıklı devirlerinin tamamlanmasından sonra davalı şirket ....’nin unvanını ... olarak değiştirmiş olduğunu, davalı şirketin Protokol ile üstlendiği edimlerin bir kısmını hiç ifa etmediğini, bir kısmını ise eksik ifa ettiğini, Protokolün 11. maddesinde, protokolün akdedildiği sırada davalı şirket deposunda bulunan 142 adet ameliyat masasının bütün motorları takılı halde, döşemeleri, başlıkları, ayakları ve kontrol kutuları hariç olacak şekilde müvekkili şirkete teslim edileceğinin kararlaştırılmış olduğunu, buna karşılık davalı şirketin ameliyat masalarını motorları ve böbrek cerrahi mekanizmaları sökülmüş, modeller arasında değişiklik yapılmış (paslanmaz gövdeli model yerine plastik gövdeli model) şekilde teslim etmiş olduğunu, Protokolün 12. maddesinde, protokolün akdedildiği sırada davalı şirket deposunda bulunan ikili ve üçlü ameliyat lambası kollarının (26 palet streçe sarılı vaziyette ikili ameliyat lamba kolu ve 10 palet streçe sarılı şekilde metal üçlü ameliyat lamba kolu) müvekkil şirkete teslim edileceğinin kararlaştırılmış olduğunu, buna karşılık davalı şirketin paletlerin üzerinden birer sıra eksiltmek suretiyle 108 adet kolu eksik teslim etmiş olduğunu, protokolün 13. maddesinde, müvekkili şirketin ameliyat lambalarının poliüretan kalıplarını arka kapak ve lamba dizilim pizzası da dahil olmak üzere davalı şirkete vereceği, buna karşılık davalı şirketin 60 adet OM-6N ameliyat masasını tam ve eksiksiz olarak müvekkili şirkete teslim edeceğinin kararlaştırılmış olduğunu, ancak bu maddedeki edimlerin karşılıklı olarak yerine getirilmemiş olduğunu, müvekkili şirketin bu maddede vermeyi taahhüt ettiği malları teslime hazır olduğunu, ancak davalı şirketin bu madde gereğince müvekkiline vermeyi kabul ettiği edimini ifadan vazgeçtiğini bildirmiş olduğunu, Protokolün 12. ve 13. maddelerine konu olan ameliyat masaları ve ameliyat lamba kollarının müvekkili şirketin malları olduğunu, protokol imzalanmadan önce bu malların davalı şirket yetkilisince hukuka aykırı olarak davalı şirket deposuna taşınmış olduğunu, bu hususta ...sayılı soruşturma dosyasından davalı şirket yetkilisi hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, bu konuda noter ihtarnamesi keşide etmelerine rağmen davalının edimini ifa etmediği gibi cevabi ihtarnamesi ile de edimini ifa ettiğini bildirdiğini beyanla öncelikle; T.B.K.'nun 125/1. maddesi gereğince yukarıda belirtilen ayıp ve eksiklikler giderilerek taraflar arasında akdedilen 09.02.2021 tarihli Ortaklığın Tasfiyesine ve Sona Erdirilmesine İlişkin Uzlaşma Protokolü'nün 11,12,13 ve 14. maddelerinin aynen ifasına, aynen ifanın mümkün olmaması halinde eksikliklerin parasal karşılığının tespiti ile tam ve kesin olarak belirlenebilir hale geldiğinde arttırılmak üzere şimdilik 10.000,00-TL'nin Protokolün akdedildiği 09.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalı şirketten tahsiline talep edilmiştir. CEVAP VE SAVUNMA : Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin özellikle Protokole eklenmesini istediği hususlar olmakla birlikte bu hükümlerin müvekkili şirketçe hukuka ve taraflar arasında imzalanan Protokol'e uygun olarak tamamlanmış olduğunu, ancak Protokol'ün geride kalan hükümleri açısından davacı şirketin üzerine düşen edim ve ifayı yerine getirmediğini ve Protokolde yer alan yükümlülüklerine aykırı davranmış olduğunu, davacının protokolün 11. Maddesinde yer alan 142 ameliyat masasının modeller arasında değişiklik yapılarak teslim edildiği iddiasının gerçekle ilgili bulunmadığını, müvekkili şirket deposunda bulunan 142 ameliyat masasının protokole uygun olarak bütün motorları takılı halde davacı şirket görevlilerine teslim edilmiş olduğunu, davacı yan tarafından görevlendirilen ... plakalı Mercedes kamyon ile ameliyat masalarını davacı şirkete götürdüklerini, ayrıca müvekkili şirketçe ameliyat masalarının davacıya teslim edildiğine ilişkin 22/03/2021 tarih... irsaliye numaralı faturaların düzenlenerek davacı şirkete gönderildiğini, davacı şirketin söz konusu faturalara herhangi bir itirazının söz konusu olmadığını, bu hususunda teslimin hukuka ve Protokol’e uygun ifa edildiğini kanıtlar nitelikte olduğunu, TTK "Ticari Satış ve Mal Değişimi" başlıklı 23. Maddesi 1. Fıkrası c bendi hükmü gereğince davacının ayıplı teslim iddiası yönünden süresinde herhangi bir ihbarda bulunmadığını, davacı şirketin Protokol’ün 12. maddesi gereği tarafına teslim edilmesi 26 palete sarılı ikili ve 40 palet streçe sarılı üçlü ameliyat lambası kollarının eksik ifa edildiği yönündeki, iddialarının gerçek dışı olduğunu, protokolün 12 maddesi gereği teslim edilmesi gereken malzemelerin davacı yana tesliminin hukuka uygun olarak sağlanmış olduğunu, anılan malzemelerin davacı yan tarafımdan görevlendirilen kişilere teslim edilerek... plakalı Mercedes marka Kamyon ile 26 palet streçe sarılı ikili ameliyat lamba kolu ile 10 palet streçe sarılı metal üçlü ameliyat lamba kollarını davacı şirkete gönderilmiş olduğunu, bu malzemelerle ilgili olarak davacı tarafa 22/03/2021 tarih,... irsaliye numaralı faturaların düzenlenerek gönderilmiş olduğunu, davacı yanın faturalara itiraz etmediğini, faturalara itiraz edilmemiş olmasının müvekkilinin teslimi hukuka ve Protokol'e uygun ifa ettiğinin kanıtı olduğunu, müvekkili tarafında n protokol gereğince tam ve usulüne uygun gerçekleştirilmiş malzemelerin teslimine rağmen davalının Protokol'ün 11. ve 12. maddeleri gereğince teslim tutanağını imzalamadığı, Protokol'ün 3. maddesi gereğince ...plakalı traktörün mülkiyetini taraflarına devretmediğini, marka konusunda kendisinden beklenen davranışları yerine getirmediğini, davacının aynen ifa talebinin niteliği itibariyle bölünebilir nitelikte olmadığının açıkça görüldüğünü, bu nedenle davayı usulüne uygun harçlandırmayan davacının açtığı davanın usulen reddi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : - Taraflar arasında imzalanan Ortaklığın Tasfiyesine ve Sona Erdirilmesine İlişkin Uzlaşma Protokolü . - Ticari defter kayıt ve belgeleri -Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporu. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, taraf şirketlerin dava dışı ortakları arasında şirketlerdeki ortaklığın tasfiyesine yönelik olarak düzenlenen protokolün aynen ifası aksi takdirde protokolde davalı tarafından teslimi öngörülen ancak teslim edilmeyen malzemeler nedeni ile tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir. Dosyamıza sunulan 09/02/2021 tarihli "Ortaklığın Tasfiyesine ve Sona Erdirilmesine İlişkin Uzlaşma Protokolü" incelendiğinde; ..., .. arasında her bir tarafın ayrı ayrı %50 oranında pay sahibi oldukları ....'deki ortaklıklarının tamamının tasfiyesi ve sona erdirilmesine ilişkin olduğu,anılan Şirket ortaklarının protokolde taraf konumunda olup protokolde imzalarının mevcut olduğu, ortaklık ilişkisinin tasfiyesine yönelik olarak ayrıntılı esasların belirlendiği, somut uyuşmazlık ile ilgili olarak protokolün 11-14.maddeleri arasındaki düzenlemelerde taraflar arasında karşılıklı olarak devri kararlaştırılan tıbbi malzeme, makine ve ekipmanların nicelik ve nitelikleri ile birlikte belirtilerek teslim edileceğinin öngörüldüğü, teslim sonrasında ... şirketlerinin merkez binalarında bulunan .... markasına ait reklam, tabela ve totemler iş bu Protokol'ün imzalanmasından itibaren otuz gün içerisinde kaldırılacağının protokolde açıkça kararlaştırıldığı, protokolün 20.maddesinde tarafların imzaladığı Protokol hükümlerinin protokolde belirtilen sıra ve şekilde uygulanarak ortaklık ilişkisinin tasfiyesinin gerçekleştirileceği, protokolde sıralamaya göre aşamalardan biri tamamlanmadan sonrakine geçilmeyeceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır. Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra SMMM-borçlar mevzuatında uzman bilirkişi ile tıbbi medikal bilirkişisi Musa Mantar'dan rapor alınmış, dosyamıza sunulan bilirkişi raporunda özetle; Davacı ve davalı şirketin 2021 yılında elektronik defter (e-defter) mükellefi olduğu, aylık defter beratlarının süresi içinde Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sistemine yüklenmiş olduğu, elektronik ortamda tutulmayan Envanter Defteri yılbaşı açılış tasdikinin yaptırılmış ve işlenmiş olduğu, taraflar arasında gerçekleşmiş olan ticari ilişkiye ait belgelerin defterlere kaydedilmiş olduğu, defterlerin VUK ve TTK hükümlerine uygun tutulmuş olduğu, davalının Protokolün 11 ve 12.m. Bağlamındaki edimlerini malzemelere ilişkin faturalar tarafların ticari defterlerine kayıt edilmekle ve iade edilmemekle yerine getirdiği, protokolün 13. Maddesi yönünden davacının ameliyat lambalarının poliüretan kalıplarını davalıya teslim etmeyerek edimini ifa etmediği, bu nedenle davalıdan da karşı edimini talep edemeyeceği, protokolün 14. Maddesindeki davalı Şirket ediminin ise; protokolün 20. maddesinde yer alan ifa sıralamasına göre davacı tarafından 3. madde hükmü yerine getirilmeyerek 06 DSM 15 plakalı aracın mülkiyetinin davalıya geçirilmemesi nedeni ile davalıdan talep edilemeyeceği, davacı yönünden protokolün aynen ifası koşullarının oluşmadığı, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde; Protokolün 14. maddesinde davacıya teslimi öngörülen tıbbi malzeme ve ekipmanların, 09.02.2021 protokol tarihi itibariyle değerinin yaklaşık 74.755 USD olduğu, TL karşılığının ise; 530.379,25-TL olabileceği mütalaa edilmiştir. Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekilinin gerekçeleri itirazları üzerine itirazları karşılar nitelikte ve ayrıca dava konusu protokolde yer alan ve asıl raporda parasal değerleri hesaplanmayan ancak davacıya teslimi öngörülen tüm malzeme ve ekipmanların dava tarihi itibariyle rayiç parasal değerlerinin tespiti hususunda bilirkişi heyetinden ek rapor temin edilmiş, ek raporda tespit edilen dava değeri üzerinden eksik peşin harç davacı tarafa ikmal ettirilmiştir. Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın dava dışı ortaklar arasında imzalanan 09.02.2021 tarihli Ortaklığın Tasfiyesine ve Sona Erdirilmesine İlişkin Uzlaşma Protokolü gereğince davalı şirkete devri protokolde öngörülen tıbbi malzeme ve ekipmanların teslim edilmediği iddiasına dayalı olarak protokolün aynen ifası aksi takdirde ifa konusu malzeme ve ekipmanlarının rayiç değerinin tazminen davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu, dosyamıza sunulan dava dışı ortaklar arasında düzenlenen protokol hükümleri incelendiğinde; her iki taraf şirketler yönünden protokolde taraf konumundaki şirket ortaklarına ifa sırası ve önceliğinin düzenlendiği, bu nedenle davacı Şirket protokolde kendisinin ortakları lehine yüklenen edimi davalı Şirkete ifa ettiği halde davalı Şirket ortakları tarafından edimin ifa edilmediğini usulüne uygun deliller ile kanıtlamakla yükümlü olduğu tartışmasızdır. Dosyamızda yargılama konusu somut uyuşmazlık, davalı Şirketin ortaklarının protokolde davacı şirket lehine ifasını üstlendikleri edimi ifa edip etmedikleri, ifa konusu tıbbi malzeme ve ekipmanları eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim edip etmedikleri, buna bağlı olarak davacının protokolün aynen ifasını talep koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır. Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti asıl raporunda da tespit edildiği üzere; davacı şirket davalı Şirketin protokolün Protokolün 11 ve 12. maddeleri kapsamında davalı Şirkete devrini üstlendiği malzeme ve ekipmanlardan davalı ... şirketinin deposunda bulunan 142 adet ameliyat masası ile ikili ve üçlü ameliyat masası kollarının yediemindeki halleriyle davacıya teslimine olarak yönelik dosyamızda davalı tarafından sunulan delil mevcut değildir. Ancak davacı yana davalı tarafından bu malzemeler ile ilgili olarak düzenlenen 22.03.2021 tarih ve ... no'lu e-faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu sabittir. Davacı Şirket, sözkonusu faturayı kendi ticari defterlerine kayıt ettikten sonra faturayı eksik veya ayıplı malzeme teslimi nedeni ile protokol hükümlerine aykırı şekilde düzenlendiğinden bahisle davalı Şirkete iade veya fatura içeriğine TTK 21.m. gereğince yasal 8 günlük süresinde itiraz ettiğini dosya kapsamında usulüne uygun deliller sunarak kanıtlayamamıştır. Her ne kadar davacı Şirket tarafından davalı Şirkete bu konuda keşide edilen ...Noterliği'nin 08/04/2021 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile eksik ve ayıplı teslim iddiası ileri sürülerek aynen ifa talep edilmiş ise de; sözkonusu ihtarnamenin de aynı faturanın yasal süresinde davalıya iadesini içermediği tartışmasızdır. Bu durumda, davalının davacıya yönelik olarak edim yükümlülüğü kapsamında olan bahse konu malzemeleri davacıya teslim ederek edimini ifa ettiğinin kabulü gerekmektedir. Diğer taraftan, protokolün 13. maddesinde davacı tarafından davalı Şirkete ameliyat lambalarının poliüretan kalıplarının tesliminin öngörüldüğü, sözkonusu teslimin yapılmasından sonra davalı Şirketin karşı edim olarak 60 adet ... ameliyat masasını tam ve eksiksiz şekilde davacıya teslim etmeyi taahhüt ettiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere; 6098 sayılı TBK'nın 97.maddesi gereğince; "Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşme koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça kendi borcunu ifa etmiş veya ifasını önermiş olması gerekir. " Taraflardan birisinin öncelikle ifa yükümlülüğü bulunan hallerde kendisine yüklenen edimi ifa etmemesine rağmen karşı taraftan ediminin ifasını talep etmesi durumunda karşı taraf, ödemezlik def'i ileri sürerek edimin ifasından kaçınabilir. Her ne kadar davacı yan, davalıdan protokolün 13.maddesindeki edimini aynen ifa etmesini talep etmekte ise de; dosya kapsamına öncelikle ifa yükümlülüğü kapsamındaki edimini ifa ettiğini kanıtlayamamıştır. Bu nedenle, davalının ödemezlik def'i hukuka uygun olup davacının protokolün 13.maddesine dayalı aynen ifa istemi açıkça hukuki dayanaktan yoksundur. Yine, aynı protokolün 14. Maddesinde protokolün 1 no'lu ekinde yer alan ve ... ile ... tarafından imza altına alınan yedek parça listesindeki malzemelerin tamamının davalı Şirket tarafından davacı Şirkete teslimi kararlaştırılmıştır. Protokolün 20.maddesinde aynen "Taraflar yukarıdaki 19 madde üzerinde anlaşmaya varmış olup işbu protokol hükümleri aşağıda belirtilen sıra ve şekilde gerçekleştirilecektir. belirtilen sıralamaya göre aşamalardan biri tamamlanmadan sonrakine geçilmeyecektir." hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenle, taraflar protokolde edimlerini karşılıklı olarak ve her bir protokol maddesi yönünden protokolde belirlenen sıra dahilinde ifa etmekle yükümlüdür. Protokolün 3.maddesinde açıkça; " ... ailesinin % 50 oranında ortaklık payına sahip olduğu Üzümcü Metaldeki tüm ortaklık payları, ... ailesine bedelsiz devredilecektir. Hali hazırda...'in faaliyet gösterdiği binadaki menkul mallar, makine ve ekipmanların tamamı ...'a ait olacaktır. Taraflar, bu mallar üzerinde hiçbir hak iddia etmeyecektir." düzenlemesine yer verilmiştir. Her iki düzenleme ve dosya kapsamı birlikte dikkate alındığında; değinilen protokolün 3. m. kapsamında davalı Şirketin fabrika sahası içerisinde bulunan ancak trafik kaydı davacı Şirket üzerine olan ... plakalı traktörün mülkiyetinin davacı tarafından davalı Şirkete ...Noterliğine ait 12/04/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtaren talep etmesine rağmen devredilmediği dosya kapsamında sabit ve çekişmesizdir. Bu durumda, protokolde belirlenen 20.maddeki ifa sırasına ilişkin kural nedeni ile davacı Şirketin 3. Madde kapsamındaki edimini ifa etmediği halde protokolün 14.maddesi kapsamında davalıdan üstlendiği ediminin ifasını talep etmesi mümkün değildir. Diğer taraftan, dosyamızda davacı Şirketin 6102 sayılı TTK 23/c.m. Bağlamında kendisine davacı tarafından ayıplı olarak teslim edildiğini ileri sürdüğü malzeme ve ekipmanlar yönünden usulüne uygun olarak ve yasal süresinde ileri sürdüğü ayıp ihbarı bulunmamaktadır. Nitekim, dosya kapsamında avacının davalı tarafa yönelik olarak ileri sürdüğü ayıpları, değinilen yasal düzenleme kapsamında teslim tarihinden itibaren 2 veya 8 gün içerisinde davalıya bildirmediği, ayıp ihbarının teslimden 17 gün sonra gerçekleştirildiği toplanan deliller ile sabittir. Bu itibarla, açıklanan gerekçelerle; davacı yönünden dava konusu isteme dayanak protokolün aynen ifası veya terdiden tazminat istemi yönünden haklılığı kanıtlanamayan davanın reddi gerektiği kanaatine varılmakla; davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 179,90-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 187,86-TL ve 159.758,70-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 159.946,56-TL harcın mahsubu ile bakiye 159.766,66-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 331.659,24-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE, 6-6325 sayılı yasanın 11 ve 13 m.delaletiyle 18/a maddeleri gereğince maktu 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/01/2023 Başkan ... e-imza Üye... e-imza Üye... e-imza Katip ... e-imza