Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/456 E. 2024/176 K.

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/456 Esas - 2024/176 T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/456 Esas KARAR NO : 2024/176 B DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/06/2022 KARAR TARİHİ : 20/03/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/04/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVA: Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili... Enerji Müh. Dan. İnş. ve Tic. A.Ş. (Yüklenici) ile davalı .... Elk. Ürt. Yat. İnş. San. ve Tic. A.Ş. (İşveren) arasında 19/03/2020 tarihinde .... Enerji Santrali (RES) Tasarım, Tedarik, İnşaat ve Montaj Sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında sözleşme imzalanmadan önce davacı müvekkil yüklenicinin şirket olarak sözleşme kapsamında yapacağı iş kalemlerini ve bedellerini belirten fiyat listesini karşı tarafa sunduğunu, sunulan iş kalemleri ve fiyat listesini karşı tarafın kabulü üzerine sözleşmenin taraflarca imza altına alındığını, müvekkil şirketin sözleşme kapsamında yapacağı işleri anahtar teslim olarak yapacağını ve teslim edeceğini taahhüt ettiğini, yapılacak işlerin bedellerinin ise 1.490.000,00 EURO ve 3.600.000,00 TL + KDV olarak belirlendiğini, müvekkili şirketin sözleşmenin imzalanmasına mütakip, sözleşmenin 4.maddesi uyarınca Türkiye İş Bankası'ndan aldığı 22/04/2020 tarihli TMDZ20 nolu 200.000,00 Amerikan Doları (USD) bedelli teminat mektubunun Avans/Kesin Teminat/Kusur ve Sorumluluk Teminatı olarak davalı karşı tarafa verildiğini, davalı işverenin yapılacak işler için sözleşme gereğince davacıya ödemesi gereken avans ödemesini 12/05/2020 tarihinde yapması üzerine sözleşmenin tarafları bağlayıcı hale geldiğini, sözleşmenin 5.maddesinde sözleşme bedellerinin ödeme koşullarının ve tarihlerinin açıkça belirtildiğini, sözleşme hükümlerine göre, sözleşmenin imza tarihinin 19/03/2020, bitiş tarihinin ise 30/08/2020, yüklenilen işin yapım süresinin 164 gün olduğunu, ancak yükleniciye atfedilecek hiçbir kusur olmaksızın davalı işverenden kaynaklı ve iş yeri sahasından kaynaklı fiili ve hukuki nedenlerle yüklenici müvekkili şirketin sahadaki çalışmalarına geç başlamak durumunda bırakıldığını, sözleşmenin 3. maddesi gereğince sözleşmenin tarafları bağlayıcı olarak yürürlüğe girebilmesi için olmazsa olmaz şart olan avans ödemesinin davalı tarafından 12/05/2020 tarihinde yapıldığı için, davacı müvekkil şirketin bu tarihten önce çalışmalara mecburen başlayamadığını ayrıca sözleşmeye göre, işveren davalı şirketin işe başlama bildirimini imza tarihinden en geç 10 gün içerisinde yapması, bunun için de yer teslimi yapması zorunluluğu bulunduğu halde, işveren tarafından yer teslim belgesi düzenlemeksizin sahanın hazır olduğu bildirildiğini, davacı yüklenici ve davalı işveren yetkililerinin sahada birlikte yaptıkları incelemede, işveren tarafından hazır olduğu söylenen kazı çalışmasının eksik ve hatalı olduğunun tespit edildiğini, durumun hemen davalı tarafa iletilerek işe başlanabilmesi için davalının sahada eksik ve hatalı yaptığı/yaptırdığı kazı çalışmasının zaman geçirilmeksizin tamamlanması gerektiğini şayet uygun görülmesi ve talep edilmesi halinde bu eksik işlerin acilen işveren nam ve hesabına yaptırılabileceğinin bildirildiğini, bu konuuda 31/05/2020 tarihinde işverenin uygun onayı alındıktan sonra, eksik ve hatalı kazı çalışmalarının işveren adına müvekkil şirket tarafından düzeltilip tamamlanarak hazır hale getirildiğini, bu yüzden yüklenici müvekkilin sahanın bina kısmında 11/06/2020 tarihinde, şalt kısmında ise 07/07/2020 tarihinde kendi çalışmalarına başlayabildiğini, Enerji İletim Hattı (EİH) için 03/07/2020 tarihinde, RES parkı için 17/08/2021 tarihinde yer teslimi yapıldığını, davalı tarafından yer tesliminin geç yapılmasına ve işin yapım süresinin 164 gün olmasına, ayrıca Dünyada ve Türkiye'de mücbir sebep sayılan Covit-19 Pandemi sürecine rağmen, müvekkil şirketin üstün gayret ve çaba sarf ederek, işveren tarafından kaybettirdiği süreleri telafi edebilmek için mümkün olan en kısa sürede işlerini tamamlayarak TEİAŞ tarafından yapılacak geçici kabulden önce tüm işlerin testi yapılmak suretiyle taahhüt edilen süreden önce işverene teslim edildiğini, müvekkili şirketin sözleşme gereği üstlendiği tüm edimlerini 09/10/2020 tarihinde projeye uygun şekilde tam ve eksiksiz olarak ifa ettiğini, tüm işlerin testinin yapılarak geçici kabule hazır halde taahhüt edilen süreden önce işverene teslim ettiğini, TEİAŞ tarfından da hiç bir eksik ve hata kaydı düşülmeksizin 14-15/10/2020 tarihinde Geçici Kabulün yapıldığını, sözleşme kapsamındaki işlerin yapımı sırasında, davacı işveren tarafından sözleşmede belirlenmeyen başka işlerin de yapımına karar verildiğini, müvekkil yüklenici şirketten kapsam artışı olarak ilave bazı işlerin de yapılmasını talep edildiğini, yüklenici müvekkil şirketin yapılacak bu ilave işler için sunduğu birim fiyat listesinin işveren tarafından kabul edilmesi neticesinde, düzenlenen kapsam artış tutanağında belirtilen tüm ilave işlerin de müvekkil tarafından tam ve eksiksiz olarak yerine getirilerek işverene teslim edildiğini, müvekkili şirketin yaptığı ve geçici kabule hazır hale getirdiği tüm işlerin TEİAŞ tarafından hiç bir itirazi kayıt düşülmeksizin 14/10/2020 tarihinde Trafo Merkezinin (TM) ve 15/10/2020 tarihinde de Enerji İletim Hattının (EİH) geçici kabulü yapıldığını, Geçici Kabul Tutanaklarında yapılan işlerde "özür ve eksiklik olmadığı" nın açık bir şekilde belirtildiğini, davalı işveren tarafından yapılan işlerle ilgili olarak herhangi bir eksiklik veya ayıp bildiriminde bulunulmadığını, davalı tarafın sözleşmenin 4.maddesi gereğince kendisine teminat olarak verilen 200.000,00 ABD doları bedelli teminat mektubunu, 29/09/2021 tarihi itibariyle davacıya iade etmesi gerektiği halde, aksine müvekkilin alacağını talep etmesi üzerine teminat mektubunu nakde çevirdiğini, bu suretle işveren karşı tarafın kötü niyetle hareket etmesi, sebepsiz yere borcunu ifa etmemesi, teminat mektubunu müvekkile zarar vermek maksadıyla nakde çevirmesi, yapılan tüm şifahi taleplere olumsuz cevap vermesi, hakaret ve tehdit içeren sözler sarf etmesi nedeniyle müvekkilin yaptığı ve davalıya teslim ettiği işlerin tespiti için Lapseki Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/6 D.İş sayılı dosyası üzerinde açtığı dava kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda; müvekkil şirketin tüm edimlerini tam ve eksiksiz yerine getirdiğini, karşı tarafın müvekkile 90.405,17 EURO ve 617.124,12 TL borcunun bulunduğunun tespit edildiğini, fazlaya ilişkin haklarının ve munzam zararlarının saklı kalmak kaydıyla davanın kabulünü, taraflar arasında akdedilen sözleşme, kapsam artış tutanağı ve Lapseki Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/6 D.İş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporuyla sabit olan davacının alacağı 90.405,17 EURO ve 617.124,12 TL'nin 09/10/2020 hakediş tarihinden itibaren Bankalarca Ticari Kredilere uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizleriyle birlikte tahsiline, davalının iade etmesi gerekirken nakde çevirmiş olduğu Türkiye İş Bankasının 200.000,00 ABD Doları tutarlı Teminat Mektubu bedelinin 29/09/2021 tarihinden itibaren bankalarca ABD Doları karşılığı verilen Ticari kredilere uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiziyle birlikte tahsiline, davacının cari hesap bakiyesi alacağı 4.343,93 TL'nin mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sözleşmenin 5. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca davacı/karşı davalının avans teminat mektubunu müvekkiline teslim ettiği 22/04/2020 tarihini takiben 15 iş günü içerisinde olmak üzere, 12/05/2020 tarihinde 400.000,00 EURO tutarında avans ödemesinin yapıldığını, sözleşmenin bitiş tarihi diye bir tarihin sözleşmede öngörülmediğini, davacı/karşı davalı tarafın kendi kendisine sözleşmenin bitiş tarihi diye 30/08/2020 tarihini baz aldığını söz konusu işin yapım süresinin 164 gün olduğunu beyan ettiğini ancak bu hususların sözleşmenin hangi hükmünde ifade edildiğinin belirtilmediğini, davacı/karşı davalının 12/05/2020 tarihinden önce çalışmalara başlayamamış olduğu yönündeki beyanının gerçeği yansıtmadığını, yer teslimlerinin yaptırılması sorumluluğunun sözleşmeye göre davacı/karşı davalıya ait olduğunu, yer tesliminin gecikmeli olarak yapılmış olması nedeniyle çalışmalara geç başlanılmış olduğunun ileri sürülmesi, sorumluluktan kurtulmaya ve ayrıca zihinlerde karışıklık yaratmaya yönelik beyanlardan başka hiçbir anlam ifade etmediğini, TEİAŞ heyetini hazır etmek ve yer teslim tutanaklarının düzenlenmesini sağlamak davacı, karşı davalının sorumluluğunda olduğunu, sözleşmede mücbir sebep olarak sayılan haller arasında salgın hastalık pandemisinin yer almadığını, YEKDEM mekanizmasına dahil olabilmek için yasal sürenin sona ereceği tarih olan 30 Ekim 2020 tarihine kadar santralin devreye alınarak enerji üretimine başlamış olmasının müvekkili şirket için hayati önem taşıdığını, bu sebeple müvekkili şirketin zaman kaybına sebep olmasının mümkün olmadığını, işin yapılma süresinde müvekkili şirketin sürekli olarak davacı/karşı davalıya ihtarda bulunulduğunu, sözleşme gereğince davacı/karşı davalının tedarik etmesi gereken kesicileri bile müvekkilinin satın alarak montajı yapılmak üzere sahaya getirmiş olduğunu, aradaki fiyat farkı nedeniyle zarara uğradığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. KARŞI DAVA: DAVA: Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; sözleşme gereğince üstlendiği edimlerini ifa etmekte geciken, bu nedenle müvekkil şirketin sahip olduğu rüzgar enerjisi santralinin enerji üretimine öngörülen zamanda başlayamaması nedeniyle hem sözleşme ahkamına göre gecikme cezası uygulanmasına, hem de üretim kaybından kaynaklanan zarara sebebiyet veren, sözleşme ile üstlenmiş olduğu kesicileri zamanında tedarik etmeyerek müvekkil şirketin doğrudan satın almasına ve aradaki fiyat farkı nedeniyle maddi zarara uğramasına sebebiyet veren davacı/ karşı davalıya Altındağ 6. Noterliği'nin 16/09/2021 tarih ve 18108 yevmiye no.lu ihtarnamesi keşide edildiğini, sözleşme ile belirlendiği üzere yüklenici davalı/karşı davacının üstlendiği edimleri 30/08/2020 tarihine kadar tamamlayarak geçici kabule hazır hale getiremediğini, geçici kabulün 45 günlük gecikmeyle 15/10/2020 tarihinde yapıldığını, gecikilen beher gün için sözleşme bedelinin %0,5'i (binde beşi) oranında gecikme cezası uygulandığını, sözleşme bedelinin %15'ini aşmamak üzere 223.500,00 EURO ve 547.500,00 TL hesap edildiğini, kesicilerin zamanında tedarikinin sağlanmaması nedeniyle, müvekkili şirket tarafından piyasadan satın almak zorunda kalınması nedeniyle aleyhe oluşan fiyat farkının 6.593,00 EURO olduğunu, 14 türbinden 2 tanesinin 15/10/2020, 5 tanesinin 07/11/2020, 4 tanesinin 27/11/2020, 3 tanesinin ise 04/12/2020 tarihinde kabullerinin yapılarak enerji verilmeye başlanıldığını, türbin bazında yapılan hesaplamaya göre toplamda 75 günlük gecikme ve üretin kaybının ortaya çıktığını, 75 günlük üretim kaybının yaklaşık olarak 13.000.000,00 TL olduğunu, sözleşmeye göre talep edilecek tutarın sözleşme bedelinin %15'i olarak hesaplanan 223.500,00 EURO ve 547.500,00 TL tutarındaki tazminatın müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, davalı/ karşı davacının sözleşmeden kaynaklanan borçlarını ödememesi nedeniyle 15/10/2021 tarihinde hükümsüz hale gelecek olan 200.000,00 USD bedelli banka teminat mektubunun 30/09/2021 tarihinde nakde tahvil edildiğini, TL karşılığı olarak 1.759.220,00 TL tutarın emanet hesaba alındığını, müvekkil davalı/karşı davacı aleyhinde açılmış bulunan davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı/ karşı davalı tarafa tahmiline, karşı davada gecikme cezası için şimdilik 250.000,00 TL, enerji üretim kaybı tazminatı için şimdilik 250.000,00 TL, kesicilerin bedel farkı olarak şimdilik 100.000,00 TL olmak üzere 600.000,00 TL alacağın davacı/ karşı davalıdan tahsiline, alacak miktarına özel bankalarca ticari kredilere uygulanan en yüksek faiz oranında faiz tahakkuk ettirilmesine, ilamda belirlenecek alacak/ borç rakamları üzerinden gerekli takas/mahsup işleminin yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı/ karşı davacının alacaklı olduğunu iddia etmekle beraber, bu gecikmenin nasıl meydana geldiği konusunda somut herhangi bir bilgi ve belge sunamadığını, sözleşmede işin yapım süresinin 154 gün olarak belirlendiği halde, yer tesliminin 151 gün sonra yapması nedeniyle yüklenicinin tüm iş akışının bozulduğunu, müvekkilin 19/03/2020 tarihli sözleşme kapsamında yüklendiği tüm edimlerini tam ve eksiksiz olarak ifa ederek 09/10/2020 tarihinde işi teslim ettiğini, TEİAŞ ve ETKB tarafından incelenip kontrol edildikten sonra yapılan işlerde ''özür ve eksiklik olmadığı'' 14-15/10/2020 tarihinde geçici kabulün yapıldığını, davalı/karşı davacı işveren tarafından ne iş sürecinde ne de geçici kabulden sonra işlerin geç teslim edildiği veya zarara uğradığı yolunda herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, haksız ve yasal dayanaktan yoksun karşı davanın reddine, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini" talep etmiştir. GEREKÇE: Asıl dava, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında sözleşme dışı işler ve cari hesap alacağının tahsili ve nakde çevrilen teminat mektup bedelinin tahsili, karşı dava iş sahibi tarafından açılan gecikme cezası, kesicilerin bedel farkı ve enerji üretim kaybından kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir. Taraflar arasında 19/03/2020 tarihli "Yeniköy Rüzgar Santrali Tasarım Tedarik İnşaat ve Montaj Sözleşmesi"nin imzalandığı anlaşılmıştır. Sözleşmenin konusu; anahtar teslim usulünde "Yeniköy" Rüzgar Santrali Çanakkale İli Lapseki İlçesinde yer alan 154 Kw Yeniköy Restm ve tüm rüzgar parkı dahilinde yer alan orta gerilim dağıtım sistemi opsiyonları ile beraber ilgili tedarik, imalat, teslimat, montaj, işletmeye alma, test etme ve garanti koşullarına ilişkin tarafların karşılıklı hak ve edimlerinin belirlenmesidir. Sözleşmenin 5. Maddesine göre, sözleşme bedeli 1.490.000 EURO ve 3.350.000,00 TL'dir. Sözleşme kapsamında, davacı yüklenici tarafından sözleşmenin 4. Maddesi gereğince Türkiye İş Bankası'nın 08/09/2021 tarihli ve 200.000 USD tutarlı teminat mektubunun davalı işverene verildiği tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl davada; davacı yüklenici tarafından sözleşme dışı iş yapılıp yapılmadığı, yapılan işin bedeli, teminat mektubunun nakde çevrilmesinin haksız olup olmadığı, işin yüklenici tarafından süresinde tamamlanıp tamamlanmadığı, gecikme halinde hangi tarafın kusurlu olduğu, karşı davada; davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı olup olmadığı, davalının gecikmesinin olup olmadığı, gecikme varsa hangi tarafın kusurlu olduğu, davacı iş sahibinin gecikme cezası, kesicilerin bedel farkı ve enerji üretim kaybından dolayı alacağının olup olmadığı, alacak varsa miktarı konusundan kaynaklanmaktadır. Mahkememizce deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, bilirkişilerden 09/03/2023 tarihli kök rapor alınmıştır. Bilirkişiler tarafından yapılan görevlendirme doğrultusunda, kök raporda değerlendirmeler yapılarak, raporda belirtilen belgelerin sunulması talep edilmiştir. Taraf vekillerince söz konusu eksikliklerin sunulması üzerine dosya tekrar bilirkişilere tevdi edilerek, bilirkişilerden 03/06/2023 tarihli rapor alınmıştır. Bilirkişiler söz konusu ek raporda sonuç olarak; "Mali yönden; 1- Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı/karşı davalı tarafından davalı/ karşı davacı adına 2020 ve 2021 yıllarında toplam 8 adet ve toplam 18.487.601,28 TL tutarında fatura tanzim edildiği, bahse konu faturaların her iki taraf yasal defterlerinde kayıtlı olduğu ve kayıtların birbirini doğruladığı, 2- Davacı/karşı davalı şirket yasal defter kayıtlarında cari hesaptan dolayı davalı /karşı davacı yandan 4.345,00 TL alacaklı olduğu kayıtlı iken Davalı/ karşı davacı şirket yasal defter kayıtlarında Davacı/ karşı davalı yana cari hesaptan dolayı 64.165,56 TL borçlu olduğu olup, taraf yasal defter kayıtlarındaki farklılığın, davalı/ karşı davacı yasal defter kayıtlarında yer alan 19.579,07 TL'lik stopaj ve 40.241,62 TL'lik kur farkından kaynaklandığının anlaşıldığı, 3- Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında Davacı/ karşı davalı tarafından davalı/ karşı davacı adına 2020 ve 2021 yıllarında 8 adet ve toplam 18.487.601,28 TL tutarında fatura tanzim edildiği, fatura bedellerine karşılık davalı/ karşı davacı tarafından 18.480.384,84 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerin mahsubu sonrasında dava tarihinde davacı/ karşı davalı yanın davalı/ karşı davacı yandan (18.487.601,28 - 18.480.384,84) 7.216,44TL alacaklı olduğunun hesaplanmış olduğu, 4- Davacı/karşı davalı tarafından, davalı/ karşı davalıya teslim edilen teminat mektubunun, davalı/ karşı davacı tarafından 28.09.2021 tarihinde 1.759.220,00 TL bedel üzerinden nakde çevrildiği, bahse konu tutarın herhangi bir borç ödemesine mahsup edilmediği ve şirket kayıtlarında geçici hesapta tutulduğunun anlaşıldığı, B) Teknik değerlendirme ve hesaplamalar; Asıl dava yönünden; - Davacı / karşı davalının taleplerinin; davalı karşı davacının talep - kabul ve itirazlarının dosya muhteviyatındaki bilirkişi tespit raporu, hakediş raporları, mail, yazışma ve diğer belgeler gözetilerek değerlendirilmesi sonucunda, iş bitiminde iş ve kapsam/ metraj artışları bedelinin 51.864,44 Euro ve 556.470,64TL olarak hesaplanmış olduğu, Karşı dava yönünden; - Davacı/ karşı davalının hazırlayarak gönderdiği 3 nolu hakedişte, Davalı/ karşı davacının revize ettiği tabloda eksik imalat olarak iadesini talep ettiği iş kalemleriyle ilgili olarak, herhangi bir kanıtlayıcı belge bulunmaması nedeniyle heyetimizce değerlendirilmediği, - İşin zamanında bitirilmediği yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda ise; Taraflarca işin yapımı sürecinde, prosedür gerektiren bir takım uygulamaların karşılıklı olarak göz ardı edildiği, işin akışına bırakıldığı görülmekle, Tarafların iddialarına dayanak olarak sunduğu delillerin takdir ve nihai karar Sayın Mahkemeye ait olmak üzere yapılan hesaplamalara göre; A) Taraflar arasında imzalanan 19.06.2020 tarihli yer teslimi tutanağına göre yer teslimi yapıldığının kabulü ve süre uzatımı koşullarının oluşmadığının takdir edilmesi halinde; - Gecikme cezası: 7.450 * 43gün= 320.350,00Euro olup, Sözleşme bedelinin % 15'i olan 223.500Euro ile sınırlıdır. - Gecikme cezası: 18.250,00TL * 43gün= 784,750,00TL olup, Sözleşme bedelinin % 15'i olan 547.500TL ile sınırlıdır. B) TEİAŞ 2. Bölge Müdürlüğü ile yüklenici temsilcisi olarak Fikret KÖK imzalı 03.07.2020 tarihli yer teslimi tutanağına göre yer tesliminin yapıldığının kabulü ve süre uzatımı koşullarının oluşmadığının takdir edilmesi halinde; Gecikme cezası: 7.450 * 29gün= 216.050,00Euro (Sözleşme bedelinin % 15'i olan 223.500Euro), Gecikme cezası: 18.250,00TL * 29gün= 529,250,00TL (Sözleşme bedelinin % 15'i 547.500TL) Rey ve mütalaa olunup..." şeklinde görüş bildirmişlerdir. Ek rapora itiraz üzerine alınan 10/08/2023 tarihli 2. Ek raporda, itirazlar değerlendirilerek kök ve ek raporun değiştirmeye matuf bir hususa rastlanmadığı bildirilmiştir. 18/10/2023 tarihli ara karar gereğince dosya tekrar bilirkişilere tevdi edilerek, bilirkişilerden 09/01/2024 tarihli 3. Ek rapor alınmıştır. Alınan bilirkişi raporlarına göre; 19/06/2020 tarihinde yer tesliminin yapıldığı, tesisin geçici kabulünün eksik ve kusurlu iş tespit edilmeksizin 14/10/2020 itibar tarihi itibariyle yapılarak onaylandığı, geçici kabul onay tarihinin 15/10/2020 olduğu, yer teslimine göre işin bitim tarihinin 02/09/2020 tarihi olacağı, davacının 43 günlük gecikmesinin olduğu, gecikme olduğuna dair iş sahibi tarafından çekilmiş ihtara rastlanmadığı, yapılan hak edişlerde gecikme ile ilgili ceza kesilmediği, davalıya teslim edilen teminat mektubunun 28/09/2021 tarihinde nakde çevrildiği, söz konusu nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin herhangi bir borç ödemesine mahsup edilmediği, şirket kayıtlarında geçici hesapta tutulduğu, sözleşmede yer alan iş kalemleri ve miktarları haricinde ilave olarak yapılan işler ile keşif özetinde yer alıp da miktarları değişen imalat kalemleri bedelinin 556.470,64 TL ve 51.864,44 EURO olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı karşı davacı tarafından düzenlenen 18.487.601,28 TL'lik faturalara karşı 18.480.384,84 TL ödeme yapıldığı, buna göre davacının 7.216,44 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Asıl davadaki hak ediş alacağı yönünden tespit bilirkişi raporu, dosyadaki delillere göre, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre davacı yüklenicinin 51.864.44 EURO ve 556.470,64 TL alacağının bulunduğu, bu alacağının ödenmesinden iş sahibi olarak davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmakla, bu miktarlar üzerinden talebin kabulüne, dava tarihi itibariyle temerrüt oluştuğundan dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir. Cari hesap alacağı yönünden, davacının bilirkişi raporuna göre 7.216,44 TL alacağının bulunduğu, ancak davacı defterlerine göre alacağın 4.345,00 TL olduğu anlaşılmakla bu miktar üzerinden talebin kabulüne karar verilmiştir. Teminat mektubu yönünden sözleşmenin 4. Maddesi gereğince 200.000,00 TL'lik kesin teminat mektubunun davacı yüklenici tarafından davalıya verildiği, davalı tarafça teminat mektubunun nakde çevrildiği tespit edilmiştir. Sözleşmenin 4/2. Maddesinde "Kesin teminat mektubu, geçici kabul tarihine kadar işlerin yapım süresi esnasındaki yüklenicinin yükümlülüklerinin sözleşmeye uygun bir biçimde yapılmasını sağlamak için düzenlenecektir. Geçici kabul tarihinden sonra söz konusu bu kesin teminat mektubu kusur sorumluluk dönemi boyunca kusur sorumluluk teminatı olarak 12 ay şirket tarafından tutulacaktır ve 12 ay sonunda garanti süresinin sonuna kadar olan süre için yüklenicinin vereceği garanti senedi karşılığında kesin teminat mektubu yükleniciye teslim edilecektir. Teminat mektubu şirket yetkilisine imza karşılığında teslim edilecektir." şeklinde hüküm bulunmaktadır. Kusur sorumluluk dönemi de sözleşmede geçici kabul tarihinden itibaren 24 ay süre dönem olarak tanımlanmıştır. Yukarıda belirtildiği üzere, geçici kabul onay tarihi 15/10/2020 olduğundan bu tarihe 24 ay eklendiğinde kusur sorumluluk dönemi 15/10/2022 tarihinde sona erecek ve teminatın iade edilmesi gereken tarih bu tarih olacaktır. Ancak dava 07/06/2022 tarihinde açıldığından, dava tarihi itibariyle teminatın iade şartları sözleşmenin 4/2. Maddesine göre oluşmadığından teminat mektubuna yönelik davanın reddine karar verilmiştir. Karşı dava yönünden, kesicililerin bedel farkından dolayı bilirkişi raporuna göre davalının davacıdan 6.593 EURO alacağının bulunduğu, karşı davacı tarafından kesicilerin bedel farkından dolayı 100.000,00 TL talep edildiği, karşı dava tarihindeki 18,3581 kur üzerinden 6.593 EURO Türk Lirası'na çevrildiğinde karşı davacının alacağının 121.034,95 TL olarak hesaplandığı, bu miktarın ödenmesinden yüklenicinin sorumlu olduğu kanaatine varılmakla, davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmiştir. Her ne kadar karşı davada işin süresinde tamamlanmaması nedeniyle gecikme cezası ve üretim kaybı talep edilmiş ise de 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 123. Maddesine göre karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan biri temerrüte düştüğü takdirde diğerinin borcunun ifa edilmesi için uygun bir süre verebileceği veya uygun bir süre verilmesini hakimden isteyebileceği, aynı kanunun 125. Maddesi gereğince borçlunun temerrütü halinde seçimlik hakların kullanılabilmesi için temerrüte düşen borçlunun verilen süre içerisinde borcunu ifa etmemesi gerektiği, TBK 123'e göre süre verilmeden TBK 125'deki gecikme sebebiyle tazminat istenemeyeceği, somut olayda karşı davacı iş sahibi tarafından yükleniciye TBK 123'e göre süre verilmediği, bu nedenle karşı davacının üretim kaybı ve gecikme cezasını talep edemeyeceği kanaatine varılmakla, bu kalemlere yönelik talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: A)Asıl davada; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, a)51.864,44 EURO alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanunun 4/a maddesindeki faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, b)554.370,64 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, c)4.343,93 TL alacağın davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2-Davacının fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE, 3-Alınması gerekli 101.582,27 TL harçtan peşin alınan 94.617,83 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.964,44 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 4-Davacı tarafından yatırılan 94.617,83 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) 190.966,21 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 6-Davacı tarafından yapılan 32.363,2‬0 TL (başvurma harcı, bilirkişi ücreti, posta gideri ve vs. masraf olmak üzere) yargılama giderinden (kabul ve red oranına göre) 8.686,33 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) 323.602,56 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE, 8-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 418,70 TL'nin davalıdan, 1.141,30 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine YAZI YAZILMASINA, 9-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde taraflara İADESİNE, B)Karşı davada; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, 121.034,95 TL alacağa 100.000,00 TL yönünden dava tarihinden, 21.034,95 TL yönünden ıslah tarihi olan 29/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2-Davacının fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE, 3-Alınması gerekli 8.267,89 TL harçtan peşin alınan 273.562‬,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 265.294,11‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 4-Davacı tarafından yatırılan 8.267,89 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) 19.365,59 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 6-Davacı tarafından yapılan 20.011,5‬0 TL (başvurma harcı, bilirkişi ücreti, posta gideri ve vs. masraf olmak üzere) yargılama giderinden (kabul ve red oranına göre) 151,20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen (kabul ve red oranına göre) 462.971,74 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE, 8-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 11,78 TL'nin davalıdan, 1.548,22 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine YAZI YAZILMASINA, 9-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/03/2024