Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/114 E. 2023/362 K.

T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/114 Esas - 2023/362 T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/114 KARAR NO : 2023/362 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R HAKİM :... KATİP :.. DAVACI ... VEKİLİ : Av... DAVALI : 1-... DAVALI : 2... VEKİLİ : Av. .. DAVA İHBAR OLUNAN .... DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/02/2022 KARAR TARİHİ : 16/06/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/07/2023 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin lisanssız elektrik üreticisi olduğunu, tesisinde üreterek sisteme verdiği elektrik enerjisinin bedeli aylık dönemler itibarıyla, ....Ş. tarafından ödendiğini, ancak Eylül/2021 döneminde tesiste üretilerek sisteme verdiği elektrik enerjisinin bedelinin ödenmediğini, üretilen bir kWh elektrik enerjisi bedelinin 0,133 USD + KDV olduğunu,.... kapsamında bu bedelle B.... tarafından satın alındığını, aylık dönemler itibarıyla Davacı tarafından kesilen lisanssız üreticilere ödenecek toplam bedeli - LÜYTOB faturalarının .... tarafından ödene geldiğini, ancak Eylül 2021 döneminde demand aşımı gerekçe gösterilerek (Demand aşımı: tesiste üretilen elektriğin anlık olarak 1 MW sınırını aşmasıdır.) ödeme yapılmadığı, buna dayanak olarak, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 24.08.2017 tarihli ve 7262-3 sayılı kararının gösterildiği, halbuki 6446 sayılı Kanunun yukarıda zikredilen 14/3 maddesinde veya 5346 sayılı Kanun'un 6/A maddesinde; üreticinin demand aşımı yapması halinde elektrik bedelinin ödenmemesine imkan veren bir hüküm bulunmadığı, Davacı tarafından üretilen elektrik enerjisinin bir bedel ödemeksizin Davalılar tarafından iktisap edilmesinin, Anayasanın 35 inci maddesinde belirtilen Mülkiyet Hakkının ihlali olduğu, Anayasa'nın 124’üncü maddesine göre, kanuna aykırı olmamak kaydıyla, kanunların uygulanmasını göstermek üzere idarenin düzenleyici işlem yapma yetkisinin olduğu, ancak bu yetkinin sınırlı bir yetki olduğu, düzenlemenin 6446 ve 5346 sayılı Kanunlarda dayanağının bulunmadığı, ... kararının normlar hiyerarşisine aykırı olduğu, Davacının GES’te ürettiği elektrik enerjisini ....’e satmak için Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin dağıtım sistemini kullandığı, ....’e sattığı elektrik enerjisinin bedelini demand aşımı gerekçesiyle alamadığı gibi bir de bedelini alamadığı elektrik enerjisi için Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.’ne dağıtım bedeli ödediği, söz konusu döneme ait elektrik enerjisinin bedelinin ödenmemesi halinde, denkleştirici adalet prensibi gereği, elektrik enerjisini bedelsiz iktisap eden .... tarafından dağıtım bedelinin Davacı firmaya iade edilmesi gerektiği, Davacı tarafından anlık olarak üretilen elektriğin 1 MW sınırını aşıp aşmadığı hususunu Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin kontrolünde olan sayaçlar tarafından tespit edildiğini, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin, sayaçların uzaktan erişim SCADA sistemleri üzerinden okuduğunu, bu verilere Davacının erişmesinin mümkün olmadığını, günlük elektrik üretim verilerinin Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından okunarak ....'e bildirildiğini, Yönetmeliğin 25 inci maddesi göre, günlük üretimin o günkü USD/TL kuru üzerinden .... tarafından hesaplandığını, bu bedel tutarında Davacının fatura kestiğini, Yönetmeliğin 25/1 (e) maddesine göre takip eden ayın 5 inci işgünü fatura bedelinin .... tarafından ödene geldiğini, .... tarafından gönderilen Eylül/2021 hesap dönemine ait bildirimde günlük üretim miktarların boş bırakıldığını, SCADA verilerine ulaşamayan Davacının bu nedenle uyuşmazlık konusu alacağını hesaplayamadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek Eylül/2021 dönemine ait üretim verilerinin elektrik dağıtım şirketinden talep edilerek enerji bedelinin bilirkişi marifetiyle KDV dahil hesaplatılması ve Davacıya ödenmesi, aksi halde haksız tahsil edilen dağıtım bedelinin iadesi, uyuşmazlık konusu alacağa uygulanacak faiz oranı ile başlangıcının belirlenmesi talep ve etmiştir. CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı şirketin 6446 sayılı Kanun kapsamında Güneş Enerji Sistemi-GES lisanssız elektrik üreticisi olarak faaliyet göstermek üzere müvekkil şirkete bağlantı başvurusunda bulunduğunu, 26.08.2015 tarihinde taraflar arasında Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşması imzalandığını, 16.12.2019 tarihinde Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalanmasına müteakip davacı şirketin dağıtım sistemine elektrik enerjisi vermeye başladığını, Eylül/2021 döneminde demand aşımı yaparak sisteme 1 MW üzerinde enerji verdiğinin tespit edildiği, bu nedenle Eylül/2021 ayında üretilen elektrik enerjisi bedelinin davacıya ödenmediğini, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 24.08.2017 tarihli ve 7262-3 sayılı kararına istinaden Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Desteklenmesi Mekanizması-...'e bedelsiz katkı olarak aktarıldığını, işbu davanın bu nedenle açıldığını, müvekkil şirketin ... tarafından belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda dağıtım faaliyet gösterdiğini, davanın muhatabının müvekkil şirket olmadığını, 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ile elektrik piyasasında tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarını tüketim noktasına en yakın kendi üretim tesisinden karşılaması, arz güvenliğinin sağlanmasında küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve küçük ölçekli üretim kaynaklarının etkin kullanımının sağlanması ile elektrik şebekesinde meydana gelen kayıp miktarlarının düşürülmesi amacıyla lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğü olmaksızın, elektrik enerjisi üretebilecek gerçek veya tüzel kişilere uygulanacak usul ve esasların düzenlendiğini, yönetmelikte düzenlenmeyen hususlar ile yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin alt düzenleyici işlemler yapması için ...'ya yetki verildiğini, ... bu yetkiye dayanarak alt düzenleyici işlem niteliğindeki kurul kararları ile konuya ilişkin düzenleme yaptığını, ...'nun düzenleyici nitelikteki bu kararlarının dağıtım şirketleri tarafından değiştirilmesinin veya uygulanmamasının mümkün olmadığını, Müvekkil şirketin ana sayaçtan aldığı verilere istinaden davacı şirketin 2021/Eylül döneminde sisteme 1 MW üstü enerji verdiğinin tespit edildiğini, Yönetmelikte 1 MW üst güç sınırı olarak belirlendiği, bu üretim tesislerinin 1 MW'lık güç sınırını aşmaması gerektiğini, lisanssız elektrik üretim şirketlerinin kendi tüketimlerini karşılamak üzere üretim yapmak yerine ticarî amaçlarla üretim yapan tacirler hâline geldiğini, lisanssız elektrik üretiminin amaçladığı hedefle çeliştiğini, lisanssız elektrik üretim tesisi sahiplerince daha fazla gelir elde etmek amacıyla mekanik ya da peak güç olarak yüksek türbinler ya da paneller kullanıldığını, inverterler vasıtasıyla sisteme verilen güç 1 MW ile sınırlandırılsa da bazı dağıtım şirketlerince anlık olarak sisteme daha fazla enerji verildiğini, 24/06/2017 tarih ve 30106 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve halen geçerli olan ... 22.06.2017 tarih ve 7150/3 kararında; demand değeri 1 MW üstü güç ile enerji veren üretim tesisi sahiplerine ilgili aydan başlamak üzere Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu'nda yer alan 1 MW ve altında bir değere ulaşılana dek herhangi bir ödeme yapılmaması ve ...’e bedelsiz katkı olarak verilmesine karar verildiğini, yürürlükte olan Kurul kararına göre işlem yapıldığını beyanla davanın reddini savunmuştur. H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E : Dava, taraflar arasında tanzim edilen Lisanssız Üreticiler İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşmasına dayalı alacak davasına ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşme ve fatura örneği, yazışmalar, ... ve Danıştay kararları, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, Yönetmelikler, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği, Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliği incelenmiş, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur. Dosyanın incelenmesinden; Davacı üretici firma ile Davalı Dağıtım firması arasında Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşması 26.08.2015 tarihinde, Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Sistem Kullanım Anlaşması 16.12.2019 tarihlinde imzalanmış ve bu anlaşmaya müteakip Davacı Şirketin dağıtım sistemine enerji verilmeye başlanmıştır. 26.08.2015 tarihli Lisanssız Üreticiler İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşmasının, Anlaşma gücü başlıklı 4. maddesine göre; Üretici firmanın bağlantı noktasına anlaşma gücünün üzerinde elektrik enerjisi veremeyeceği, bu şartı ihlal edilmesi durumunda Dağıtım Şirketi tarafından Üretici firmaya ihlalin giderilmesi için 15 (onbeş) günlük ihlali giderme süresi verileceği, Üretici firmanın bu sürede veya tebligat tarihinden itibaren öngörülen sürede ihlali derhal sona erdirmesi gerektiği, ihlalin bu süre içinde giderilmemesi/giderilememesi halinde Dağıtım Şirketi Üretici firmanın dağıtım sistemine elektrik enerjisi vermesini otomatik enerji kesme sistemleri ile engelleyecek ve anlaşmanın 16. maddesine göre işlem yapacaktır. Bu sözleşmenin Cezai şartlar başlıklı 16. maddesine göre ise; Üretici firmanın sisteme verdiği gücün anlaşma gücünü aşması halinde anlaşma gücünü aşan güçlerden en yüksek gücün (kW) hesaba alınacağı, ceza süresinin; ilk aşımın gerçekleştiği aydan itibaren ilgili takvim yılı sonu veya ilgili takvim yılı sonundan önce ise bu anlaşmanın yürürlükte olduğu dönem sonuna kadar olacağı, ceza bedelinin; anlaşma gücünü aşan kısım için (kW), ilgili takvim yılının en yüksek Sistem Kullanım Fiyatı üzerinden hesaplanan bedelin dört katı alınacağı ve anlaşma gücünün üzerinde sisteme verilen enerji miktarına destek ödemesi yapılmayacaktır. 21.10.2021 tarihli e-posta mesajında; “İlgili tesis Eylül/2021 döneminde demand aşımı yaptığı için üretimleri ...’e bedelsiz katkı olarak bildirilmiştir.” denilmektedir. Saatlik veri, 15 dakikalık yük profili ve endeks bilgilerinde; “Davacı firmanın üretim tesisinde 02/Eylül günü saat 12:00-12:15 zaman aralığı yük profili çalışması yapıldığında 1 MW Demand aşımı yapıldığı görülmektedir. UP demand değeri de 0,584 olarak görülmektedir. Demand = Demand Değeri * Çarpan, Demand = 0,584 * 1.725 = 1.007,4 kW,” belirtilmektedir. Dağıtım firmasının ölçme sistemine göre; Üretici firma, 2021 takvim yılı içinde bir kez, 02.09.2021 günü saat 12:00-12:15 arasındaki 15 dakikalık sürede, 1 MW=1.000 kW olan sözleşme bağlantı gücünü %0,74 oranında, 7,4 kW aştığı belirtilmektedir. Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumunun 22.06.2017 tarih ve 7150-3 sayılı Kararında; 01.07.2017 tarihinden itibaren sisteme 1 MW’ın üzerinde güç ile enerji verildiğinin tespiti halinde ilgili ayda üretilen enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek bu enerji ile ilgili olarak piyasa işletmecisi ve görevli tedarik şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmamasına, bu kapsamda verilen enerjinin ise ...’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınmasına, karar verilmiştir. ...’nın kararına istinaden, 1.000 kW’ın üstünde bir kez %0,74 oranında 7,4 kW güç aşıldığı gerekçesiyle, Davacı firmanın Eylül/2021 dönemi süresince tesisinde ürettiği elektrik enerjisi bedelinin ödenmediği, bu enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından üretilerek sisteme verilmiş olduğu kabul edilerek....'e bedelsiz katkı olarak verilmiştir. Demand aşımı nedeniyle bedelsiz olarak ...’e aktarılan elektrik enerjisinin KDV dahil dağıtım bedeli 49.440,64 TL, Davalı .....’ne, 06.10.2021 tarih ve ... sayılı fatura kapsamında ödenmiştir. Davacı üretici firmanın işbu davayı; ...’nın kararına istinaden demand aşımı gerekçesiyle ...’e bedelsiz aktarılan Eylül/2021 ayı elektrik enerjisi üretim bedelinin, mevzuat gereği ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyen faizi ile birlikte ödenmesini, bu mümkün olmazsa, bu elektrik enerjisi nedeniyle Davalı ....’ne ödenen KDV dahil 49.440,64 TL dağıtım bedelinin, ödendiği tarihten itibaren faiziyle birlikte iadesi talebiyle açtığı anlaşılmaktadır. Dosya üzerinde bilirkişiler marifetiyle inceleme yapılmıştır. 02/01/2023 tarihli Elektrik Mühendisi B....dan aldırılan bilirkişi raporunda; 02.09.2021 günü saat 12:00-12:15 saatleri arasındaki birkaç saniye süren 7,4 kW demand güç aşımının ani güneş patlamalarından ve/veya ölçme sisteminde kullanılan orta gerilim akım ve gerilim trafoları ile sayacın imalatları nedeniyle doğruluk sınıfından (teknik nedenlerden) kaynaklandığı, tabloda hesaplandığı üzere Eylül/2021 döneminde toplam 184,148,93 kW elektrik enerjisi üretildiği, KDV dahil toplam bedelinin: 246.076,39 TL olabileceği, 246.076,39 TL üretim bedelinin, yönetmeliğin 25/1 ve 3. maddesi gereğince 07.11.2021 tarihinde ödenmesi gerektiği, bu tarihten itibaren 6183 sayılı kanunun 51. maddesinde belirlenmiş olan gecikme oranının iki katı oranında faiz işletilmesi gerekebileceği rapor edilmiştir. Taraflar arasında varlığı ve miktarı tartışılan alacak yönünden dosya incelendiğinde; Taraflar arasında Lisanssız Üreticiler İçin Dağıtım Sistemine Bağlantı Anlaşmasına isimli bir sözleşme yapıldığı hakkında bir tartışma bulunmamaktadır. Davacının bu sözleşmeden dolayı alacaklı olup olmadığı, alacağın varlığı ve miktarının tespiti konusunda uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır. Somut olayda; 26.08.2015 tarihinde taraflarca imzalanan lisanssız üreticiler için dağıtım sistemine bağlantı anlaşmasının, anlaşma gücü başlıklı 4.maddesi; "1.Üretici: Bu Anlaşma, Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanım Hakkında Tebliğ hükümleri uyarınca revize edilmeden bağlantı noktasına anlaşma gücünün üzerinde elektrik enerjisi veremez 2. Üreticinin anlaşma gücünü ihlal etmesi durumunda Dağıtım Şirketi ihlalin giderilmesi için bildirimde bulunarak 15 (onbeş) günlük ihlali giderme süresi verir ve bu anlaşmanın 16 maddesi kapsamında ilgili yaptırımı uygular. Üreticiye Dağıtım Şirketi tarafından kesilen faturalar, anlaşma gücüne ve bu gücün aşıldığına dair kayıt içermesi halinde bildirim yerine geçer, bu durumda ayrıca bildirim yapılması gerekmez. İhlal bildirim alındığında derhal sona erdirilir veya tebligat tarihinden itibaren en geç öngörülen süre içinde giderilir. İhlalin en geç verilen süre içinde giderilmemesi/giderilememesi halinde Dağıtım Şirketi üreticinin sisteme elektrik enerjisi vermesini engelleyebilir. Bu halde dahi tüketim tesisinin sistemden enerji alması engellenemez, Elektrik enerjisinin kesilmesi ve tekrar verilmesi durumunda ortaya çıkan masraf ve maliyetler, üretici tarafından Dağıtım Şirketine ödenir. 3.Dağıtım Şirketi, üreticinin anlaşma gücü üzerinde elektrik enerjisi vermesini önlemek amacıyla otomatik enerji kesme sistemleri tesis edebilir. Bu sistemlerin teçhizi üreticiden İstenemez. 4. Üreticinin anlaşma gücünü İhlal etmesi durumunda, Dağıtım Şirketi ile üretici arasında bu anlaşmanın 16’ncı maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılır. Cezai şartlar başlıklı 16. maddesi; "1. Üreticinin İlgili mevzuat ve bu anlaşma hükümlerinin herhangi birini İhlal etmesi durumunda, Dağıtım Şirketi, yazılı bildirim yaparak aşağıda yer alan cezai şartları uygular, a) Üreticinin bağlantı noktasına anlaşma gücü üzerinde elektrik enerjisi vermesi. Her takvim yılında; üreticinin sisteme verdiği gücün anlaşma gücünü aşması halinde, sisteme verilen gücün anlaşma gücünü aştığı değerlerin en yükseği dikkate alınarak, İlk aşımın gerçekleştiği aydan itibaren ilgili takvim yılı sonu veya ilgili takvim yılı sonundan önce ise bu anlaşmanın yürürlükte olduğu dönem sonuna kadar ceza uygulanır. Bu ceza, anlaşma gücünü aşan kısım için (kW), ilgili takvim yılının en yüksek Sistem Kullanım Fiyatı üzerinden hesaplanan bedelin dört misli olarak hesaplanır. Anlaşma gücü üzerinde sisteme verilen enerji miktarı, destek ödemesi hesabında dikkate alınmaz, denilmektedir. Dosya içerisinde toplanan deliller, icra dosyası, sözleşme ve fatura örnekleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriğine göre, davacı tarafın davasına dayanak alacağın demand güç aşımının ani güneş patlamalarından ve/veya ölçme sisteminde kullanılan orta gerilim akım ve gerilim trafoları ile sayacın imalatları nedeniyle doğruluk sınıfından (teknik nedenlerder) kaynaklandığı, davacının iddiasının bilirkişi raporu ile sabit olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, bilirkişi raporunda hesaplanan alacak miktarı olan 246.076,39-TL üretim bedelinin yönetmeliğin 25/1 ve 3. Maddesi gereğince 07/11/2021 tarihinden itibaren taraflar tacir olduğundan işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Açılan davanın KABULÜNE, 246.076,39 TL' nin 07/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 2) Dava açılışında alınan 80,70 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 4.186,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.266,70 TL harcın alınması gereken 16.809,48 TL harçtan düşülmesi ile bakiye 12.542,78 TL harcın MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN DAVALILARDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN DAVALILARDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 4) (a) Dava açılışında alınan 80,70 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 4.186,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.266,70 TL harcın yargılama gideri olarak kabulü ile MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, (b) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı, 2.400,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 2.480,70 TL yargılama giderinin MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 37.450,69 TL vekalet ücretinin MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE, Dair, Davacı vekili Av....Davalı... İhbar olunan... Vekili Av. ...stinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.16/06/2023 Katip ... e-imzalıdır Hakim... e-imzalıdır