Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/838 E. 2024/649 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/838 Esas - 2024/649 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/838 Esas KARAR NO : 2024/649

BAŞKAN : ...... ÜYE : ...... ÜYE : ...... KATİP : ......

DAVACI : ...... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ...... DAVALI : .... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ...... Av. ...... DAVA İHBAR OLUNAN : ...... VEKİLİ : Av. ...... DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/09/2019 KARAR TARİHİ : 17/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle ; müvekkilinin ....400.000,00TL sözleşme bedelli ... A.Ş. ... Şubesi Yeni Hizmet Binası İnşaatı yapım işini yüklendiğini, işin 27/04/2016 tarihinde başladığını, sözleşme süresinin 720 gün olup işin 17/04/2018 tarihinde bitirileceğinin düzenlendiğini, imalat ve proje revizyonlarında yaşanan gecikmeler nedeniyle 76 gün ilave süre verildiğini, böylece işin bitim tarihinin 02/07/2018 tarihine taşındığı, verilen sürenin yasal mevzuat ile uyumlu olduğu ve idarenin sebebiyet verdiği haller kapsamında bulunduğu, buna rağmen daha sonra daha da bazı gecikmeler yaşandığını, idarenin onayında bekleyen konularda belirsizlik yaşanmaya başlandığını, idare seçimindeki gecikmeler nedeniyle tekrar ek süre talep ettiklerini, hakedişlerin de süresinde ödenmediğini, davalı idarenin süre uzatımı vermesi gerekirken sözleşmeye ve hukuka aykırı şekilde süre uzatımı vermemesi sebebiyle gecikme cezası ve gecikmeye bağlı diğer yaptırımların müvekkili aleyhinde işletildiğini belirterek davalı idarenin uyguladığı gecikme cezası ve buna bağlı kesintilerin bilirkişi incelemesi marifetiyle tespitini ve tespit edilecek tutarın fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 30.000,00 TL'sinin işlemiş avans faiz tutarı eklenmek suretiyle müvekkili şirkete ödenmesini, süre uzatım verilmesi halinde ise hakedişlerde hesaplanan fiyat farkı tutarlarının yeniden hesaplanarak bulunacak fazlalık tutarın fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL'sinin işlemiş avans faiz tutarı eklenmek suretiyle müvekkili şirkete ödenmesini, sözleşme kapsamında bulunmayan ancak bedeli ödenmeyen ilave imalatlar sebebiyle doğan alacağın bilirkişi incelemesi marifetiyle tespiti ve tespit edilecek tutarın ve bu imalata ilişkin fiyat farkı tutarının fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL'sinin avans faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesini ,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 23/09/2021 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Müdeabbihin ıslah yolu ile artırdıkları kısım ile dava dilekçesinde talep edilen miktarların birleşmesi sonucunda ile toplam 1.102.826,33 TL’nin, dava tarihinden itibaren işlemiş avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DAVALININ CEVABI: Davalı vekili Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacıya gereken süre uzatımının verildiğini, gecikmeler sebebiyle ikaz yazılarının gönderildiğini, akabinde de 31 Ekim 2018 tarihine kadar 120 günlük cezalı süre verildiğini, sonrasında bir kez daha 31 Ekim 2018 tarihinden 20 Kasım 2018 tarihine kadar 21 takvim günü cezalı ilave süre verildiği, verilen bu sürelerin sonunda 19-21 Aralık 2018 tarihlerinde yapılan geçici kabul çalışmaları kapsamında geçici kabul heyetince eksik ve kusurlu işlerin tespit edildiği ve bu eksik ve kusurlu işlerin giderilmesi için yükleniciye 45 günlük (4 Şubat 2019 tarihine kadar) süre tayin edildiği, bu sürede eksik ve kusurlu işlerin tamamlanamaması sebebiyle yükleniciye ceza kesildiği, işin tümüyle tamamlanıp geçici kabulün yapıldığını, idarenin işlemlerinde usul ve yasaya aykırılık olmadığını belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Dava ... ......A.Ş 'ye ihbar edilmiş; ihbar olunan vekili süresinden sona verdiği 10.08.2024 tarihli beyan dilekçesinde özetle; ... AŞ. ... Şubesi ... ... A.Ş. ile ... A.Ş. arasında imzalanan Danışmanlık Hizmet Alımı Sözleşmesi kapsamında yürütüldüğü, müvekkil şirket tarafından dava konusu proje ve malzeme onayları ile imalat olurlarında yüklenicinin sözleşme ve şartnamelere uygun taleplerinin gecikmeden İdareye ulaştırıldığı, malzeme teminleri ve imalatlarda sözleşme ve şartnamelerde tarif edilen kalitelerine dikkat edildiği, iş programındaki sürelere uygunluğunun takip edildiği, iş programında yaşanan gecikmeler konusunda hem davacı yüklenicinin uyarıldığı ve bu konularda davalı idareye bilgi verildiği, müvekkil şirketin dava konusu işe ilişkin üstlenmiş olduğu danışmanlık hizmetini eksiksiz şekilde yerine getirdiği; müvekkile izafe edilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı bildirilmiştir. DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. ...... Mahkemesinin davanın KABULÜ ile 1.102.826,33 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin verdiği karar ...... Dairesinin 21.04.2022 tarih ... sayılı kararı ile " davalı bankanın 1211 Sayılı ...... kanununun 1.maddesi gereğince kurulmuş olan bir "Anonim Şirket"; yine davacı da Anonim Şirket olduğu, her iki taraf da tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklandığı ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olduğundan görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğu " gereğine değinilerek kaydırılmış ve dosya ...... Mahkemesinin 30.09.2022 tarihli görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilmiştir. Taraflar arasındaki ihtilaf davalı tarafından kabul edilmeyen süre uzatma taleplerinin haksız olup olmadığı, süre uzatma verilmemesi nedeni ile kesilen gecikme cezaları ile buna bağlı olarak yapılan kesintilerin ne kadar olduğu, iadesinin gerekip gerekmediği, süre uzatma verilmiş olsa idi hak edişlerden kesilecek fiyat farkı ile verilmemesi nedeni ile kesilen fiyat farkı arasında ne kadar fark olduğu , fazla kesinti yapılmış ise bunun iade edilmesi gerekip gerekmediği, sözleşme kapsamında olmayıp davacı tarafından yapılan ilave imalat bulunup bulunmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır. Taraflar arasında 12.02.2016 tarihinde " ...... Şubesi Yeni Hizmet Binası İnşaatı" işine ait sözleşme imzalandığı, sözleşme gereğince işin yer tesliminin 27.04.2016 tarihinde yapıldığı, sözleşme süresinin 720 takvim günü olduğu ve davalı tarafından 18.04.2018 tarihinden başlamak üzere davacıya 76 gün süre uzatma verildiği taraflar arasında ihtilaf konusu değildir. Taraflar arasında 12.02.2016 tarihinde " ...... Şubesi Yeni Hizmet Binası İnşaatı" işine ait sözleşme imzalanmış olup sözleşmenin 6. Maddesine göre sözleşme anahtar teslim götürü bedelli sözleşmedir ve sözleşme bedeli taraflar arasında ....400.000,00TL olarak kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 9. Maddesinde sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 15 gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanacağı , yüklenicinin taahhüdünün tümünü yer teslimi yapılmasından itibaren 720 gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getireceği, ayrıca hava muhalefeti ve resmi tatiller nedeni ile ek süre verilmeyeceği, 14. Maddesinde fiyat farkı verileceği ve bunun hesap şekli, 18 maddesinde süre uzatmayla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağı , 25. Maddesinde de gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi ile ilişkin düzenlemelerin bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafından yer teslimi 27.04.2016 tarihinde yapılmış olup sözleşmeye göre işin 17.04.2018 tarihinde geçici kabule hazır hale getirilmesi gerekmektedir. Davacı tarafından 13.04.2018 tarihinde verilen dilekçe ile dilekçede ayrıntılı olarak bildirilen 13 kalem nedeni ile 118 takvim günü ek süre talep edilmiştir. Davalı tarafından 17.04.2018 tarihinde davacının 06.04.2018 - 11.04.2018 ve 13.04.2018 tarihli yazıları ilgi tutularak dilekçe belirtilen 13 kalem için 18.04.2018 tarihinden 02.07.2018 tarihine kadar 76 takvim günü cezasız ilave ek süre verilmiş ve bu husus davacıya bildirilmiştir. Davacı tarafından buna itiraz edilmemiştir. Davacı tarafından davalı bankanın 14.06.2018 tarihli yazısı ilgi tutularak 20.06.2018 tarihinde işin yapım seviyesine göre ödemelerin yüzdesinin düşük olduğu, uygulama projesinde idarenin istekleri doğrultusunda kısmı değişiklikler yapıldığı , asma tavan altında bulunan kedi yolunun imalat projeleri ile ilgili olarak uygulamaya geçirilmesinde gecikme olduğu ve yükseltilmiş malzeme onayının geç yapıldığı bildirilerek toplam 240 gün gecikme yaşandığı bildirilerek ek süre talep edilmiş; bu talebe karşı davalı tarafından cevap verilmemiştir. İki süre uzatma talebi karşılaştırıldığında 20.06.2018 tarihli süre uzatma talebinin (a ) bendindeki talebin 13.04.2018 tarihli süre uzatma talebinde de yazılan 13 kalem içinde yer aldığı anlaşılmıştır. Davacı tarafından 20.06.2020 tarihli süre uzatma talepli dilekçe ilgi gösterilerek 02.07.2018 tarihinde dilekçede belirtilen 6 kalem iş için toplam 75 gün süre uzatma talep edilmiş olup dilekçenin 3. Maddesinde" bu işler ve ilgili yazıda gecikmeye sebebiyet veren hususların birlikte değerlendirilerek işin geri kalan kısmının tamamlanması için minimum 75 günlük makul bir düzeyde sürenin verilmesini saygılarımızla arz ederiz " denilmiştir. Davalı 04.07.2018 tarihli süre uzatma başvurusu hakkındaki cevabi yazısında 06.04.2018 - 11.04.2018 - 13.04.2018 - 17.04.2018 - 20.06.2018- 27.06.2018 ve 02.06.2018 tarihli yazıları ilgi tutularak süre uzatma taleplerini red etmiş ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 41(3) uyarınca 06.07.2018 tarihinde iş yerinin incelenerek durum tespiti yapılacağı bildirilmiştir. Dava konusu işin geçici kabulü 21.12.2018 tarihinde işin 21.11.2018 tarihinde bitirildiği bildirilerek yapılmıştır. Asliye Hukuk Mahkemesince mahallinde yapılan keşif sonucunda alınan ....06.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; sözleşmenin 12. Maddesinde ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 17. Maddesinde düzenlenen iş programına ilişkin hükümlere göre; -... imalatlarına ilişkin iş programının 01.05.2017 tarihi itibarıyla başlayacağının kararlaştırıldığı, davacı yüklenici tarafından imalatların ön hazırlık niteliği olan onaylarının 23/08/2017 tarihinde uygulamanın başlaması gereken 01/05/2017 tarihinden 115 gün sonra talep edildiği, bu grup imalatların yönünden iş programının 115 gün gerisinde kalındığı, sözleşmede cephe kaplama işleri için verilen sürenin 115 gün olduğu ... imalatları proje revizyonu talebinin yapıldığı tarih itibariyle iş programının 115 gün gerisinde bulunulduğu, - ...... için iş grubu imalatlarında 01/04/2017 tarihi itibariyle başlayacağının kararlaştırıldığı, davacı yüklenici tarafından ön hazırlık niteliğindeki proje revizyonu işlemi için 13/03/2017 tarihinde başvurulduğu, sözleşmede asma tavan merdiveni işlemine karşılık verilen sürenin 9 gün olduğu gecikmenin bulunmadığı, -Yükseltilmiş döşeme imalatları onayına ilişkin ihalede böyle bir imalat kalemine rastlanmadığı bunun hatalı imalat sonucu ortaya çıktığı, taraf yazışmalarından bunun yüklenici kusurundan kaynaklandığı, iddia edildiği bu işin ek süreye konu olmaması gerektiği, -Lemine ve karo halı kaplamaları işinin iş programında 01/09/2017 - 08/11/2017 tarihleri arasında başlayacağının kararlaştırıldığı, davacı yüklenicinin ön hazırlık niteliğindeki malzeme onayı talebinin 28/05/2018 tarihinde yapıldığı, bu tarih itibariyle bu grup imalatlar yönünden iş programının 240 gün gerisinde kalındığı, bu iş için programda 5 gün süre önerildiği, -Su yumuşatma cihazı seçimi hususunun iş programında 01/08/2017 tarihi itibariyle başlayacağının kararlaştırıldığı, davacı yüklenici tarafından cihaz seçim işlemi için 28/05/2018 tarihinde iş programına göre 301 gün sonra talepte bulunulduğu, iş programının 301 gün gerisinde kaldığı bu iş için programda 2 gün süre ön görüldüğü, -... gazlı yangın söndürme sistemi uygulama onayının iş programında 01/07/2017 tarihinde başlayacağının kararlaştırıldığı, davacı yüklenicinin cihaz seçimi işlemi için 03/04/2018 tarihinde programa göre 276 gün sonra talepte bulunulduğu, bu grup imalatlar yönünden iş programının 276 gün gerisinde kalındığı, sözleşmede bu iş için 41 gün süre verildiği, -Menfes tipi tavan kaplama malzemelerinin renk seçimleri kararları hususunda iş programında 01/11/2017 tarihinde başlayacağının kararlaştırıldığı, davacı yüklenici tarafından malzeme seçimi için 22/05/2018 tarihinden iş programına göre 203 gün sonra talepte bulunulduğu, bu grup imalatlar yönüden iş programının 203 gün gerisinde kalındığı, sözleşmede bu iş için verilen sürenin 41 gün olduğu, Taraflar arasındaki sözleşmenin 11. Maddesine göre hak edişlerin her ayın ilk 5 günü içinde düzenleneceği, hazırlanan hak ediş raporları idarece onaylandıktan sonra 30 gün içerisinde tahakkuka bağlanarak 15 gün içerisinde ödeneceğinin kararlaştırıldığı, idarece onay tarihini takip eden 45 gün içinde hak edişlerin ödenmesi gerektiği buna göre davacı yükleniciye sözleşme koşullarına göre geç ödenmediği, sözleşme dışı fazla olarak yapıldığı iddia edilen bölme duvar üzerine hatıl yapılması, dış cephe mekanik kaplama taşıyıcı sisteminde kullanılan kutu profillerin yapılması, duvar halıları ve geçici kabul eksiklerinde istenen kampanzasyon sistemi ayarlarının yapılması iş ve işlemlerine ilişkin olarak ataşman tutanakları imalat metrajları ve taraflarca uzlaşmaya varılarak tespit edilmiş, birim fiyatta rastlanmadığından bu hususta hesap yapılmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir. Asliye Hukuk Mahkemesince alınan ....11.2020 havale tarihli bilirkişi raporuna özetle; - ... imalatlarına ilişkin uygulama projesinin davacı idare tarafından tanzim edildiği ancak cephe sistemlerine ait projede görülen aksaklıklar ve malzeme nitelikleri konusunda davacı yüklenici tarafından 23.08.2017 tarihinden başlamak üzere değişik tarihlerde ve içerikte idarenin onayına sunulduğu davalı İdarece cephe sistemlerine ait nihai değerlendirmenin ....02.2018 tarihinde tamamlandığı, cephe sistemleri konusundaki revizyon taleplerinin İdareye verildiği tarihten (23,08.2017) İdarenin nihai olarak onayladığı tarih (....02.2018) arasında toplam 177 gün geçtiği, İdarenin bir aylık inceleme süresi düşüldüğünde yükleniciye verilmesi gereken ilave süre 147 gün olduğu, -Asma tavan altında kedi yolu imalatı ile ilgili olarak asma tavan arasına yapılacak kedi yolu imalatının uygulanmasında fiili imkansızlık meydana geldiği, bu durumun idarece değerlendirilmesi sonucunda imalatın makul çözümünün müştereken tespit edildiği, karar oluşturulmasıyla işin tamamlanabildiği ve bu süreçte idarenin 30 günlük inceleme süresi hariç 40 günlük gecikme meydana geldiği,yükleniciye verilmesi gereken ilave süre 40 gün olduğu, -... gazlı yangın söndürme sistemindeki proje onayı ile ilgili olarak ... gazlı yangın söndürme projesinin 03.04.2018 tarihinde İdareye gönderildiği, projelerde bazı eksik hususlar bulunması nedeniyle 11.04.2018 tarihli yazı ile İdarece geri gönderildiği, işlemlerin yurtdışı menşeyli olması nedeniyle eksikliklerin 31.05.2018 tarihinde tamamlanıp İdareye yeniden verildiği, İdarenin bu projeleri nihai olarak 14.06.2018 tarihinde yükleniciye onaylayarak gönderdiği ... gazlı yangın söndürme sistemine ait projelerin onay süreçlerinde, İdarece sebebiyet verilen bir gecikme yaşanmadığı, - Su yumuşatma cihazı malzeme tedarik süreci, lamine parke ve halı kaplama malzemesinin onayı, menfez tipleri ve tavan kaplama malzemelerinin seçimi ile ilgili olarak imalat gruplarındaki gecikmeye sebebiyet veren hallerin mücbir sebep olarak sayılmayacağı, bahsedilen imalat gruplan geç temin edilmiş olsa dahi bunun işin genelinin gecikmesine ve işin tümünün tamamlanmasına olan menfi etkisi yok denecek kadar az olduğu, bu sebeplerden dolayı gecikmeler nedeniyle yüklenicinin süre uzatımı hakkının doğmadığı , - sözleşme ve şartname hükümleri doğrultusunda konunun ödeme süresi yönünden değerlendirildiğinde yalnızca ... numaralı hakedişin 46 gün sonunda ödendiği, ... numaralı hakedişteki uzun süreli gecikmenin son hakediş olmasından kaynaklandığı, diğer tüm hakedişlerin ödemesinin ise 45 günlük süre içinde gerçekleştirildiği, sonuç olarak hakedişlerde ödeme süreleri yönünden gecikme meydana gelmediği, sözleşme kapsamında dışında yapılan ek işlere ilişkin olarak Seramik esaslı cephe konstrüksiyonu kutu profilli karkas yapılması işi ile duvar hatıl imalatı işinin sözleşme kapsamında yüklenici tarafından yapılması gereken işler kapsamında olduğunun, Kompanzasyon sistem ayarlan işleri için yapılan masrafın ise yüklenicinin fenni sorumluluğunda olan işlerden sayılması gerekliği, Davalı tarafından davacının hakedişlerinden toplam 1.102.826,33 TL. tutarında gecikme cezası ve bu cezaya bağlı danışmanlık ücreti ile vergi kesintisi yapıldığı, 187 günle sınırlı olmak kaydıyla davacının süre uzatım talebinde haklı olduğu, davalı tarafından hakedişlerden gecikme cezası ve ferileri için kesilen toplam 1.102.826,33 TL.nin davacı yükleniciye iade edilmesi gerektiği görüş ve kanaati bildirilmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda özetle; - Davacı tarafın imalat detayları Marka ve Malzeme seçimine ilişkin onay işlemlerinde İdareden kaynaklı gecikmeler nedeniyle oluşan süre uzatım taleplerine ilişkin olarak;Yüklenicinin talep yazılarına süresi içerisinde cevap verildiği, bu yönüyle bir gecikmeye rastlanılmadığı ayrıca ...... Talimat sayısı ile hazırlanan 10.06.2020 tarihli Bilirkişi Raporunda belirtildiği üzere ...... İmalatları proje revizyonu hususunda; İş programında 01.05.2017 tarihi itibariyle başlanacağı kararlaştırıldığı halde yüklenicinin söz konusu imalatların ön Hazırlık niteliğinde olan onaylarını 23.08.2017 tarihinde, uygulamanın başlaması gereken 01.05.2017 tarihinden 115 gün sonra talep ettiği, bununda kendi kusurundan kaynaklandığının değerlendirildiği, davacı tarafın 13.09.2017-....02.2018 tarihleri arasında geçen 156 + 30 = 126 günlük süre ye ilişkin, bu tarihlerden sonra önce 06.04.2018 tarihinde 100 gün, daha sonra aynı talebe ilişkin ayrıntılı olarak 13.04.2018 tarihinde 118 gün ek süre talebinde bulunduğu, idarenin ise tüm bu süreçlere istinaden 18.04.2018 tarihinde 76 gün süre uzatımı verdiği, haliyle geriye dönük mükerrer ek süre talebinde bulunulmasının da yerinde olmadığı, idarenin 18.04.2018 tarihinde verdiği süre uzatımı ile geçmişe dönük süre uzatım taleplerini karşılamış olduğu, davacı yüklenici tarafından bu verilen süreye ilişkin yapılan bir itiraza rastlanılmadığı bu nedenle idarenin süre uzatımını verdiği 18.04.2018 tarihine kadar ayrıca talepte bulunulması mükerrerlik teşkil edeceğinden yerinde görülmediği, -Asma tavan altında bulunan kedi yolunun imalat projeleri ne ilişkin olarak ; Davalı tarafında belirttiği üzere yanlış uygulama neticesinde imalatları projesine uygun gerçekleştiremediği bu nedenle revizyon proje hazırlayarak uygulama projesi üretmeye çalışıldığının anlaşıldığı, yüklenicinin yanlış uygulamadan kaynaklı kusurundan dolayı süre uzatımı verilmesi doğru olmadığı, ancak yapılan revizyonun onaylanması aşamasında idare tarafından mevcut 30 günlük inceleme süresinin dışında artan bir inceleme süresinden bahsedildiğine göre bu süre nin süre uzatımı olarak verilmesi gereği, 9 nolu tutanak incelendiğinde “1. Kat kedi yolları revize projesi hazırlanarak idare onayına sunumunu yüklenici firmadan beklendiği, zemin kat kedi yollarına ilişkin hazırlanan revize projelere kotlarının gösterilerek yeniden hazırlanması yüklenici firmadan beklendiği “ belirtilmiş olup verilen bu talimatın gereği davacı tarafça ne zaman yerine getirildiği hususunda bir bilgiye dosyada rastlanılmadığı , konuya ilişkin revize projenin hazırlanıp teslim edildiği tarihin belgelenmesi durumunda arada geçen sürenin ancak değerlendirilebileceği aksi takdirde yüklenicin revize projeyi geç vermesi durumunda arada geçen bu zaman zarfından süre uzatımı talep etmesinin yerinde olmayacağı, - ... gazlı yangın söndürme sistemine ilişkin olarak idarenin onay süreçlerinde bir gecikme yaşanmadığı anlaşılmakta olup iş programının 276 gün gerisinde gidilmesi ve zaten temin ve montaj ile ilgili süreç yüklenicinin sorumluluğunda olması nedenleriyle ilave süre uzatım talebi yerinde olmayacağı , - Su yumuşatma cihazına ilişkin olarak iş programının 301 gün gerisinde gidilmesi ve zaten temin ve montaj ile ilgili süreç yüklenicinin sorumluluğunda olması nedenleriyle ilave süre uzatım talep etmesinin yerinde olmayacağı , -Lamine kaplama ve halı kaplamaları işine ilişkin olarak ; onay süreçlerinde bir gecikme yaşanmadığı anlaşılmakta olup iş programının 240 gün gerisinde gidilmesi ve zaten temin ve montaj ile ilgili süreç yüklenicinin sorumluluğunda olması nedenleriyle ilave süre uzatım talep etmesinin yerinde olmayacağı , - Yükseltilmiş döşeme imalatları işine ilişkin olarak yükseltilmiş döşeme imalatı için onaya sunulan malzemenin idarece 3 Mayıs 2018 tarihinde uygun bulunduğu ancak bu defa uygun bulunan firmanın Şartnamelerde tarif edilen özellikleri sağlayamayacağı belirtilerek firmaca 28 Mayıs 2018 tarihinde yeniden başvuruda bulunulduğu ve idarece 7 Haziran 2018 tarihinde yeniden onay verildiği, dolayısıyla Firmanın sorumluluk alanı içerisinde bulunan bir hususla ilgili taraflarına süre uzatımı verilmesi talebinin yerinde olmadığı, - Menfez tipleri, tavan kaplaması işlerine ilişkin olarak metal asma tavan kaplamasına ilişkin renk seçiminin 22 Mayıs 2018 tarihli saha ziyaretinde ..... ile birlikte yapıldığı, menfez renklerine ilişkin detaylarla ilgili talep edilen bilgiler ise taraflarınca 25 Haziran 2018 tarihli e-posta mesajı ile iletildiği, proje müellifi tarafından renk seçimi yapılarak 27 haziran 2018 tarihinde e-posta mesajıyla davacı tarafa bildirildiği, dolayısıyla davacının bu konudaki süre uzatımı verilmesi talebinin yerinde olmadığı, Hakediş ödemelerindeki gecikmeler nedeniyle süre uzatım talebine ilişkin olarak ta hakkedişlerin geç ödendiği hususundaki itirazın yerinde olmadığı değerlendirilmekle birlikte takdiri Sayın Mahkemeye ait bulunmaktadır. Ancak dosya kapsamında Yüklenici Davacının 19.04.2019 tarihli dilekçesinde belirttiği üzere 23.01.2019 tarihli 1590 sayılı yazı ile hakedişin yapılması istenmesine rağmen yapılmayışı göz önüne alındığında yukarıda Y.İ.G.Ş. Madde 39. 4/f maddesinde Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere on beş gün içinde de ödeme yapılır.” hükmünün uygulanamayacağı bu nedenle davacının talep (23.01.2019 tarih 1590 sayılı) ve itiraz (19.04.2019 tarih 234 sayılı) dilekçesi göz önüne alınarak değerlendirme yapılması gerektiği, talep edilen ... nolu ara hakkediş olup, önceki bilirkişilerinde değindiği gibi kesin hakkediş gibi değerlendirilmemesi gerektiği, bu hakkediş talebinden sonra geçici kabulün yapıldığı, bu hakkediş tanziminden sonra yapılan geçici kabul sonrasında kesin hesabın ayrıca yapılması gerekliği., geçici kabul öncesinde talep edilen ve yapılması gereken hakedişin son hakkediş gibi değerlendirerek kesin hesapmış gibi geçici kabul sonrasına kadar uzatılmasının şartnameye uygun olmadığı ... nolu hakedişin geç ödenmesi nedeniyle kesintisi yapılan 52 günlük ceza kesintisi karşılığı olan 25.584,00 TL bedelin iadesi ve davacı tarafça talepte edilebileceği , Fen heyeti kararında Seramik esaslı cephe kaplamaları altına galvanizli kutu profil konstrüksiyon imalatlarının; mimari kesin projesinde ve sistem detaylarında gösterilen yerlerde, inşaat işleri özel teknik şartnamede belirtildiği şekli ile nasıl yapılacağının açıkça gösterildiği, bu itibarla işe ait sözleşmenin 6 ve 8 inci madde hükümleri dikkate alındığında sözleşme bedeli dahilinde yapılmasının uygun olacağının değerlendirildiği, uygulama projeleri, kat planları, kesit ve görünüşlerde duvar yükseklikleri ve duvar uzunluklarının belli olduğu, işe ait sözleşme eki Özel Teknik Şartnamede teçhizatsız gaz beton duvar yapılması imalatları için; "Projesine göre teçhizatsız gazbeton duvar blokları ile gaz beton tutkalı kullanılarak tekniğine uygun biçimde duvar yapılacaktır." İfadesine yer verildiği, bu hususta 3 m den fazla olan duvarlarda yatayda ve düşeyde hatıl yapılacağının fen ve sanal kurallarının gereği olduğu. Sorumlu bir meslek adamı olarak bu bilgilerin yüklenici tarafından bilindiği YİGŞ’nin 14 üncü madde hükmü de dikkate alındığında sözleşme bedeli dahilinde yapılmasının gerektiğinin değerlendirildiği, Heyet olarak Yüksek Fen Kurulu görüşlerine aynen katılındığı ve bu yönüyle davacı tarafın talebinin yerinde olmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde :Dava konusu yapım işi 4734 saylı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu çerçevesinde ihale edilerek gerçekleştirilmiş ve taraflar arasında 12.02.2016 tarihli de " ...... Şubesi Yeni Hizmet Binası İnşaatı" işine ait götürü bedelli sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmenin 8 . Maddesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi ile idare şartname, uygulama projesi ...... Sözleşmenin eki niteliğinde olduğu hüküm altına alınmıştır. Sözleşmeye göre süresi 720 gün olup işin bitim tarihi 17 Nisan 2018'dir. İdarece bu tarihten itibaren 76 gün cezasız süre uzatımı verilerek işin bitim tarihi 2 Temmuz 2018 tarihine uzatılmıştır. Süre sonunda davacıdan kaynaklanan nedenlerle işin tamamlanmaması nedeniyle 120+21=141 gün cezalı süre uzatımı verilerek işin bitim tarihi 20 Kasım 2018 olarak belirlenmiş, Geçici kabul dilekçe tarihi olan 20 Kasım 2018 tarihinden geçici kabul, eksik ve kusurlu işlerinin tamamlanması için geçici kabul komisyonu tarafından belirlenen 4 Şubat 2019 tarihine kadar davacıya ceza uygulanmamış daha sonra eksikliklerin tamamlanması için verilen 4 Şubat 2019 tarihinde eksiklikler tamamlanmadığı için başka bir ceza konusu olarak, geçici kabul eksiklerinin giderilmemesinden kaynaklanan ceza uygulanmış ve idare tarafından işin süresinde bitirilmemesi nedeniyle 1.102.826,33 TL gecikme cezası ve ferilerine ilişkin kesinti yapılmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 17/6 Maddesinde " Yüklenici idarece onaylanmış iş programına aynen uymak zorundadır ” hükmü bulunmaktadır. Davalı idare tarafından sözleşmenin eki olarak uygulama projesinin verildiği anlaşılmıştır. Taraflar tacir olup, sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18/1. maddesi (6102 Sayılı TTK'nın .... maddesi) uyarınca tacirdir. Aynı kanunun 20/11. maddesi (6102 Sayılı TTK'nın 18/11) maddesi uyarınca her tacirin ticaretine ait faaliyetlerinde basiretli bir işadamı gibi hareket etmesi gerekir. Basiretli bir işadamı gibi davranma yükümü aslında objektif bir özen ölçüsü getirmekte ve tacirin ticari işletmesiyle ilgili faaliyetlerinde, kendi yetenek ve imkânlarına göre ondan beklenebilecek özeni değil aynı ticaret dalında faaliyet gösteren tedbirli ve öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesinin gerekli olduğunu vurgulamaktadır ( .......). Tacir özellikle ticari işletmesiyle ilgili sözleşmeleri yaparken ve bu sözleşmelerden doğan borçlarını yerine getirirken basiretli bir işadamı gibi davranmak zorundadır. Davacı vekilinin dava dilekçesinde ve süre uzatma taleplerini içerir dilekçelerinde ayrıntılı olarak belirlenen kalemler nedeni ile ek süre talep edilmiştir. Bu kalemler tek tek değerlendirildiğinde davacının bir çok kalem için süre uzatma taleplerinin tamamında iş programının başlayacağının kararlaştırıldığı tarihten çok sonra davacıya başvuru yaptığı, iş programının gerisinde kaldığı, bir kısım işlere yönelik olarak ta işin uzamasının yüklenici kusurundan kaynaklandığı, davalıya kusur yüklenemeyeceği, davalı idare tarafından 18.04.2018 tarihinden 02.07.2018 tarihine kadar 76 takvim günü cezasız ilave ek süre verildiği ve bu hususun davacıya bildirildiği , davacı tarafından buna itiraz edilmediği anlaşıldığından davacının ilave süre uzatım talep etmesinin yerinde olmadığı, Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 11 maddesinde; ...Hakedişlerin her ayın ilk beş iş gününde düzenlenir. Hazırlanan Hakediş raporları idarece onaylandıktan sonra OTUZ GÜN içinde tahakkuka bağlanarak ONBEŞ GÜN içinde ödenir." hüküm mevcut olup hak edişlerin ödenmesi konusunda sözleşmeyle getirilen süre, idarece onay tarihini takip eden 45 gün içinde ödenmesi şeklindedir. Hak ediş ödemelerine ilişkin liste incelendiğinde hak edişin onaylandığı tarih ile ödeme tarihi arasında 45 günlük sürenin geçmedi , davacı tarafından hak ediş dilekçesinin verilmesi tarihinden sonra ödemenin he zaman yapılacağına dairde sözleşmede ayrıca hüküm bulunmadığı , ... nolu hak ediş dışında davacının hak ediş dilekçesini verdiği tarih ile ödeme tarihi arasında da 45 günlük sürenin geçmedi, ... nolu hak ediş dilekçesinin 23.01.2019 tarihinde geçici kabul tarihi olan 21.11.2018 tarihinden sonra verildiğinden ... nolu hak edişin kesin hak ediş olduğu, davalının bu hak edişe göre cezayi şart kesintilerini yaparak 28.05.2029 tarihinde ödeme yaptığı , bu hak edişten sonra davacı tarafından her hangi bir yapılmadığı anlaşıldığından davacının hak ediş ödemelerinin geç yapıldığı iddiasının yerinde olmadığı, Sözleşme dışı olarak yapıldığı iddia edilen,bölme duvar üzerine hatıl yapılması, Dış cephe mekanik kaplama taşıyıcı sisteminde kullanılan kutu profiller duvar halıları ve kompanzasyon sistemi ayarlarının yapılması işlerinin ...... 14.02.2019 tarih ... nolu yazısı ve bilirkişi raporlarından sözleşme bedeli dahilinde yapılması gereken işlerden olduğu , fazladan sözleşme dışı yapılan iş olmadığı anlaşıldığından davacının buna ilişkin taleplerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmış ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60TL harçtan dava açılırken alınan 1.707,75TL ile yargılama sırasında yatırılan 81.972,00TL ıslah harcının mahsubu ile fazla alındığı anlaşılan 83.252,15 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, 3-Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan tazminat istemine yönelik olarak red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 166.395,69TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 5-Davacı ve davalı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.md uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/10/2024

Başkan ...... E-İmzalıdır Üye ...... E-İmzalıdır Üye ...... E-İmzalıdır Katip ...... E-İmzalıdır