Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/196 E. 2024/531 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/196 Esas - 2024/531 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO : 2022/196 Esas KARAR NO : 2024/531 BAŞKAN : ..... ÜYE : ..... ÜYE : ..... KATİP : ..... DAVACI : ..... VEKİLLERİ : Av. ..... Av. ..... Av. ..... Av. ..... DAVALI : ..... VEKİLLERİ : Av. ..... Av. ..... DAVA İHBAR OLUNAN FERİ MÜDAHİL : ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVA : Alacak ( Sözleşmeden kaynaklı ) DAVA TARİHİ : 18/03/2022 KARAR TARİHİ : 05/09/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili ile davalı arasında günlük 1.000.000 adet ... maske ve 100.000 adet üç katlı lastikli yüz maskesi tedariki ve bunun karşılığında davalı şirket tarafından müvekkili şirkete ... maske için birim fiyatı KDV hariç 9,50TL . Üç katlı lastikli yüz maskesi için birim fiyatı KDV hariç 0,80TL üzerinden ödeme yapılacağı konusunda sözleşme imzalandığını, müvekkili şirket tarafından toplam 6.298.314 adet ... maske, 26.296.740 adet üç katlı yüz maskesinin teslim edildiğini ve 87.314.351,76TL tutarında fatura düzenlendiğini ve davalının kayıtlarına yansıtıldığını, davalı tarafından 26.778.290TL tutarında ödeme yapıldığını müvekkilinin 60.563.061,76TL alacağı olduğunu, davalı şirket tarafından bundan sonraki süreçte koruyucu malzemelerin ... aracılığı ile temin edileceğinin kararı alındığı gerekçesiyle taraflarına 22/04/2020 tarihli fesih ihbarnamesi gönderildiğini , fesih ihbarına rağmen davalı tarafından mal alımına devam edildiğini ve 22/05/2020 tarihine kadar kısmi ödemeler yapıldığını , sözleşme uyarınca müvekkili tarafından ürünlerin tamamı eksiksiz bir şekilde teslim edildiğini ancak düzenlenen faturaların karşılığı davalı şirket tarafından ödenmediğini , müvekkilinin alacaklarını alamaması nedeniyle zor duruma düştüğünü yapılan görüşmelere rağmen ödemelerin yapılmadığından bahisle HMK 109 md uyarınca fazlaya ilişkin talep ve dava hakları ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.000.000TL'nin ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin 04/02/2019 tarihinde kurulduğunu hisselerinin tamamının ..... ait olduğunu, müvekkili ile davacı arasında 23/03/2020 tarihinde mal alım sözleşmesi imzalandığını asgari olarak günlük 100.000 adet 3 katlı lastikli yüz maskesi ile günlük 1.000.000 adet ... maskesinin teslim edilmesi konusunda anlaştıklarını, ilk dönemlerde bezden yapılmış maskeler kullanılmakta ise de parçacıkları filtreleyen maskelerin kullanılmasının daha sağlıklı olduğunun tıp uzmanları tarafından belirtildiğini ..., .....,.. maskelerinin yüze iyice yerleştirilerek taşındığında damlacık enfeksiyonunun yanı sıra aerosollere karşı iyi koruma sağladığını, ... olarak adlandırılan ... maskelerinin kullanıcıyı sağlık için tehlikeli olabilecek aerosollerden , gazlardan ve buharlardan korumada etkili bir koruyucu ekipman olduğunu , davacı tarafından müvekkili şirkete temsil edilen maskelerin teknik özelliklerini tam olarak sağlamadığını özellikle %95 oranında filtreleme ve koruma özelliğinden uzak olduğunu teslim alındıktan sonra gelen şikayetler üzerine öğrenildiğini , ürünlerin testlere gönderildiğini ve ... özelliğini taşımadığının tespit edildiğini, söz konusu maskelerin temininin ..... verildiğini ve bu davacıdan ... maske alımı yapılmadığını , davacı tarafından tedarik edilen maskelerde gizli ayıpların çıkmasının ardından ödemelerin durdurulduğunu ve davacı firmaya 14/04/2020 tarihli üç adet toplam bedeli 59.179.202,60TL olan fiyat farkı faturası gönderildiğini , müvekkili şirketin davacıdan 31/03/2020 tarihinden önce teslim aldığı 6.298.340 adet ayıplı maskeyi ... fiyatından değil koruyucu maske fiyatından fiyatlandırdığını yine 31/03/2020 tarihinden önce alımını yaptığı 1.002.000 adet ve 01/04/2020 tarihinden sonra alımını yaptığı 25.294.740 adet olmak üzere toplam 26.296.740 adet koruyucu maske olmak üzere toplamda 32.595.080 adet koruyucu maske bedeli olan 26.778.290TLyi davacıya yaptığını ve müvekkili şirketin borcunun bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Dava ... ihbar edilmiş ve ihbar olunan ... vekilinin davaya davalı yanında müdahil olarak katılma talepleri kabul edilmiş olup feri müdahil ... vekili dilekçelerinde özetle; 663 sayılı Kanun Hükmünde Karamame’nin Ek 2 nci maddesi uyarınca (...) kurulması öngörüldüğünü ve 04.02.2019 tarihinde ..., ..... ilgili kuruluşu olarak faaliyete başladığını, COVID-19 pandemisi sebebiyle tüm„ dünyada olduğu gibi ülkemizde de bazı koruyucu tıbbi malzemelere büyük ihtiyaç duyulduğu ve bu çerçevede ... aracılığı ile ... bağlı sağlık kuruluşlarının ihtiyaçları karşılanmaya başlandığını, bu süreçte ..... yapılan talepler neticesinde toplam 12.500.000 adet ... tüberküloz maskesine ait teslimatlar tedarikçi firma olan ...'ın farklı firmalarla yapmış olduğu sözleşmeler ile gerçekleştiğini ve davacı ile de 23.03.2020 tarihinde “üç katlı telli yüz maskesi sözleşmesi ve ... maske alımı” sözleşmesi imzalandığını, ..... teslim edilen maskelerin uygunluğunun kontrol edilebilmesi için yetkili ... olan .....'na ... tarafından gönderildiği ve davacıya ait numunelerinde yer aldığı ürünlerin hiçbirinin ... maske koruma seviyelerinin sağlamadığı tespit edildiği bunun üzerine analiz sonuçları uygun olmayan maskeler için tutanak tutularak , davacı firmaya ve diğer firmalara ait olan maskeler koruma seviyelerini sağlamadığından kullanıcılar açısından geriye dönülemez sonuçların doğması riskine binaen ...’a iade edildiğini ,... tarafından davacıya yapılması söz konusu ödemelerin ürünlerinde gizli ayıp tespit edilen tüm şirketlerde olduğu gibi askıya alındığını vc raporun düzenlendiği tarih olan 14.04.2020 tarihinde ilgili firma tarafindan düzenlenen faturaların tümüne karşılık olarak 59.179.202,60 TL tutarında fiyat farkı faturası düzenlendığını, ... tarafından iletilen farklı tarihli raporlarda, bu tarz gizli ayıplı ürünlerin piyasaya sunulmaması ve bertaraf edilmesi de dahil olmak üzere son kullanıcıya ulaşmaması adına her türlü tedbirin alınması gerektiği belirtildiğinden, ürünlerin iade edilmesi ve uygun olanlarıyla değiştirilmesinin talep edilmesi hukuken imkânsız hale geldiğıni ve bu tarihten sonra ... tarafından davacı şirketten yalnızca taraflar arasında geçerli olan sözleşme hükümleri çerçevesinde koruyucu maske alımı yapıldığını, davacı şirketten 31.03.2020 tarihinden önce 1.002.000 adet; 01.04.2020 tarihinden sözleşmenin feshine kadar ise 25.294.740 adet olmak üzere toplam 26.296.740 adet korucuyu maske alımı yapıldığını ayrıca ...’a 31.03.2020 tarihinden önce teslim edilen 6.298.340 adet ayıplı ... maske, koruyucu maske olarak kabul edilerek fiyatlandırıldığını ve.söz konusu maskelere karşılık gelen 26,778.290 TL tutarındaki ödemenin de sözleşme, .hükümleri çerçevesinde davacı şirkete yapılarak davacı şirket ile cari hesap ilişkisinin sonlandırtıldığını, ... 'ın Türk Borçlar Kanunun’da alıcı açısında seçimlik hak olarak sunulan “ayıp oranında satış bedelinde indirim "hakkı kullanılarak teslim edilen ... maskelerini koruyucu maske olarak kabul edilerek fiyatlandırdığını ve söz konusu maskelere karşılık gelen 26.778.290 TL tutarındaki ödeme sözleşme hükümleri çerçevesinde davacı şirkete yapıltığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Dava, taraflar arasında alım- sözleşmesinden kaynaklı alacak davası niteliğindedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının sözleşme uyarınca davalı tarafa teslim ettiği ürünlerden dolayı cari hesap alacağı bulunup bulunmadığı, varsa miktarı, satılan ... tipi maskelerin ayıplı olup olmadığı, ayıplı olduğu iddiasıyla davalı tarafın teslim edilen tüm maskelerin koruyucu maske fiyatıyla fiyatlandırarak ödeyip ödemediği, teslim edilen ürün miktarı, alacağın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, usulüne uygun ayıp ihbarı yapılıp yapılmadığı hususlarında toplanmaktadır. Her ne kadar davalı taraf zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de davanın, taraflar arasında akdedilen 23.02.2020 tarihli sözleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu, .....'nun 17.02.2010 tarihli ..... sayılı kararında da belirttiği üzere 6098 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 146.maddesi uyarınca sözleşmeden kaynaklanan davalarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçerli olduğu, sözleşme tarihi dikkate alındığında zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir. Taraflar arasında 23.03.2020 tarihinde davacı tarafından üretilen üç katlı lastikli yüz maskesi ile 95 maske satımı konusunda sözleşme imzalanmış ve sözleşmenin 2. Maddesinde ... tarafından kabul edilen ve numuneleri onaylanan üç katlı lastikli yüz maskesinin birim fiyatı KDV hariç 0,80 Türk Lirası , ... maskenin birim fiyatı KDV hariç 9.50 Türk Lirası olarak kararlaştırılmıştır. Bu sözleşme kapsamında davacı tarafından davalı şirkete 6.298.340 adet ... ve 26.296.740 adet 3 katlı maske teslim edildiği davalınında kabulünde olup taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. 22.04.2020 tarihli davalı ... AŞ tarafından davacı ....... AŞ'ye gönderilen ihtarla mal alım sözleşmesini 9.1 md gereğince feshedildiği ; sözleşmenin feshi ile sözleşme geçerlilik süresi içinde sözleşmedeki usul ve esaslara uygun biçimde şirkete teslim edilmiş ve şirketçe kabul edilmiş mallar için şirket adına düzenlenecek faturalara karşılık gerekli işlemler yapılacağı , sözleşme nedeniyle şirketin zarara uğranmış olması halinde zararın davacının hak ve alacaklanndan mahsup hakkının saklı tutulduğu, Bundan sonraki süreçte koruyucu malzemelerin ... aracılığı ile temini noktasında karar alındığı bildirilmiştir. Sözleşmenin feshinden sonra ..... AŞ 'ye gönderdiği 04.05.2020 tarihli yazısında; 14.04.2020 tarihli deney sonuçlarına göre gönderilen maske numunelerinin hiçbirinin ... Maske vasfına haiz olmadığı, gerekli koruma seviyelerini sağlamadığı, bu hali ile ürünlerin güvenli olmadığı ve ayrıca ürünlerin yapısı gereği de güvenli hale getirilemeyeceği ... tarafından yapılan testler neticesinde tespit edildiği ve Ürünlerin başta sağlık çalışanları ve çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarına teslimi halinde son kullanıcılar açısından geri dönülemez sonuçların doğması riskine binaen; .../.../... Maske koruma seviyelerini sağlamayan ve bu hali ile güvenli olmayan ürünler, sağlık tesislerinin kullanımına sunulmamış olup tarafınıza iade edildiği bildirilmiş ve numunesi incelenen üretici ve tacirler olarak 9 isim arasında davacı ... AŞ'nin de bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafından ... 04.05.2020 tarihli yazısı sonrasında davacı şirkete her hangi bir ayıp ihbarında bulunulmamış ve ayıplı olduğu bildirilen ürünlerin iadesi yapılmamıştır. Davalı vekili 09.06.2022 tarihli 2. Cevap dilekçesinde ürünlerin ürünlerin ... maske niteliği taşımadığından müvekkiline iade edilmediğini ileri sürmüş ancak feri müdahil ... vekili 18.01.2023 tarihli dilekçesinde 10.04.2020 tarihinde teslim alınan davacıya ait numunelerin de yer aldığı ürünlerin hiç birinin .... Maske koruma seviyelerini sağlamadığının tespit edildiğini ve ... 'a iade edildiğini bildirmiş ayni dilekçe ile de ... 'a 31.03.2020 tarihinden önce teslim edilen 6.298.340 adet ayıplı ... maskesinin koruyucu maske olarak kabul edilerek fiyatlandırıldığı ve buna karşılık 26.778.290TL 'nin sözleşme hükümleri gereğince davacı şirkete ödendiği bu şekilde davacı ile davalı arasındaki cari ilişkinin sonlandırıldığı bildirilmiştir. ... vekili 28.02.2023 tarihli dilekçesinde ; davacı tarafından teslim edilen ve uygunsuz olduğu tespit edilen 4.040.250 adet maskenin 3 katlı telli maske olarak kullanılmak üzere ... hibe edildiğini, maskelerin 10-27 Nisan 2020 tarihinde tesliminin gerçekleştiğini bildirerek buna ilişkin belgeleri ibraz etmiştir. Fesihten önce 14.04.2020 tarihli deneyden sonra 16.04.2020 tarihinde davalı ... tarafından ... yazılan yazı ile ".......... San. ve Tic. A.Ş ye 6.000.000 (altı milyon ) adet koruyucu maske ürünün Amerika Birleşik Devletlerine ihracatına ilişkin olarak kurumca ön izin verilmesi hususu talep edilmiş; bu yazıya istinaden ... tarafından davacı şirkete ihracat izni verilmiş ve bu izne istinaden davacı şirket tarafından ithalat yapan şirketler aracılığıyla Amerika Birleşik Devletlerine ... ( ... ) ve üç katlı maske ihracatı yapılmış, buna ilişkin faturalar dosyaya ibraz edilmiştir. Davacı tarafından davalıya gönderilen .... Noterliğinin 11.01.2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinde 23.03.2020 tarihli mal alım sözleşmesi gereğince ödenmemiş alacaklar bulunduğu, ödenmeyen alacakların bildirilen hesaba ödenmesi talep edilmiş; ihtarda alacak miktarı belirtilmemiştir. ... tarafından ... Yat. AŞ e yönelik çekilen ... Noterliğinin 20.01.2021 tarihli ..... yevmiye nolu karşı ihtarında 23.03.2020 günlü mal alım sözleşmesi kapsamında ödenmeyen alacakların olduğu iddiası mesnetten yoksun olduğu , keşideci muhasebe kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde ...... AŞ ye herhangi bir alacak kaydına rastlanmadığı belirtilmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda özetle; taraflar arasında 23.03.2020 tarihinde imzalanan alım - satım sözleşmesine göre üç katlı lastikli yüz maskesinin birim fiyatı KDV hariç 0,80 Türk Lirası , ... maskenin birim fiyatı KDV hariç 9.50 Türk Lirası olarak kararlaştırıldığı , davacı tarafından davalı şirkete 6.298.340 adet ... ve 26.296.740 adet 3 katlı maske teslim edildiği, ... maskelerin ... maske özelliği taşımadığının anlaşılması ve ancak olağanüstü dönemde daha az risk altında bulunan diğer meslek mensuplarınca kullanılabileceği değerlendirilerek, .....’nün 23/02/2023 tarih ve ..... sayılı yazısında da belirtildiği üzere; ... aracılığı ile ... A.Ş tarafından ... maske olarak teslim edilen... marka maskelerden muayene ve analizlerden uygunsuz çıktığı anlaşılmış olduğundan 4.040.250 adet maske, 3 katlı telli maske olarak kullanılmak üzere ... hibe edildiği ve 10-27 Nisan 2020 tarihleri arasında teslimi gerçekleştirilmiş olduğu bu sebeple 3 katlı telli maske mahiyetinde olduğu kabul edilerek ödemelerde bu bedel üzerinden gerçekleştirildiği, davacının muavin defter örneğinde 87.341.351,76 TL borç kaydı, 26.778.290,00 TL alacak kaydı 60.563.061,76 bakiye olarak görüldüğü, ... Maskelerin ... verilmesinin makul olduğu Sayın Mahkemece kabul edilmesi halinde 4.040.250 adet maskeden ... maskeler için sözleşmede kararlaştırılan 9.5 TL fiyat yerine 0,80 TL nazara alınarak yapılan hesaplamada 9,50-0,80=8,7 TL/ad fark olup 4.040.250 adet maskede; 4.040.250x8,7=35.150.175 TL fiyat düşmesi gerektiği, davacıdan 60.563.061,76 TL kesilmekle (60.563.061,76-35.150.175 TL=) 25.412.886.76 TL fazla kesinti yapılmış olduğu hesaplandığı görüş ve kanaati bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 23.03.2020 tarihinde imzalanan mal alım - satım sözleşmesi gereğince davacı tarafından davalı şirkete sözleşmenin fesih tarihi olan 22.04.2020 tarihline kadar 6.298.340 adet ... ve 26.296.740 adet 3 katlı maske teslim edildiği, buna karşılık davalı şirket tarafından davacı şirkete 26.778.290 TL tutarındaki ödeme yapıldığı, 6.298.340 adet ... maskesinin 31.03.2020 tarihinden önce teslim edilen teslim edildiği bunlardan 4.040.250 adedinin 3 katlı telli maske olarak kullanılmak üzere ... hibe edildiği, kalan 2.258.090 adet ... maskesine ilişkin olarak iade gerçekleşmediği, sözleşmenin ... tarafından bundan sonraki süreçte koruyucu malzemelerin ... aracılığıyla temini noktasında karar alınması nedeni ile fes edildiği, fesih ihtarında malzemelerin ayıplı olduğuna dair bir beyanın yer almadığı , 14.04.2020 tarihli deney sonuçlarının davacıya iadesi gerçekleşmeyen 2.258.090 adet ... maskesini kapsayıp kapsamadığını belirlenmediği gibi 2.258.090 adet ... maskesine ilişkin süresi içinde ayıp ihbarında bulunulmadığı anlaşıldığından 2.258.090 adet ... maske için sözleşmenin 2. Maddesi gereğince KDV hariç 9.50TL üzerinden , 4.040.250 adet maske için ise KDV hariç 0,80 Türk Lirası üzerinden hesap yapılması halinde davalının davacıdan 25.412.886.76 TL fazla kesinti yapılmış olduğu anlaşılmış olup taleple bağlılık ilkesi de dikkate alınarak davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile 3.000.000,00TL'nin dava tarihi olan 18/03/2022 tarihi itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 204.930,00TL harç peşin yatırılan 51.232,50TL peşin harç düşürüldükten sonra bakiye 153.697,50TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Bu yargılama nedeni ile yapılan 18 adet E tebligat gideri 144,50TL, bilirkişi ücreti 7.500,00TL, 2 adet normal tebliğat ücreti 262,00TL, dosya kapak ücreti 3,50TL, 1 posta ücreti 41,00TL olmak üzere toplam 7.951,00TL ile dava açılırken alınan 51.232,50TL peşin harç ve 80,70TL başvurma harcı toplamından oluşan 59.264,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan, kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 288.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-Dava açılırken alınması gereken 1.560TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, , 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine, Dair, davacı vekilleri ve davalı vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/09/2024 Başkan ..... E-İmzalıdır Üye ..... E-İmzalıdır Üye ..... E-İmzalıdır Katip ..... E-İmzalıdır