Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/302 E. 2025/566 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/302 Esas - 2025/566 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/302 Esas KARAR NO : 2025/566 BAŞKAN : ...... ÜYE : ...... ÜYE : ...... KATİP : ...... DAVACILAR : ...... 1- ...... 2- ...... 3- ...... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : ...... DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 28/04/2025 KARAR TARİHİ : 02/10/2025 KARAR Y. TARİHİ : 08/10/2025 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, .GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde; Keşideci ... İnş. San. Tur. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından ......İş Ortaklığı Lehine ... numaralı 31/05/2025 tarihli 1.492.945,19 TL'lik ... A.Ş ...... Şubesine ait çek ve ... numaralı 30/06/2025 tarihli 8.319.420,45 TL'lik ...... Şubesine ait çekin müvekkiline teslim edildiğini, müvekkili iş ortaklığının çekin son hamili olduğunu, çeklerin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkili tarafından muhatap bankaya gerekli talimat verildiğini, ancak çekleri eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çekleri işletmesi tehlikesinin halen söz konusu olduğunu, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisinin imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedellerinnin bankadan alınmaması için çekler yönünden öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER Davaya konu çek örnekleri, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava: Kıymetli Evrak İptali istemine ilişkindir. Talebin yasal dayanağı 6102 sayılı TTK'nun 651, 818/1. Fırka (s) bendi yollaması ile aynı kanunun 757-763, 764/1. fıkrası hükümlerinden ibarettir.TTK'nun 651. maddesinde "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir," hükmü bulunmaktadır. Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir. Ödemeyi yapması nedeniyle çek eline geçen keşideci yetkili hamil olarak kabul edilemez. 6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757. ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle haricen yaptığı ödeme nedeniyle verdiği çeki geri alan ve bu sırada çeki zayii eden keşideci kaybettiği çekin iptali için zayii nedeniyle iptal davası açamaz.eşidecinin ödeme nedeniyle çeki geri alması durumunda alacaklı ve borçlu sıfatı birleşir ve çekten kaynaklanan hak sona erer. ...... Mahkemesi'nin yerleşik uygulaması da bu yöndedir ( ......)) Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz. TBK'nun 403/3 maddesine göre, vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz ...... Dairesi'nin 19/03/2013 tarih, ...... sayılı kararında "6762 Sayılı TTK'nun 688/5. maddesi gereğince bonoda lehtarın ad ve soyadının yazılı olması zorunludur. Lehtar, gerçek veya tüzel kişi olarak bonoda gösterilmez ise, dayanak belge bono olarak kabul edilemeyeceğinden...takip dayanağı senedin incelenmesinde '... Ve Ort.' ibaresinin yazılı olduğu görülmektedir. Adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığında senet kambiyo vasfını taşımamaktadır." Somut olayda iptali istenen senedin (çekin) keşidecisinin davacı ... Lti. Şti. olduğu, çekin lehtarının ... ... adi ortaklığı olduğu, adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığı gibi davacı ...’ın aynı zamanda keşideci ve lehtar olduğu ve senette alacaklı ve borçlu sıfatı birleşmiş odluğu senedin kambiyo senedi vasfına haiz olmadığı gibi kıymetli evrak sayılamayacağı ve bu nedenle zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağı ...... Dairesinin Dairesi'nin 02/05/2017 tarih, ...... sayılı kararında da belirtildiği gibi TTK'nun 757 maddesi gereğince zayi nedeniyle iptal isteminde bulunma yetkisi hamile ait olup lehtar imzasının keşideci imzası olduğu, keşidecisinin iptal isteme hakkı bulunmadığı, dava konusu emre yazılı senedin tüzel kişiliği olmayan adi ortaklığın lehtar olarak belirtildiği, bu durumda adi ortaklık ortaklarından davacı keşidecisinin iptal isteme hakkı bulunmadığı gibi keşideci ile ortak olan diğer davacıların TBK 403/3 maddesi gereğince ciranta imzalarının bulunmadığı ve özel yetki olmadan kambiyo taahhüdünde bulunmayacakları ve bu durumda çeki tek başlarına kendi hakimiyet alanlarına girdiği ya da çeki ciro ettiklerine ilişkin delil ibraz etmedikleri gibi çekin cirolandığının da belirtilmediği keza, ......Dairesi'nin 19/03/2013 tarih, ......sayılı kararında da belirtildiği gibi adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından söz konusu senedin kambiyo vasfını taşımadığı anlaşılmakla davanın reddine ve ödeme yasağına ilişkin tedbir kararının derhal kaldırılmasına karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Mahkememizin 29/04/2025 tarihli 2 sayılı ara kararı gereğince dava konusu çeklere ilişkin konulan ödeme yasaklarının işbu karar kesinleşmeksizin derhal kaldırılmasına, ödeme yasağının kaldırıldığı hususunun ilgili bankaya derhal müzekkere yazılarak bildirilmesine, müzekkerede banka tarafından tedbirin kaldırılması ilişkin işlemlerin yapıldığı hususunun mahkememize bildirilmesinin istenilmesine, 3-Ödeme yasağının kaldırıldığına ilişkin mahkememize bilgi verildiğinde ve talep olduğunda teminatın iadesi hususunun değerlendirilmesine, 4-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından başkaca bir harç alınmasına yer olmadığına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/10/2025 Başkan ...... ¸e-imza Üye ...... ¸e-imza Üye ...... ¸e-imza Katip ...... ¸e-imza